نوروپاتی به معنای آسیب به رشته های عصبی
است. علائم این آسیب به صورت دردهای طولانی، بی حسی، گزگز و ضعف شدید خود
را نشان می دهد. گاهی نیز رشته های عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک بدن دچار
آسیب می شوند که با اختلال عملکرد دستگاه گوارش یا دستگاه ادراری خود را
نشان می دهد.
تقریبا نیمی از بیماران دیابتی به نوروپاتی دچار می شوند. ابتلا به این عارضه دیابت به چند عامل بستگی دارد.
● عوامل ابتلا
-مثل همه عوارض دیگر دیابت، این عارضه نیز وابسته به میزان کنترل قند خون و
مدت زمان دیابت است. بدین ترتیب با کنترل دقیق قند خون عارضه نوروپاتی به
تعویق می افتد.
-سیگار کشیدن باعث تسریع روند نوروپاتی می شود.
-هرچه فرد چاق تر باشد احتمال بروز عارضه نوروپاتی بیشتر است.
-بالا بودن تری گلیسرید خون نیز روند نوروپاتی را تشدید می کند. بالا بودن فشار خون نیز از عوامل تشدید این بیماری است.
-شایع ترین فرم نوروپاتی دیابتی درگیری دست ها و پاهاست که به صورت مشکل
گزگز کردن، مورمور شدن و کم شدن حس هردو دست و هر دو پا در قسمت انتهایی
یعنی آن قسمتی که داخل دستکش یا جوراب می رود، خود را نشان می دهد. اصطلاحا
این نوع نوروپاتی به بیماری دستکش – جوراب معروف است.
-با پیشرفت بیماری اکثر بیماران از سوزش شدید بخصوص در پاها آن هم در
ساعات استراحت شبانه شکایت دارند. نوع دیگری از نوروپاتی به صورت درد در
اندام ها بخصوص ران ها و ساق پاها تظاهر می کند. این دردها گاهی خیلی شدید و
آزاردهنده هستند، ولی خوشبختانه بر خلاف نوع قبلی موقتی بوده و پس از چند
ماه برطرف می شوند.
-نوع دیگری از نوروپاتی به صورت مجموعه ای از ضعف و درد تظاهر می کند.
بیمار دچار درد در ناحیه باسن و ران و ضعف شدید عضلات این ناحیه می شود.
این نوع نوروپاتی نیز موقتی بوده و بعد از چند ماه برطرف می شود.
-از انواع دیگر نوروپاتی باید به درگیری اعصاب مربوط به عضلات چشم اشاره
کنیم که می تواند به صورت انحراف یک چشم، دوبینی و افتادگی پلک تظاهر کند.
گاهی نیز فلج بلز که فلج یک طرفه صورت است، تظاهر نوروپاتی دیابتی است.
● درمان نوروپاتی
متاسفانه درمان نوروپاتی دیابتی آسان نیست. بهترین راه درمان کنترل قند،
فشار و چربی خون و اجتناب ازمصرف سیگار است که در بهبود علائم موثر است.
گاهی کمبود برخی ویتامین ها باعث تشدید نوروپاتی می شوند که با درمان آنها
بهبود نسبی ایجاد می شود.
برخی داروها مثل آمی تریپتیلین، کاربامازپین، لاموتریژین و گاباپنتین جهت بهبود دردهای ناشی از نوروپاتی توسط پزشکان تجویز می شوند.
یک نکته مهم در مورد نوروپاتی این است که درگیری رشته های عصبی پاها باعث
بی حسی و عدم درک موقعیت پاها می شوند. این مشکل باعث می شود پاها بیشتر در
معرض انواع آسیب ها قرار گیرند و به ایجاد زخم دیابتی در پاها منجر شود.
بدین ترتیب بیماران دچار نوروپاتی پاها باید مرتب توسط خودشان و پزشک از
پاهایشان مراقبت کنند و در صورت بروز اولین نشانه های زخم، درمان مناسب
برایشان شروع شود.
منبع: پرشین پرشیا
