فعالیت رشته فوق تخصصی درد




فعالیت رشته فوق تخصصی درد را به دو بخش کلی میتوان تقسیم بندی نمود:


الف. کنترل درد های مزمن

ب: کنترل درد حاد

 

درزمینه کنترل دردهای مزمن هدف کلی از بین بردن علت درد و خاموش کردن پروسه ایجاد و حس درد است .

در بیمارانی که درد مزمن دارند و جهت کنترل آن اقدامی صورت نمی گیرد درد از یک علامت به یک بیماری تبدیل می گردد. این کار با تغییر مناطقی از مغز صورت میگیرد که محل احساس درد میباشند و به این پدیده پلاستیسیتی مغزی گفته میشود. این دلیلی است که ضرورت کنترل درد را میرساند.

در زمینه کنترل دردهای مزمن انواع دردهای عضلانی اسکلتی خصوصا دردهای مزمن ستون فقرات – دردهای سرطانی- دردهای سر و صورت مربوط به درگیری اعصاب- دردهایی با منشا سیستم سمپاتیک مانند درد پس از بیماری زونا و درد در پاهای دیابتی و درد در اندامها بعلت گیر افتادن اعصاب قرار دارند.

 

کنترل درد حاد توسط پمپهای کنترل کننده درد و در بیمارانی انجام میگردد که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند. این پمپها که یکبار مصرف و ارزان قیمت میباشند از ترکیب داروهای ضد درد خاصی پر می شوند و بلافاصله پس از عمل از طریق وریدی (همان مسیری که بیمار از آن سرم دریافت میکند) یا کاتتر های اپیدورال به بیمار متصل می گردند .

این پمپها علاوه بر انکه بصورت ثابت دارو را جهت کنترل درد به بیمار می دهند دکمه ای را در مسیر خود دارند که بیمار میتواند در صورت نیاز به بی دردی بیشتر آنرا فشار داده و دوز ثابتی از داروی بی دردی را دریافت کنند. با انجام این کار در بیمارستانهایی که سرویس کنترل درد در آنها فعال است بیماران عمل جراحی بدون درد را تجربه میکنند.


اقدامات بعد از جراحی تعویض مفصل زانو

بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، بیمار چند روز در بیمارستان مانده و در این مدت داروهایی به وی داده میشود.
در بخش، بیمار ممکن است تا مدتی حالت گیجی داشته باشد که به تدریج بهبود میابد.

اگر جراحی بیمار با بیهوشی عمومی انجام شده است، تا چند ساعت نباید چیزی برای خوردن به او داده شود. بعد از چند ساعت، میتوان پس از کسب اجازه از پرستار ابتدا چند قاشق آب به وی داد و اگر تحمل کرد و دچار ناراحتی نشد بتدریج به او مایعات بیشتری داد.
اگر بیمار با بیحسی موضعی عمل شده، تا 24 ساعت نباید پشت تخت او بالا بیاید و سر بیمار باید کاملا پایین باشد وگرنه دچار سردرد شدیدی میشود که ممکن است تا چند روز ادامه یابد.

در مدتی که بیمار در بخش میماند تا وقتی که از بیمارستان مرخص میشود اقداماتی برای بیمار انجام میشود که عبارتند از:

  • در چند روز اول بعد از عمل درد بعد از جراحی که در همه بیماران البته با شدت و ضعف متفاوت وجود دارد با مسکن های قوی و بعد از آن با مسکن های معمولی کاهش پیدا میکند. مصرف مسکن تزریقی نباید زیاد باشد چون موجب مسمومیت میشود.
  •  در چند روز بعد از عمل جراحی، به بیمار آنتی بیوتیک تزریقی داده میشود تا احتمال عفونت بعد از عمل جراحی کاهش پیدا کند.


        157 1


  •  به بیمار داروهایی داده میشود تا از لخته شدن خون در پاها جلوگیری شود. لخته شدن خون در اندامهای تحتانی بسیار خطرناک بوده و ممکن است موجب آمبولی ریولی و اختلال در عملکرد قلب و ریه شود.
  •  از بیمار مجددا عکسبرداری میشود تا وضعیت مفصل مصنوعی گذاشته شده مشخص شود.
  •  در حین عمل لوله هایی در مفصل زانو گذاسته میشود تا اگر خونی در محل جراحی جمع شده از طریق آن به خارج از بدن منتقل شود. این لوله ها بعد از 2-1 روز از محل عمل خارج میشوند.
  •  از مشکلاتی که بعد از جراحی ممکن است بوجود آید تجمع ترشحات در ریه است. راه های هوایی ریه برای مرطوب ماندن بطور طبیعی ترشحاتی دارند. این ترشحات با عمل دم و بازدم طبیعی و سرفه جابجا میشوند. در افراد مسن بخصوص وقتی مدتی استراحت میکنند ( مثل وقتی بیمار میشوند یا بعد از عمل جراحی) به علت کاهش فعالیت و کاهش فعالیت تنفسی ممکن است این ترشحات در راه های هوایی انباشته شده و موجب انسداد راه هوایی شوند که بدنبال آن احتمال عفونت ریه افزایش پیدا میکند. برای مقابله با این پدیده در دوران بعد از جراحی، بیمار باید سعی کند مرتبا نفس های عمیق بکشد و عمدا سرفه کند. معمولا در چند روز بعد از جراحی یک فیزیوتراپ بیمار را عیادت کرده و با انجام مانورهایی مثل ضربات خفیف و آرام به پشت قفسه سینه سعی میکند به جابجایی ترشحات ریه کمک کند.
  • بیمار باید بلافاصله بعد از عمل جراحی شروع به حرکت دادن مچ پا کند تا احتمال تشکیل لخته در ساق پا کم شود.
  •  اغلب بیمارانی که برای آنها جراحی تعویض مفصل زانو انجام شده است میتوانند و حتی لازم است در روز بعد از جراحی زانوی خود را خم و راست کنند و بایستند و راه بروند. راه رفتن حتما باید با کمک یک فیزیوتراپ و با استفاده از وسایل کمکی مانند واکر باشد. فیزیوتراپیست روش استفاده درست از واکر و راه رفتن صحیح را به بیمار آموزش داده و حرکاتی را به وی یاد میدهد تا به کمک آنها حرکات مفاصل اندام تحتانی بهتر شده و قدرت عضلات افزایش یابد.



منبع: ایران ارتوپد

اجزای تشکیل دهنده دیسک بین مهره ای


Disc Herniation : ديسک بين مهره ­اي از 2 بخش تشکيل شده است:


a.   نوکلئوس پولپوزوس (NP): که بخش داخلي است و حس درد ندارد و ساختمان آنژلاتيني است که با افزايش سن سفت تر و خاصيت ارتجاعي آن کمتر مي­شود.

b.   انولوس فيبروزوس (AF): که بخش خارجي است و اطراف NP قرار گرفته است. از کلاژن تيپ I بسيار قطور تشکيل شده است. حس خيلي کمي براي درد دارد.

ساختمانهاي حساس به درد در ستون مهره­ ها شامل ضريع مهره، سخت شامه، مفاصل Facet، حلقه فيبري ديسک بين مهره­ اي، وريدهاي اپي­دورال و ليگامان طولي قدامي هستند.

هسته نرم ديسک بين مهره­ اي در شرايط طبيعي، نسبت به درد حساس نيست. حس درد توسط عصب سينوسي – مهره ­اي (Sinovertebtral) منتقل مي­شود. و قسمت اعظم کمر دردها از اين ناحيه است و دردهاي کمري و درد در اسپاسم­هاي پارا اسپاينال از اين ناحيه منشا مي­گيرد.


منبع: مباحث تخصصی پزشکی

طب سوزنی و درمان بیماری ها


 

 

طب سوزنی در درمان بسیاری از بیماری بشرح زیر موثر است:

1. انواع بیماری های گوارشی و مثل زخم معده- اثنی عشر – ورم روده ها (کولیت) یبوست مزمن

 

2. بیماری های استخوانی و مفاصل شامل آرتروز مفاصل مختلف مثل زانو، گردن درد عصب سیاتیک دست و پا و غیره، و همچنین ورم مفاصل یا بیماری های مختلف استخوان ها

 

3. بیماری های اعصاب مانند افسردگی، اضطراب، بی خوابی، بیماری وسواس فکری، و بعضی بیماری های روان

4. بیماری های زنان مانند نازایی، درد های قاعدگی، پریودهای نامنظم، بیماری های تخمدان، پرولاپس رحم، پریودهای دردناک

5. بیماری های گوش و حلق و بینی مثل وزوز گوش یا Tenitus، کری عصبی، کری استخوانی، سر گیجه ، تهوع و استفراغ

6. سردردهای مختلف مانند میگرن سردرد های سینوزیتی، سردردهای عروقی، سینوزیت و سردرد های عصبی

 

7. بیماری های ریوی مثل آسم ریه حساسیت ها، سرفه، خلط

8. به منظور تقویت کبد و سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماری ایدز و هپاتیت ها

9. بسیاری از بیماری های دیگر که در کتاب های معتبر پزشکی طب سوزنی و سایت های اینترنتی مرتبط موجود است.

