چه درمانی برای کاهش درد کمر مفید است؟

- برای درد مزمن کمر، بهترین درمان استراحت در منزل می باشد و بعد از آن، پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری.

- اگر اضافه وزن دارید، با یک متخصص تغذیه مشورت کنید تا وزن تان پایین بیاید، زیرا وزن زیاد، فشار بر بافت های نرم پشت وارد می کند.

- از وزنه برداری و حمل اشیای سنگین جدا خودداری کنید.

- با ورزش یوگا نیز می توانید از درد کمر رهایی یابید.

- کیسه آب گرم نیز بسیار مفید است.

- آب لیمو و مقداری نمک را با هم مخلوط کرده و به فردی که کمردرد دارد، بدهید تا بنوشد.

- سیر یکی از درمان های درد کمر می باشد. 2 تا 3 حبه سیر را در صبح بخورید تا درد کمر تمام شود.

- اگر نمی توانید سیر بخورید، 10 حبه سیر را در 60 گرم روغن بپزید تا حبه های سیر به رنگ قهوه ای درآیند. با این کار روغن سیر به وجود می آید. هنگامی که روغن سیر خنک شد، آن را بر محل درد بمالید و مدت سه ساعت بگذارید تا بماند. بعد از آن یک دوش آب گرم بگیرید. این درمان را تا 15 روز ادامه دهید تا درد کمر به کلی برطرف شود.

منبع: بیتوته

کمردرد ممکن است به تیزی یک چاقو باشد و گاهی هم بسیار کلافه کننده. از هر ده نفر ، هشت نفر دیر یا زود به کمردرد مبتلا میشوند . کمردرد امری رایج است و پندار های غلطی در مورد آن وجود دارد.

- پندار غلط : همیشه صاف بنشینید تا به کمر درد دچار نشوید!

خمیده شدن برای پشت شما مضر است ، اما صاف نشستن شما به مدت طولانی می تواند فشار سنگینی را به پشت شما وارد کند.

اگر شما زیاد می نشینید ، سعی کنید در طول روز چندین بار ، اینکار را انجام دهید:

به صندلی تکیه دهید و پاهایتان را بصورت عمود و صاف روی زمین قرار دهید. به طوری که ساق پای شما موازی پشتتان باشد. حتی بهتر است در طول روز ، زمانیکه با تلفن صحبت می کنید و یا در حال مطالعه هستید ، بایستید.

- پندار غلط : بلند کردن اشیاء سنگین باعث درد کمر می شود!

مهم نیست جسمی که بلند می کنید چه مقدار وزن دارد ، بلکه چگونگی بلند کردن آن جسم ، مهم است . البته شما نباید هر چیز بسیار سنگین را بلند کنید.

وقتی جسمی را می خواهید بلند کنید ، زانوهایتان را خم کنید ، پشتتان را صاف کنید و سرتان را بالا بگیرید . مکث کنید ، از پاهایتان برای بلند کردن جسم کمک بگیرید. بدنتان را هنگام بلند کردن خم نکنید ، زیرا می تواند باعث صدمه به کمرتان شود.

- پندار غلط : تا زمانیکه درد کمر از بین نرفته است در رخت خواب بمانید!

استراحت می تواند ، فشار و یا صدمه ای که به کمر وارد شده است را کاهش دهد ، اما تصور اشتباهی است که شما باید در رختخواب استراحت مطلق داشته باشید . یک یا دو روز در رختخواب بودن ، می تواند درد شما را بدتر کند.

- پندار غلط : درد کمر همیشه بعد از یک تصادم ایجاد می شود!

اینطور نیست ، وجود ضایعه در دیسک ، جراحات ، بیماریها ، عفونتها و حتی ویژگی های ارثی می تواند باعث کمر درد شود.

- واقعیت : افرادی که اضافه وزن دارند ، بیشتر از درد کمر رنج می برند.

ایستادن مناسب به جلوگیری از کمر درد کمک می کند. کمر درد در کسانیکه اضافه وزن دارند و کسانیکه پس از یک هفته استراحت و کار سبک به کار های سنگین در آخر هفته می پردازند ، رایجتر است.

- پندار غلط : افراد لاغر درد کمر نمی گیرند!

اولا هر کسی ممکن است به کمر درد مبتلا شود. ثانیا کسانیکه بیش از حد لاغر هستند و از سوء تغذیه رنج می برند ، بدلایلی مانند پوکی استخوان ، ممکن است بیشتر دچار انواع شکستگی ها بشوند.

- پندار غلط : ورزش برای کمر درد مضر است !

این یک اشتباه بزرگ است . ورزش منظم از کمر درد جلو گیری می کند. پزشکان برای کسانیکه صدمه حادی ، موجب درد کمرشان شده ، یک برنامه ورزشی پیشنهاد می دهند که با تمرینهای ملایم آغاز می شود و به تدریج افزایش می یابد. وقتی درد فروکش کرد ، ادامه ورزش می تواند از بازگشت آن جلوگیری کند.

- واقعیت : یک کایروپراکتور می تواند به کاهش درد کمک کند . پزشکان توصیه می کنند که بیماران در صورت عدم بهبودی از تجربیات یک کایروپراکتور نیز استفاده کنند.

- واقعیت : طب سوزنی به بهبودی درد کمر کمک می کند.

پزشکان توصیه می کنند که در صورت عدم نتیجه گیری کامل از روش های استاندارد کنترل درد کمر ، به صورت موازی از طب سوزنی هم برای درمان استفاده شود. ورزش یوگا و استفاده از روش های آرمیدن ( رهایش) پیشرفته و رفتار درمانی نیز می توانند سودمند باشند.

- پندار غلط : تشک بسیار سفت ، برای کمر ، بهترین است !

اولا بسته به نوع عادت خوابیدن و نوع کمر درد هر شخص ، تشک های مناسب توصیه می شود. با این حال برخی تحقیقات نشان می دهند که تشک هایی با سفتی متوسط کلا برای کمر مفیدتر هستند.

