تست نوار عصب و عضله یک بررسی تشخیصی برای پی بردن به عملکرد عصب های بدن است. بدن انسان یک مولد الکتریسیته است و هدف از تولید این الکتریسیته انتقال پیام ها بین مغز و دیگر اندام هاست. انتقال پیام هایی بصورت حس لمس، درد، فشار، گرما در پوست و دیگر حسهایی مثل دیدن، شنیدن و ...از اندام به مغز از طریق عصب انجام میشود. همچنین دستورات مغز به اندام ها برای انجام دادن کارهایی مثل حرکت دادن عضو از طریق ارسال پیام بوسیله عصب ها است.

اعصاب این پیام ها را بصورت امواج الکتریکی منتقل میکنند دقیقاً مثل همان کاری که در سیم تلفن انجام میشود. وقتی عصب کار خود را به درستی انجام نمیدهد این انتقال پیام و انتقال امواج الکتریکی دچار اختلال میشود. روش هایی وجود دارد که به وسیله آنها میتوان شدت و سرعت و دیگر خصوصیات امواج الکتریکی که در طول عصب جریان دارند ثبت میشود. پزشک ارتوپد با بررسی این امواج میتواند در مورد بیماری های عصب به اطلاعات مفیدی دست پیدا کند. به این تست، الکترودیاگنوستیک Electrodiagnostic testing میگویند. دو نوع تست در این روش بکار برده میشود که عبارتند از

الکترومیوگرافی Electromyography EMG

مطالعه هدایت عصبی Nerve conduction studies NCS

این تست ها به توسط متخصص اعصاب یا فیزیوتراپ متخصص در این کار انجام میشود.

الکترومیوگرافی Electromyography چیست

عضلات، الکتریسیته تولید میکنند و در این روش فعالیت الکتریکی عضله بررسی میشود. سوزن های بسیار ظریفی از طریق پوست به داخل عضله مورد نظر فرستاده میشود تا از طریق آنها امواج الکتریکی تولید شده بوسیله عضله به دستگاه مخصوصی فرستاده شود. دستگاه، امواج الکتریکی جمع آوری شده را تقویت و سپس ثبت میکند.

کسی که تست نوار عصب و عضله را انجام میدهد از شما میخواهد تا گاهی عضله خود را شل کرده و گاهی آنرا منقبض کنید. در هر کدام این حالات امواج بخصوصی تولید میشود. ممکن است در حین فرو رفتن سوزن ها در پوست کمی درد ایجاد شود که بزودی از بین میرود همچنین بعد از خروج سوزن ها از پوست جای آنها تا چند روز ممکن است کمی سوزش داشته باشد. اگر از داروهایی که خون را رقیق میکند استفاده میکنید، بیماری ریوی دارید یا به علت بیماری زمینه ای خاصی خطر عفونت در بدن شما زیاد است این موارد را باید قبل از انجام تست به تست کننده بگویید. در روز انجام تست به پوست محل هیچ کرم یا لوسیونی نزنید. جواهر نبندید. معمولاً جواب تست بلافاصله بعد از انجام آن به شما داده میشود.

مطالعه هدایت عصبی Nerve conduction study NCS چیست

این تست را معمولاً همراه با تست قبلی انجام میدهند تا بفهمند آیا عصب خاصی به درستی کار میکند یا خیر. در این روش تست کننده چسب های مخصوص را در نقاط مختلفی روی پوست شما میچسباند. این نقاط در مسیر عصب مورد مطالعه هستند. در زیر این چسب ها تکه فلزی قرار دارد که به توسط سیمی به دستگاه متصل میشود. پس کار این چسب یا الکترودها جمع آوری اطلاعات الکتریکی از سطح پوست است.

