این بیماری که آنرا بورسیت رتروکالکانه Retrocalcaneal bursitis هم میگویند، یکی از علل شایع درد پا در ورزشکاران بخصوص در دوندگان است. گاهی اوقات علائم این بیماری شبیه تاندنیت آشیل است و یا با التهاب تاندون آشیل همراه میشود.

آناتومی

بورس ها کیسه هایی حاوی مایع هستند که در اطراف بسیاری از مفاصل بدن وجود دارند. این کیسه ها معمولا در محل هایی که تاندون روی استخوان میلغزد بین ایندو قرار گرفته تا از سایش آنها جلوگیری کرده و حرکت تاندون را تسهیل کند. تاندون آشیل طناب بافتی محکمی است که شما میتوانید آنرا در پشت قوزک های داخلی و خارجی خود کمی بالاتر از پاشنه لمس کنید.

این تاندون اتصال عضلات پشت ساق را به استخوان پاشنه فراهم میکند و وظیفه آن پایین آوردن کف پا است. وقتی روی پنجه پای خود بلند میشوید این تاندون در حال فعالیت است. در محل اتصال این تاندون به استخوان پاشنه، بورسی قرار گرفته که به آن بورس پشت پاشنه یا Retrocalcaneal bursa میگویند. گاهی اوقات این بورس بر اثر ضربات و فشارهای مکرر دچار التهاب میشود. التهاب بورس را بورسیت میگویند.

 

علت ایجاد بورسیت تاندون آشیل چیست

بدنبال فعالیت های بدنی که در آنها مچ پا زیاد خم و راست میشود مانند راه رفتن، دویدن و جهیدن ممکن است بورس بین تاندون آشیل و استخوان پاشنه تحت فشارهای مکرر و مداوم قرار گرفته که موجب التهاب و در نتیجه درد آن شود. این بیماری بخصوص وقتی ایجاد میشود که فرد بدون آمادگی قبلی فعالیت بدنی و ورزشی شدیدی را انجام میدهد و یا تغییری در فعالیت ورزشی خود ایجاد میکند. کسانی که عادت به پوشیدن کفش های پاشنه بلند دارند اگر کفش بدون پاشنه بپوشند ممکن است موجب شوند به این بورس فشار زیادی وارد شده که بدنبال آن بورس ملتهب میشود. همچنین پوشیدن کفش هایی که به پشت پاشنه و تاندون آشیل فشار وارد میکنند میتواند این بیماری را ایجاد کند.

 

علائم بورسیت تاندون آشیل چیست

مهمترین علائم آن عبارتند از

• درد در پشت پاشنه پا بخصوص موقع راه رفتن و دویدن و بالا رفتن از سربالایی

• افزایش شدت درد در موقع بلند شدن روی پنجه پا

• تورم دردناک در پشت پاشنه که ممکن است پوشیدن کفش را مشکل کند.

• لمس توده با قوام اسفنجی در دو طرف تاندون آشیل که ممکن است پوست روی آن قرمز و گرم باشد.

درمان بورسیت تاندون اشیل

مهمترین اقدامات درمانی که از آنها استفاده میشود عبارتند از

 

• استفاده از سرمای موضعی 20-15 دقیقه هر ساعت

• کاهش فعالیت های شدید بدنی و ورزشی تا وقتی که التهاب و درد فروکش کند

• استفاده از کفشی که پاشنه اش کمی بلندتر از معمول باشد

• استفاده از داروهای ضد التهاب

• فیزیوتراپی بصورت استفاده از اولتراسوند و انجام نرمش هایی جهت افزایش انعطاف پذیری مچ پا

• تزریق کورتیکوستروئید در داخل بورس

• در صورت عدم جواب به درمان های ذکر شده عمل جراحی و خروج بورس ملتهب

بیماری ازگود اشلاتر (به انگلیسی: Osgood-Schlatter disease) یک بیماری مربوط به استخوان‌سازی بیش‌ازحد طبیعی در ناحیه برجستگی استخوان درشت نی است. معمولا بیماران از درد ناحیه مربوطه شاکی هستند(تصویر زیر).
 

بیماری ازگود اشلاتر در پسران و دختران یازده تا پانزده سال اتفاق می افتد. بیماری در پسران شیوع بیشتری نسبت به دخترها دارد. این بیماری با سطح فعالیت های فرد ارتباط دارد. در ورزشکاران شیوع بیماری به علت بالا بودن میزان فعالیت فرد بیشتر از افراد غیر ورزشکار است.


