يكي از روشهائي كه در برخي از بيماران به درمان درد ستون فقرات كمك مي كند، روشهاي جا اندازي يا مانيپولاسيون است. اين كار توسط متخصصين طب فيزيكي و توانبخشي انجام مي شود. البته افرادي كه دوره استئوپاتي يا كايروپراتيك را گذرانده باشند نيز اين كار را انجام مي دهند اما سبك كاري هر كدام با يكديگر متفاوت است. متخصصین طب فیزیکی دوره پس از گزراندن دوره پزشکی دوره مانیپولاسیون را می بینند بنابراین در این زمینه آموزش کاملی به موارد کاربرد و بخصوص موارد ممنوع مانیپولاسیون و تنطیم ستون فقرات می بینند.

گاهي در اثر جابجائي مختصر مهره ها كه بيشتر در مفاصل فاست ديده مي شود درد كمر ايجاد مي شود با جااندازي اين دررفتگي مشكل بيمار بر طرف مي گردد.

بايد توجه داشت كه اين روش بخصوص در مشكلات گردن اگر توسط افراد آموزش نديده انجام شود مي تواند خطرناك باشد و حتي باعث ضايعه در نخاع شود. از طرف ديگر همه بيماران كمر درد يا درد گردن براي مانيپولاسيون مناسب نيستند و پزشك بر اساس نوع بيماري درمان را انتخاب مي نمايند. در حال حاضر بر اساس شواهد علمی جا اندازی مهره های گردن بعلت خطرات زیادی که دارد در حال کنار گذاشته شدن است بخصوص نگرانی از سکته مغزی، و بجای آن روشهای کم خطر تر طب فیزیکی انجام می شود.

علی رغم مفید بودن مانیپولاسیون در برخی از بیماران با توجه به خطرات تنظیم ستون فقرات بخصوص در مهره های گردن، این روش بتدریج با روشهای کم خطر تر در حال جایگزینی است.

منبع:دکتر رئیسی و دکتر احدی

بر روی لیـــنک زیر کلیــــک کـــنید

کشـــش ستــون فــقرات

علل‌ اسکولیوز( انحراف ستون فقرات)

معمولاً ناشناخته‌ است‌. اسکولیوز گاهی‌ نتیجه‌ موارد زیر است‌:
بیماری‌های‌ دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌، نظیر فلج اطفال یا دیستروفی عضلانی
نقایص‌ مادرزادی‌ ستون فقرات
نابرابری‌ طول‌ پاها
عوامل تشدید کننده بیماری
سابقه‌ خانوادگی‌ اسکولیوز

علایم و نشانه های اسکولیوز( انحراف ستون فقرات)

برجستگی غیر عادی در ستون مهره ها همراه یا بدون انحناء جانبی ستون فقرات، درد، اشکال در راه رفتن، خستگی زودرس و در مراحل شدید بیماری ، اختلالات تنفسی و عصبی از علایم آن است.

منبع:متخصص جراحی  و ارتوپدی تهران

اگر در صبحگاه احساس سفتی و خشکی کمر و گردن را تجربه می کنید و یا دردی دارید که هنگام صبح و شب، موقع خواب، شدید می شود، ممکن است از اسپوندیلوز (آرتروز ستون فقرات) رنج ببرید. این بیماری از ساییدگی و پارگی ممتد بخش هایی از ستون فقرات، ایجاد می شود.

این بیماری به اسپوندیلوز گردنی نیز معروف است. به دلیل اینکه بخش های بالایی ستون فقرات شما را که قسمتی از آن گردن است ، تحت تاثیر قرار می دهد. می توان آن را آرتروز گردن نیز نام گذاری کرد. امکان دارد این درد های مزمن در طول زمان به شانه های شما و یا بازو هایتان سرایت پیدا کنند.

با اینکه بیشتر درد ها در ناحیه ی گردن مشاهده شده اما ممکن است این درد ها به نقاط تحتانی هم سرایت کنند و باعث کمر درد شوند. اسپوندیلوز قفسه سینه که ناحیه ی میانی ستون فقرات را تحت تاثیر قرار می دهد و اسپوندیلوز کمری که باعت ایجاد درد در قسمت های پایین تر می شوند نیز انواع دیگری از این بیماری، به شمار می روند.

نشانه های ساییدگی ستون فقرات

تمامی مبتلایان به این بیماری از خود نشانه ای بروز نمی دهند. اما بعضی افراد به علائمی همچون بی حسی و ضعف شدید و درد های مزمن، مخصوصا در کمر، بر خورد می کنند. دکتر کافی می گوید. متداول ترین شکل علائم، احساس بی حسی و سفتی در کمر است.

شما ممکن است سردرد هایی را در ناحیه ی پشت سرتان نیز احساس کنید و یا اینکه تعادل خود را از دست بدهید (البته این علامت، کمی نادر است).

دلیل این ساییدگی ها عموما کهولت سن می باشد. هرچند که هر کسی با دیگری متفاوت است و این تفاوت به این بستگی دارد که چگونه از بدنمان استفاده می کنیم.

منیع:دکتر حسین زاده

عمل جراحی اندوسکوپی دیسک گردن

در این جراحی شکافی بسیار کوچک توسط تجهیزات پیشرفته پزشکی ایجاد می‌شود. در جراحی آندوسکوپی برخلاف جراحی باز هیچ بافتی بریده نمی‌شود تنها با کنار زدن عضلات به محل پارگی دیسک رسیده، فشار دیسک را کم کرده و سپس ناحیه پاره شده خارج می‌شود. به این ترتیب عصب تحت فشار دیسک قرار نمی‌گیرد. برای جمع کردن دیسک و محکم‌تر کردن آن از لیزر استفاده می‌شود.

دراین روش جراحی هم برای بیمار و هم برای مراکز درمانی از نظر هزینه بسیار مقرون به صرفه است، این روش جراحی هیچ خونریزی ندارد. همچنین بیمار نیازی به بیهوشی نداشته و با بی‌حسی موضعی جراحی انجام می‌شود. در این روش جراحی به تزریق خون نیز نیازی نیست و به این ترتیب احتمال انتقال بیماری‌های خونی در آن وجود ندارد.