طب سوزنی در حقیقت یک تنظیم کننده است همانطور که می دانیم از نظر طب غربی یک سیستم عصبی سمپاتیک و یک سیستم عصبی پاراسمپاتیک داریم که میزان ترشح از غدد مترشعه داخلی را تنظیم می کنند، و تعادل این سیستم اهمیت زیادی در بدن دارد.




معاینات کلینیکی طب سوزنی


معاینات فیزیکی معمولاً به صورت چینی و از طریق مشاهده رنگ گونه و صورت و رنگ چشم و رنگ زبان می باشد. گرفتن نبض از نظر طب چینی اهمیت بسزایی را دارد زیرا می تواند سرشت بیماران را مشخص کند که آیا بیمار در جهت سندرم گرمایی heat syndrome و یا سندرم سرمایی یا cold syndrome  می باشد و از روی رنگ صورت و زبان و چشم به وجود بیماری در هر یک از اعضاءzang و fu پی می برد و سپس با پرسش و پاسخ گرفتن شرح حال از بیماران با توجه به مشاهدات فیزیکی می تواند نوع اختلال را در بیماران مشخص نموده و نسبت به درمان وی اقدام نمود.

دوره های درمانی در طب سوزنی
دوره های درمانی در طب سوزنی به صورت 3 دوره یا course است که هر دوره شامل 10 جلسه است که بیمار می تواند این جلسات را بصورت هر روز یا حداقل 3 جلسه در هفته انجام دهد.

چنانچه بهبودی پس از 10 جلسه اول نمایان گردید لازمست 2 دوره بعدی را هم بطور منظم انجام دهد.

پشتکاری و منظم بودن بیماران برای گرفتن نتیجه ایده آل اهمیت زیادی دارد، چون با زدن این سوزن ها بسیاری از موارد واسطه ای نظیر آندورفین ها – بتا آندورفین ها – آلکفالین ها
داینورفین – کاته کولامین ها – سروتوین و موارد واسطه ای زیاد دیگری در حال افزایش در بدن می باشد بنابراین اگر بیماران جلسات خود را منظم بیابند نتیجه مطلوب خواهند گرفت و پشتکار داشتن و مرتب آمدن جلسات به تسریع بهبودی بیماران کمک فراوانی می نماید.


منبع: وبلاگ دکتر فروغ

 

دلایل بروز درد در قفسه سینه

 

دلایل بروز درد در قفسه سینه



 

علل درد در قفسه سینه شامل اختلالات و بیماری‌هایی است كه دیواره قفسه سینه را گرفتار می‌كند.

دردهای ناشی از قفسه سینه از شایع‌ترین موارد ابتلا در سطح جامعه و مراجعات به بخش‌های اورژانس است.

 

شایع‌ترین علل درد در این ناحیه شامل بیماری‌های قلبی، ریوی، گوارشی، عروقی، عضلانی ـ اسكلتی، عفونی، اختلالات عاطفی، روانی و بدخیمی‌هاست.


درد قفسه صدری اگر ناگهانی باشد ممكن است از درد قلب باشد.

سكته قلبی، اسكیمی قلبی و كم‌خونی قلبی ممكن است با درد قفسه سینه بروز كند بنابراین درد قفسه صدری یكی از مهم‌ترین بیماری‌هایی است كه بیمار به پزشك مراجعه می‌كند. اما هر درد قفسه صدری مربوط به بیماری قلبی نیست.

گاهی درد قفسه سینه ممكن است به علت بیماری ریوی باشد. گاهی دردهایی كه به علت آرتروز گردن به وجود می‌آید در قفسه صدری پخش می‌شود یا بعد از كار طولانی دچار درد قفسه صدری می‌شود.

چنانچه فردی سابقه فشار خون یا بیماری قلبی یا سابقه تنگی عروق قلب و كرونر داشته باشد و به دنبال هر حادثه‌ای دچار درد قفسه صدری شد، باید به پزشك مراجعه كند.

توصیه می‌شود در این خصوص درمان خودسرانه نداشته باشیم و در همان دقایق اولیه خود را به مراکز درمانی برسانیم. كسانی كه سابقه بیماری قلبی دارند با مراجعه به پزشك رژیم مخصوص بگیرند و هیچ‌گونه سهل‌انگاری نكنند.

 

منبع:  شفاف 

کمردردهای پس از جراحی

یکی دیگر از علل شایع کمردردهای پس از جراحی کمر، آرتروز در مفاصل بین مهره ای ستون فقرات است.

در عمل های جراحی باز، ممکن است قسمتی از مهره ها یا دیسک بین مهره ای از بدن خارج شود یا حتی برای ثبات ستون فقرات، جراح مبادرت به گذاشتن پیچ یا فیکساتورهای فلزی در مهره ها کند و این دستکاری ها ستون فقرات را مستعد آرتروز در مفاصل بین مهره ای می کند.

این آسیب در مفاصلی ایجاد می شود که در ۲ طرف ستون مهره ها قرار دارند و باعث ثبات در حرکت آنها می شوند. التهاب این مفاصل باعث ایجاد کمردردهای شدید و ناتوان کننده در بیماران می شود و می تواند با محدودیت شدید حرکتی و خشکی صبحگاهی همراه باشد.

بیشترین شدت این درد در ۲ طرف ستون فقرات است و می تواند به باسن و خلف ران انتشار یابد.

این بیماران پس از بررسی در کلینیک درد، کاندید عمل بلوک مفاصل بین مهره ای می شوند. این کار در اتاق عمل و بدون نیاز به بیهوشی و تحت تصویربرداری مستقیم با فلوروسکوپ انجام می شود.

نیدل های مخصوصی که برای انجام این کار استفاده می شود، به ما امکان می دهد پزشک بتواند بدون ایجاد عارضه جانبی خاصی به مفصلی که شاید به اندازه ۵ میلی متر باشد، دسترسی پیدا کند و با تزریق داروهای خاص باعث رفع التهاب و بهبود وضعیت مفصلی شود.

استفاده از دستگاه رادیوفرکوئنسی به عنوان یکی از جدیدترین ابزارهای درمان درد به ما امکان می دهد تا با استفاده از امواج رادیوفرکوئنسی در نوک سوزن مسیر های مربوط به درد مهار شوند و بیمار بتواند بدون درد به فعالیت های روزمره ادامه دهد.

استفاده از دستگاه رادیوفرکوئنسی در کنترل و درمان درد در بیماری های مختلفی به کار می رود که یکی از شایع ترین و موفق ترین موارد استفاده از آن کمردرد پس از جراحی کمر است.

از علل دیگر ایجاد کمردرد های پس از جراحی کمر که شیوع کمتری دارند، می توان به بیرون زدگی مجدد دیسک های کمری، عدم ثبات ستون فقرات، عفونت ها و التهاب های بعد از عمل اشاره کرد که با بررسی های کلینیکی قابل تشخیص و درمان هستند. وجود کلینیک های فوق تخصصی درد برای بیماران مبتلا به کمردرد پس از جراحی کمر زندگی بدون درد و فعالی به ارمغان آورده است.

در صورتی که بیمار از درد پس از جراحی کمر در ناحیه پا یا کمر خود درد مزمنی را تجربه کند، یک معاینه فیزیکی کامل و آزمایشات تصویربرداری اغلب علت کمر درد را تشخیص خواهند داد. علاوه بر این، قبل و پس از جراحی دیسک کمر می توان کارهایی صورت داد تا احتمال شکل گیری بافت جای زخم روی دیسکی که عمل می شود را کاهش می دهد. یک معاینه فیزیکی کامل و آزمایشات تصویربرداری اغلب علت بوجود آورنده درد را تشخیص خواهند داد. برای مثال، فتق دیسک یا اختلالات دیگر تشخیص داده خواهند شد.

با این حال، در بعضی از موارد تنها ام آر ای وجود بافت جای زخم به عنوان یک یافته قابل توجه را نشان می دهد که برای پزشکان و محققان نشانگر این است که بافت جای زخم منبع احتمالی پا درد و کمر درد بعد از جراحی کمر است. همانطور که اشاره شد، اگر چه تقریبا تمامی تصاویر ام آر ای پس از عمل، بافت جای زخم را نشان می دهند، کمر درد پس از جراحی کمر برای اغلب بیماران ارتباط چندانی با بافت جای زخم ندارد.

 

منبع: پزشکی

دردهای نوروپاتیک

مقدمه


دردهای نوروپاتی معجونی از  دردهای مزمنی هستند که به دنبال آسیب بافتی ایجاد می شود. در دردهای نوروپاتی ،رشته های عصبی ممکن است خسارت دیده یا نا کارآمد و صدمه دیده باشند.

این رشته های عصبی خسارت دیده  علائم غیر صحیحی را به مراکز دیگر درد می فرستند. تاثیر شدید صدمه به رشته عصبی شامل تغییر در عملکرد عصب هم در محل صدمه و هم در محیط پیرامون صدمه است.

یک مثال از درد نوروپاتیک سندرم پای خیالی (phantom)  است . این در زمانی اتفاق می افتد که یک بازو یا پا را در اثر بیماری یا صدمه از بدن جدا می کنند ولی مغز هنوز پیامهای درد را از اعصابی که منشأ انتقال پیام از محل قطع شده است دریافت میکند. این عصب ها مانند گلوله های عمل نکرده ای موجب درد می شوند.


