سرطان تخمدان، قاتل خاموش است!

سرطان تخمدان، قاتل خاموش است؟! سرطان تخمدان را " قاتل خاموش " نامیده ‌اند زیرا معمولا علایم آن وقتی ظاهر می ‌شود که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده است و عمدتا غیرقابل درمان است.

اما کارشناسان بهداشتی مجموعه ‌ای از علایم جسمی را شناسایی کرده ‌اند که در زنان مبتلا به سرطان تخمدان رخ می‌ دهند و ممکن است نشانه‌ های هشدار دهنده اولیه برای این بیماری باشند. این علایم بسیار شایع هستند و اغلب زنانی که آن ها را بروز می‌ دهند، مبتلا به سرطان تخمدان نیستند. اما برای زنان مبتلا به سرطان تخمدان، امید این است که آگاهی بیشتر در مورد آن ها به تشخیص زودرس و درمان بیماری منتهی شود.

جامعه سرطان آمریکا و جامعه متخصصان سرطان‌ های زنان آمریکا بر این چهار علامت به عنوان علایمی که در زنان مبتلا به سرطان تخمدان از عموم مردم شایع ‌تر هستند، ‌تاکید دارند: آروغ زدن و افزایش اندازه شکم؛ درد شکمی یا لگنی؛ اشکال در غذا خوردن و احساس سیری زودرس و تکرر و فوریت ادرار.

بر اساس این رهنمود هر زنی که یک یا تعداد بیشتری از این علایم را تقریبا هر روز برای چند هفته تجربه می ‌کند باید به یک پزشک بالینی ترجیحا متخصص زنان و زایمان مراجعه کند تا مورد معاینه لگنی قرار گیرد. اگر معاینه لگنی فرد مشکوک بود، معمولا به دنبال آن از یک روش غیرتهاجمی تشخیصی، سونوگرافی از راه واژن و احتمالا اندازه ‌گیری خونی یک شاخص سرطان به نام CA- 125 استفاده می‌ شود.

تنها راه تشخیص قطعی سرطان تخمدان در حین جراحی است که بهتر است به وسیله متخصص زنانی که در زمینه سرطان تخمدان تجربه دارد، انجام شود.

پژوهش ‌ها نشان داده است که بسیاری از زنانی که دچار سرطان تخمدان هستند، مدت ‌ها پیش از تشخیص سرطان، از علایمی که در بالا ذکر شد، شکایت داشته‌ اند اما این علایم یا نادیده گرفته‌ شده ‌اند یا به بیماری ‌های دیگر نسبت داده شده ‌اند. چهار علامتی که ذکر شد در بسیاری از بیماری ‌های دیگر مانند اختلالات قاعدگی، نشانگان روده تحریک پذیر و عفونت ‌های مثانه بروز می ‌کنند.

اما اگر چنین علایمی بدون سابقه قبلی بروز کنند، برای چند هفته ادامه پیدا کنند و در طول زمان بدتر شوند،‌ ممکن است نشانه سرطان تخمدان باشند.

سرطان‌ های رحم، تخمدان،‌ پستان و دهانه رحم به سرطان ‌های زنانه معروف هستند.

منبع: تبیان

ممكن است شما نیز این درد آزاردهنده را تجربه كرده باشید. اگر از شما بپرسند محل دردتان كجاست، معمولا به جای اشاره به یك نقطه خاص، دور یك منطقه، دایره‌ای بزرگ می‌كشید. گاهی این درد را دردی شدید و مداوم در قسمت تحتانی شكم و لگن توصیف می‌كنید و گاهی نیز می‌گویید كه درد مبهمی است و دقیقا نمی‌توانید محل آن را نشان دهید. بعضی مواقع هم از درد تیز و فشارنده‌ای در این ناحیه شكایت می‌كنید. این درد گاهی می‌تواند به‌صورت یك فشار یا سنگینی در عمق لگن هم حس شود. حتی بعضی اوقات به‌صورت متناوب می‌آید و می‌رود.
تمام انواع دردهای ذكر شده می‌تواند از علائم درد لگن باشد، البته به شرطی كه محل درد در منطقه تحتانی شكم و بین دو استخوان لگن باشد و در ضمن 6 ماه یا بیشتر طول كشیده باشد. علاوه بر این، ممكن است درد شما در هنگام ادرار و مدفوع كردن، نزدیكی با همسر یا حتی در مواقعی كه می‌نشینید یا مدت طولانی می‌ایستید ایجاد شود. ممكن است درد خفیف باشد اما گاهی هم به حدی آزاردهنده می‌شود كه شما را از كاركردن می‌اندازد و نمی‌گذارد ورزش كنید و یا حتی بخوابید. این درد می‌تواند موجب افسردگی شما هم بشود و مثلا شما را دچار بی‌خوابی، تغییر اشتها، احساس خلاء و ناراحتی كند و باعث افت فعالیت روزانه شما شود.