مکانیسم آسیب
 

علت بیماری به طور دقیق مشخص نیست اما می تواند در ارتباط با رشد سریع استخوان و ضربات باشد.در اکثر موارد مرحله ای از رشد سریع استخوانی پیش از شروع بیماری وجود دارد.

با توجه به اینکه تاندون عضله چهارسر ران که تاندون پاتلار نامیده می شود به برجستگی استخوان درشت نی اتصال می یابد کشش های تاندون پاتلار(مثلا به علت انقباض های شدید عضلات چهارسر)به ویژه در قسمت انتهایی آن به برجستگی درشت نی انتقال می یابد و باعث افزایش استخوان سازی در این نواحی می شود.استخوان سازی می تواند در قسمت پشت تاندون پاتلار نیز ایجاد گردد.

علایم و نشانه ها

-وجود درد در قسمت جلوی زانو

-برجستگی بیشتر از حد معمول در ناحیه برجستگی استخوان درشت نی

-حساسیت به لمس در ناحیه برجستگی استخوان درشت نی

-درد با فعالیت تشدید و با استراحت کاهش می یابد.

-انقباض مقاومتی عضله چهار سر باعث تشدید درد می گردد.

-افزایش درد به هنگام چهار زانو یا دو زانو نشستن و فعالیت هایی چون دویدن و پریدن.

-ضعف و آتروفی عضله چهار سرران در مراحل پیشرفته وجود دارد.

-رادیوگرافی برجسته شدن و گاها قطعه قطعه شدن برجستگی درشت نی را نشان می دهد.

 درمان

در بسیاری از موارد بیماری به طور خود به خود بهبود می یابد.درمان در گذشته شامل گچ گیری و یا آتل گیری بود ولی امروزه به دلیل عوارض بی حرکتی کامل به ویژه در ورزشکاران کنار گذاشته شده است.

درمان شامل موارد زیر است:

-کاهش سطح فعالیت ها به ویژه در زمان هایی که درد شدید است.

-کنترل فعالیت های روزمره جهت جلوگیری از فشار به ناحیه برجستگی استخوان درشت نی.

-پرهیزاز وضعیت های دردناک

-استفاده از یخ در مراحل حاد

-تمرینات کششی مناسب تحت نظارت متخصص ارتوپد و فیزیوتراپیست

-استفاده از وسایل محافظت کننده جهت جلوگیری از فشار به ناحیه برجستگی درشت نی

-استفاده از داروهای ضد التهابی تحت نظارت متخصص ارتوپد

-انجام جراحی که بیشتر در موارد کندگی برجستگی استخوان درشت نی مطرح است.

منبع: ابراهیم برزکار

 

- درد زانو نشانه چیست؟

یک زمین خوردن، پیچ خوردن، یا ضرب دیدن زانو و نیز جراحت قدیمی که کاملاً التیام نیافته است حالا نسبت به تغییر هوا حساس شده و درد می‌گیرد. اما بیشترین دردها مکرر و خودبه‌خود زانو ناشی از کار زیاد آن است.
مفصل زانو دارای رباط‌های محکمی برای نگاه‌‌داری و محافظت، غضروفی به‌صورت یک بالشتک برای استخوان‌ها، و وترهائی برای اتصال ماهیچه‌ها به یکدیگر است. اما حتی این بافت‌های کشسان نیز محدودیت‌هائی دارند. خم شدن یا چرخیدن بیش از حد، دویدن زیاد، یا پرش می‌تواند باعث پارگی یا التهاب آنها شود.

بسیاری از دردهای ناشی از کار زیاد زانو در زیر یا دور کشکک آن است که در گروه گرفتاری‌های زانو به نام نرمی غضروفی کشکک قرار دارند.

اما همهٔ دردهای کار زیاد جزو این دسته نیستند. مثلاً نوجوانی در خانه دارید که درست زیر کشکک زانویش درد می‌کند؛ این درد ممکن است بیماری آزگوود اشلاتر یا درد شدید باشد که به‌علت کشیدگی زیاد وترهای متصل به ساق پا است. همراهی جست‌وخیز زیاد و رشد سریع ماهیچه‌ها و استخوان‌های نوجوان باعث دردهای شدید در جلو یا زیر زانو می‌شود.