جراحی آندوسکوپی با استقبال خوب جهانی روبه رو شده است، جراحی آندوسکوپی ستون فقرات برخلاف جراحی باز، در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، دیابت و بیماری‌های قلبیبه راحتی انجام پذیر است. این روش جراحی به کمک متخصصان بیوتکنولوژی میسر شده و در حال پیشرفت است در جراحی آندوسکوپی ستون فقرات بیمار سه ساعت پس از عمل مرخص شده و نیازی به بستری ندارد. زمان بهبودی بیمار کوتاه است و پس از یک تا دو هفته قادر است به فعالیت‌های کاری خود بازگردد.

پس از جراحی، به مدت سه روز باید از فعالیت‌های شدید پرهیز شود و با برنامه‌ای که به بیمار ارایه می‌شود به تدریج طی یک هفته فعالیت‌های وی افزایش می‌یابد. در این زمینه یک کوهنورد هیمالیایی سه هفته از عمل، فعالیت‌های کوهنوردی خود را از سر گرفت.

عود مجدد دیسک پس از جراحی در این روش را یک درصد عنوان کرد این در حالی است که درصد ریسک عود دیسک در جراحی‌های باز بین سه تا هشت درصد است.

از ۱۰ تا ۱۵سال گذشته تکنولوژی اندوسکوپی مورد استفاده قرار می‌گیرد و حدود ۷ الی ۸ سال است که تکنیک این روش بهبود یافته است. این روش جراحی کمک می‌کند که جراحی‌ها ساده‌تر انجام شود. با تجهیزات پیشرفته‌ای که در ایران وجود دارد استفاده از این روش جراحی بسیار سریع به صورت گسترده به کار گرفته می‌شود.

منبع:کلینیک فروغ

گودی کمر یا لوردوز به معنی افزایش تقعرستون مهره کمریاست. در لوردوز یا گودی کمر قوسستون فقرات کمریبه جلو بیشتر شده، شکم به جلو آمده و باسن به عقب میرود.

ستون فقرات ما به وسیله داربستی از عضلات با عملکردهای مشابه یا متضاد محافظت می شود. ضعف، گرفتگی یا به هم ریختن هماهنگی یک یا گروهی از این عضلات می تواند بخشی از ستون فقرات ما را از انحناهای طبیعی اش خارج کند.

در این بین عضلات جدار شکمی، همسترینگ ها و عضلات پشت باسن نقش مهم تری را ایفا می کنند .بهترین ورزش ها برای اصلاح ناهنجاری قابل ترمیم و گودی کمر، انجام حرکت های کششی برای تقویت عضلات خلفی ران، عضلات شکم و عضلات سینه ای است.

به طورکلی دو گروه از عضلات برای حفظ لوردوز کمر(گودی کمر) ضروری هستند؛

1)عضلات جدار شکم و

2)عضلات راست کننده لگن.

درمان گودی کمر با ورزش

«شنا کردن به ویژه کرال سینه و انجام حرکت کششی «گربه و شتر» کمک زیادی به تقویت عضلات مسوول در استحکام گودی طبیعی کمر می کنند. به طوری که گفته می شود شنا کردن می تواند تا ۹۰درصد در بهبود این ناهنجاری موثر باشد.

در حرکت «گربه و شتر» نیز فرد در حالی که چهار دست وپا روی زانو وکف دو دست خود قرار گرفته است ژست یک گربه عصبانی را به خود می گیرد. یعنی پشت خود را تا جایی که می تواند به بالا می کشد وچند ثانیه در همین حالت نگاه می دارد.

یکی دیگر از ورزش های مفید برای درمان گودی کمر حرکات ۶گانه آقای ویلیام که بر پایه افزایش قدرت و انعطاف پذیری عضلات ناحیه کمر و لگن طراحی شده است.

حرکت اول: فرد در حالی که راحت دراز کشیده و زانوهایش خم است، سعی می کند ضمن منقبض کردن عضلات شکم، لگن خود را کمی بلند کند.

حرکت دوم : فرد در حالی که خوابیده و زانوهایش کمی خم است، سعی می کند با دست های کشیده به حالت نشسته درآید.

حرکت سوم : فرد در حالت خوابیده، سعی می کند زانوهای خود را تا آنجا که می تواند به طرف سینه حرکت دهد.

حرکت چهارم : فرد در حالی که نشسته است، سعی می کند به طور ملایم دست هایش را به مچ پا برساند.

حرکت پنجم : فرد در حالی که در حالت استارت دو میدانی قرار گرفته است، سعی می کند با متمایل شدن به سمت جلو روی پای عقب خود فشار وارد کند.

در مرحله بعد ضمن عوض کردن پاها، همین حرکت را برای پای دیگر انجام می دهد.

حرکت ششم : فرد در حالی که کنار دیوار ایستاده است، سعی می کند بنشیند. این تمرین را با استفاده از یک صندلی نیز انجام داد، یعنی فرد در کنار صندلی قرار می گیرد و به جای اینکه روی زمین بنشیند، روی صندلی می نشیند.

 منبع : ام اس سنتر و ایران ارتوپد

ستون مهره‌ها یا ستون فقرات  بخش اصلی استخوان‌بندی انسان در نیمتنه بالایی است. نقش ستون مهره‌ها، حمایت از کل بدن، توانایی در خم شدن و چرخیدن در تمام مسیرها، و نیز حمایت از ساختمان های حیاتی بدن مثل اعصاب و نخاع می‌باشد که در داخل آن قرار دارند.

سل ستون مهره شایعترین سل استخوان و مفاصل بدن است بطوریکه نیمی از موارد ابتلاء سیستم اسکلتی بدن انسان به سل بصورت بروز این عفونت در ستون فقرات است.

علائم سل ستون فقرات

شروع علائم سل ستون مهره تدریجی است. معمولا علائم عمومی بصورت تب (که بیشتر در عصر است) و تعریق شبانه وجود دارد. بی اشتهایی، کاهش وزن، احساس ضعف و خستگی از دیگر علائم عمومی بیماری هستند.

مهمترین علائم موضعی ابتلا ستون فقرات به سل عبارتند از

احساس درد بر روی مهره های گرفتار که با حرکت ستون مهره بیشتر شده و همراه با محدودیت حرکتی است. شدت درد در شب بیشتر می شود و ممکن است بیمار را از خواب بیدار کند. درد بر روی مهره های گرفتار با فشار به آن ناحیه بیشتر می شود.

