عصب سیاتیک و دردهای سیاتیکی

عصب سیاتیک یک عصب محیطی (Peripheral nerve) در اندام تحتانی است که از شبکه خاجی یا ساکرال (Sacral plexus) منشعب می شود. این عصب ضخیم ترین عصب محیطی بوده که پهنای آن در ابتدا حدود دو سانتی متر است. مسیر عصب سیاتیک از شبکه ساکرال به طرف سوراخ سیاتیک بزرگ و از زیر عضله پیریفورمیس به سمت پشت ران بوده و در قسمت پشتی تحتانی ران به دو شاخه انتهایی به نام عصب درشت نئی یا تیبیال (Tibial nerve) و عصب نازک نئی مشترک یا پرونئال مشترک (Common peroneal nerve or Common fibular nerve) تقسیم می گردد.

 

 

 

 

رگ سیاتیک و شاخه های انتهایی آن (عصب تیبیال و پرونئال مشترک) به عضلات پشت ران، ساق پا و پا (کف پا و پشت پا) عصب دهی می کنند. شاخه های انتهایی عصب سیاتیک همچنین در عصب دهی به پوست ساق پا، پا (کف پا و پشت پا)، مفاصل زانو و مچ پا نیز نقش دارند. عصب سیاتیک شامل اعصاب نخاعی L4-L5 و S1-S2-S3 است.

 

شاخه های جانبی عصب سیاتیک

شاخه های جانبی شامل:

*شاخه های مفصلی جهت مفصل ران (مفصل هیپ)

*شاخه های عضلانی جهت عضلات دوسر رانی (بایسپس فموریس)، نیم غشایی (سمی ممبرانوسوس) ، نیم وتری (سمی تندینوسوس) و قسمت ایسکیال عضله نزدیک کننده بزرگ (اداکتور ماگنوس)

 

شاخه های انتهایی عصب سیاتیک

*عصب درشت نئی یا عصب تیبیال (Tibial nerve)

*عصب نازک نئی مشترک (Common fibular nerve) یا عصب پرونئال مشترک (Common peroneal nerve )

 

یک نکته:

عصب جلدی رانی پشتی (Posterior femoral cutaneous nerve) همانند عصب سیاتیک از شبکه ساکرال منشاء می گیرد که از سوراخ سیاتیک بزرگ و از زیر عضله پیریفورمیس از لگن خارج شده و به پشت ران رفته به صورتیکه تا مچ پا امتداد می یابد. شاخه های انتهایی عصب جلدی رانی پشتی با عصب سورال (شاخه ای از عصب تیبیال) ارتباط می یابد.

عصب جلدی رانی پشتی دارای شاخه های جانبی متعددی است که برخی از شاخه های آن در عصب دهی به پوست نواحی پشتی و داخلی ران، پوست قسمت پوپلیتئال (رکبی) و ناحیه فوقانی سطح پشتی ساق نقش دارند.

پزشکان چندین روش بدون جراحی را برای درمان درد سیاتیک کمر توصیه می‌کنند که مهم‌ترین آنها عبارت است از:
تزریق اپیدورال
درمان‌های کایروپرکتیک
طب سوزنی
ماساژ درمانی
الکتروتراپی
ورزش‌های تقویتی و کششی

منبع: وبلاگ ابراهیم برزکار

 

انواع دردهای ناحیه کمر


کمر درد یکی از شایعترین علل مراجعه بیماران به مراکز درمانی می باشد بطوریکه بعد از سرماخوردگی و ضربه های کوچک، شکستگی مهره کمر، کمر درد شایعترین بیماری در انسان است. کمر درد نخستین علت مراجعه بیماران به متخصصین ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب و بطور کلی کمر درد سومین علت مراجعه بیماران به پزشک جهت درمان شکستگی مهره کمر و کمر درد می باشد.

کمر درد بیش از ۹۰درصد افراد را در طول زندگی حداقل یکبار دچار می سازد. و بیش از ۵۰ درصد از افراد بیش از یک مرتبه دچار آن کمر درد می شوند.

علل بسیار متفاوتی می توانند سبب ایجاد کمر درد شوند. تقریبا” در ۸۵ درصد از افرادی که برای کمر درد معاینه و بررسی می شوند علت خاصی پیدا نمی شود.

شکستگی فشاری مهره‌های کمر که به آن شکستگی مهره های کمر در اثر له شدن نیز گفته می‌شود، شامل خرد شدن یا فرو ریختن یک یا چند عدد از استخوان‌های (مهره‌های) ستون فقرات می‌باشد. برآوردها نشان می‌دهد که هر ساله در حدود 700 هزار مورد درمان شکستگی مهره کمر تنها در کشور آمریکا اتفاق می‌افتد که در حدود یک سوم از آنها منجر به بروز درد مزمن کمر در آینده می‌شوند.