معمای گیج‌كننده

تشخیص علت ناراحتی شما ساده نیست. در 61 درصد زنانی كه درد مزمن لگن را تجربه می‌كنند، پزشك نمی‌تواند هیچ علت مشخصی پیدا كند، اما این مسئله به معنی عدم وجود علت و راهی برای درمان درد مزمن لگن نیست. درد مزمن لگن شاید یكی از گیج‌كننده‌ترین معماهای پزشكی باشد اما با كسب اطلاعاتی در مورد آن می‌توانید ناراحتی خود را تسكین دهید. برخی از علل مهم درد لگنی این موارد هستند:

اندومتریوز: اندومتریوز وضعیتی است كه بافت پوشاننده رحم (اندومتر) در محلی خارج از رحم رشد می‌كند. این بافت اضافه، هر ماه به‌علت بالا و پایین رفتن سطح هورمون‌ها، خونریزی می‌كند. چون این واقعه در خارج از رحم شما اتفاق می‌افتد، خون و بافت تخریب شده نمی‌تواند از بدن شما و از طریق واژن خارج شود و در شكم محبوس می‌شود. این جمع شدن می‌تواند منجر به كیست‌های دردناك و چسبندگی شكمی شود و درد طولانی‌مدت ایجاد كند.
كشش و اسپاسم عضلات كف لگن هم می‌تواند دردهای راجعه لگنی را ایجاد كند.
گاهی اوقات یك عفونت طولانی‌مدت (معمولا مقاربتی) رخ می‌دهد و موجب چسبندگی لوله‌های رحمی به تخمدان‌ها می‌شود كه نتیجه آن ایجاد دردهای مزمن لگنی است.
رشد توده‌های غیرسرطانی رحم مانند پولیپ و فیبروئید هم ممكن است ایجاد فشار و یا احساس سنگینی در ناحیه تحتانی شكم كند.

زمانی كه باید به پزشك مراجعه كنید

اگر درد لگن شما با علایمی دیگر همراه است، مثلا دچار ادرار یا مدفوع خونی و یا درد هنگام نزدیكی هستید، فورا به پزشك مراجعه كنید. درضمن اگر درد شما باعث اختلال در زندگی روزانه شما شده است یا اگر علایمتان رو به تشدید است، حتما با پزشك خود ملاقات كنید. پزشك برای تشخیص مشكل شما باید یكی‌یكی، علت‌ها را رد كند تا به تشخیص نهایی برسد چرا كه علل متعددی می‌تواند مسئول درد مزمن لگن باشد.
ابتدا پزشك از شما می‌خواهد كه جزئیات و نوع درد را شرح دهید و طول مدت درد و شدت آن را بیان كنید. علاوه بر این سابقه بیماری‌های قبلی شما و خانواده‌تان و جراحی‌هایی كه پیش از این انجام داده‌اید، برای تشخیص مهم تلقی می‌شوند.
پزشك برای تشخیص علت دردتان از معاینه لگن شروع خواهد كرد. بعد از معاینه لگن نوبت به آزمایش‌های ادرار، مدفوع و خون است. طی این بررسی‌ها علل غیرزنانگی درد لگنی مانند التهاب مثانه و سندروم روده تحریك‌پذیر قابل تشخیص هستند. كشت از نمونه‌های دهانه رحم یا واژن نیز از اقداماتی است كه برای بررسی عفونت‌های مقاربتی انجام گیرد. روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی هم می‌توانند در تشخیص ساختارهای غیرطبیعی و یا رشد غیرطبیعی در لگن كمك كنند.
اگر با انجام آزمایش‌ها و حتی جراحی تشخیصی هیچ علتی به‌دست نیامد، خیال نكنید كه درد شما بدون علت است بلكه هنوز آزمایش‌های كافی برای یافتن همه علل درد مزمن لگن وجود ندارد! اما حتی بدون تشخیص علت نیز راه‌هایی برای تسكین دردتان وجود دارد. پزشك شما احتمالا از روش‌های مختلفی برای درمان استفاده خواهد كرد:
بعضی از علل درد لگن، دوره‌ای هستند، یعنی به دوره ماهانه و هورمون‌هایی كه بدن شما تولید می‌كند وابسته‌اند. مهار تخمك‌گذاری با استفاده از قرص‌های جلوگیری از حاملگی یا داروهای دیگر هورمونی می‌تواند درد دوره‌ای لگن را كنترل كند.
اگر منبع درد شما عفونت باشد، تجویز آنتی‌بیوتیك‌ها لازم خواهد بود.
بعضی داروهای ضدافسردگی علاوه بر اثر ضد افسردگی خود می‌توانند درد مزمن لگن را كنترل كنند.