انجام حرکت غلط زانو باعث التهاب غشای مفصلی می‌شود. مفصل در این حالت دردناک و شبیه به کیسه‌ای پر از آب می‌گردد. التهاب غشای مفصلی از ضربه دیدن یا پیچ خوردن زانو ناشی شده و خون یا مایع در بافت‌های آن جمع می‌شود.

همچنین زانو مستعد ابتلا به نوعی التهاب استخوانی غضروفی است که مرگ قسمتی از سلول‌های استخوان یا غضروف است. علت این ناراحتی معلوم نیست. بالاخره قطعه استخوان یا غضروف مرده می‌شکند و با قفل شدن زانو درد شدیدتری را به‌دنبال دارد.

در بعضی موارد، درد زانو از جائی دیگر بدن، مثل انگشتان پا، مچ پا، ستون مهره‌ها، یا لگن سرچشمه می‌گیرد. صاف بودن کف پا یا ضعیف بودن قوزک باعث چرخیدن بیش از حد پا به درون می‌شود که این حالت فشار زیادی بر زانو می‌آورد و اگر وضعیت ایستادن یا را‌ه‌رفتن نادرستی بگیرید درد در زانو احساس می‌شود.

درمان درد زانو

کلید اصلی تسکین بیشتر دردهای زانو انجام ندادن حرکاتی است که درد را شروع کرده‌‌اند. تکرار این حرکات جرقهٔ شعله‌ور شدن پاسخ‌های شدید درد است. زانوی دردناک را با ملایمت و آرامش درمان کنید.

اصول چهار‌گانه را رعایت کنید. استراحت، یخ گذاشتن، بستن، و بالا گرفتن در تسکین دردهای ناشی از پیچ‌خوردگی و کار زیاد زانو مؤثر است. استراحت از همه مهم‌تر است. سپس، بعد از یک دوره محدودیت فعالیت، به‌تدریج به کارهای عادی باز گردید.

همراه با چند روز استراحت از یخ نیز استفاده کنید. گذاشتن ۱۵ دقیقه یخ چند بار در روز به تسکین درد کمک می‌کند. زانو را با پارچه‌ای کشسان ببندید، ولی نه محکم. و بالشی زیر زانو بگذارید تا مایع جمع شده در آن تخلیه شود.

مسکن بخورید. آسپیرین و ایبوپروفن مسکن‌های خوبی برای رفع ورم و درد زانو هستند. استامینوفن درد را آرام می‌کند، ولی بر التهاب تأثیری ندارد.

زانو را گرم کنید. گذاشتن یخ در آسیب‌های بار اول درد را کاهش می‌دهد. اما در بیشتر موارد، گرمای مرطوب مؤثرتر است. حولهٔ گرم و مرطوب، کیسهٔ آب گرم و حمام آب گرم به تسکین درد کمک زیادی می‌کند.

وزن کم کنید. اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن راه خوبی برای کم کردن فشار وارد بر زانو در هنگام راه رفتن است. این فشار تا ۸ برابر وزن بدن است. یعنی با کاهش ۵ کیلوگرم وزن ۴۰ کیلوگرم فشار از روی زانو برداشته می‌شود.

کفی در کفش بگذارید. گذاشتن کفی طبی در کفش مانع چرخش زیاد پا را به طرف داخل می‌شود. اگر این چرخیدگی زیاد است، باید کفی مخصوص بگذارید.

بالش زیر زانو بگذارید. اگر در حین کار باید زانو بزنید، بالشتک نرمی زیر آن بگذارید و گاه‌گاه استراحتی به زانو بدهید تا فشار مداوم بر آن نیاید.

چمباتمه نزنید. چمباتمه زدن و خم کردن کامل زانو فشار بسیار زیادی بر آن وارد می‌کند که ممکن است باعث پارگی غضروف یا وتر ماهیچه‌ٔ چهار سر ران شود. در برخی افراد، چمباتمه زدن مکرر باعث حملات درد می‌شود.
نوع ورزش را عوض کنید.

ورزش‌هائی مثل شنا، دوچرخه‌سواری، و پیاده‌روی هم به اندازهٔ دویدن سودمندند، ولی کمتر زانو را آزار می‌‌دهند. اگر حتماً باید بدوید، خوب خود را گرم کنید، مسافت کوتاه‌تری را بدوید، سطح نرم‌تری را برای دویدن انتخاب کنید، و همیشه کفش‌های مخصوص دویدن بپوشید.

دکتر محمد پیریایی - فوق تخصص درد