عوامل ایجاد دردهای نوروپاتی

دردهای نوروپاتی اغلب به نظر میرسد که هیچ علت واضح و مشخصی نداشته باشند. اما بعضی از بعضی از علل شایع دردهای نوروپاتیک عبارتند از:

-  اعتیاد به نوشدن الکل (الکلیسم)

-  قطع عضو

مشکلات کمر ،پا و لگن

-  شیمی درمانی

-  دیابت(بیماری قند خون)

-  مشکلات عصب صورتی

-  عفونت اچ ای وی و ایدز

-  مالتیپل اسکلروز multiple sclerosis

-   زونا

-  جراحی ستون فقرات



علایم دردهای نوروپاتیک چیست؟

علائم ممکن است شامل :

-  دردهای سوزشی و تیر کشیدن

-   خواب رفتن و مور مور کردن


چگونه دردهای نوروپاتیک تشخیص داده می شوند؟

به وسیله یک مصاحبه و معاینه به وسیله پزشک و پرسیدن سوالاتی در مورد توصیف درد توسط شما زمانی که درد اتفاق می افتد یا هرچیز بخصوصی که باعث تشدید درد می شود.


چگونه دردهای نوروپاتیک درمان می شوند؟

برخی از مطالعات در مورد دردهای نوروپاتیک پیشنهاد می کنند که از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در درمان استفاده کنید. بعضی از افراد ممکن است احتیاج به داروهای قویتر از بین برنده درد مانند ترکیبات مرفین دار داشته باشند. داروهای ضد تشنج و داروهای ضد افسردگی نیز در بعضی افراد موثر است.

در صورت در گیر بودن فرد با بیماری دیگری مانند دیابت  کنترل بهتر دیابت می تواند در کاهش درد موثر باشد.

در مواردی که به درمان مشکل جواب می دهند یک متخصص درد ممکن است از روشهای تهاجمی و کاشتن وسایلی برای کنترل درد استفاده کند.

به وسیله تحریکات الکتریکی اعصاب درگیر در دردهای نوروپاتیک می توان به مقدار زیادی از دردها را کاهش داد.

متاسفانه دردهای نوروپاتیک خیلی کم به درمانهای استاندارد جواب می دهند و ممکن است در طول زمان بدتر شوند تا اینکه بهتر شوند.در بعضی از افراد موجب از کار افتادگی جدی می شود.


منبع: وبلاگ دکتر مجید حیدریان

آناتومي و وظايف ستون مهره ها به بيان ساده

تعداد مهره های ستون فقرات در انسان شامل ، 33 مهره، استخوان خاجي (Sacrum) می باشد ، ديسك ها (ی بين مهره اي و استخوان دنبالچه (Coccyx) كه در سطح پشتي بدن قرار دارند و به وسيله ديسك هاي مهره اي از هم جدا مي شوند تشكيل شده است.

ستون مهره ها، طناب نخاعي (نخاع) را در مجراي خود (مجراي ايجاد شده در اثر قرار گرفتن مهره ها بر روي يكديگر) جاي مي دهند. ستون مهره ها از هفت مهره ي گردني، دوازده مهره پشتي (سينه اي) و پنج مهره کمری تشكيل مي شود.

مهره پنجم كمري بر روي استخوان خاجي قرار دارد و استخوان خاجي به استخوان دنبالچه چسبيده است. استخوان خاجي از چند مهره كه به هم جوش خورده اند تشكيل مي شود و از سطح لبه ها به استخوان لگن اتصال مي يابد. اگر قسمت داخلی دیسک بین مهره های پنجم کمری و استخوان خاجی (دیسک بین مهره ای S1-L5) دچار فتق یا خرابی شود می‌تواند موجب درد در قسمت پایین کمر یا پاها گردد.

 

در نگاه از سطح جانبي، آناتومی ستون فقرات از انحنايي تشكيل مي شود كه به ترتيب از بالا به پايين عبارتند از : انحناي گردني، پشتي (سينه اي) ، كمري و لگني.

انحناي گردني به سمت جلو تحدب دارد و از راس زايده دنداني شكل شروع مي شود و به قسمت مياني دومين مهره پشتي خاتمه پيدا مي كند و از ساير انحناها كمتر برجستگي دارد.

انحناي پشتي (سينه اي) به سمت جلو تقعر دارد و از قسمت مياني دومين مهره ي پشتي آغاز مي شود و به قسمت مياني دوازدهمين مهره پشتي خاتمه مي يابد و برجسته ترين نقطه آن در قسمت پشت با زايده خاري هفتمين مهره پشتي تطابق دارد.

انحناي كمري در جنس مونث قابل ملاحضه تر از جنس مذكر است؛ اين انحنا از قسمت مياني آخرين مهره پشتي شروع مي شود و در زاويه خاجي مهره اي پايان مي يابد و به آن ، انحناي به سمت جلو (انحناي لوردوتيك Iordotic curve) گفته مي شود.

انحناي لگني از مفصل استخوان خاجي با مهره كمري آغاز مي شود و در محل دنبالچه خاتمه مي يابد و تقعر آن مستقيماً به طرف پايين و جلو است.

بخش پشتي ستون مهره ها داراي كمي انحناي جانبي نيز هست كه برآمدگي آن به طرف جلو و سمت راست تمايل دارد.

اسامي مهره ها

·         7 مهره گردني (cervical) : C1-C7

o         مهره اول گردني (C1) كه به آن مهره ((اطلس)) هم گفته مي شود، سر را نگه مي دارد. اين مهره، داراي جسم مهره اي نيست.

o         مهره دوم گردني(C2)، مهره ((آسه)) (Axis) هم ناميده مي شود. اين مهره نقطه اتكايي تشكيل مي دهد كه مهره اطلس بر روي آن مي چرخد.

o         مهره هاي گردني (به جز C7) داراي زايده هاي خاري دو شاخه هستند.

o         مهره هاي گردني، تنه (جسم) كوچكي دارند.

·         12 مهره پشتي (سينه اي ؛ thoracic) : T1 – T12

o         مهره هاي پشتي به وسيله رويه ها (Facets) يا سطح هاي مفصلي دنده اي مشخص مي شوند كه مخصوص مفصل شدن با سر دنده ها هستند.

o         اندازه تنه (جسم) مهره هاي پشتي بين اندازه مهره هاي گردني و كمري است.

·         5 مهره كمري (Lumbar) : L1 – L5

o         اين مهره ها تنه (جسم) بزرگي دارند و داراي رويه هاي دنده اي و سوراخ زايده عرضي نيستند.

·          5 مهره خاجي (Sacral) : S1- S5

o         اين مهره با يكديگر ادغام شده اند.

·          4 (يا 3 تا 5) مهره دنبالچه (coccygeal)

o         اين مهره ها نيز با يكديگر ادغام شده اند.

مجرا (كانال) مهره اي

مجراي حاصل از رشته سوراخ هاي مهره هاي مجاور يكديگر است كه نخاع و مننژ را در بر مي گيرد و از انحناهاي مختلف ستون مهره ها تبعيت مي كند.

 

نا هنجاري ها

در بعضي از افراد ممكن است ناهنجاري هاي زير در انحناهاي ستون مهره ها موجود باشند :

·          كيفوز (قوز ؛ kyphosis) : عبارت است از افزايش انحناي پشتي (كيفوتيك) در ناحيه سينه اي (پشتي). اين اختلال، موجب ((گوژپشتي)) (humpback) يا قوز مي شود كه به طور شايع درپوكي استخوان روي مي دهد.

·          لوردوز(lordosis) : عبارت است از افزايش غير معمول انحناي لوردوتيك (قدامي يا پيشين) ناحيه كمري. لوردوز موقتي در زنان باردار شايع است.

به انحناي طبيعي، لوردوز طبيعي گفته مي شود.

·          اسكوليوز (scoliosis) : عبارت است از انحراف جانبي قابل ملاحضه ستون مهره اي در خط قائمي كه معمولاً صاف است. اين نوع انحنا، شايع ترين انحناي غير طبيعي است و 5/0 درصد افراد ديده مي شود.

اسكوليوز در جنس مونث شايع تر است و ممكن است در نتيجه رشد نا مساوي دو طرف يك يا چند مهره ايجاد شود و نيز ممكن است در اثر اتلكتازي (تخليه نسبي يا ناكامل يك يا چند لوب ريه) در آسم يا پنوموتوراكس نيز روي دهد.

·         يكي از نا هنجاري هاي معروف تكويني ستون مهره ها كه در ناحيه كمري خاجي شايع تر است ولي ممكن است در ناحيه مهره پشتي يا گردني يا در سراسر طول كانال مهره اي نيز ديده شود، نقص در بسته شدن حلقه استخواني محتوي نخاع شوكي است . به اين اختلال، اسپينابيفيدا (spina bifida) مي گويند كه ممكن است نخاع و مننژ از طريق آن بيرون بزند.

فرورفتگی سینه یکی دیگر از ناهنجاری های ستون فقرات می باشد.

·         وظيفه ستون مهره ها، حمايت از تمام بدن، فراهم آوردن امكان خم شدن بدن و چرخيدن آن در همه جهات و پشتيباني از ساختمان هاي حياتي مانند سيستم عصبي و نخاع است.