منبع: ایران جدید

عوامل محدود کننده حرکتی در مفاصل مثل خشکی شانه را می توان به دو دسته طبیعی و غیر طبیعی تقسیم نمود.

عوامل طبیعی محدود کننده حرکتی مفاصل

- برخورد استخوان با استخوان:

مانند برخورد استخوان های ساعد با بازو در هنگام باز شدن کامل آرنج.

- تراکم و نزدیکی بافت نرم:

مانند تاشدن زانو که به دلیل انقباض عضلات پشت ساق پا و برخورد آنها با عضلات پشت ران ، حرکت محدود می شود.

گرفتگی شانه به علت تشکیل بافت همبند را شانه یخ‌زده یا کپسولیت چسبنده گویند که دردناکی حرکت شانه یا عدم حرکت آن را به دنبال دارد. پزشکان در مورد علت خشکی شانه و شانه یخ‌زده اتفاق نظر ندارند؛ برخی آن را ناشی از التهاب، برای مثال در اثر مواردی چون التهاب لایه داخلی کپسول مفصلی یا سینوویوم، یا پی‌آمد واکنش‌های خودایمنی‌ای می‌دانند که در آنها بدن به مواد و بافت‌های خود حمله می‌کند.دیگر علل احتمالی ابتلا به شانه یخ زده عبارت‌اند از:

•  واکنش‌های پس از صدمه دیدن یا جراحی
•  حرکت ندادن شانه به دلیل بروز درد ناشی از عارضه‌هایی چون آرتریت (بیماری التهاب مفصل)، پارگی تاندون شانه، التهاب بورس یا بورسیت یا التهاب تاندون یا تاندونیت.
•  حرکت ندادن بازو به دلایلی مانند بستن آتل پس از جراحی یا شکستگی

بااین حال غالباً دلیل مشخصی برای این نوع گرفتگی و خشکی شانه وجود ندارد

- سفت شدن بافت نرم:

مفاصل دائما با کوتاه شدن و یا سفت شدن بافتهای نرم در محدوده طبیعی خود قرار می گیرند این بافتهای نرم انقباض ناپذیرند یعنی قابلیت انقباض ندارند. این بافتها بر خلاف عضلات نمی توانند در خود تنش ایجاد کرده و ابتدا و انتهای آنها به هم نزدیک شوند مانند کپسول مفصلی و لیگامنتهای اطراف مفاصل. کپسول های مفصلی از بافتهای محکم و لیفی تشکیل شده اند که روی مفصل را می پوشانند. بدلیل شکل و محلی که کپسول مفصلی به استخوان متصل می شود، می تواند در مقابل حرکت شدید مقاومت ایجاد نماید.

لیگامان هایی که در خارج از کپسول مفصلی قرار گرفته به همین شکل فعالیت می کند و باعث محدودیت حرکت می شوند. اتصال و محکم شدن آنها در مفصل ویژه ای باعث پیشگیری از حرکات غیر طبیعی آن می شود. بافت انقباض پذیر ( عضله و تاندون ) نیز به کمک بافت غیر قابل انقباض از حرکت شدید مفصل جلوگیری می کند. بعنوان نمونه عضلات ران به حرکت محدود مفصل ران کمک می کنند در حالیکه کپسول مفصلی ران نخستین محدود کننده حرکت شدید و غیر طبیعی این عضو است.

بدنبال شکستگی استخوان بخصوص وقتی شکستگی نزدیک یک مفصل است ممکن است خشکی حرکت مفصل یا محدودیت حرکت مفصلی ایجاد شود. بعضی از مفاصل زودتر از دیگر مفاصل استعداد خشک شدن و محدودیت حرکتی دارند. زانو، شانه، مفاصل انگشتان دست و آرنج از این دسته اند.

علت های محدودیت حرکتی و خشکی مفصل بعد از شکستگی استخوان

محدود شدن حرکات مفصل دلایل متفاوتی دارد که مهمترین آن عبارتند از :

 

چسبندگی عضلات اطراف شکستگی

در هنگام شکسته شدن استخوان، عضلات اطراف آن هم صدمه میبینند. این صدمه ممکن است بصورت کوبیدگی و یا خونریزی درون بافت استخوان باشد و یا حتی ممکن است به علت آسیب لبه تیز استخوان شکسته شده، عضله مجاور آن پاره شود. بهبودی این عضله آسیب دیده معمولا همراه با تشکیل شدن بافت ویژه ای در محل پارگی است که به آن بافت اسکار Scar tissue میگویند.

از خصوصیات این بافت آن است که به استخوان مجاورش میچسبد. نتیجه آنست که عضلات اندام هم به استخوان زیرین بخصوص در محل شکستگی میچسبد. این چسبندگی، مانع حرکت آزادانه عضله بر روی استخوان میشود. با حرکت نکردن عضله، مفصل هم نمیتواند به راحتی حرکت کند.

ایجاد بافت اسکار در عضلات اطراف استخوان

همانطور که گفتیم بدنبال شکسته شدن استخوان و صدمه عضلات اطراف آن، بافت اسکار در درون توده عضلانی ایجاد میشود. این بافت خاصیت انعطاف پذیری و کش آمدن عضله را ندارد. برای خم شدن مفصل، عضلات اندام باید کش بیایند و کش نیامدن آنها موجب میشود مفصل نتواند به درستی خم شود.

تنبلی و خشکی عضله

با هر بار خم شدن مفصل، عضلات اطراف استخوان کش میایند و در طول روز با خم و راست شدن مفصل، طول این عضلات هم مرتبا کم و زیاد میشود. وقتی بیمار بعد از شکستگی، به علت درد مدتی مفصل خود را خم و راست نمیکند، برای مدتی طول عضله ثابت مانده و کش نمیاید. نتیجه اینست که بعد از چند روز عضله سفت و خشک شده و توانایی کش آمدن خود را تا حد زیادی از دست میدهد و همین عامل موجب محدودیت در خم شدن مفصل میشود.