بیش از ۹۰ درصد افرادی که دچار کمر درد میشوند طی ۲ ماه بهبود می یابند. تا حدود ۲۰ سال قبل، اکثر افرادی که برای درمان دردهای عضلانی اسکلتی به درمانگاههای فیزیوتراپی و ارتوپدی مراجعه می کردند، افراد بالای ۵۵ تا ۶۰ سال بودند و در واقع تخریب غضروف مفصلی در سنین بالا شروع می شد، ولی امروزه این سن به ۳۰ سال کاهش پیدا کرده و پزشکان شاهد مراجعه بیمارانی با سنین ۳۰ تا ۵۰ سال با دردهای گردن، زانو، کمر و مفاصل مختلف به مراکز درمانی هستند.

- درد موضعى:

بر اثر فعال شدن پايانه‌هاى عصبى موضعى و حساس به درد در نزديکى قسمت آزردهٔ مهره‌ها (مانند پارگي، کشيده‌ شدن) ايجاد مى‌شود.

- درد ارجاعى به پشت:

با منشاء شکمى يا لگني؛ اين درد پشت با حرکت مهره‌ها تغيير نمى‌کند.

- درد با منشاء مهره‌ها:

محدد به پشت است يا به‌ اندام‌هاى تحتانى کشيده مى‌شود. بيمارى‌هاى مهره‌هاى کمرى فوقانى درد را به ناحيه کمرى فوقاني، کشاله ران، يا قسمت قدامى ران ارجاع مى‌کنند. بيمارى‌هاى مهره‌هاى کمرى تحتانى درد را به کفل‌ها يا قسمت خلفى ران‌ها ارجاع مى‌کنند.
 

- درد راديکولار:

از مهره‌ها به پاها در محدوده خاص ريشه عصب کشيده مى‌شود. سرفه، عطسه، بلند کردن اشياء سنگين يا زور زدن ممکن است درد را ايجاد نمايد.
 

- درد همراه با اسپاسم عضلانى:

داراى منشاءهاى گوناگون، همراه با عضلات سفت پاراسپينال.
  

دکتر پیریایی - متخصص دردهای کمری

انواع کمر درد

 


 

انواع کمر درد

کمر درد از نظر ماهیت درد به سه دسته تقسیم می شود:

۱- کمر درد گذرا : دردی ناگهانی و شدید در ناحیه کمر،این نوع کمر درد ناشی از انجام حرکات نامناسب و یا کشیدگی بیش از حد ستون فقرات است. هر چند که این کمر درد گذرا است اما هیچگاه نباید کم اهمیت شمرده شود، چرا که میتواند اخطاری برای عود مجدد آن باشد و سریعا” باید جهت جلوگیری از تکرار کمر درد اقدام شود.

۲- کمر درد حاد: یک درد حاد در ناحیه کمر است ،این نوع کمر درد در اثر قرار گرفتن در وضعیتهای غلط، خم شدنهای مکرر و به مدت طولانی و یا ضربه به ستون فقرات کمری ایجاد می شود.کمر دردی که کمتر از یکماه از شروع آن می گذرد را حاد می نامند.

این نوع کمر درد نشانه وقوع آسیب بافتی بوده و بدرجات مختلفی در فرد ایجاد ناتوانی می کند. هر چند که آسیب کوچک باشد ولی باید مراقب بود و از تکرار آن جلوگیری کرد. برای این منظور در وهله اول باید درمان علامتی جهت کنترل درد انجام شده و سپس در مورد بهبودی کامل اقدام و تمامی فعالیتهای طبیعی ستون فقرات را به شکل اولیه خود بازگرداند. مانند دیسک کمر

۳- کمر درد مزمن: کمر دردی که بیش از یکماه از بروز آن می گذرد را کمر درد مزمن می نامند. کمر درد مزمن در واقع در اثر عدم درمان و یا مقاومت به درمان کمر درد حاد ایجاد می گردد.

بدیهی است که درمان به موقع و مناسب کمر درد حاد، همواره درد مزمن را به حداقل می رساند، درد مزمن کمر باید به عنوان یک علامت جدی تلقی شده و کلیه معاینات بالینی و آزمایشات پاراکلینیکی جهت بیماریهای سیستمتیک انجام گردد. به هر صورت درد کمر مستلزم یک بررسی دقیق و درمان مناسب توسط گروهی درمانگر، متشکل از پزشک متخصص، فیزیوتراپی ، متخصص روانپزشکی و…. میباشد.


 


 

منبع: مجله سلامت