·         هر مهره از يك تنه (جسم)، يك قوس مهره اي، يك زايده خاري براي اتصال عضله و جفت هايي از پايه و زايده تشكيل مي شود و در وسط، سوراخ مهره اي براي عبور طناب نخاعي قرار دارد.

·         ستون مهره ها ، ساختاري انعطاف پذير است كه محور طولي اسكلت بدن را تشكيل مي دهد. مهره ها، به وسيله ديسك هاي بين مهره اي از يكديگر جدا و به وسیله رباط‌ها به هم متصل مي شوند. عضلات مختلف به مهره ها متصل مي شوند و به ستون مهره ها قدرت و قابليت انعطاف مي دهند. طول متوسط ستون مهره ها در آقايان حدود 71 سانتي متر است كه حدود 5/12 سانتي متر آن به بخش گردني حدود 28 سانتي متر آن به بخش پشتي، حدود 18 سانتي متر آن به بخش كمري و حدود 5/12 سانتي متر آن به بخش استخوان خاجي و دنبالچه اختصاص دارد.

طول ستون مهره ها در زنان تقريباً 61 سانتي متر است. چندين انحناي موجود در ستون مهره ها موجب افزايش قدرت آن مي شوند.

انحناي پشتي (سينه اي) و خاجي، انحناهاي اوليه هستند و در طول دوران جنيني وجود دارند ولي انحناهاي گردني و كمري، انحناهاي ثانويه هستند و پس از تولد ايجاد مي شوند.

·          ديسك هاي بين مهره اي ، صفحاتي فيبري، پهن و مسطح هستند كه در بين مهره هاي مجاور يكديگر (به جز مهره هاي آسه و اطلس) قرار مي گيرند و اندازه ، شكل، ضخامت و تعداد آنها بر حسب محل و مهره خاص متفاوت است. هر ديسك بين مهره اي در وسط ، ماده اي ژله مانند موسوم به ((نوكلئوس پولپوسوس)) دارد كه بخش مركزي هر ديسك را تشكيل مي دهد و حاوي ماده اي نيمه مايع و قابل ارتجاع و متشكل از رشته هاي سفيد است و با افزايش سن، مقداري از قابليت ارتجاعي خود را از دست مي دهد. ولي بسياري از اين افراد دچار درد نمي شوند. مواد همراه با درد به دليل وارد آمدن فشار بر عصب سياتيك روي مي دهند. ديسك هاي بين مهره اي به شكل بالشتك هاي بين مهره ها عمل مي كنند و بعضي وقت ها ماده نرم داخل آن ها بيرون مي زند و بر عصب فشار وارد مي آورد.

گاهي ماده نيمه مايع مزبور، به طور ناگهاني دچار فشردگي و بيرون زدگي از غضروف فيبري حلقوي (موسوم به آنولوس) مي شود و به فتق ديسك توام با درد شديد مي انجامد.

·          مهره ها به وسيله سطوح مفصلي كوچكي به يكديگر متصل مي شوند. مفاصل مزبور در اثر وارد آمدن فشار يا سايش دچار آسيب مي شوند و بافت استخواني مهره ممكن است در بخش هاي آسيب ديده متورم شود و بر اعصاب اطراف خود فشار آورد.

·          طناب نخاعي، مهم ترين و اصلي ترين رشته عصبي است كه اعصاب دست ها و پاها و تنه را به مغز مرتبط مي سازد. نخاع، ساختاري تقريباً استوانه اي شكل است كه در داخل مجراي مهره اي قرار دارد و از سوراخ بزرگ (foramen magnum) واقع در قاعده جمجمه تا بخش فوقاني ناحيه كمري امتداد دارد.

 بخش اصلي دستگاه عصبي مركزي، تقريباً 1 سانتي متر قطر، حدود 42 تا 45 سانتي متر طول و 30 گرم وزن دارد. نخاع، ادامه بصل النخاع است (كه در مغز قرار دارد) و تا سطح اولين يا دومين مهره كمري ادامه مي يابد. نخاع، پيام هاي حسي و حركتي را از مغز و به مغز انتقال مي دهد و بسياري از رفلكس ها را كنترل مي كند. 31 جفت عصب از نخاع منشاء مي گيرند كه عبارتند از : 8 جفت عصب گردني، 12 جفت عصب پشتي، 5 جفت عصب خاجي و يك جفت عصب دنبالچه اي.

نخاع، هسته داخلي ماده خاكستري است كه عمدتاً از تنه سلول هاي عصبي تشكيل شده است. نخاع به وسيله سه غشاي محافظ (مننژ) محصور مي شود كه عبارتند از : سخت شامه (dura mater) ، عنكبوتيه (آراكنوييد) و نرم شامه (pia mater) .

ريشه هاي عصبي از طناب نخاعي خارج مي شوند و پس از طي مسيريث كوتاه در مجرا، از هر طرف مهره (سمت راست و چپ) يك عصب خارج مي شود تا به بخش مربوط به خود (در تنه ، دست ها و پاها) عصب رساني كند.

 


منبع:وبلاگ دکتر هاشمی 

 

آشنایی با دستگاه های پاراکلینیکی

دستگاه های پاراکلینیکی


دستگاه های پاراکلینیکی، پاراکلینیک


تجویز عینک و لنزهای تماسی :

 هدف :
رفع عیوب انکساری مختلف شامل : نزدیک بینی ، دوربینی و آستیگماتیسم


 

درمان تنبلی چشم و ضعف عضلات چشمی :

هدف : 
رفع تنبلی چشم و درمان غیر جراحی انواع انحرافات چشمی و ضعف عضلات چشمی

 اکواسکن ( اولتراسونوگرافی ) Ultrasonography    شامل موارد ذیل می باشد :

1-  A scan

معرفی : 

در اندازه گیری طول قدامی- خلفی چشم و نیز اندازه گیری قدرت لنز داخل چشمی جهت انجام عمل آب مروارید مورد استفاده قرار می گیرد.


2- B scan

تعریف :
در تشخیص محل جدا شدگی های شبکیه و ویتره یا حضور یک جسم خارجی داخل چشم و همچنین برای معاینه اوربیت استفاده می شود. این تکنیک بیشتر برای معاینه ساختار خلفی چشم زمانیکه کدورت های داخل چشم ( مثل کاتاراکت و ادم قرنیه ) مانع معاینه آفتالموسکوپی می شوند ، استفاده می گردد.


 فلوئورسئین آنژیوگرافی  Fluorescein  angiography

معرفی :

یک تکنیک برای مشاهده عروق فوندوس چشم به وسیله عکسبرداری به همراه تزریق فلوئورسئین داخل سیاهرگ ، می باشد. این تکنیک تشخیص ضایعات مختلف پرده شبکیه ، گرفتگی شریان ها و وریدهای شبکیه ، ناهنجاری های کروئید ( برای مثال تومور کروئید و عنبیه ) را تسهیل می بخشد.


 

پنتاکم و آنالایزر پنتاکم  Pentacam

معرفی :

یک دستگاه تشخیصی است که برای اندازه گیری و معاینه سگمان قدامی چشم طراحی شده است. این دستگاه تصاویری از قسمت قدامی چشم ( جهت ارزیابی : 1- شکل قرنیه  2- آنالیز وضعیت لنز (کریستالین لنز کدر شده ) 3- آنالیز زاویه اتاق قدامی  4- آنالیز عمق اتاق قدامی  5- آنالیز حجم اتاق قدامی  6- آنالیز حرارت های کورتیکال خلفی و قدامی7- آنالیز محل کاتالکت ها ( subcapsnlar , nuclear  یا cortical  8- ضخامت قرنیه ) ثبت می کند که شامل قرنیه ، مردمک ، اتاق قدامی و لنز می باشد. این وسیله که بسیار پیشرفته می باشد ؛ توپوگرافی قرنیه را اندازه گیری کرده و قادر به تشخیص قوز قرنیه می باشد.
داده های آن در عمل جراحی لیزیک استفاده می شود.



آنالایزر  Analyser 

معرفی :

یک دستگاه تشخیصی است که برای اندازه گیری عیوب انکساری spatially resaved  به صورت اتوماتیک با استفاده از تکنولوژی Ware front طراحی شده است. داده های این دستگاه در جراحی درمانی لیزیک استفاده می شود.



پریمتری کامپیوتری  Computerized  Perimetry  :

معرفی :

 وسیله ای جهت سنجش میدان بینایی (تعبیه شده تحت کنترل یک کامپیوتر) می باشد و در مواردی که به علل مختلف نظیر ( گلوکوم با تومورها ، ادم ها و سایر اختلالات مغزی ، دیابت با سکته ها و ... ) پزشک یا بیمار به محدود شدن میدان بینایی مشکوک می شوند ، این تست انجام می گیرد.


توپوگرافی  Topography  :

معرفی :

 یک دستگاه تشخیصی است که برای ارزیابی شکل قرنیه به کار می رود. این سیستم قادر به تشخیص قوز قرنیه می باشد و تکنیک خاصی جهت فیت لنز دارد.


