ستون مهره‌ها یا ستون فقرات  بخش اصلی استخوان‌بندی انسان در نیمتنه بالایی است. نقش ستون مهره‌ها، حمایت از کل بدن، توانایی در خم شدن و چرخیدن در تمام مسیرها، و نیز حمایت از ساختمان های حیاتی بدن مثل اعصاب و نخاع می‌باشد که در داخل آن قرار دارند.

سل ستون مهره شایعترین سل استخوان و مفاصل بدن است بطوریکه نیمی از موارد ابتلاء سیستم اسکلتی بدن انسان به سل بصورت بروز این عفونت در ستون فقرات است.

علائم سل ستون فقرات

شروع علائم سل ستون مهره تدریجی است. معمولا علائم عمومی بصورت تب (که بیشتر در عصر است) و تعریق شبانه وجود دارد. بی اشتهایی، کاهش وزن، احساس ضعف و خستگی از دیگر علائم عمومی بیماری هستند.

مهمترین علائم موضعی ابتلا ستون فقرات به سل عبارتند از

احساس درد بر روی مهره های گرفتار که با حرکت ستون مهره بیشتر شده و همراه با محدودیت حرکتی است. شدت درد در شب بیشتر می شود و ممکن است بیمار را از خواب بیدار کند. درد بر روی مهره های گرفتار با فشار به آن ناحیه بیشتر می شود.

کیفوز و قوز که در مواردی همراه با انحراف جانبی ستون مهره بصورت اسکولیوز است

ترشح چرکی در اطراف ستون مهره

در مراحل پیشرفته بیماری تحت فشار قرار گرفتن نخاع با مهره تغییر شکل داده یا  توسط آبسه سلی در اطراف نخاع و بدنبال آن فلج اندام های تحتانی ( پاراپلژی) که ممکن است با اختلال در دفع ادرار و مدفوع همراه باشد.

منبع: دکتر فرخانی

عفونت‌های شایع در ناحیه ستون فقرات

پخش شدن میکروب در جریان خون، علت اصلی در عفونی شدن ستون فقرات تلقی می‌شود.

عوامل داخلی نظیر عفونت‌های پروستات، روده، ریشه دندان و سینوس‌ها که از طریق جریان خون به ستون فقرات منتقل می‌شوند و عوامل خارجی مانند سوانح رانندگی که سبب آسیب شدید به ستون فقرات می‌شود در نهایت فرد را با عفونت‌های ستون فقرات مواجه می‌کند.

کمر درد، تب، اختلالات حرکتی و خشک شدن کمر از جمله علائم این نوع از عفونت تلقی می‌شود و درمان آن بسته به تشخیص پزشک و شدت عفونت متفاوت است.

چنانچه این عفونت به موقع تشخیص داده شود با تجویز آنتی بیوتیک، استراحت کامل و استفاده از کمربندهای طبی در طول 6 ماه قابل درمان است ولی در غیر این صورت با عدم تشخیص به موقع، چرک، آبسه و فرسایش بین مهره‌ها ایجاد می‌گردد که تنها راه درمان آن جراحی توسط جراح ستون فقرات است.

منبع: هفت سیب

آرتروز ستون فقرات

انواع آسیب های ستون فقرات

۱-درد سیاتیک: گاهی هسته دیسک از طریق ترک های موجود در دیسک خارج می شود و روی نخاع یا ریشه های نخاعی فشار می آورد. معمولا در این موارد کمردرد خفیف است و مشکل بیمار درد یا خواب رفتن یک یا هر دو اندام تحتانی (پا) است. اگر فشار وارده بر این ساختمان ها خیلی شدید باشد می تواند سبب فلج، بی حسی یا اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع گردد .

۲-آرتروز ستون فقرات: پیرشدن ستون فقرات می تواند سبب ایجاد درد شود. در این موارد بیمار پس از مدتی بی حرکتی (خصوصا پس از خواب) احساس سفتی و خشکی در ستون فقرات دارد .

۳-تنگی کانال نخاع: می تواند سبب کمردرد یا انتشار به یک یا هر دو اندام تحتانی (پا) شود. معمولا بیماران از درد درهنگام ایستادن و راه رفتن شکایت دارند. این درد با نشستن بهبود می یابد.

۴-اختلال در مفاصل کوچک ستون فقرات: مهره ها توسط دیسک و مفاصل کوچکی به نام فاست (facet ) به همدیگر متصل می شوند. این مفاصل به علل مختلفی ممکن است دردناک شوند. درد این مفاصل نیز شبیه درد دیسک است (در کمر حس می شود و ممکن است به یک یا هر دو اندام تحتانی انتشار یابد). مهمترین علل دردناک شدن این مفاصل عبارتند از آرتروز و اختلال عملکرد.