کیفوز و قوز که در مواردی همراه با انحراف جانبی ستون مهره بصورت اسکولیوز است

ترشح چرکی در اطراف ستون مهره

در مراحل پیشرفته بیماری تحت فشار قرار گرفتن نخاع با مهره تغییر شکل داده یا  توسط آبسه سلی در اطراف نخاع و بدنبال آن فلج اندام های تحتانی ( پاراپلژی) که ممکن است با اختلال در دفع ادرار و مدفوع همراه باشد.

منبع: دکتر فرخانی

عفونت‌های شایع در ناحیه ستون فقرات

پخش شدن میکروب در جریان خون، علت اصلی در عفونی شدن ستون فقرات تلقی می‌شود.

عوامل داخلی نظیر عفونت‌های پروستات، روده، ریشه دندان و سینوس‌ها که از طریق جریان خون به ستون فقرات منتقل می‌شوند و عوامل خارجی مانند سوانح رانندگی که سبب آسیب شدید به ستون فقرات می‌شود در نهایت فرد را با عفونت‌های ستون فقرات مواجه می‌کند.

کمر درد، تب، اختلالات حرکتی و خشک شدن کمر از جمله علائم این نوع از عفونت تلقی می‌شود و درمان آن بسته به تشخیص پزشک و شدت عفونت متفاوت است.

چنانچه این عفونت به موقع تشخیص داده شود با تجویز آنتی بیوتیک، استراحت کامل و استفاده از کمربندهای طبی در طول 6 ماه قابل درمان است ولی در غیر این صورت با عدم تشخیص به موقع، چرک، آبسه و فرسایش بین مهره‌ها ایجاد می‌گردد که تنها راه درمان آن جراحی توسط جراح ستون فقرات است.

منبع: هفت سیب

علل آسیب طناب نخاعی

آسیب های نخاعی به دو علت ایجاد می شوند که عبارتنداز:

۱-تروماتیک(ضربه ای):

آسیب های ناشی از ضربه ۷۰ درصد ضایعات را تشکیل می دهند.

۲-غیرتروماتیک(غیرضربه ای):

نوع غیرضربه ای عامل حدود ۳۰ درصد آسیب های نخاعی می باشند.

در نوع تروماتیک ضربات وارده به ستون فقرات بیشتر به علت آسیب عروقی یا شکستگی, دررفتگی مهره و یا ترکیبی از این دو (شکستگی-دررفتگی) می توانند منجر به آسیب نخاع نیز گردند.
 

از جمله عوامل تروماتیک که باعث آسیب نخاعی می گردد می توان به مواردی چون چپ شدن اتومبیل, افتادن از بلندی, تصادف با موتور سیکلت, زلزله, فعالیت های ورزشی خشن, ضربات چاقو, زخم های ناشی از اصابت گلوله و... اشاره کرد.

عوامل غیرتروماتیک(غیرضربه ای) که زمینه آسیب نخاعی را فراهم می کند, بیشتر در ارتباط با یک بیماری یا اختلالات عروقی مطرح می گردد. ترومبوز, آمبولی, ناهنجاری های شریانی-وریدی و خونریزی ناشی از اختلال عروقی می تواند باعث آسیب طناب نخاعی گردد.

تومورها, عوامل عفونی, آرتروزهای شدید ناحیه ستون فقرات, فتق دیسک بین مهره ای, تنگی کانال نخاعی(مثلا به علت اسپوندیلولیستزیس یا لیز خوردن مهره ای بر روی مهره ای دیگر) بیماری سیفلیس, میلیت عرضی, پولیومیلیت(فلج اطفال), سیرنگومیلی, اسپاینابی فیدا, ام اس(بیماری مالتیپل اسکلروزیس) و آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس(ALS) و.. هم می توانند باعث آسیب نخاع گردند که جزو عوامل غیرتروماتیک محسوب می شوند.

گاها و به ندرت به هنگام جراحی های خاص, تزریق نخاعی, تابش و انجام واکسیناسیون نیز در بروز آسیب نخاعی نقش دارند.

منبع: ابراهیم برزکار

انواع کمر درد

کمر درد از نظر ماهیت درد به سه دسته تقسیم می شود:

۱- کمر درد گذرا : دردی ناگهانی و شدید در ناحیه کمر،این نوع کمر درد ناشی از انجام حرکات نامناسب و یا کشیدگی بیش از حد ستون فقرات است. هر چند که این کمر درد گذرا است اما هیچگاه نباید کم اهمیت شمرده شود، چرا که میتواند اخطاری برای عود مجدد آن باشد و سریعا” باید جهت جلوگیری از تکرار کمر درد اقدام شود.

۲- کمر درد حاد: یک درد حاد در ناحیه کمر است ،این نوع کمر درد در اثر قرار گرفتن در وضعیتهای غلط، خم شدنهای مکرر و به مدت طولانی و یا ضربه به ستون فقرات کمری ایجاد می شود.کمر دردی که کمتر از یکماه از شروع آن می گذرد را حاد می نامند.

این نوع کمر درد نشانه وقوع آسیب بافتی بوده و بدرجات مختلفی در فرد ایجاد ناتوانی می کند. هر چند که آسیب کوچک باشد ولی باید مراقب بود و از تکرار آن جلوگیری کرد. برای این منظور در وهله اول باید درمان علامتی جهت کنترل درد انجام شده و سپس در مورد بهبودی کامل اقدام و تمامی فعالیتهای طبیعی ستون فقرات را به شکل اولیه خود بازگرداند. مانند دیسک کمر

۳- کمر درد مزمن: کمر دردی که بیش از یکماه از بروز آن می گذرد را کمر درد مزمن می نامند. کمر درد مزمن در واقع در اثر عدم درمان و یا مقاومت به درمان کمر درد حاد ایجاد می گردد.

بدیهی است که درمان به موقع و مناسب کمر درد حاد، همواره درد مزمن را به حداقل می رساند، درد مزمن کمر باید به عنوان یک علامت جدی تلقی شده و کلیه معاینات بالینی و آزمایشات پاراکلینیکی جهت بیماریهای سیستمتیک انجام گردد. به هر صورت درد کمر مستلزم یک بررسی دقیق و درمان مناسب توسط گروهی درمانگر، متشکل از پزشک متخصص، فیزیوتراپی ، متخصص روانپزشکی و…. میباشد.