پاکی متری  Pachymetry  :

معرفی : 

پاکی متری تکنیکی است که از طریق آن ضخامت نقاط مختلف قرنیه ( جهت بیماران گلوکومی ، عمل جراحی لیزیک و ... ) اندازه گیری می شود.



منبع: کلینیک مرکزی شهر

پاراکلینیک به چه مکانی اطلاق می شود ؟



مکانی که در آن خدمات تشخیصی و درمانی چشم پزشکی به صورت سرپایی و بدون نیاز به بستری و هوشبری انجام می گیرد از جمله آن در این مرکز می توان به درمانگاههای چشم پزشکی با مدرن ترین سیستم سنجش بینایی  و انجام آزمایشات و عکسبرداری چشم پزشکی نظیر اورب اسکن و توپوگرافی و پاکی متری برای ارزیابی سطح قدامی و خلفی وضخامت قرنیه و مشاوره و تجویز و ساخت عینک های طبی و آفتابی و لنزهای تماسی نرم و سخت با کیفیت عالی و تعیین نمره لنز بیماران جهت جراحی آب مروارید با دستگاه پیشزفته لنز استار در سطح قدامی چشم ذکر نمود .

همچنین در بررسی آزمایشات سطح خلفی چشم این مرکز با پیشرفته ترین دستگاه های روز دنیا با انجام تستهای الکتروفیزیولوژی جهت بررسی وضعیت مرکز بینایی و اطراف شبکیه و راههای بینایی و تستهای او سی تی و آنژیوگرافی فلوئورسین و ایندوسیانین جهت بررسی عروقی و ضایعاتی شبکیه و دیگر تستهای پر کاربرد نظیر پریمتری و . . . با کادری مجرب و متخصص که در فضایی آرام و راحت در حال خدمت گذاری به هموطنان عزیز می باشد .


آیا پاراکلینیک تنها به مکانی جهت درمانگاهها و انجام عکسهای پزشکی اطلاق می شود ؟

خیر . در این بخش از کلینیک کلیه لیزر های درمانی چشم پزشکی نظیر لیزر اگزایمر جهت لیزیک و لازک و پی آر کی برای درمان لیزری انواع نزدیک بینی و دوربینی و آستیگماتیسم و اخیرا با دستگاه فمتوسکند برای درمان جدید و پیشرفته پیر چشمی برای اولین بار در ایران و همچنین انجام کراس لینکینگ به عنوان تنها درمان حال حاظر بیماران دارای کراتوکونوس صورت می پذیرد .
ضمن اینکه جدیدترین دستگاه درمان لیزری آب سیاه ( فشار چشم ) نظیر یاگ و SLT ، CPC وEPC  یاری رسان هرچه بهتر پزشکان و مراجعین گرامی می باشد .


در خصوص بیماران دارای مشکلات شبکیه ای لیزر های 532 و 810 نانومتر سبز و قرمز همراه با برترین اساتید دانشگاهی حافظ چشمان هم میهنان عزیز ماست .


منبع: کلینیک مرکزی شهر

آشنایی با فیزیوتراپی

آشنايی با فيزيوتراپی

فيزيوتراپی يكی از شاخه های توانبخشی می باشد كه شامل شاخه های زير است :

 

   - الكتروتراپی
   حرکت درمانی و مكانوتراپی
   آب درمانی يا هيدروتراپی

 

الكتروتراپی

 الکتروتراپی یک اصطلاح گسترده‌ است. تمام روش‌هایی که به‌منظور درمان، در آن‌ها از ابزارهای الکتریکی استفاده می‌شود، در حوزه الکتروتراپی قرار می‌گیرند. فیزیوتراپیست‌ها در مرکز فیزیوتراپی به‌عنوان یکی از ابزارها و تجهیزات فیزیوتراپی در خصوص توان‌بخشی افراد، از الکتروتراپی استفاده می‌کنند. دستگاه های مورد استفاده در الكتروتراپی با هدف كاهش درد ، كاهش اسپاسم ، كاهش چسبندگی ، بازآموزی و تقويت عضلات بيماران به صورت زير تقسيم بندی می‌شود :

 

1- استفاده از اشعه مادون قرمز (IR : Infer a Red)

 

   اشعه مادون قرمز جريانی با طول موج 1000 تا 40000 آنگسترم می‌باشد كه وقتی با بدن برخورد می كند به گرما تبديل شده و باعث افزايش جريان خون در نقطه درمان می‌شود و در نتيجه باعث بهبود تغذيه و دور شدن مواد زايدی كه به علت سيكل درد ايجاد شده‌اند می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- كاهـــش درد
2- كاهش اسپـاسم

3- كاهـش سفتـی

4- افزايش دامنه حركتی  

5- صدمات و ضايعات ورزشی

6- آماده سازی بيمار برای انجام حركات‌
ورزشی‌ و تكنيكهای ‌درمانی

 

2- استفاده از کيسه داغ (HP : Hot Pack)

 

   كيسه مخصوصی است كه دارای گرمای مرطوب بوده و ضمن گرم نمودن ناحيه مورد درمان با خاصيت افزايش گردش خون در ناحيه درمان كاربردهای زير را دارد.

موارد كاربرد :

 

 

1- كاهش اسپاسـم
2- كاهــش درد

3- كاهش‌چسبندگی

4- کاهش سفتی بافت نرم

5- فزايش دامنه حركتی

6- كاهش گرفتگی عضله

7- آماده‌سازی‌‌ بيمار‌ برای‌ انجام‌ حركات‌ ورزشی‌ و تكنيكهای‌ درمانی

 

3- استفاده از امواج مافوق صوت (US : Ultra Sound)

 

   اشعه مافوق صوت با فركانس بيش از 20000 هرتز و شدت 0.5 تا 3 ولت بر سانتيمتر با عمق نفوذ حدود 5 سانتيمتر كه با ايجاد گرمای عمقی در بدن باعث افزايش گردش خون و نفوذ پذيری غشاء سلولی و نيز تخليه منطقه درمان از مواد دردزا می‌شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- از بين بردن چسبندگـی
2- كاهش التهاب

3- كاهش اسپاسم عضلانی

4- كاهش درد و ...

5- آزاد‌سازی‌‌ بافت‌ از مواد دردزا

6- افزايش‌دامنه‌حركتی

 

4- استفاده از امواج دياترمی (SWD : Short Wave Diathermy , MWD : Micro Wave Diathermy)

 

   از انواع امواج كوتاه راديويی است که طول موج SWD مورد استفاده در فيزيوتراپی 11متر و فركانس آن 12.27 مگاسيكل می‌باشد.
   طول موج MWD مورد استفاده در فیزیوتراپی 12 متر و فرکانس آن 2450 مگاسیکل می باشد که باعث ایجاد گرمای عمیقی در ناحیه درمان می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- كاهش اسپاسم
2- كاهش درد

3- افزايش دامنه حرکتی

 

5- استفاده از جريان گالوانيک (Galvanic)

 

   در عضلاتی که به علت قطع عصب و يا ضايعه عصبی قادر به انقباض نيستند ، زمان تحريک بالايی لازم است تا جريان به همه فيبر های عضله برسد و باعث انقباض آن عضله شود و جريان گالوانيک با شدت 0.5 تا 2.5 ميلی آمپر ، ولتاژ کمتر از 100 ولت ، زمان تحريک 100 و 300 و 1000 و 3000 ميلی ثانيه را انتخاب کرده و باعث انقباض عضله می شوند.

موارد كاربرد :

 

 

1- ضايعات نخاعی
2- قطع عصب

3- نروپاتيهای شديد

 

6- استفاده از جريان فاراديک (FAR : Faradic)

 

   جريانی با زمان تحريك كوتاه است يعنی با زمان تحريك 0.1 و 0.3 و 1 و 3 ميلی‌ثانيه و در مواردی كه عصب سالم بوده ولی عضله توانايی لازم برای انقباض را ندارد به كار می رود.

موارد كاربرد :

 

 

1- سكته مغزی
2- بيماران ناتوان

3- بعد از تاندون ترانسفر

4- سالمندان ناتوان
C.V.A
5- نروپاتي های خفيف و ميوپاتي ها

 

7- استفاده از جريان های پرفرکانس (IF : Inter Frential)

 

   در اين جريان از تداخل دو جريان پرفركانس ، يك جريان مدوله شده كم فركانس ايجاد می شود که امواج 2000 هرتز آن جهت تقويت عضلات عمقی و امواج 4000 هرتز جهت كاهش درد و اسپاسم استفاده می‌شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- كــاهــش درد
2- كاهش التهاب

3- تقويت عضلات

4- كــاهــش ادم

5- بازآموزی عضلات

6- درمان‌ بی‌اختياری ‌ادرار

 

8- (TENS : Trancecutaneouse Electrical Never Stimulation)

 

   Trance cutaneouse Electrical Never Stimulation يعنی با استفاده از جريان الكتريكی از طريق پوست باعث تحريك عصب ناحيه درمان شويم و جريانی با فركانس 50 تا 150 هرتز می باشد كه شدت آن بين 12 الی 30 ميلی آمپر می باشد كه با اشكال مختلف و به صورت ضربه ای و نرمال طراحی شده است و از طريق بسته شدن دريچه درد و ترشح آندروفين باعث تشكيل درد می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- كاهش‌ دردهای عصبی
2- كاهــش اسپاسم

3- كاهش دردهای متعاقب اعمال جراحی

4- كاهش ‌دردهای ‌متعاقب‌ صدمات ‌و ضايعات ‌ورزشی

5- كاهش دردهای مزمن و مداوم مثل كمر درد ، سردرد و ...