 خشکی تاندون ها و رباط های اطراف مفصل

با هر بار خم و راست شدن مفصل، بافت های نرم آن مثل کپسول مفصلی و لیگامان ها و تاندون های آن کش میایند و این کار بطور مکرر در طول روز اتفاق میفتد. وقتی بیمار بعد از شکستگی به علت درد، مدتی مفصل خود را خم و راست نمیکند، برای مدتی طول این بافت ها ثابت مانده و کش نمیایند. نتیجه اینست که بعد از چند روز توانایی کش آمدن خود را تا حد زیادی از دست داده و همین امر موجب محدود شدن حرکات مفصل میشود.

خونریزی و چسبندگی داخل مفصل

گاهی بدنبال شکستگی های استخوان بخصوص اگر در نزدیکی مفصل ایجاد شود. داخل و یا اطراف مفصل خونریزی میکند و یا حداقل بدنبال ضربه ملتهب میشود. این التهاب یا خونریزی بعد از مدتی موجب تشکیل بافت اسکار در داخل یا اطراف مفصل میشود و چون این بافت اسکار قابلیت کش آمدن خوبی ندارد موجب محدود شدن حرکت مفصل میشود. گاهی این بافت اسکار مانند یک چسب موجب چسبیدن قسمتهایی از مفصل میشود و همین امر مانع حرکت آزادانه و روان قسمت های مختلف مفصل میشود که نتیجه آن محدود شدن حرکات آن است.

نکروز آوازکولر و سیاه شدن استخوان

شکستگی ممکن است موجب نکروز آوازکولر قسمتی از استخوان که در درون مفصل قرار دارد بشود. بدنبال نکروز، شکل استخوان تغییر یافته و لایه غضروفی روی آن هم آسیب میبیند. این تغییرات در دراز مدت موجب آرتروز و ساییدگی مفصل میشود و ساییدگی مفصل هم موجی محدودیت حرکتی در آن میگردد.

بد جوش خوردن شکستگی استخوان

اگر شکستگی داخل مفصلی باشد و بد جوش بخورد سطح مفصلی ناصاف میشود. تغییر شکل سطح مفصلی میتواند در دراز مدت موجب سائیدگی مفصل و در نتیجه محدودیت حرکتی آن شود.

 

منبع: ایران ارتوپد

اسکلت بدن انسان با تشکیل شدن از استخوان های سخت نقش اساسی را در حفظ شکل بدن دارند که توسط مفاصلی به یکدیگر متصل می شوند تا حرکت آنها توسط عضلات بدن امکان پذیر باشد. عضلات بدن توسط بافت های طنابی شکل و محکمی به نام تاندون یا لیگامان به استخوان ها متصل شده اند که با انقباضات خود, استخوان ها را حرکت می دهند. اما در هنگام وارد شدن ضربه به این اعضای بدن انواع مختلفی از آسیب رخ می دهد.

 غالبا در هنگام ضربه های شدید ( اجسام غیر تیز و برنده -ترومای بلانت) وارد شده به بدن در اثر مواردی مانند سقوط, سوانح رانندگی, مسابقات ورزشی و امثال آن اندام ها و مفاصل در اثر ضربه دچار آسیب و درد شدیدی می شوند که شک به شکستگی استخوان ها را بر می انگیزد. البته آسیب های دیگری نیز وجود دارند که از جمله شایع ترین آنها, پارگی  و یا کشیده شدن شدید تاندون ها است.

واضح است که شکستگی به زمانی اطلاق می شود که یکی از استخوانهای بدن شکسته شده باشد. اما نوع دیگری از آسیب داریم. آسیب لیگامانها یا تاندون ها که در آن تاندون در اثر ضربه و کشیدگی شدید به طور کامل یا بخشی از آن دچار پارگی می شود.

اما شکستن استخوان می تواند در هر نقطه از بدن اتفاق بیافتد. اغلب شکستگی در دستان ، بازوها ، پاها ، و یا مچ پا رخ می دهد.

انواع مختلفی از شکستگی وجود دارد. اما همه شکستگی مشابه شفا می یابند.استخوان جدید رشد می کند تا قطعات شکسته را مجدد به یکدیگر متصل کند. اما برای این امر لازم است که استخوان ها در کنار یکدیگر برای مدت زمان طولانی بدون هیچ حرکتی ثابت نگه داشته شوند تا جوش خوردن دو انتهای آسیب دیده بهم انجام شود.

اما این استخوان ها چگونه در کنار هم بی حرکت می شوند. روش های مختلفی وجود دارد که برخی از آنها همراه با بردن بیمار به اتاق  عمل و جراحی است و برخی در درمانگاه یا مطب پزشک انجام می شود که این مساله بستگی به شدت ضربه وارد شده و میزان آسیب استخوان, مفاصل و عضلات اطراف آن دارد. اما از آنجاییکه غالب شکستگی های استخوانی در درجه متوسط تا خفیف بدون آسیب شدید عضلات, تاندون ها و زخم های بزرگ و یا خونریزی است, غالبا از روشهای بی حرکتی بسته یا بدون نیاز به جراحی استفاده می شود.

بیحرکت کردن یا گچ گرفتن اندام، استخوان های آسیب دیده در محل شکسته را در کنار یکدیگر نگه می دارد تا مجدد به هم جوش بخورند.

اما شکستگی استخوان همانطور که گفته شد انواع متعددی دارد که از جمله  آنها می توان انواع زیر را نام برد:

شکستگی بدون جابجایی: تکه های استخوان شکسته شده در راستای هم بدون جابجایی از محل خود قرار دارند.

شکستگی همراه باجابجایی: تکه های استخوان شکسته شده از یکدیگر فاصله گرفته اند.

شکستگی مرکب یا خورد شده: استخوان به سه یا تعداد بیشتر قطعه شکسته شده است.