منبع: مجله سلامت
 

آرتروز ستون فقرات

انواع آسیب های ستون فقرات

۱-درد سیاتیک: گاهی هسته دیسک از طریق ترک های موجود در دیسک خارج می شود و روی نخاع یا ریشه های نخاعی فشار می آورد. معمولا در این موارد کمردرد خفیف است و مشکل بیمار درد یا خواب رفتن یک یا هر دو اندام تحتانی (پا) است. اگر فشار وارده بر این ساختمان ها خیلی شدید باشد می تواند سبب فلج، بی حسی یا اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع گردد .

۲-آرتروز ستون فقرات: پیرشدن ستون فقرات می تواند سبب ایجاد درد شود. در این موارد بیمار پس از مدتی بی حرکتی (خصوصا پس از خواب) احساس سفتی و خشکی در ستون فقرات دارد .

۳-تنگی کانال نخاع: می تواند سبب کمردرد یا انتشار به یک یا هر دو اندام تحتانی (پا) شود. معمولا بیماران از درد درهنگام ایستادن و راه رفتن شکایت دارند. این درد با نشستن بهبود می یابد.

۴-اختلال در مفاصل کوچک ستون فقرات: مهره ها توسط دیسک و مفاصل کوچکی به نام فاست (facet ) به همدیگر متصل می شوند. این مفاصل به علل مختلفی ممکن است دردناک شوند. درد این مفاصل نیز شبیه درد دیسک است (در کمر حس می شود و ممکن است به یک یا هر دو اندام تحتانی انتشار یابد). مهمترین علل دردناک شدن این مفاصل عبارتند از آرتروز و اختلال عملکرد.



۵-رگ به رگ شدگی (sprain/strain ): همانطور که گفته شد رباط ها و عضلات مهره ها را روی یکدیگر حفظ می کنند. گاهی به علت ضربه مستقیم یا برداشتن جسم سنگین، این رباط ها یا عضلات دچار کشیدگی می شوند و ایجاد درد می کنند.

۶-پوکی استخوان : پوکی استخوان در حقیقت کاهش تراکم استخوان هاست. استخوان های پوک در معرض شکستگی های بسیار کوچک هستند و این شکستگی ها درد شدیدی ایجاد می کند. احتمال پوکی استخوان در خانم ها چهار برابر مردان است.

۷-اختلالات شکل ستون فقرات: ناهنجاری های شکل ستون فقرات مثل اسکولیوز، کیفوز و لوردوزمی توانند سبب کمردرد شوند.

منبع: وبلاگ درمان بدون جراحی

علت ایجاد انحنای كمر و یا قوز کمر

1.  بد قرار گرفتن  وضعیت بدن بخصوص در هنگام نشستن كه غالباً با سعی و كوشش در قرار دادن بدن در وضعیت صحیح اصلاح می شود.

2.    ضعف عضلات در بیماری های عضلانی بدن

3.    قوز كه در مواردی مانند در رفتگی لگن و خمیدگی طبیعی ستون مهره ها دیده می شود.

4.    بیماری های ستون مهره ها كه به وسیله بیمار و یا پزشك قابل اصلاح نیستند.

5.    شكستگی ستون مهره ها در اثر تصادف یا تومور

6.    علل مادرزادی

میزان شیوع این بیماری

علایم و نشانه های ابتلا به این بیماری

روش تشخیص این بیماری

طرق درمان این مشكل

در صورتی كه بیماری آنچنان پیشرفت كرده باشد كه باعث بروز علائم حسی و حركتی در اندامها، اشكالات تنفسی و یا تغییر شكل شدید ستون فقرات باشد ممكن است جراحی در درمان كمك كننده باشد.

آیا می توان از ابتلا به این بیماری پیشگیری كرد؟

آیا بیماران مبتلا باید به نكات بهداشتی – درمانی خاصی توجه كنند؟

ممكن است در اثر بی مبالاتی و نادیده گرفتن دستورات پزشك در انجام ورزشهای مخصوص، استفاده نامناسب از قوزبندها ، بیماری عود یا پیشرفت نماید.

بی علاقگی نوجوانان و دانش آموزان به نرمش و ورزش و وضعیت بد قرارگیری آنها هنگام نشستن پشت نیمكت های مدرسه بخصوص هنگام مطالعه می تواند از علل این بیماری باشد.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

کمکهای اولیه برای تمام آسیب های اسکلتی (شکستگی , دررفتگی و پیچ خوردگی) یکسان است و شامل مراحل زیر می باشد:

۱- با حفظ خونسردی , صحنه حادثه را ارزیابی و درخواست کمک می کنید .

۲- وضعیت تنفسی و هوشیاری مصدوم را کنترل کنید .

۳- تمامی زخم های باز را با گاز استریل بپوشانید و خونریزی را کنترل کنید .

۴- اگر آسیب یا علامت واضحی وجود ندارد , ولی مصدوم از درد شکایت دارد, همیشه مبنا را بر وجود شدیدترین آسیب اسکلتی یعنی شکستگی بگذارید و اقدامات لازم را انجام دهید .

۵- از اقدام برا ی جا انداختن موارد شکستگی یا در رفتگی به شدت پرهیز کنید . به علاوه اگر سر استخوان شکسته از زخم بیرون زده است , سعی در فرو بردن آن به درون زخم نداشته باشید , بلکه آن را با روش مناسب , پانسمان و بانداژ کنید و سپس عضو صدمه دیده را با روش صحیح آتل بندی و بی حرکت کنید .