 

9- (HV : HighVoltage)

 

   اشعه ای با طول موج 100 تا 400 نانومتر بوده كه با بلوكه كردن سيستم سمپاتيك باعث افزايش گردش خون در ناحيه می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- افراد ديابتی
2- زخمهای فشاری

3- بيماران سرمازده

 

10- استفاده از اشعه ليزر (Light Amplification by Stimulated Emition of Radiation)

 

   تقويت نور بوسيله گسيل تشعشع تحريك شده که به اختصار ، ليزر خوانده می شود. در فيزيو تراپی از ليزر كم توان جهت ترميم و كاهش درد و ... استفاده می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- كاهش التهاب
2- كاهش درد

3- كاهش چسبندگی

4- تاندونيت و بورسيت

 

11- (UV : UltraViolet)

 

   اشعه با طول موج 1800 تا 3900 آنگستروم و با عمق نفوذ كمتر از 0.1 ميلی متر است و با تأثيرات شيميايی كه در بافت های بدن ايجاد می كند جهت درمان برخی از اختلالات و بيماريهای پوستی و جلدی به كار می رود و بنابراين جريان خون و در نتيجه ساخت و ساز در ناحيه را افزايش داده و به ساخته شدن ويتامين D نيز كمك می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- ترميم زخم بسته
2- استئو مالاسی

3- زخم عفونی

 

12- استفاده از ماساژور يا Vibrator

   ماساژ عبارت است از يك سری حركات منظم و ريتميك كه توسط يك فيزيوتراپيست ماهر و يا با استفاده از يك دستگاه ويبريتور انجام می شود و بر روی سيستم عصبی عضلانی و گردش خون تأثير می گذارد.

موارد كاربرد :

1- ايجاد آرامش در بدن

2- كاهش‌چسبندگی
3- كمك به بازگشت خون

4- كاهش درد

5- تخليه ترشحات ريه

6- كاهش اسپاسم

 

حرکت درمانی و مكانوتراپی

 

   در ورزش درمانی با توجه به اينكه مشكل بيمار محدوديت حركتی ، كوتاهی يا ضعف و ناتوانی عضله است تكنيكهای درمانی مانند Mobilization ، Hold Relax ، P.N.F و ورزشهای ايزومتريك و ورزشهای مقاومتی برنامه ريزی شده و با استفاده از وسايل موجود در فيزيوتراپی از قبيل فنر ، قرقره ، وزنه ، صندلی چهار سر ، پارالل ، دوچرخه ثابت ، چرخ شانه ، نردبان شانه ، كشش مكانيكی گردن و ... هدف درمانی پيگيری می شود كه ورزش درمانی در دستور فيزيوتراپی تحت عنوان EXS مطرح می شود.

 

  آب درمانی يا هيدروتراپی

 

   استفاده از آب و خواص آن جهت اهداف درمانی را هيدروتراپی می نامند . در فيزيوتراپی از خواص درمانی آب در جهت كاهش اسپاسم و كاهش سفتی مفاصل و ... استفاده می شود.

موارد كاربرد :

 

 

1- افراد CP     
2- رفع خستگی

3- كاهش‌ استرسهای ‌روحی‌ و روانی

4- بيماريهای‌ روماتيسمی‌‌ مانند آرتريت‌ روماتوئيد و ...

فیزیوتراپی کمر درد

منبع: پزشکی

لیگامان ها یا رباط ها


رباط یا لیگامان

رباط ها (لیگامانها) نوارهای محکمی هستند که استخوانی را به استخوان دیگر متصل می کنند. مهمترین وظیفه رباطها، محدود کردن حرکات مفاصل و ایجاد ثبات در آنها است. لیگامانها نقش مهمی در جلوگیری از دررفتگی مفاصل برعهده دارند. لیگامان هایی که درارتباط نزدیک با مفصل قرار می گیرند معمولا جزیی از کپسول مفصلی (کپسول مفصلی لیفی) هستند. 


بنابراین این گروه از لیگامانها که به عنوان لیگامانهای داخلی (لیگامانهای کپسولی) شناخته می شوند، باعث تقویت کپسول مفصلی می گردند. لیگامانهایی که از مفصل مجزا یا دور هستند و ساختمان جدایی را ایجاد می کنند تحت عنوان لیگامانهای فرعی خوانده می شوند که وظیفه آنها ایجاد پایداری و ثبات در مفصل است.


 


به طور کلی رباط های مفاصل سینوپال را می‎توان به گروه های زیر تقسیم کرد:

*رباطهای کپسولی که به کپسول مفصلی چسبیده اند و بخشی از کپسول مفصلی محسوب می شوند.

*رباطهای خارج کپسولی که در خارج کپسول مفصلی قرار دارند که ممکن است به مفصل نزدیک یا از مفصل دور باشند.

*رباطهای داخل کپسولی که در داخل کپسول مفصلی واقع شده اند.

مثال هایی از لیگامان های کپسولی

*لیگامان گلنوهومرال

*لیگامان آکرومیوکلاویکولار (رباط اخرمی-ترقوه ای)

*بخش عمقی لیگامان طرفی داخلی (MCL)

مثال هایی از لیگامان های خارج کپسولی

*لیگامان طرفی خارجی یا LCL

*لیگامان کوراکوکلاویکولار (رباط غرابی-ترقوه ای)

*لیگامان کوستوکلاویکولار (رباط دنده ای-ترقوه ای)

مثال هایی از لیگامان های داخل کپسولی

*لیگامان متقاطع جلویی یا رباط صلیبی قدامی (ACL)

*لیگامان متقاطع پشتی یا رباط صلیبی خلفی (PCL)


منبع: فیزیوتراپیست برزکار

راه حل چسبندگی مهره های کمر

 

ستون فقرات از پشت سر هم قرار گرفتن تعداد زیادی مهره تشکیل شده است. هر مهره یک قسمت اصلی دارد که به آن جسم مهره میگویند و از این بدنه زوائدی خارج میشوند. هر مهره یک زائده در پشت و دو زائده در طرفین دارد. پس وجود زوائد مهره طبیعی است. نکته دیگر چسبیده بودن مهره ها به یکدیگر است. شایعترین محل چسبیده بودن مهره ها در ستون فقرات چسبندگی بین مهره پنچم کمری L5 و مهره اول استخوان خاجی یا ساکروم S1 است که موجب بروز دیسک بین مهره ای S1-L5 می شود.

معمولا بین مهره پنجم کمری و مهره اول ساکروم دیسک بین مهره ای وجود دارد و این دو مهره از طریق سطوحی که در پشت آنها قرار گرفته است با یکدیگر مفصل میشوند. گاهی اوقات زائده عرضی در یک طرف مهره پنجم کمری به مهره اول ساکروم متصل میشود. گاهی اوقات دو زائده عرضی دو طرف مهره پنجم کمری به مهره اول ساکروم متصل میشوند. این تغییرات موجب میگردد این دو مهره به یکدیگر متصل شده و بچسبند.

قبلا فکر میکردند متصل شدن و چسبیده بودن این دو مهره میتواند موجب کمر درد شود. با بررسی هایی که انجام شد مشخص گردید چسبندگی مهره های پایینی کمر ارتباطی با کمردرد نداشته بلکه یک یافته طبیعی است و اگر کسی که این چسبندگی را دارد مبتلا به کمردرد شود باید علت کمردرد را در مشکلات دیگر جستجو کرد.

علت عمده درد های کمر در سنین جوانی ضعف عضلات کمر و شکم و انجام فعالیت های بدنی سنگین و بیش از حد تحمل کمر است. بسیاری از این درد ها با مدتی استراحت و کاهش نسبی فعالیت های بدنی و با انجام نرمش های طبی جهت تقویت عضلات کمر و شکم بهبود میابند.

 

 

منبع: ایران ارتوپد

 

چسبندگی مهره های کمر


چسبندگی مهره های کمر چیست و چطور درمان میشود؟


بسیاری از کسانی که کمر درد دارند در مراجعه پزشکی با این جمله مواجه میشوند که " علت کمر درد شما چسبندگی مهره های کمر است"

ولی چسبندگی مهره چیست و تا چه حد در ایجاد کمر درد دخیل است.


چسبندگی مهره های کمری لفظی است که معمولا برای توصیف اتصال مهره پنجم کمری و مهره اول خاجی استفاده میشود. عبارت تخصصی آن ساکرالیزاسیون Sacralization است.

ستون مهره از استخوان های استوانه ای شکل جدا از همی به نام مهره تشکیل شده که پشت سر هم و هر کدام روی دیگری قرار کرفته اند. بین تمام مهره ها دیسک بین مهره‌ای قرار دارد که وظیفه اصلی آن اینست که اجازه دهد مهره ها روی یکدیگر حرکت کنند و همچنین به عنوان یک بالشتک جذب کننده شوک و ضربه هم عمل میکند.