شکستگی استخوانی باز:  محل شکستگی از طریق آسیب پوست به بیرون راه پیدا نموده است و گاها استخوان های شکسته دیده می شوند. (شکستگی هایی که پوست روی محل سالم است،  شکستگی بسته اطلاق میشود)

البته تقسیم بندی های تخصصی هم برای انواع شکستگی وجود دارد و تقسیم بندی بالا ساده و برای درک ساده انواع آن بیان شد:

استخوان بافت زنده است که از سلول ساخته شده است. وقتی که یک استخوان شکست، سلول های خون به منطقه شکسته شده هجوم می آورند. این سلولها تبدیل به استخوان جدید میشوند. استخوان ها از طریق یک فرایند تدریجی به نام بازسازی ترمیم می شوند. مدت طول کشیدن این مرحله بستگی به نوع شکستگی و نحوه مراقبت از صدمه بستگی دارد.

خون ریزی در بافتهای اطراف شکستگی منجر به تشکیل یک لخته خون در میان تکه های استخوان می شود.

این سلولها تشکیل یک شبکه از الیاف قوی در داخل لخته خون می دهند. این الیاف تکه های استخوان را درکنار هم نگه می دارند.

این الیاف پس از مدتی توسط استخوان جدید جایگزین می شوند. در ابتدا ، استخوان های جدید ضعیف، نرم و متخلخل است . این استخوان به نام کال استخوانی نامیده می شود.

استخوان های جدید به تدریج  قوی تر می شوند، تا زمانی که پس از آنکه گچ استخوان ها نیز باز می شود، استخوان جدید آنقدر محکم شده است که میتواند مانند قبل از بدن محافظت کند.

منبع: سلامتی برای همه

▪ آیا بیماری اسپوندیلیت آنکیلوزان درمانی دارد یا نه؟

امروزه درمان‌های تخصصی در این بیماران داریم که دست ما را در درمان این بیماران بازتر کرده است. بسیاری از بیماران به خصوص افرادی که در مراحل اولیه بیماری مراجعه می‌کنند درمان موفق‌تری خواهند داشت، چرا که اگر روماتیسم دیر درمان شود به تدریج ستون مهره به هم چسبیده می‌شود و کلیه حرکات ستون مهره با مشکل مواجه می‌شود و با پیشرفت بیماری، به تدریج قسمت‌های فوقانی‌تر و حتی تا گردن گرفتار می‌شود، به طوری که این بیماران حتی گردن‌شان را نمی‌توانند بالا بیاورند و مجبورند بیشتر زمین را نگاه کنند. گرچه این بیماری مرگ و میر را زیاد نمی‌کند ولی در ایجاد معلولیت نقش مهمی دارد. اما متاسفانه درمان‌ها بسیار گران هستند و هزینه درمانی بیماران معمولا در ماه به حدود یک و نیم میلیون تومان می‌رسد و تا زمانی که درمان‌ها را ادامه ‌دهند، نتیجه خواهند گرفت و چنانچه درمان قطع شود، علایم بیماری باز خواهد گشت.

برای درمان داروهای مختلفی داریم که مهم‌ترین آنها داروهای ضد التهاب هستند. درمان‌های مکمل دیگری هم داریم که کمتر در گرفتاری‌های ستون مهره استفاده می‌کنیم و بیشتر برای درگیری‌های مفصلی و چشمی این بیماران استفاده می‌شود. توجه داشته باشید که نقش آموزش در این بیماران بسیار مهم است، چراکه اگر به این بیماران آموزش داده شود و توصیه‌های لازم برای جلوگیری از پیشرفت ناهنجاری‌های ستون فقرات داده شود، زندگی بسیار مناسب‌تری را خواهند داشت. شاید نقش عمده آموزش‌های بیماران، جلوگیری از پیشرفت بیماری و ایجاد زندگی بهتر برای آنها است. در کشورهایی که از نظر هزینه‌های مالی، مشکلات درمانی دارند، نقش آموزش‌های بیماران در جلوگیری از پیشرفت پررنگ‌تر است.

▪ یعنی می‌شود با آنتی‌بیوتیک، این بیماری را درمان کرد؟ 

نه! این‌طور نیست که شما بتوانید جلوی بیماری را با درمان آنتی‌بیوتیکی بگیرید. همان‌طور که گفتم عفونت نقشی در بروز بیماری as دارد اما تنها عامل تعیین‌کننده نیست. اینکه چرا بعضی دچار این بیماری می‌شوند و برخی دیگر نمی‌شوند، هنوز مشخص نیست. امروزه نقشه‌های ژنتیکی ریزتری را از این بیماری پیدا کرده‌اند که بعضی از آنها خیلی قوی‌تر با این بیماری همراهی دارد و احتمال ابتلا به as را بیشتر می‌کند.

▪ با توجه به اینکه این بیماری، ارثی است؛ آیا می‌توان از آن پیشگیری کرد؟ 

نه! متاسفانه این بیماری راه پیشگیری ندارد و در افرادی که ژن آن را دارند احتمال بروز وجود دارد و در صورتی که بروز پیدا کند، مراجعه سریع به پزشک و جلوگیری از پیشرفت‌ بیماری و گرفتن آموزش‌های لازم بسیار مهم است تا بیماری عوارض خود را به صورت زمین‌گیر شدن افراد ایجاد نکند.

منبع: روزنامه سلامت

علایم بیماری

علایم بیماری بر اساس سن و جنس می‌تواند بسیار متغیر باشد. افرادی که کاملا علایم مشخص بیماری را دارند که معمولا مردان دهه دو و سه هستند، با دردهای ستون مهره مراجعه می‌کنند.

دردهای ستون مهره تا مدت‌ها با دیسک کمر اشتباه گرفته می‌شد و غالب بیماران ام‌آرآی و حتی عمل جراحی دیسک کمر را انجام می‌دادند. همان‌طور که می‌دانید نتیجه ام‌آرآی در ۳۰ درصد موارد مثبت کاذب می‌شود، یعنی حتی افرادی که تا به امروز کمردرد را تجربه نکردند و الان هم کمردرد ندارند اگر ام‌آرآی انجام دهند در یک‌سوم آنها دیسک‌های ظریفی دیده می‌شود اما برخلاف دیسک، درد بیماران مبتلا به as حالت التهابی دارد.