معاینه دستگاه اسکلتی – عضلانی

علائم و نشانه های آسیب به دستگاه اسکلتی – عضلانی

۱- درد در محل آسیب

۲- زخم باز یا بسته

۳- تورم شدید

۴- تغییر شکل عضو صدمه دیده

۵- دردناک بودن محل آسیب هنگام لمس ( حساسیت به لمس )

۶- عدم توانایی یا عدم تمایل بیمار به حرکت دادن عضو

توجه : دربرخی موارد شکستگی که شدت ضربه باعث جداشدن دو قطعه استخوان از یکدیگر می گردد , ممکن است علامت دیگری نیز علاوه بر علائم یاد شده وجود داشته باشد , که این علامت شنیدن صدای سائیده شدن دو انتهای شکسته ی استخوان به یکدیگر یا احساس این حالت توسط خود است . این علامت به هنگام حرکت دادن عضو صدمه دیده توسط خود مصدوم یا دیگران ایجاد می شود و به طور معمول با درد بسیار شدیدی نیز همراه است . اما به هیچ وجه نباید از حرکت دادن عضو آسیب دیده و ایجاد چنین صدایی برای تأیید وجود شکستگی استفاده کرد .دراین حالت احتمال صدمه به عروق , اعصاب , ماهیچه و دیگر بافت های اطراف استخوان شکسته بسیار زیاد می باشد و به همین علت باید عضو صدمه دیده را در اسرع وقت آتل بندی و بی حرکت کرد .

معاینه دستگاه اسکلتی – عضلانی

۱- معاینه ی عمومی بیمار از نظر آسیب سایر قسمتهای مهم بدن مطابق روش ارزیابی بیمار

۲- معاینه اندام آسیب دیده

۳- بررسی گردش خون و حس در اندام آسیب دیده ( پر شدگی مویرگی )

معاینه اندام آسیب دیده:

امدادگر ابتدا باید اندام را به طور کامل مشاهده و بررسی و شکل آن را با اندام طرف مقابل مقایسه کند . برای این کار ابتدا لباس های روی اندام را از محل درز لباس باز یا قیچی کنید و سپس آنها را از روی اندام صدمه دیده کنار بزنید . به هیچ وجه سعی در خارج کردن یا در آوردن لباس مصدوم به روش معمول را نداشته باشید زیرا ممکن است باعث تشدید صدمه به مصدوم شود .

 در مشاهده به دنبال علائم و نشانه های زیر بگردید :

۱- زخم باز

۲- زخم بسته یا کبودی

۳- تغییر شکل

۴- تورم

وجود هر کدام از این علائم را بعنوان آسیب قلمداد کنید و کمک های اولیه مناسب را انجام دهید . برای معاینه ی سایر قسمت های مشکوک , اندام را از بالا تا پایین به صورت حلقوی و یا دو دست به ملایمت فشار دهید . احساس هرگونه درد به هنگام لمس , راهنمای مهمی جهت شک به امکان وجود آسیب است .

در مورد حس اندام از بیمارسوال کنید . آیا احساس مورمور شدن یا کرختی دارد ؟ این علائم می تواند نشانه آسیب یا عصب خونرسانی اندام باشد . اگر در نهایت هیچ کدام از علائم یا شده مشاهده نشد , از بیمار بخواهید تا اندام را به آرامی و با احتیاط حرکت دهد . بروز درد به هنگام حرکت دادن عضو نیز می تواند نشانه ی وجود صدمه و آسیب اسکلتی باشد .

توجه : در صورت وجود هر کدام از علائم یاد شده از تکان دادن عضو یا درخواست از مصدوم برای حرکت دادن عضو به شدت پرهیز کنید .

وضعیت گردش خون و حس اندام آسیب دیده بوسیله عوامل زیر بررسی می شود :

۱- نبض اندام     

۲- پرشدگی مجدد مویرگی   

۳- رنگ و حرارت اندام     

۴- حس اندام     

۵- حرکت اندام

انواع آسیب های وارده به دستگاه عضلانی

در مواردی که شک به دررفتگی یا پیچ خوردگی نیز وجود دارد , باید درست مثل موارد شکستگی عمل کنید و اقدامات لازم جهت بی حرکت کردن عضو را انجام دهید . استفاده از کمپرس آب سرد از تورم بیشتر و درد می کاهد . به یا داشته باشید که در این موارد نیز آتل بندی و بی حرکت کردن عضو لازم است .

در کل بی حرکت کردن عضو آسیب دید هاصل مهم و اساسی در موارد شکستگی ها و دیگر آسیب های اسکلتی می باشد . برا یاین منظور از وسیله ای بنام آتل استفاده می شود .

شکستگی جمجمه , دنده ها , ستون فقرات , لگن و ران شکستگی های خطرناکی هستند که به مراقبت های ویژه نیاز داند .

شکستگی جمجمه می تواند با خونریزی داخل جمجمه ای یا ضربه مغزی همراه باشد . بنابراین باید سطح هوشیاری مصدوم , وضعیت تنفس و گردش خون , واکنش تقارن مردمک ها و حس و حرکت اندام ها را بررسی کرد و در صورت لزوم و کمک های اولیه مناسب را برا ی مصدوم انجام داد . در این موارد ثابت کردن سر و گردن را فراموش نکنید .

شکستگی دنده ها گاهی با آسیب به ریه , قلب , کبد یا طحال همراه است . به تنفس , نبض و فشارخون مصدوم توجه کنید و ه دنبال علائم خونریزی داخلی باشید .

شکستگی لگن و ران به علت مجاورت با رگ های خونی بزرگ همیشه با خطر خونریزی شدید داخلی و حتی مرگ مصدوم همراه هستند . همچنین خطر دیررس دیگر حرکت چربی در خون (آمبولی چربی) به دنبال این شکستگی ها ( به ویژه شکستگی استخوان ران ) و انسداد رگ های ریه است که معمولاً در عرض ۲۴ تا ۷۲ ساعت بعد از شکستگی روی می دهد و با سرفه , تنگی نفس , احساس بی قراری و اضطراب , تند شدن تنفس و نبض مصدوم و علائم شوک همراه است . آتل بندی و ثابت کردن سریع شکستگی ران بلافاصله پس از وقوع حادثه , احتمال بروز این عارضه ی خطرناک را تا حد زیادی کاهش می دهد .

لگن در برگیرنده اندام ها یادراری – تناسلی است و شکستن لگن خطر آسیب به این اندام ها را در بر دارد .

شکستگی مهره های ستون فقرات ( به ویژه مهره های گردنی ) از اهمیت بالایی برخوردار است و نیاز به مراقبتهای خاص دارد . بنابراین به علائم و نشانه های آسیب به ستون فقرات (مثل زخم , کبودی یا سایر علائم ضربه به سر , گردن و ستون فقرات , دردناک بودن ستون فقرات هنگام لمس , ضعف , فلج یا عدم توانایی در حرکت دادن اندام ها و از دست دادن حس یا مورمور شدن قسمتی از بدن در زیر ناحیه صدمه دیده ) توجه کنید .