در ساکرالیزاسیون، مهره پنجم کمری و مهره اول خاجی از کنار به یکدیگر میچسبند. این چسبندگی میتواند از یک طرف یا دو طرف مهره ها باشد. گاهی ممکن است دیسک بین این دو مهره هم وجود نداشته باشد. نتیجه آن اینست که این دو مهره به یکدیگر چسبیده اند و حرکتی نسبت به هم ندارند. این وضعیت در بسیاری از افراد جامعه وجود دارد و معمولا مادرزادی است به این معنی که از بدو تولد وجود دارد.



643 3643 1643 4643 2
 محل اتصال بدون چسبندگی         چسبندگی یکطرفه            چسبندگی در طرف مقابل             چسبندگی دو طرفه


کمر درد عارضه بسیار شایعی است به طوریکه به نظر میرسد 85 درصد مردم در طول زندگی حداقل یک بار دچار کمر درد میشوند. سالها پیش این تصور وجود داشت که ممکن است این تغییر شکل ستون مهره ارتباطی با کمر درد داشته باشد ولی بررسی های بیشتر نشان داد که نمیتوان ارتباطی بین این دو برقرار کرد. در بسیاری از افرادی که در اطراف شما زندگی میکنند و شکایتی از کمر درد ندارند اگر رادیوگرافی از ستون مهره به عمل آید میتوان این وضعیت را مشاهده کرد.

در واقع این تغییر شکل ستون مهره را میتوان مانند تفاوتی دانست که مردم در اندازه قد، شکل بینی، رنگ چشم یا مو با یکدیگر دارند. همانطور که رنگ چشم قهوه ای و آبی هر دو طبیعی است و نمیتوان ضعف بینایی کسی را به رنگ چشم او مرتبط دانست، چسبیده بودن مهره پنجم کمری و اول خاجی و چسبیده نبودن این دو مهره هر دو طبیعی بوده و ارتباطی به کمر درد ندارند.

اگر فردی کمر درد داشته و در رادیوگرافی که پزشک از ستون مهره او به عمل میاورد این تغییر مشاهده شود، باید به دنبال علت دیگری برای کمر درد بود.


منبع: ایران ارتوپد

آیا انگشتانتان بی حس می‌شود؟

 

بی حسی انگشتان قابل درمان است:

در مورد تاثیر حرکت در آب در بهبود وضعیت مفاصل، باید گفت: بی حسی انگشتان تا زمانی که به مراحل پیشرفته نرسیده با مراجعه به پزشک و انجام یکسری حرکات ورزشی قابل درمان است.


بی‌حسی انگشتان دست که همراه با خواب رفتن و درد مچ دست است در موارد پیشرفته نیازمند عمل جراحی است.

بی‌حسی انگشتان دست به ویژه در انگشتان شست، سبابه و انگشت وسط در زنان بیشتر مشاهده می‌شود که باید در همان مراحل اولیه نسبت به درمان آن اقدام کرد.

 

علایم:

- ضعف یا بی‌حسی در یک یا هر دو دست

- سوزش و خواب رفتن انگشتان یک یا هر دو دست

- درد شدید به ویژه در ناحیه مچ دست

- پخش شدن درد تا ناحیه آرنج

- اختلال در حرکت انگشتان

- کاهش قدرت حمل وسایل و اشیا مانند کیف دستی و در موارد شدید

- تحلیل رفتن و ضعف در بافت ماهیچه‌ای اطراف شست بروز می‌کند.

با اشاره بر تاثیر حرکت در آب در بهبود وضعیت مفاصل،باید یادآوری کرد که: با توجه به اینکه هر نوع حرکتی که در آب انجام شود، باعث بهتر شدن وضعیت مفاصل می‌شود، حرکت و باز و بسته کردن مچ دست در آب به نحو موثری در درمان عارضه بی‌حسی انگشتان مفید است.

 

منبع: میهن کمپ

 

خواب رفتگی مداوم دست و پا را جدی بگیرید

 

چرا باید خواب رفتن مداوم دست و پا را جدی بگیریم؟

وقتی اعصاب حسی در کار خود دچار مشکل می شوند دست و پا خواب می رود، گفت: خواب رفتن و گزگز دست و پا می تواند نشانه بعضی از بیماری های اعصاب محیطی و ایجاد آسیب در اعصاب مختلف بدن باشد.
بیماری های ارثی اعصاب محیطی باعث خواب رفتگی دست و پا نمی شود؛ بلکه بیماری اکتسابی است که آن را به وجود می آورد.

مهم ترین و شایع ترین بیماری مربوط به عصب محیطی در جهان، دیابت است که در تغذیه اعصاب اختلال ایجاد می کند و از آنجا که هر چه طول اعصاب بیشتر باشد تغذیه آن ها بیشتر با مشکل مواجه می شود. اعصاب پاها آسیب پذیرترند و خواب رفتن پا در آن بیشتر مشاهده می شود.

علاوه بر خواب رفتن دست و پا، در بیماران دیابتی، انواع اختلالات حسی از جمله کرختی، بی حسی، سوزن سوزن شدن، گزگز و درد مچ دست و پا نیز مشاهده می شود.

بیماری «گیلن باره» نیز با علائم خواب رفتن دست و پا، کرختی و بی حسی آغاز می شود که ممکن است این علائم با معاینه پزشک در بیمار تشخیص داده نشود؛ اما در هر صورت خود بیمار از حالت های اختلال حسی در اندام های خود آگاه است.

مقداری از کرختی ها همیشه منشا درگیری عصب محیطی ندارد،بیماری های عصب مرکزی نخاع هم می توانند کرختی و بیماری ایجاد کنند. مثلا بیماری ام اس نیز همین علائم را دارد؛ اما الگوی نحوه توزیع منطقه حسی در بیماران مبتلا به ام اس از بیماران مبتلا به اختلالات اعصاب حرکتی متفاوت است.

سکته های مغزی نیز به علت ایجاد اختلال در اعصاب، بی حسی ایجاد کرده و بر اثر آن دست و پا خواب می رود.

مسمومیت های دارویی نیز ممکن است باعث مسمومیت اعصاب محیطی شود که از میان این داروها، داروهای شیمی درمانی که به اعصاب سلول های محیطی بیماران سرطانی آسیب می زنند، شایع تر است.
مسمومیت بر اثر فلزات سنگین مثل جیوه، سرب، تالیوم، آرسینک بر اثر خوردن یا تنفس آنها نیز باعث خواب رفتن دست و پا می شود؛ وقتی که دماسنج یا لامپ کم مصرف در فضای بسته شکسته شود بر اثر تصعید جیوه فرد دچار مسمومیت می شود.
اگرچه گروه ویتامین های B بی ضرر هستند اما استفاده بیش از اندازه ویتامین B۶ می تواند مسمومیت ایجاد کند که این مسمومیت خود را به صورت بی حسی دست و پا نشان می دهد.

فشار خون ارتباط مستقیمی با بیماری های اعصاب محیطی ندارد و به دلیل اینکه اعصاب محیطی در تنظیم فشار خون و عروق محیطی نقش دارد، ابتلا به بعضی از بیماری های اعصاب محیطی در تنظیم فشار خون مشکل ایجاد کرده و خود را به صورت افت فشار خون نشان می دهد.


سندرم تونل مچ دست یکی از دلایل خواب رفتن دست

بیماری سندرم تونل مچ دست نیز با خواب رفتن دست ها خود را نشان می دهد، به گونه ای که ممکن است فرد، شب ها به دفعات با حالت خواب رفتگی دست از خواب بیدار شود.
این بیماری زمانی به وجود می آید که عصبی که از مچ دستان وارد پنجه و نوک انگشتان می شود بر اثر کار زیاد یا عوامل دیگر نظیر کم کاری تیروئید، حاملگی و دیابت انتشار پیدا می کند و آن منطقه بدون اینکه بیمار فعالیت خاصی داشته باشد با یک مختصر فعالیت به خواب می رود.
سرانجام با تشخیص بیماری فرد می توان به خواب رفتن مکرر دست و پاها را درمان کرد.

منبع: سلامت

 

علل بی حسی دست و پا

 

 

علت خواب رفتگي دست و پا

بیشتر موارد حس سوزش و سوزن سوزن شدن در هنگامی که اندام ها بی حس شده است، علامتی بی خطر است و نشان دهنده این حالت است که عصبی در این ناحیه تحت فشار است ودر صورت تغییر وضعیت طی چند دقیقه عصب به حالت طبیعی برمی گردد.


از دیگر دلایل بی حسی اندام ها افزایش تهویه تنفسی است که در شرایط اضطراب آور ایجاد شده ولی در مواردی که بی حسی و گزگز دست و پا ناگهانی و غیر قابل توجیه روی می دهد ممکن است، علامتی از یک بیماری جدی باشد که می بایست تحت بررسی های دقیق قرار گیرد.

علل جدی بی حسی

- نقص جریان خون

-
روماتیسم مفصلی

- اسکلروز مولتیپل

-
دیابت و سندرم تونل کارپ (فشرده شدن اعصاب در مچ دست که موجب بی حسی درانگشتان و دست می شود)

بی حسی می تواند یافته ای هشدار دهنده باشد از یک سکته مغزی قریب الوقوع یا حملات گذرای ایسکمیک که یک سکته مغزی کوچک است و به طور گذرا و موقتی علایمی نظیر فلج و تاری دید را ایجاد می کند. این حملات گذرا بدون درمان مناسب به سکته کامل منجر شده وممکن است عوارض جسمی و ذهنی دائمی ایجاد می کند .