درد دیسک معمولا با استراحت بهتر می‌شود ولی درد بیماران روماتیسم ستون فقرات با استراحت بدتر می‌شود و صبح‌ها با سفتی صبحگاهی بلند می‌شوند که این کاملا برخلاف دیسک است، البته سفتی صبحگاهی در افرادی که قوس کمرشان زیاد است و یا افرادی که بستر مناسبی ندارند نیز دیده می‌شود ولی این سفتی صبحگاهی خیلی کوتاه‌مدت است و سفتی فرد بعد از یک تا دو دقیقه بعد از بیدار شدن از بین می‌رود ولی در بیماران مبتلا به روماتیسم ستون فقرات سفتی صبحگاهی بسیار طولانی مدت است و معمولا بیش از یک ساعت طول می‌کشد.

پس علامت عمده این بیماری دردهای ستون مهره‌ای است که حالت التهابی دارد و با استراحت بدتر و با فعالیت، به تدریج بهتر می‌شود.

گاهی اوقات بیماران دچار دردهایی در قسمت‌های تحتانی ستون مهره و به خصوص در ناحیه باسن می‌شوند. این دردها ممکن است اوایل متناوب باشد. این محل، محل مفاصل ساکروایلیاک است که در این بیماری تقریبا در تمامی موارد درگیر می‌شود. در اوایل دردها حالت متناوب دارد، به طوری که مدتی این باسن و مدت‌ دیگر باسن بعدی درد دارد و بعد از مدت دیگری ممکن است دردها ثابت باقی بمانند. این دردها هم حالت التهابی دارد، یعنی صبح‌ها بعد از استراحت بیشتر است و با فعالیت به تدریج بهتر می‌شود.

اگر بخواهیم از دردهای ستون مهره غیرعادی نام ببریم که به خصوص در خانم‌ها و در افراد جوان‌تر دیده می‌شود، دردهای بین دو کتفی است که مدت‌های طولانی باقی می‌ماند. البته شاید مهم‌ترین علت دردهای بین دو کتف، علل عضلانی باشد ولی درد این یبماران شب‌ها شدت پیدا کرده و صبح‌ها کاهش پیدا می‌کند.

گاهی اوقات بیماران دچار دردهایی در قسمت جلوی سینه به خصوص روی استخوان جناق و اطراف آن می‌شوند که این دردها معمولا مدت‌ها توسط متخصصان قلب مورد بررسی قرار می‌گیرند و در نهایت علت آن را دردهای عضلانی عنوان می‌کنند، در حالی که ممکن است این دردها شروع بیماری روماتیسم ستون فقرات باشد.

از علایم دیگری که در این بیماران دیده می‌شود درگیری محل اتصال لیگامان‌ها و تاندون‌ها به استخوان است، به خصوص اینکه این بیماران دچار دردهایی در ناحیه زیر و پشت پاشنه می‌شوند که ممکن است مدت‌ها با خار پاشنه اشتباه گرفته شود.

گاهی اوقات محل اتصال تاندون‌ها در اطراف زانو و شانه ممکن است درگیر شود و از لحاظ تشخیصی سردرگمی ایجاد کند.

از علایم دیگر این بیماری درگیری‌های مفصلی است که در بچه‌ها و خانم‌ها می‌تواند اولین علامت باشد بدون اینکه ستون مهره درگیر شده باشد. در پا مفاصل معمولا متورم می‌شوند، گرم می‌شوند و باد می‌کنند و با روماتیسم‌های دیگر اشتباه گرفته می‌شوند، به خصوص اگر ستون مهره‌ها درگیر نباشد.

از علایم دیگر این بیماری درگیری‌های چشمی است که ممکن است سال‌ها قبل از بروز روماتیسم و یا بعد از بروز آن خود را نشان دهد که به قرمزی یکطرفه چشم همراه با تاری دید منجر می‌شود، البته خوشبختانه کمتر عوارض چشمی مزمن مانند چسبندگی در این بیماران دیده می‌شود ولی این حملات می‌تواند به صورت تکرارشونده تا مدت‌ها ادامه پیدا کند. ندرتا بیماری دارای عوارضی در ریه، قلب و دستگاه گوارش است که البته زیاد شایع نیست ولی در بیماران می‌توان مشاهده کرد.

اسپوندیلیت آنکیلوزان، یک بیماری روماتیسمی دردناک و پیشرفت‌کننده است که معمولا مفاصل ستون‌فقرات را درگیر می‌کند ولی می‌تواند سایر مفاصل را نیز در برگیرد و حتی می‌تواند روی سایر اندام‌ها (چشم‌، ریه، روده و قلب) اثر بگذارد. اسپوندیلیت آنکیلوزان یا a.s به وضعیتی گفته می‌شود که در آن، همه یا برخی از مفاصل ستون فقرات باهم درآمیخته و یکپارچه می‌شوند. برخی پزشکان، این بیماری را با نام «روماتیسم ستون فقرات» معرفی کرده‌اند.

اسپوندیلیت آنکیلوزان یا روماتیسم ستون فقرات یعنی چسبیدن ستون مهره‌ها به هم.

مشخصه اصلی این بیماری چسبیده شدن ستون مهره است که تقریبا در دوسوم بیماران اتفاق می‌افتد. این بیماری بیشتر در افراد جوان و در دهه دوم و سوم زندگی آنها دیده می‌شود و در مردان سه برابر بیشتر از زنان است، در حالی که در گذشته این میزان ۹ برابر بود. علت کم شدن این میزان آن است که چون در زنان بیماری as خیلی غیرعادی بروز پیدا می‌کند و ممکن است از ستون مهره شروع نشود، پزشکان متخصص دچار سردرگمی می‌شدند ولی با اطلاعات جدید و آشنایی بیشتر پزشکان با بروز این بیماری در خانم‌ها، این رقم سه برابر نسبت به مردان کاهش پیدا کرده است. بروز بیماری بعد از ۵۰ سالگی خیلی کم است، اگرچه ممکن است دیده شود زیرا بیش از ۹۵ درصد بیماری تا این سن بروز پیدا می‌کند.