نشانه‌ها و علائم شکستگی مهره کمر

شکستگی خفیف مهره‌های کمر ممکن است هیچ گونه نشانه‌ها و علائمی به همراه نداشته باشد. اما به طور کلی شکستگی مهره ممکن است با هر یک از علائم زیر همراه باشد:

درد ناگهانی و شدید یا تیر کشیدن کمر
کمر دردی که در هنگام ایستادن یا راه رفتن شدیدتر می‌شود.
وقوع اسپاسم‌های مداوم عضلات کمر
مشکل در دفع ادرار و یا مدفوع
ضعف شدید و ناگهانی دست‌ها یا پاها

در صورت لزوم کمک های اولیه زیر را برای مصدوم انجام دهید :

۱- مصدوم را در وضعیت ثابت نگه دارید و از هر گونه جابه جایی مصدوم به شدت پرهیز کنید .

۲- به سطح هوشیاری , راه هوایی , تنفس و گردش خون مصدوم توجه کنید . تنفس این بیماران ممکن است به صورت شکمی باشد (بالا و پایین آمدن شکم با هر بار تنفس )

۳- نبض , حس و حرکت اندام ها رابررسی کنید .

۴- کمکهای اولیه را برای سایر عوارض و صدمات جدی مصدوم را انجام دهید .

۵- جز برای انجام احیای قلبی –ریوی یا دور کردن مصدوم از محل ناامن و خطرناک , اقدام به جابجایی مصدوم نکنید .

۶- با کمک تخته کمری کوتاه یا بلند , ستون مهره های مصدوم را ثابت کنید .

۷-  تا رسیدن نیروهای امدادی به محل , از هرگونه جابه جایی مصدوم به شدت خودداری کنید و به ارزیابی مداوم و یادداشت علائم حیاتی وی ادامه دهید.

انواع آسیب های وارده به دستگاه اسکلتی

چگونه آسیب به استخوان ها ( دستگاه اسکلتی – عضلانی )

۱- ضربه مستقیم

۲- ضربه غیرمستقیم مانند افتادن روی بازو که باعث شکستگی ترقوه می شود .

۳- نیروی چرخشی : پیچ خوردن پا هنگام دویدن یا اسکی و آسیب به فاصل و شکستگی استخوان ها

انواع آسیب های وارده به دستگاه اسکلتی

۱- شکستگی   ۲- دررفتگی   ۳- پیچ خوردگی

انواع شکستگی

شکستگی باز : هرگاه در ناحیه ی دچار شکستگی زخمی وجود داشته باشد که با محل شکستگی استخوان مرتبط باشد , بطوری که باعث شود تا محل شکستگی با محیط بیرون ارتباط داشته باشد , به آن شکستگی باز اطلاق می شود . این مسئله باغث افزایش خطر عفونت در محل شکستگی می گردد .

شکستگی بسته :  در این نوع شکستگی ها علی رغم شکسته شدن استخوان پوست سالم است ( زخم بسته ) و به این علت شکستگی بسته نام دارد .

 در شکستگی باز به علت احتمال ورود میکروب امکان بروز عفونت های شدید بیشتر از شکستگی بسته می باشد .

 دررفتگی :

هرگاه دو سطح استخوانی که در محل مفصل روبروی هم قرار می گیرند بطور کامل یا ناقص از محل خود جابجا می شوند به این حالت دررفتگی گفته می شود . این حالت معمولاً با پارگی و آسیب به رباطهای نگه دارنده اطراف مفصل همراه است . حرکت دادن محل دررفتگی همانند شکستگی بسیار دردناک و گاهی غیر عملی است . برای پیشگیری از آسیب به اعصاب و رگهای خونی و همچنین کاهش درد مصدوم باید مانع از حرکت مفصل شوید (آتل بندی) .

پیچ خوردگی :

آسیبی است که به علت کشیده شدن بیش از حد رباط های محافظ مفاصل به وجود می آید . در موارد پیچ خوردگی نیز برای کاهش درد مصدوم و جلوگیری ار ایجاد آسیب بیشتر , باید در اسرع وقت اقدام به بی حرکت کردن عضو صدمه دیده کنید  (اتل بندی ).

منبع: وبلاگ دکتر شجاعی

شکستگی ستون فقرات،همیشه به عنوان یک صدمه وخیم شناخته می شود،و برخورد با آن باید کاملا با دقت انجام شود،زیرا ممکن است اسیب به نخاع را به همراه داشته باشد.

علائم

• مصدوم ممکن است از درد شدید پشت احساس ناراحتی کند.

• فرسودگی ،خستگی وعدم حرکت ، به مصدوم بگویید مچ دست و پا و انگشتان دست و پای خود را حرکت دهد.

• ممکن است مصدوم دست ها و پا ها را نتواند حرکت دهد،محدود شدن حرکت دست ها به علت شکستگی مهره های گردن و محدود شدن حرکت پاها به علت شکستگی مهره ی کمر می باشد،در صرتی که ضایعه ی عمومی در دست و پا نباشد.

• ممکن است حس زیر منطقه ی شکستگی از بین رفته باشد.

• مصدوم را حرکت ندهید مگر این که مجبور به این کار باشید.حرکت نابجا باعث فلج کامل شود.

کمک های اولیه

• به مصدوم بگویید که سعی در حرکت کردن نکند.

• نبض او را کنترل کنید.

• یکی از کمک کننده ها باید بالای سر مصدوم قرار گرفته و سر او را بگیرد (سر باید مستقیم باشد.)

• بالشتکهایی را در هر دو طرف تنه ی مصدوم قرار دهید.

• اگر مصدوم استفراغ می کند او را در وضعیت ریکاوری ستون فقرات قرار دهید.

• مطمئن باشید که راه تنفسی باز است.

• مصدوم را به بیمارستان برسانید.

وضعیت ریکاوری ستون فقرات به صورت زیر است:

• برای اجرای این کار به شش نفر نیاز است،یک نفر در بالای سر مصدوم قرار گرفته و بقیه فرمان می گیرند.

