زخم پای دیابتی و درمان آن
افرادی که بیش از ۱۰ سال است که دیابت دارند، مردها، افرادی که کنترل قند ضعیفی دارند، عوارض قلبی- عروقی، رتین و یا عوارض کلیوی دارند، بیشتر از سایر بیماران در معرض خطر زخم پای دیابتی میباشند.
شرایط زیر در پای دیابتی همراه با افزایش خطر قطع عضو است:
· نوروپاتی محیطی و از دست دادن حس محافظتی (Protective)
· تغییر در بیومکانیک پا (درحضور نوروپاتی عصبی و محیطی)
· مدارکی دال بر افزایش فشار بر پا، قرمزی و خونریزی در زیر پینه (کالوس)
· تغییر شکل استخوان
· بیماری عروق محیطی (کاهش یا نبودن نبض)
· سابقه زخم یا قطع عضو
· پاتولوژی شدید ناخن
تمام بیماران باید سالیانه برای تشخیص شرایط پرخطر در پا، معاینه شوند. این معاینه، شامل بررسی حس محافظتی (Protective)، ساختمان پا و بیومکانیک، وضعیت عروقی و پوست میباشد. اگر بیمار چند عامل خطر داشته باشد، باید از نظر پیدایش وضعیتهای جدید و شرایط پرخطر مکرراً ویزیت شود. بیمارانی که نوروپاتی دارند، در هر ویزیت باید پای آنها مشاهده شود.
· بررسی وضعیت نورولوژیک پای بیمار دیابتی در افراد کم خطر با استفاده از مونوفیلامان ۱۰ گرم صورت میگیرد. در این تست مونوفیلامان ۱۰ گرم، را به مدت ۱-۲ ثانیه با پوست کف پا در تماس قرارداده میشود و در صورتی که توسط بیمار حس نشود، حس محافظتی بیمار مختل تلقی میشود.
· بررسی اولیه عروق محیطی پای بیمار دیابتی شامل شرح حال وجود لنگیدن و بررسی نبضهای پشت پایی است.
· پوست پا به ویژه بین انگشتان و زیر متاتارسها، معاینه شود.
· وجود قرمزی، گرمی یا تشکیل کالوس، نشان دهنده نواحی از آسیب بافتی پا است.
· دفرمیتی استخوانی، محدودیت حرکت مفصل و اختلال راه رفتن و تعادل بیمار را، نیز باید مورد توجه قرار داد.
· بیمارانی که دچار نوروپاتی یا علایمی دال برافزایش فشار برپا هستند. باید کفش مناسب دیابت بپوشند. به بیماران باید در مورد از دست دادن حس پا و مشاهده روزانه پاها آموزش داده شود
· بیمارانی که دچار اریتم، گرمی و پینه در پا هستند، باید کفشی بپوشند که فشار را بر پا متعادل کند.
· بیماران دچار تغییر شکل استخوان، باید کفشهایی که عرض زیاد و عمق زیاد دارد، بپوشند یا کفش مناسب برای آنها تهیه شود.
· بیمارانی که سابقه زخم پا دا شتهاند، باید از نظر عوامل مساعد کننده بررسی شوند.
· بیمار از نظر خشکی پوست و عفونت قارچی بررسی شود.
· از جوراب های مختص افراد دیابتی استفاده کنند.
علت پای دیابتی به دلیل اینست که پای این افراد از بین رفتن لایههای متعدد پوست به سادگی زخم میشود. التیام زخم پای دیابتی، که احتمالاً عفونی نیز میشود، نیاز به زمان زیادی دارد.