▪ علت بروز این بیماری چیست؟
ـ علت اینکه چرا این بیماری به وجود می‌آید، هنوز مشخص نیست اما as یکی از بیماری‌هایی است که ژنتیک در آن بسیار دخالت دارد.

ما سه بیماری در زمینه روماتولوژی داریم که عامل ژن در آن بسیار قوی است: پسوریازیس، لوپوس و همین as که زمینه فامیلی دارد و با ژن خاصی به نام b۲۷ همراهی قوی دارد، به‌طوری که بیش از ۹۰ درصد بیماران as دارای این ژن هستند، گرچه برخی مواقع در as ثانویه یعنی asای که ثانویه به بیماری‌ها به خصوص بیماری‌های روده‌ای ظاهر می‌شود، ممکن است این ژن نقش کم رنگ‌تری داشته باشد ولی در غالب موارد as زمینه ژنتیکی دارد.

حتی در بستگان این بیماران ممکن است as به طور کامل بروز نکند اما علایم خفیفی را از as در آنها پیدا کنیم. به عنوان مثال به جای اینکه این افراد دردهای ستون مهره‌ای پیدا کنند دردهایی در کف پاشنه، دردهایی بین دو کتف و قسمت جلوی سینه دارند که گاهی اوقات می‌تواند طولانی‌مدت باشد، به طوری که کاملا برای پزشکان گمراه‌کننده است تا اینکه متوجه زمینه فامیلی آنها بشویم و بدانیم که این افراد در بستگان‌شان بیماری as دارند و این علایم غیرعادی،‌ علایم ثانویه as است، البته این‌طور نیست که اگر ژن وجود داشته باشد، فرد حتما به این بیماری مبتلا شود.

عفونت خاصی به نام کلبسیلا در ایجاد این بیماری دخیل دانسته شده است که این میکروب به خصوص از راه دستگاه گوارش وارد بدن می‌شود و ممکن است به دلیل شباهت‌اش با ساختمان‌های مفاصل و ستون مهره، علایم واکنش بدن نسبت به این میکروب را در ستون مهره‌ها و مفاصل پیدا ‌کنیم. پس در یک زمینه ژنتیکی مشخص که b۲۷ است فرد دچار عفونت‌های خاصی می‌شود و این عفونت‌ خاص به ایجاد بیماری as در این افراد منجر می‌شود. به همین دلیل هم است که بیشتر افراد علایم خود را در دهه دوم و سوم زندگی‌شان نشان می‌دهند چون به هر حال یک بار با این میکروب تماس داشته‌اند و بیماری در این مدت بروز می‌کند و به همین دلیل است که هر چه سن بالاتر می‌رود شیوع as کمتر می‌شود.

منبع: روزنامه سلامت

مانند هر عمل جراحی دیگر تعویض مفصل زانو ممکن است با عوارضی همراه باشد. وقوع این عوارض سیر بهبودی بیمار را طولانی کرده و میتواند مشکلات جدیدی را برای بیمار بوجود بیاورد. تعدادی از این عوارض عبارتند از :

عفونت مفصل زانو

گر چه احتمال عفونت مفصل زانو بعد از تعویض مفصل کمتر از دو درصد است ولی به علت اینکه در صورت وقوع بسیار خطرناک است اقدامات سخت گیرانه زیادی صورت میگیرد تا ایجاد نشود با این حال احتمال عفونت در کسانی که زخم های پوستی دارند، در کسانی که عفونت ادراری یا تنفسی دارند، در کسانی که مشکلات و عفونت های دهانی و دندانی دارند و در بیماران دیابتی و روماتیسمی بیشتر است. اگر سیستم دفاع ایمنی بدن فرد ضعیف باشد (مانند بیماری های مزمن کبدی یا کلیوی یا سرطان ...) احتمال عفونت بعد از جراحی بیشتر است.

لخته شدن خون در پا

شایعترین عارضه که بالقوه میتواند بسیار خطرناک باشد لخته شدن خون در رگهای اندام های تحتانی و لگن است. احتمال این عارضه در هر عمل جراحی بزرگی که در اندام تحتانی انجام میشود وجود دارد. خطر این عارضه اینست که در صورت وقوع، لخته خون میتواند به طرف ریه و قلب حرکت کرده و در کارکرد آنها اختلال ایجاد کند. برای پیشگیری از وقوع این لخته ها از داروهای خاصی استفاده میشود. استفاده از بانداژ و پوشش های مخصوص متصل به پمپ هم از دیگر اقدامات مورد استفاده است. بیمار باید مرتبا مچ پاها را حرکت دهد. با این کار عضلات ساق مرتبا فعالیت کرده و گردش خون در ساق بیشتر میشود و احتمال لخته شدن خون در ساق ها کمتر میشود.

تغییر طول اندام تحتانی

ممکن است طول اندام های تحتانی بعد از جراحی تغییر کند.

محدودیت حرکتی زانو

انتظار میرود زانو بعد از جراحی بتواند حدود 110 درجه خم شود ولی ممکن است به علت چسبندگی بافت های نرم اطراف زانو بعد از عمل جراحی و یا محدودیت حرکتی شدیدی که بیمار از قبل از عمل جراحی داشته است، حرکت زانو بعد از عمل به این حد نرسد.

آسیب عروق و اعصاب

عوارض دیگر مثل آسیب اعصاب یا عروق ناحیه زانو یا شکستگی استخوان ها ممکن است در حین عمل جراحی بوجود بیاید.

باقی ماندن درد

ممکن است مقداری از دردی که بیمار قبل از جراحی احساس میکرده است بعد از جراحی باقی بماند و یا ممکن است درد جدیدی در ناحیه بوجود آید.

خراب شدن مفصل مصنوعی

با گذشت چند سال ممکن است مفصل مصنوعی دچار سائیدگی شود یا اجزاء آن اتصالشان را با استخوان ران یا ساق بیمار از دست داده و لق شوند.