• سه نفر در یک طرف و دو نفر در طرف دیگر قرار می گیرند.

• در حالی که مصدوم دراز کشیده و دست مصدوم در بالا قرار گرفته،به سمت سه نفر کمک کننده مصدوم را می چرخانیم.

• بازوی همان دست را زیر سرش قرار می دهیم تا از گردنش محافظت کند.

• یک پای مصدوم را خم می کنیم بطوریکه زانویش روی زمین قرار گیرد.

• یک محافظ گردن برای مصدوم بکار ببرید.

هدف

بی حرکت نمودن ستون فقرات برای جلو گیری از صدمه ی بیشتر .

شکستگی پشت

• به مصدوم توصیه کنید که حرکت نکند و آرام باشد .

• پاهای مصدوم را نگه دارید و قوزک پای او را به شکل هشت لاتین باند پیچی کنید و یک باند پهن ، دور زانو ها و رانهای مصدوم بپیچید.

• علائم حیاتی بدن را کنترل کنید.

• با یک برانکار سفت و محکم مصدوم را به مراکز درمانی انتقال دهید.

• به مصدوم تو صیه کنید که حرکت نکند ، سر و گردن او را نیز نگه دارید تا کمک برسد .

• پوشش دور گردن مصدوم را باز کنید ویک گردنبند به طریقی که توضیح داده می شود ، بسازید و دور گردن مصدوم قرار دهید .

• روی گردن مصدوم یک پتو بکشید .

• اگر ناچار شدید مصدوم را حرکت دهید با یک برانکار سفت و محکم و دروضعیتی که راه تنفسی او باز باشد.

• ترتیب انتقال او به مراکز درمانی دهید .

درست کردن گردنبند طبی

• با یک تکه روزنامه به طول ۱۰ سانتی متر لوله کنید.

• آن را داخل یک باند مثلث شکل بپیچید و یا ان را داخل یک جوراب بگذارید.

• او را دور گردن مصدوم زیر چانه ی او قرار دهید ، بطوریکه مرکز روزنامه لول شده در جلو گردن مصدوم قرار گیرد.

• سپس روزنامه ی لول شده را به طرف گردن مصدوم خم کنید و باند را در جلوی گردن گره بزنید.

منبع: استخوان پزشکی سابق

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید

درمان دستی 2

مشاهده فیلم آموزشی

بر روی لینک زیر کلیک کنید

درمان دستی 1

بدنبال شکستگی استخوان بخصوص وقتی شکستگی نزدیک یک مفصل است ممکن است خشکی حرکت مفصل یا محدودیت حرکت مفصلی ایجاد شود. بعضی از مفاصل زودتر از دیگر مفاصل استعداد خشک شدن و محدودیت حرکتی دارند. زانو، شانه، مفاصل انگشتان دست و آرنج از این دسته اند.

علت های محدودیت حرکتی و خشکی مفصل بعد از شکستگی استخوان

محدود شدن حرکات مفصل دلایل متفاوتی دارد که مهمترین آن عبارتند از :

 

چسبندگی عضلات اطراف شکستگی

در هنگام شکسته شدن استخوان، عضلات اطراف آن هم صدمه میبینند. این صدمه ممکن است بصورت کوبیدگی و یا خونریزی درون بافت استخوان باشد و یا حتی ممکن است به علت آسیب لبه تیز استخوان شکسته شده، عضله مجاور آن پاره شود. بهبودی این عضله آسیب دیده معمولا همراه با تشکیل شدن بافت ویژه ای در محل پارگی است که به آن بافت اسکار Scar tissue میگویند.

از خصوصیات این بافت آن است که به استخوان مجاورش میچسبد. نتیجه آنست که عضلات اندام هم به استخوان زیرین بخصوص در محل شکستگی میچسبد. این چسبندگی، مانع حرکت آزادانه عضله بر روی استخوان میشود. با حرکت نکردن عضله، مفصل هم نمیتواند به راحتی حرکت کند.

ایجاد بافت اسکار در عضلات اطراف استخوان

همانطور که گفتیم بدنبال شکسته شدن استخوان و صدمه عضلات اطراف آن، بافت اسکار در درون توده عضلانی ایجاد میشود. این بافت خاصیت انعطاف پذیری و کش آمدن عضله را ندارد. برای خم شدن مفصل، عضلات اندام باید کش بیایند و کش نیامدن آنها موجب میشود مفصل نتواند به درستی خم شود.

تنبلی و خشکی عضله

با هر بار خم شدن مفصل، عضلات اطراف استخوان کش میایند و در طول روز با خم و راست شدن مفصل، طول این عضلات هم مرتبا کم و زیاد میشود. وقتی بیمار بعد از شکستگی، به علت درد مدتی مفصل خود را خم و راست نمیکند، برای مدتی طول عضله ثابت مانده و کش نمیاید. نتیجه اینست که بعد از چند روز عضله سفت و خشک شده و توانایی کش آمدن خود را تا حد زیادی از دست میدهد و همین عامل موجب محدودیت در خم شدن مفصل میشود.

 خشکی تاندون ها و رباط های اطراف مفصل

با هر بار خم و راست شدن مفصل، بافت های نرم آن مثل کپسول مفصلی و لیگامان ها و تاندون های آن کش میایند و این کار بطور مکرر در طول روز اتفاق میفتد. وقتی بیمار بعد از شکستگی به علت درد، مدتی مفصل خود را خم و راست نمیکند، برای مدتی طول این بافت ها ثابت مانده و کش نمیایند. نتیجه اینست که بعد از چند روز توانایی کش آمدن خود را تا حد زیادی از دست داده و همین امر موجب محدود شدن حرکات مفصل میشود.

خونریزی و چسبندگی داخل مفصل

گاهی بدنبال شکستگی های استخوان بخصوص اگر در نزدیکی مفصل ایجاد شود. داخل و یا اطراف مفصل خونریزی میکند و یا حداقل بدنبال ضربه ملتهب میشود. این التهاب یا خونریزی بعد از مدتی موجب تشکیل بافت اسکار در داخل یا اطراف مفصل میشود و چون این بافت اسکار قابلیت کش آمدن خوبی ندارد موجب محدود شدن حرکت مفصل میشود. گاهی این بافت اسکار مانند یک چسب موجب چسبیدن قسمتهایی از مفصل میشود و همین امر مانع حرکت آزادانه و روان قسمت های مختلف مفصل میشود که نتیجه آن محدود شدن حرکات آن است.