تقویت عضلات كف لگن با فیزیوتراپی می‌تواند در كنترل درد شما نیز مفید باشد.

ممكن است درد شما ریشه در مشكلات عمیق روانی-‌اجتماعی داشته باشد؟ مثلا اختلال شخصیت، سوءاستفاده جنسی، ازدواج مشكل‌دار، بحران‌های خانوادگی و ارتباطی می‌توانند علت درد باشند. با مشاوره و كسب مهارت‌های روانی می‌توانید برای كنترل درد و مشكلات زمینه‌ای آن، راهی پیدا كنید.
جراحی برای اصلاح بیماری زمینه‌ای به‌كار می‌رود. به‌عنوان مثال چسبندگی‌های لگنی، فیبروئید رحم و اندومتریوز می‌توانند با جراحی درمان شوند، در نهایت ممكن است پزشكتان هیستركتومی (خارج كردن رحم و تخمدان‌ها) را پیشنهاد كند.

منبع: سلامت

درباره سرطان دهانه رحم، دومين سرطان شايعي که موجب مرگ زنان مي‌شود، چه مي‌دانيد؟

در کشور ما متاسفانه اطلاعات کمي‌ در اين‌باره وجود دارد، در حالي که به راحتي مي‌توان از آن پيشگيري کرد، چون حداقل 15 سال طول مي‌کشد تا عامل آن، از يک ضايعه ي پيش سرطاني، يک سرطان تمام عيار بسازد. ضمن اين که با معاينات دوره‌اي هر يک يا دو سال يک ‌بار مي‌توان آن را در مراحل اوليه تشخيص داد و به راحتي آن را ريشه‌کن کرد.

سرطان دهانه رحم، دومين سرطان مرگبار بين زنان است که امروزه مشخص شده، عامل اصلي ابتلا به آن، نوعي ويروس است و در صورتي که اين ويروس وجود نداشته باشد، اين سرطان هم به وجود نخواهد آمد.

کدام ويروس؟

ويروسي به نام "ويروس پاپيلوماي انساني" يا به طور مخفف، "اچ‌ پي‌ وي"(HPV) که بيش از 100 نوع از آن وجود دارد که 15 نوع آن موجب بروز سرطان دهانه رحم مي‌شود. اين ويروس، عامل اصلي ابتلا به سرطان دهانه رحم است.

چه کساني در معرض آلوده شدن به اين ويروس و احتمالا ابتلا به سرطان دهانه رحم قرار دارند؟

ببينيد، اين ويروس از طريق تماس جنسي با فرد آلوده انتقال مي‌يابد و در نتيجه از عفونت‌هاي قابل انتقال از طريق تماس جنسي محسوب مي‌شود. بنابراين در افرادي که در سنين باروري و پس از بلوغقرار دارند، بروز اين عفونت و ابتلا به سرطان ناشي از آن، بيشتر مشاهده مي‌شود. همچنين در کشورهاي غربي که روابط پرخطر جنسي و کنترل نشده و خارج از ضوابط خانواده دارند و زناني که با چند نفر روابط جنسي دارند، خطر ابتلا بيشتر است.

يعني خانم‌هاي يائسه به سرطان دهانه رحم مبتلا نمي‌شوند؟

بله، حتي شدت سرطان دهانه رحم در بانوان يائسه به مراتب شديدتر است، چون اين بانوان پيش از رسيدن به سنين يائسگي به اين ويروس آلوده شده‌اند، اما به علت سهل‌انگاري يا نداشتن اطلاعات به پزشک مراجعه نکرده اند، لذا بيماري پيشرفت کرده و کيفيت درمان و زندگي آنها را تحت تاثير قرار مي‌دهد. در حقيقت وقتي خانمي ‌به اين ويروس آلوده مي‌شود، دست‌کم 15 سال طول مي‌کشد تا مبتلا به سرطان دهانه رحم شود و در اين مدت براي ريشه‌کني ويروس و بازگشت به حالت طبيعي و سلامت فرصت کافي وجود دارد، البته با معاينه منظم و مرتب. اما سهل‌انگاري برابر است با افزايش شدت سرطان دهانه رحم در دوران يائسگي.