تخریب استخوان اطراف مفصل مصنوعی

ممکن است با گذشت چند سال کم کم قسمت های از استخوان اطراف مفصل مصنوعی جذب شده و از بین برود.

منبع: ایران ارتوپد

بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، بیمار چند روز در بیمارستان مانده و در این مدت داروهایی به وی داده میشود.
در بخش، بیمار ممکن است تا مدتی حالت گیجی داشته باشد که به تدریج بهبود میابد.

اگر جراحی بیمار با بیهوشی عمومی انجام شده است، تا چند ساعت نباید چیزی برای خوردن به او داده شود. بعد از چند ساعت، میتوان پس از کسب اجازه از پرستار ابتدا چند قاشق آب به وی داد و اگر تحمل کرد و دچار ناراحتی نشد بتدریج به او مایعات بیشتری داد.
اگر بیمار با بیحسی موضعی عمل شده، تا 24 ساعت نباید پشت تخت او بالا بیاید و سر بیمار باید کاملا پایین باشد وگرنه دچار سردرد شدیدی میشود که ممکن است تا چند روز ادامه یابد.

در مدتی که بیمار در بخش میماند تا وقتی که از بیمارستان مرخص میشود اقداماتی برای بیمار انجام میشود که عبارتند از:

• در چند روز اول بعد از عمل درد بعد از جراحی که در همه بیماران البته با شدت و ضعف متفاوت وجود دارد با مسکن های قوی و بعد از آن با مسکن های معمولی کاهش پیدا میکند. مصرف مسکن تزریقی نباید زیاد باشد چون موجب مسمومیت میشود.

•  در چند روز بعد از عمل جراحی، به بیمار آنتی بیوتیک تزریقی داده میشود تا احتمال عفونت بعد از عمل جراحی کاهش پیدا کند.

•  به بیمار داروهایی داده میشود تا از لخته شدن خون در پاها جلوگیری شود. لخته شدن خون در اندامهای تحتانی بسیار خطرناک بوده و ممکن است موجب آمبولی ریولی و اختلال در عملکرد قلب و ریه شود.

•  از بیمار مجددا عکسبرداری میشود تا وضعیت مفصل مصنوعی گذاشته شده مشخص شود.

•  در حین عمل لوله هایی در مفصل زانو گذاسته میشود تا اگر خونی در محل جراحی جمع شده از طریق آن به خارج از بدن منتقل شود. این لوله ها بعد از 2-1 روز از محل عمل خارج میشوند.

•  از مشکلاتی که بعد از جراحی ممکن است بوجود آید تجمع ترشحات در ریه است. راه های هوایی ریه برای مرطوب ماندن بطور طبیعی ترشحاتی دارند. این ترشحات با عمل دم و بازدم طبیعی و سرفه جابجا میشوند. در افراد مسن بخصوص وقتی مدتی استراحت میکنند ( مثل وقتی بیمار میشوند یا بعد از عمل جراحی) به علت کاهش فعالیت و کاهش فعالیت تنفسی ممکن است این ترشحات در راه های هوایی انباشته شده و موجب انسداد راه هوایی شوند که بدنبال آن احتمال عفونت ریه افزایش پیدا میکند. برای مقابله با این پدیده در دوران بعد از جراحی، بیمار باید سعی کند مرتبا نفس های عمیق بکشد و عمدا سرفه کند. معمولا در چند روز بعد از جراحی یک فیزیوتراپ بیمار را عیادت کرده و با انجام مانورهایی مثل ضربات خفیف و آرام به پشت قفسه سینه سعی میکند به جابجایی ترشحات ریه کمک کند.

• بیمار باید بلافاصله بعد از عمل جراحی شروع به حرکت دادن مچ پا کند تا احتمال تشکیل لخته در ساق پا کم شود.

•  اغلب بیمارانی که برای آنها جراحی تعویض مفصل زانو انجام شده است میتوانند و حتی لازم است در روز بعد از جراحی زانوی خود را خم و راست کنند و بایستند و راه بروند. راه رفتن حتما باید با کمک یک فیزیوتراپ و با استفاده از وسایل کمکی مانند واکر باشد. فیزیوتراپیست روش استفاده درست از واکر و راه رفتن صحیح را به بیمار آموزش داده و حرکاتی را به وی یاد میدهد تا به کمک آنها حرکات مفاصل اندام تحتانی بهتر شده و قدرت عضلات افزایش یابد.

منبع: ایران ارتوپد

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید 

پشت کج (اسکولیوز)

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید

عمل بسته دیسک

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید

عمل بسته دیسک

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید 

سندرم کانال مچ دست

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید 

ساختمان ستون فقرات گردنی

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید 

ساختمان مفصل مچ پا

تعویض مفصل ران نوعی عمل جراحی است که به تعویض مفصل لگن هم معروف است. در عمل جراحی تعویض مفصل ران پزشک جراح ارتوپد یا جراح لگن مفصل ران بیمار را که خراب شده است برداشته و به جای آن یک مفصل مصنوعی میگذارد.

مفصل ران به چه عللی خراب میشود

شایعترین علت خراب شدن مفصل ران آرتروز یا ساییدگی مفصل است. ساییدگی مفصل در همه انسان ها با شدت و ضعف متفاوت با بالارفتن سن ایجاد میشود ولی در بعضی شرایط زودتر بوجود میاید.

ابتلا به بعضی انواع روماتیسم مانند آرتریت روماتوئید و یا اسپوندیلیت انکیلوزان میتواند موجب خراب شدن مفصل ران شود.

در حین عمل جراحی تعویض مفصل ران چگونه این مفصل برداشته میشود

مفصل ران از کنار هم قرار گرفتن دو استخوان بوجود میاید. در قسمت بالا حفره استابولوم قرار دارد که قسمتی از لگن خاصره است. این حفره بشکل تقریبی یک نیمکره است. در داخل حفره استابولوم سر استخوان ران قرار گرفته است. سر استخوان ران بالاترین قسمت استخوان ران است که به شکل گرد و کروی است. وقتی مفصل ران به علت آرتروز و یا روماتیسم خراب میشود معمولا هم قسمت کاسه ای یعنی حفره استابولوم و هم قسمت کروی یعنی سر استخوان ران خراب میشوند.