تسکین علائم:


- آنچه مهم است این است که علایم را کم اهمیت در نظر نگیریم حتی اگر برای چند ثانیه طول بکشد .

- در صورت ایجاد بی حسی به طور ناگهانی و یا ضعف در هر نقطه از بدن بدون وجود توضیح قانع کننده در اسرع وقت باید به اورژانس مراجعه کرد .

- ورزش مرتب نظیر راه رفتن و دویدن و شنا کردن جریان خون را افزایش می دهد و به کاهش وقوع بی حسی در وضعیت های بدنی مختلف کمک می کند و انتخاب نوع ورزش نیز مهم است مثلا ورزش هایی مثل دوچرخه سواری باعث بیحسی اندام ها شده و وضعیت را تشدید می کند.

- مصرف دخانیات باعث اختلال جریان خون می گردد و احتمال بروز بی حسی را افزایش می دهد.


- اگر بیشتر در ناحیه باسن دچار بیحسی می شوید احتمال دارد مربوط به کیف جیبی و یا محتویات جیب عقب شما باشد و ایجاد مشکل می نماید وباعث ایجاد فشار برروی عصب سیاتیک که از میان عضلات باسن می گذرد، می نماید.

اگر برای مدت طولانی کارهای تکراری انجام می دهید مثل ماشین نویسی و خیاطی و ... ممکن است به سندرم تونل کارپ دچار شوید .لذا اگر هر 30 تا 60 دقیقه یکبار به خود استراحت دهید ودر این بین چرخش های ملایمی به مچ دست دهید می توانید از ایجاد این مشکل جلوگیری نمایید.

 

منبع: پارسی طب

 

علائم تنگی کانال نخاعی

علائم تنگی کانال نخاعی:

- خم شدن به جلو درد را کاهش می دهد و با صاف کردن تنه درد تشدید می شود.

- راه رفتن درد را تشدید می کند به طوریکه بیمار مجبور می شود توقف هایی را به هنگام پیاده روی داشته باشد.

- از علائم مهم تنگی کانال نخاعی، لنگش متناوب (intermittent claudication) می باشد. با نشستن و خم کردن تنه درد کاهش می یابد.


- عموما بیماران علایمی از سنگینی پاها, درد کمر, درد ناحیه پشتی ران و ساق پا را گزارش می کنند.

- بسیاری از بیماران از درد ناحیه کمر و ساق پاها شکایت دارند. ct-scan و mri جهت تشخیص بسیار کمک کننده اند.

یک نکته کلینیکی در ارتباط با لنگش متناوب و برخی علائم مشابه بیماران با تنگی کانال نخاعی و بیماران با مشکل عروقی, این است که در تنگی کانال ایستادن و راه رفتن منجر به تشدید علائم و نشستن و خم کردن تنه باعث کاهش درد می گردد چون در حالت نشسته و خم شدن فضای کانال تا حدی افزایش می یابد و فشار از روی اعصاب برداشته می شود.درحالیکه بیماران با مشکلات عروقی, علائم با راه رفتن افزایش ولی با ایستادن کاهش می یابد.



دکتر پیریایی - متخصص درد


تنگی کانال نخاعی در کمر


کانال نخاعی در هر قسمتی از مسیر خود میتواند تنگ شود. این تنگی در ستون فقرات گردنی و یا کمری علائم متفاوتی دارد.



تنگی کانال نخاعی کمری چگونه ایجاد میشود؟

شاید بسیاری از خوانندگان گرامی می‏‌خواهند بدانند که تنگی کانال نخاعی کمر چگونه صورت می‎گیرد. برای پاسخ به این پرسش باید بگویم که تنگ شدن کانال نخاع به علت رشد استخوان و بافت های دیگر به داخل این کانال است و این رشد بافت های اضافی جزئی از روند پیری و مسن شدن است. در حقیقت این بیماری معمولاً در افراد بالای 60-50 سال دیده میشود. در مرد و زن شیوع یکسانی دارد ولی معمولاً در خانم ها با علائم بیشتری بروز کرده و بیشتر نیاز به درمان پیدا میکند.

 شروع این بیماری با پیر شدن دیسک بین مهره ای است. با افزایش سن، دیسک بین مهره ای محتوای آب خود را از دست داده و چروکیده و کوچک میشود. کاهش ارتفاع دیسک موجب میشود مهره ها به یکدیگر نزدیک تر شوند و این نزدیک شدن مهره ها دو مشکل را ایجاد میکند. یکی اینکه سوراخ یا دهانه ای که بین دو مهره مجاور هم و در دو طرف آنها قرار دارد تنگ میشود. این دهانه ها محل خروج ریشه های عصبی از نخاع هستند. پس به این اعصاب فشار وارد میشود. مشکل دیگر اینست که با نزدیکتر شدن مهره ها به هم فشار بیشتری به مفاصل بین مهره ها وارد میشود که آن هم به نوبه خود موجب آرتروز و ساییدگی مفصل میشود.

199 1199 2
                کانال نخاعی طبیعی                            کانال نخاعی تنگ شده

 هر مفصلی که سائیده میشود شروع به ساختن استخوان های اضافه در اطراف خود میکند. همچنین لیگامان های اطراف مفصل هم کلفت تر میشوند. مفاصل بین مهره ای هم همین کار را میکنند. این استخوان های اضافی و لیگامان های کلفت شده هم دهانه بین مهره ای و هم کانال نخاع را تنگ تر میکند. مجموعه این عوامل موجب افزایش فشار بر روی ریشه های عصبی میشوند که در حال خروج از نخاع هستند. در بعضی افراد کانال نخاعی بصورت مادرزادی ژنتیکی تنگ است. این وضعیت در مردان بیشتر دیده میشود و علائم آن معمولاً در سنین 50-30 سالگی بروز میکند.




دکتر پیریایی - متخصص درد

راه مقابله با گران ترین بیماری افراد بالغ

 
كمر درد گران‌ترین بیماری افراد بالغ نام گرفت!!


کمردرد و دیسک کمر به دلیل زیان اقتصادی بسیاری که اعم از، از دست دادن ساعات كاری و همچنین جراحی های باز بی دلیل برای بعضی از بیماران که با عمل بسته دیسک قابل درمان بودند؛ برای فرد به ارمغان می‌آورد، گران ترین بیماری افراد بالغ نام گرفته است.


همانطور که می‌دانیم علت‌های متفاوتی برای كمر درد وجود دارد که این علل ممكن است خارج از ستون فقرات و حتی علت‌هایی باشد كه منشا ستون فقرات و شامل صدمات استخوانی و تومورها باشند.

ستون فقرات از یك سری مهره‌ها تشكیل شده است كه از نظر آناتومیك شامل 3 قسمت مهره‌های گردنی (7 مهره)، مهره‌های پشت (12 مهره) و 5 مهره كمر می‌باشد.


 از آنجا كه مهره‌های گردن و كمر بیشترین حركت را دارند بنابراین به صورت خود به خودی گردن و كمر عمده‌ترین دیسك‌ها را تشكیل می‌دهند و در 2 مهره پایین كمر و 3 مهره گردن كه بیشترین حركت را دارند صدمه بیشتری به آنها وارد می‌شود.


از آنجا كه درد دیسك كمر درد مطلقی نیست بنابراین در اكثر موارد در بیماران اختلال حس در پا ایجاد می‌شود و بیماران از سوزن سوزن، گزگز، مور مور و سرمای غیرعادی در پا شكایت دارند.

 این بیماران به لحاظ كاهش قدرت پا و اختلال حس پا نمی‌توانند در قسمت مچ پا به سمت بالا حركت كرده لذا توصیه می‌شود به محض مشاهده اختلال در قدرت پا به پزشك مراجعه نمایند؛ چرا كه این علامت خطرناكی است و باید كمتر از 24 ساعت عمل جراحی صورت گیرد كه درغیر این صورت بیمار بهبود نمی‌یابد.


بیماران عزیز در صورت بهبود نیافتن دیسك با استراحت، شروع شدن كمر درد بلافاصله با آغاز فعالیت روزانه پس از استراحت،‌ اختلال در حركت پا و قدرت عضلانی اندام تحتانی را از موارد نیازمند عمل جراحی است.

بعضا گاهی دیسك‌ها به جای بیرون زدگی جانبی به سمت مركز زده شده و سبب فشار به نخاع می‌شود كه می‌تواند بدترین عوارض را كه باعث عدم كنترل ادرار و مدفوع می‌شود را در پی داشته باشد در نتیجه این عارضه اورژانسی بوده و باید سریعا تحت عمل جراحی صورت گیرد.

دیسك‌ بیشتر در دهه چهل زندگی بروز می‌كند، گفت: ‌مردان به لحاظ فشارهای بدنی بیشتر در معرض خطر دیسك كمر قرار دارند، بنابراین باید توصیه‌های بهداشتی را مد نظر قرار دهند.



دکتر پیریایی - متخصص درد