دستگاه از طریق یکی از این الکترودها یک جریان الکتریکی ضعیف را به پوست شما وارد میکند. این جریان الکتریسیته از طریق پوست به عصب وارد شده و در طول آن حرکت میکند. در کمی بالاتر در مسیر عصب الکترود بعدی جریان الکتریکی رسیده را دریافت و ثبت میکند. سپس دستگاه بررسی میکند که چقدر زمان طی شده تا موج الکتریکی از نقطه اول به نقطه دوم برسد. به زبان دیگر سرعت هدایت امواج الکتریکی در داخل عصب بررسی میشود.

این سزعت هدایت معمولاً در حدود 200 کیلومتر در ساعت است. وقتی عصب به هر علتی خوب کار نمیکند ممکن است این سرعت هدایت کم شود. تست کننده با تغییر محل الکترود ها سعی میکند محل آسیب عصب را کشف کند. موقع وارد شدن جریان الکتریکی از الکترود اول به پوست یک احساس خفیف برق گرفتگی حس میشود که دردناک یا آزار دهنده نیست.

از این تست های الکترودیاگنوستیک در بیماری هایی مثل سندرم کارپال تونل یا سندرم فشار به عصب آلنا در مچ دست یا بررسی سیاتیک یا دردهای گردن که به دست تیر میکشد، در بررسی تاثیر دیابت روی اعصاب و یا در بررسی آسیب عصب بعد از ضرباتی که به اندام وارد میگردد و بسیاری بیماری های دیگر استفاده میشود. دقت این تست ها برای کشف مشکل همیشه زیاد نیست و گاهی اوقات با وجود بیماری در عصب ممکن است تست چیزی را نشان ندهد.

دقت تست تا حد زیادی بسته به کسی است که تست را انجام میدهد.

منبع: کلینیک آرمان

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید 

مشاهده فیلم آموزشی 

بر روی لینک زیر کلیک کنید 

تشخیص علت درد زانو

بیماران معمولا به علت مشکلی که برای بدنشان بوجود آمده به پزشک مراجعه میکنند. این مشکلات را علائم بیماری میگویند. مثلا درد زانو یا تورم زانو.

علت بوجود آمدن یک علامت ممکن است بیماری های مختلف باشد مثلا درد زانو ممکن است به علت ده ها بیماری مختلف بوجود آید. وظیفه پزشک ابتدا تشخیص بیماری است که علامت مورد نظر را بوجود آورده است. تنها پس از یک تشخیص درست است که میتوان درمان مناسبی را برای بیمار شروع کرد. روند تشخیص بیماری از مراحل مشخصی میگذرد. مهمترین این مراحل که تقریبا در همه بیماری ها ثابت است بترتیب عبارتست از

• اخذ تاریخچه : به این معنا است که ابتدا پزشک معالج با بیمار صحبت میکند و مشکلات او را میپرسد. خصوصیات علامت بیماری مهم است. مثلا اینکه درد با چه عواملی تشدید یا تخفیف میابد. پزشک، مشکلاتی را که بیمار قبلا داشته میپرسد. اینکه بیمار فعلا چه بیماری های دیگری دارد و یا اینکه به داروهایی مصرف میکند.

• معاینه بیمار : عضو یا اندام مورد نظر معاینه میشود. منظور از معاینه، دیدن و سپس لمس کردن و سپس انجام مانور های مخصوص روی اندام است.

• پاراکلینیک : منظور استفاده از روش های تصویر برداری مانند رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی، سونوگرافی، اسکن رادیوایزوتوپ و آزمایشاتی مانند آزمایش خون یا ادرار و یا بررسی نمونه های بافتی ( پاتولوژی) است.

تشخیص علت درد زانو هم مراحلی دارد که عبارتند از :

اخذ تاریخچه

پزشک از بیمار خود در باره خصوصیات درد سوال میکند. اینکه محل درد کجاست. درد زانو چگونه احساس میشود. آیا قبلا چنین دردی وجود داشته است. چه چیزی شدت درد زانو را کم یا زیاد میکند. پزشک از وضعیت خود بیمار سوال میکند. اینکه آیا بیمار قبلا بیماری خاصی داشته است. آیا زندگی بیمار فعال و پرتحرک است یا شغل نشسته ای دارد. بیمار در حال مصرف چه داروهایی است. پزشک در مورد علائم دیگر بیمار سوال میکند. اینکه آیا بیمار تب هم دارد، احساس لقی هم در زانو میکند یا اینکه زانویش گاهگاهی متورم هم میشود یا صدا هم میدهد.