در حین عمل جراحی پزشک معالج با استفاده از رنده های مخصوصی داخل حفره استابولوم را میتراشد. با این کار غضروف های باقیمانده و استخوان های اضافه از درون حفره خارج شده و شکل آن کاملا بصورت یک نیمکره کامل در میاید. در قسمت ران هم پزشک معالج سر استخوان ران را از بدن خارج میکند. بین سر استخوان ران و تنه استخوان ران یک قسمت نازک تر به نام گردن استخوان ران وجود دارد. در حین جراحی تعویض مفصل ران، گردن استخوان ران با استفاده از اره های ارتوپدی خاصی بریده شده و سپس سر استخوان ران خارج میگردد.

در مرحله بعد پزشک جراح ارتوپد در داخل حفره تراشیده شده استابولوم یک کاسه فلزی و یا پلاستیکی قرار داده و بر روی باقیمانده گردن استخوان ران یک سر فلزی را قرار میدهد و این دو را در درون هم جای میدهد تا مانند یک مفصل حرکت کنند و به این طریق مفصل مصنوعی لگن در محل خود جای میگیرد.

تعویض مفصل ران چه کمکی به بیمار میکند

عمل جراحی تعویض مفصل ران میتواند درد مفصل ران در ناحیه لگن را از بین ببرد. عمل جراحی تعویض مفصل ران میتواند محدودیت حرکتی مفصل ران را تا حدود زیادی مرتفع کند و کوتاهی پا را بطور کامل و یا تا حدود زیادی برطرف کند. این عمل جراحی همچنین میتواند لنگش بیمار را به نحو چشمگیری بهبود بخشد.

منبع: ایران ارتوپد

در مواقعی که به علت آسیب های زانو این مفصل تخریب شده است، دردهای شدیدی در آن ایجاد میشود که ممکن است فرد را حتی از فعالیت های ساده ای نظیر بالا رفتن از پله و یا راه رفتن دور کند. زانو درد حتی ممکن است در هنگام نشستن و خوابیدن هم وجود داشته باشد. اگر استفاده از دارو، تغییر سطح فعالیت های روزمره زندگی و استفاده از عصا هم نتواند کمکی به کاهش مشکلات بیمار بکند معمولاً آخرین اقدام تعویض مفصل زانو است.

تعویض سطوح مفصلی میتواند مشکل درد زانو و تغییر شکل آنرا حل کند و بیمار را به فعالیت های روزمره برگرداند.
اولین تعویض مفصل زانو در سال 1968 انجام شد. بعد از آن بتدریج تکنیک های عمل جراحی بهتر شده و مفاصل مصنوعی بهتری هم ساخته شد. امروزه هر سال بیش از یک میلیون تعویض مفصل زانو در دنیا انجام میشود.

علل شایع درد شدید و محدودیت حرکتی زانو

 مهمترین آنها عبارتند از

آیا عمل جراحی تعویض مفصل زانو انتخاب درستی برای من است

همراه با زانوی پرانتزی یا ژنو واروم درد زانو هم دارم

ممکن است شما بجز تغییر شکل پرانتزی که در زانو دارید دچار درد در ناحیه زانو هم باشید. زانو دردعلل بسیار متفاوتی دارد. پس متخصص ارتوپدی ابتدا علت ایجاد درد را بررسی میکند. سپس درمان درد زانو انجام می‌شود. اگر علت درد زانوی شما شروع آرتروز و ساییدگی در قسمت داخلی مفصل زانو ( قسمت داخلی مفصل زانو به قسمتی میگویند که به خط محوری بدن نزدیکتر است) باشد ممکن است عمل جراحی و اصلاح شکل زانو به شما کمک کند.

در بعضی از افراد و معمولاٌ در سنین بعد از 30-20 سالگی مفصل زانو شروع به سائیدگی میکند. این ساییدگی در بعضی اوقات محدود به قسمت داخلی زانو است و قسمت خارجی آن تقریباٌ سالم باقی میماند. این بیماران معمولاٌ از درد در قسمت داخلی مفصل زانو ناراحت هستند. متاسفانه این عارضه در بسیاری اوقات پیشرونده بوده و بتدریج شدت سائیدگی و درد بیشتر شده و ممکن است تمام مفصل زانو درگیر شود. اگر این عارضه همراه با پای پرانتزی به علت ژنو واروم باشد عمل جراحی و اصلاح پای پرانتزی ممکن است به بیمار کمک کند.

کمک این جراحی اینست که با اصلاح ژنوواروم نیروی وزن که تا قبل از جراحی بیشتر به قسمت داخلی مفصل زانو اعمال میشد بطور مساوی بین قسمت های داخل و خارج زانو تقسیم شده و فشار به قسمت داخلی کمتر میشود. این کاهش فشار دو منفعت دارد. یکی اینست که درد بیمار کاهش میابد و دیگر اینکه از سرعت پیشرفت ساییدگی مفصل کاسته میشود. دقت کنید از سرعت پیشرفت کاسته میشود یعنی ممکن است ساییدگی کامل را 15-10 سال به عقب بیندازد و این به معنای آنست که بیمار میتواند سالهای بیشتری از مفصل طبیعی خودش استفاده کند و دیرتر مجبور میشود عمل جراحی تعویض مفصل زانو را انجام دهد.

آیا ممکن است شکل پرانتزی در زانو بتدریج موجب سائیدگی و آرتروز زانو شود

من فعلا زانوی پرانتزی دارم ولی دردی در زانو ندارم. آیا ممکن است با جراحی پیشگیرانه ژنوواروم، جلوی ایجاد آرتروز و ساییدگی زانو در آینده را گرفت. مشخص نیست. بعضی این عقیده را مطرح میکنند ولی هنوز کسی بطور قطع آنرا اثبات نکرده است.

منبع: وبلاگ دکتر فروغ