نکروز آوازکولر و سیاه شدن استخوان

شکستگی ممکن است موجب نکروز آوازکولر قسمتی از استخوان که در درون مفصل قرار دارد بشود. بدنبال نکروز، شکل استخوان تغییر یافته و لایه غضروفی روی آن هم آسیب میبیند. این تغییرات در دراز مدت موجب آرتروز و ساییدگی مفصل میشود و ساییدگی مفصل هم موجی محدودیت حرکتی در آن میگردد.

بد جوش خوردن شکستگی استخوان

اگر شکستگی داخل مفصلی باشد و بد جوش بخورد سطح مفصلی ناصاف میشود. تغییر شکل سطح مفصلی میتواند در دراز مدت موجب سائیدگی مفصل و در نتیجه محدودیت حرکتی آن شود.

 

منبع: ایران ارتوپد

علایم بیماری

علایم بیماری بر اساس سن و جنس می‌تواند بسیار متغیر باشد. افرادی که کاملا علایم مشخص بیماری را دارند که معمولا مردان دهه دو و سه هستند، با دردهای ستون مهره مراجعه می‌کنند.

دردهای ستون مهره تا مدت‌ها با دیسک کمر اشتباه گرفته می‌شد و غالب بیماران ام‌آرآی و حتی عمل جراحی دیسک کمر را انجام می‌دادند. همان‌طور که می‌دانید نتیجه ام‌آرآی در ۳۰ درصد موارد مثبت کاذب می‌شود، یعنی حتی افرادی که تا به امروز کمردرد را تجربه نکردند و الان هم کمردرد ندارند اگر ام‌آرآی انجام دهند در یک‌سوم آنها دیسک‌های ظریفی دیده می‌شود اما برخلاف دیسک، درد بیماران مبتلا به as حالت التهابی دارد.

درد دیسک معمولا با استراحت بهتر می‌شود ولی درد بیماران روماتیسم ستون فقرات با استراحت بدتر می‌شود و صبح‌ها با سفتی صبحگاهی بلند می‌شوند که این کاملا برخلاف دیسک است، البته سفتی صبحگاهی در افرادی که قوس کمرشان زیاد است و یا افرادی که بستر مناسبی ندارند نیز دیده می‌شود ولی این سفتی صبحگاهی خیلی کوتاه‌مدت است و سفتی فرد بعد از یک تا دو دقیقه بعد از بیدار شدن از بین می‌رود ولی در بیماران مبتلا به روماتیسم ستون فقرات سفتی صبحگاهی بسیار طولانی مدت است و معمولا بیش از یک ساعت طول می‌کشد.

پس علامت عمده این بیماری دردهای ستون مهره‌ای است که حالت التهابی دارد و با استراحت بدتر و با فعالیت، به تدریج بهتر می‌شود.

گاهی اوقات بیماران دچار دردهایی در قسمت‌های تحتانی ستون مهره و به خصوص در ناحیه باسن می‌شوند. این دردها ممکن است اوایل متناوب باشد. این محل، محل مفاصل ساکروایلیاک است که در این بیماری تقریبا در تمامی موارد درگیر می‌شود. در اوایل دردها حالت متناوب دارد، به طوری که مدتی این باسن و مدت‌ دیگر باسن بعدی درد دارد و بعد از مدت دیگری ممکن است دردها ثابت باقی بمانند. این دردها هم حالت التهابی دارد، یعنی صبح‌ها بعد از استراحت بیشتر است و با فعالیت به تدریج بهتر می‌شود.

اگر بخواهیم از دردهای ستون مهره غیرعادی نام ببریم که به خصوص در خانم‌ها و در افراد جوان‌تر دیده می‌شود، دردهای بین دو کتفی است که مدت‌های طولانی باقی می‌ماند. البته شاید مهم‌ترین علت دردهای بین دو کتف، علل عضلانی باشد ولی درد این یبماران شب‌ها شدت پیدا کرده و صبح‌ها کاهش پیدا می‌کند.

گاهی اوقات بیماران دچار دردهایی در قسمت جلوی سینه به خصوص روی استخوان جناق و اطراف آن می‌شوند که این دردها معمولا مدت‌ها توسط متخصصان قلب مورد بررسی قرار می‌گیرند و در نهایت علت آن را دردهای عضلانی عنوان می‌کنند، در حالی که ممکن است این دردها شروع بیماری روماتیسم ستون فقرات باشد.

از علایم دیگری که در این بیماران دیده می‌شود درگیری محل اتصال لیگامان‌ها و تاندون‌ها به استخوان است، به خصوص اینکه این بیماران دچار دردهایی در ناحیه زیر و پشت پاشنه می‌شوند که ممکن است مدت‌ها با خار پاشنه اشتباه گرفته شود.

گاهی اوقات محل اتصال تاندون‌ها در اطراف زانو و شانه ممکن است درگیر شود و از لحاظ تشخیصی سردرگمی ایجاد کند.

از علایم دیگر این بیماری درگیری‌های مفصلی است که در بچه‌ها و خانم‌ها می‌تواند اولین علامت باشد بدون اینکه ستون مهره درگیر شده باشد. در پا مفاصل معمولا متورم می‌شوند، گرم می‌شوند و باد می‌کنند و با روماتیسم‌های دیگر اشتباه گرفته می‌شوند، به خصوص اگر ستون مهره‌ها درگیر نباشد.

از علایم دیگر این بیماری درگیری‌های چشمی است که ممکن است سال‌ها قبل از بروز روماتیسم و یا بعد از بروز آن خود را نشان دهد که به قرمزی یکطرفه چشم همراه با تاری دید منجر می‌شود، البته خوشبختانه کمتر عوارض چشمی مزمن مانند چسبندگی در این بیماران دیده می‌شود ولی این حملات می‌تواند به صورت تکرارشونده تا مدت‌ها ادامه پیدا کند. ندرتا بیماری دارای عوارضی در ریه، قلب و دستگاه گوارش است که البته زیاد شایع نیست ولی در بیماران می‌توان مشاهده کرد.