 

معاینه

برای معاینه زانو معمولا لازم است شلوار درآورده شود. پس قبل از مراجعه به پزشک باید لباس راحتی بپوشید تا بتوانید آنرا به راحتی درآورده و دوباره بپوشید. پزشک زانو را بدقت نگاه میکند. به نقاط مختلف آن دست میگذارد و اطراف آنرا فشار میدهد تا ببیند چه قسمتی از زانو دردناک است. پزشک زانو را خم و راست میکند تا ببیند آیا محدودیت حرکت دارد یا خیر و سپس مانور های خاصی را روی زانو انجام میدهد تا به توسط آنها کارآیی قسمت های مختلف زانو مثل منیسک ها یا لیگامان ها را بررسی کند.

رادیوگرافی

ممکن است پزشک معالج از رادیوگرافی ساده برای بررسی بیشتر درد زانو استفاده کند. در رادیوگرافی ساده استخوان های زانو دیده میشوند. با استفاده از آن شکستگی های زانو یا پوکی استخوان یا تغییراتی که بدنبال آرتروز یا روماتیسم در مفصل زانو بوجود میاید دیده میشود.

سی تی اسکن

بندرت ممکن است برای بررسی بیشتر علت درد زانو و وضعیت استخوان های اطراف زانو از سی تی اسکن استفاده شود.

ام آر آی

این وسیله تصویربرداری برای بررسی بافت های غیر استخوانی زانو مانند منیسک و لیگامان مفید است.

 

بررسی مایع مفصل زانو

داخل مفصل زانو مایعی به نام مایع مفصلی وجود دارد که وظیفه آن نرم کردن سطح رویی غضروف برای تسهیل حرکت مفصل و تغذیه غضروف است. در بعضی بیماری های زانو مانند عفونت مفصل یا بعضی از انواع رماتیسم های مفصلی، مایع مفصلی زانو تغییر میکند. در این موارد پزشک معالج با سوزن مقداری از مایع مفصل زانو را خارج کرده و برای بررسی به آزمایشگاه میفرستد.

آزمایشات خون

در تشخیص عفونت های مفصلی و یا روماتیسم مفصلی کمک کننده است.

آرتروسکوپی

با این روش پزشک متخصص ارتوپدی با دیدن داخل مفصل زانو میتواند مشکلات غضروف مفصلی، منیسک و یا لیگامان های متقاطع را تشخیص دهد.

منبع: ایران ارتوپد

درد زانو علل متفاوتی دارد. البته نمیتوان جلوی هر بیماری زانو را گرفت ولی با رعایت نکاتی میتوان احتمال بروز درد زانو و بعضی بیماری های زانو را کم کرد.

مهمترین این نکات عبارتند از :

عواملی که موجب میشوند احتمال زانو درد بیشتر شود عبارتند از

درمان دردهای نوروپاتی

داروهای مختلفی برای درمان درد نوروپاتی  استفاده می شود که شامل گاباپنتین؛ پره گابالین(لیریکا)؛ ونلافاکسین، تیزانیدین(سیردالود)، کلونازپام، نورتریپتیلین،آمی تریپتیلین و...استفاده می شود. گاهی از پماد موضعی برای درمان نوروپاتی استفاده می شود مثلا پماد "املا" و لیدوکایین در برخی بیماران کمک کننده می باشند.

درمانهای طب فیزیکی برای درد نوروپاتی وجود دارد که محدوده وسیعی دارد و از تحریکات الکتریکی پوستی تا تحریک سلول مغزی و مهار مراکز درد در مغز در بخش طب فیزیکی استفاده می شوند

منبع: وبلاگ دکتر رئیسی و دکتر احدی