در کشور ما به چه صورت است؟ آيا آماري دراين باره وجود دارد؟

در کشور ما به علت حاکميت فرهنگ اسلامي، انتقال از طريق راوبط پر خطر جنسي، بسيارکم يا ناچيز است، اما نکته مهم اين است که با ازدواج‌هاي مکرر که طبيعتا افراد را در معرض تماس‌هاي جنسي متعدد(حتي مشروع و قانوني) قرار مي‌دهد، احتمال بروز سرطان دهانه رحم افزايش مي‌يابد که البته همين موضوع نيز با پيگيري و معاينه منظم و مراجعه به پزشکان به مراتب کاهش، و کيفيت درمان بيماران و زندگي آنان افزايش مي‌يابد.

در کشور ما به علت نبود آمار دقيق و پژوهشي در اين زمينه و آمارگيري کلي از سرطان‌هاي رحم و دهانه رحم که دقت آمارها را زير سوال مي‌برد، متاسفانه نمي‌توان گفت که به‌طور دقيق چه تعداد از زنان به اين بيماري مبتلا مي‌شوند.

زنان پس از رسيدن به سن بلوغ و باروري و به ويژه پس از ازدواج که تماس جنسي وجود دارد، در معرض خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم قرار دارند. بنابراين بانوان از همين سنين بايد به فکر معاينه منظم دستگاه تناسلي به ويژه رحم و ضمايم آن باشند و پس از انجام تست "پاپ اسمير" که جديدترين روش آن نيز در ايران انجام مي‌گيرد، از بابت بيماري خود اطلاعات کافي به دست آورند.

البته  به خانم ها توصيه مي شود در سنين زير 18 سال باردار نشوند، چون احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم در اين گروه سني بيشتر است. اما به هر حال هر قومي، ‌فرهنگ خاص خود را دارد، هر خانمي‌که به سن بلوغ و باروري مي‌رسد و به ويژه کساني که ازدواج کرده‌اند، و بالطبع روابط زناشويي دارند بايد سالي يک بار يا دست کم هر دو سال يک بار تا آخر عمر براي معاينه رحم و دهانه رحم و نمونه برداري و انجام آزمون پاپ اسمير به پزشک‌شان مراجعه کنند و در صورت ازدواج در سن زير 18 سال بهتر است از اين دوران تا آخر عمر براي انجام چنين مراقبت‌هاي بهداشتي به پزشک مراجعه کنند.

اگر کسي مادرش به سرطان دهانه رحم مبتلا شده باشد، امکان ابتلاي دختر خانواده به اين بيماري وجود دارد؟

درباره برخي سرطان‌ها مانند سرطان پستان ، بافت رحم(نه دهانه رحم)، دستگاه گوارش و مواردي ديگر ممکن است ابتلا به سرطان تحت تاثير مسايل ژنتيک قرار گيرد، اما درباره سرطان دهانه رحم بايد گفت که اين نوع سرطان در اثر تماس جنسي و آلودگي به ويروس پاپيلوماي انساني است. بنابراين، اين نوع سرطان فقط اکتسابي است و منشا ارثي ندارد.

اين واکسن براي پيشگيري از ابتلا به سرطان دهانه رحم توليد شده است و به تازگي به بازار دارويي آمريکا وارد شده است که هنوز گران و تا حدودي غير قابل دسترس است. صحبت‌هايي شده که آن را براي مردم کشورمان و دست کم افرادي که بيشتر در معرض خطرند، تهيه کنيم. اين واکسن را بايد براي دختران 9 تا 11 ساله و بزرگ‌تر به کار برد تا پيش از رسيدن به سن بلوغ، آنتي‌بادي عليه اين ويروس در بدن بانوان به وجود آيد و حتي در صورت آلودگي به ويروس، از فعاليت آن در جهت ايجاد ضايعات سرطاني پيشرفته جلوگيري کند. ميزان تاثير اين واکسن، حدود به صد در صد است، بنابراين در صورت ورود به کشور، استفاده از آن به همه بانوان در سنين باروري توصيه مي‌شود.

منبع: تبیان