۵-رگ به رگ شدگی (sprain/strain ): همانطور که گفته شد رباط ها و عضلات مهره ها را روی یکدیگر حفظ می کنند. گاهی به علت ضربه مستقیم یا برداشتن جسم سنگین، این رباط ها یا عضلات دچار کشیدگی می شوند و ایجاد درد می کنند.

۶-پوکی استخوان : پوکی استخوان در حقیقت کاهش تراکم استخوان هاست. استخوان های پوک در معرض شکستگی های بسیار کوچک هستند و این شکستگی ها درد شدیدی ایجاد می کند. احتمال پوکی استخوان در خانم ها چهار برابر مردان است.

۷-اختلالات شکل ستون فقرات: ناهنجاری های شکل ستون فقرات مثل اسکولیوز، کیفوز و لوردوزمی توانند سبب کمردرد شوند.

منبع: وبلاگ درمان بدون جراحی

انگور خشک شده که همه به نام کشمش می شناسند، قرن ها پیش به وجود آمده است. کشمش در ایران و مصر در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد تولید شده بود.

خواص کشمش:

۲- کشمش دارای خاصیت آنتی اکسیدانی می باشد و از تخریب سلولی جلوگیری می کند.

۳- کشمش برای سلامت استخوان ها و جلوگیری از پوکی استخوان نقش مهمی را بر عهده دارد، به همین دلیل مصرف آن برای زنان قبل از یائسگی بسیار مفید است.

۴- منبع خوب ویتامین d و هورمون استروژن می باشد.

۵- کشمش با وجود اینکه شیرین و چسبناک می باشد، بر دندان اثر مخربی ندارد و باعث خرابی دندان نمی شود، حتی می توان گفت این میوه خشک از فساد دندان جلوگیری می کند. کشمش برای سلامت دندان و لثه بسیار مفید می باشد.

۶- کشمش منبع خوب ویتامین ها و عناصر مغذی بدن می باشد. عناصر و ویتامین هایی همچون آهن، پتاسیم، کلسیم و ویتامین b در کشمش موجود است.

۷- کشمش محتوی مقدار زیادی آهن می باشد. ۶۰۰ گرم کشمش، ۹۰ درصد آهن مورد نیاز روزانه بدن را تأمین می کند. ۱۰۰ گرم کشمش در حدود ۸۸/۱ میلی گرم آهن دارد، در حالیکه ۱۰۰ گرم گوشت گاو بین ۴-۲ میلی گرم آهن دارد.

۸- کشمش، منبع خوب فیبر، آنتی اکسیدان و همچنین منبع خوب انرژی می باشد.

۹- فیبر باعث جلوگیری از سرطان کولون، کمک در جلوگیری از رشد غیر معمول سلول ها، بیماری ها و همچنین کنترل قند خون را می شود.

۱۰- کشمش را به گوشت اضافه کنید تا مقدار چربی غذا را کم کند و مقدار فیبر و آهن را افزایش و مقدار سدیم را کاهش دهد.

۱۱- آنتی اکسیدان از پیری و بیماری های حاصله از آن می کاهد.

۱۲- کشمش از سرطان جلوگیری می کند.

۱۳- کشمش میزان ldl یا کلسترول بد را در خون کم می کند و باعث کاهش بیماری قلبی می گردد.

۱۴- اگر به مدت ۴ هفته هر روز کشمش مصرف کنید، آنتی اکسیدان در خون افزایش و کلسترول بد ( ldl) کاهش می یابد.

۱۵- کشمش موجب کاهش استرس می گردد.

۱۶- این میوه خشک باعث عملکرد صحیح رگ های بدن می شود.

۱۷- کشمش برای درمان بی نظمی معده و یبوست مصرف می شود. برای جلوگیری از این ناخوشی ها می توانید، ۶-۵ عدد کشمش را خیس کنید و بعد از چند ساعت، آب آن را بنوشید.

۱۸- تحقیقات نشان داده است که ورزشکارانی که قبل و در حین ورزش، حدود یک فنجان کشمش مصرف می کنند، بهتر از بقیه سلول های بدن را از آسیب حفظ می کنند.

۱۹- کشمش به علت داشتن قند فروکتوز، دارای خاصیت مصرف سریع انرژی و کاهش وزن نیز می باشد.
۲۰- کشمش مانند هویج، برای سلامتی چشم نیز خوب است.

۲۱- کشمش باعث تقویت اعصاب می شود.

۲۲- کشمش، سستی و رخوت را از بدن دور می کند.

۲۳- با خوردن کشمش، غضب را از خود دور کنید.

۲۴- کشمش موجب از بین رفتن آب اضافی بدن می گردد.

۲۵- کشمش، دهان را خوشبو می کند.

۲۶- کشمش، اسپاسم یا گرفتگی عضلانی را کم می کند.

پس از همین حالا، کشمش را به ماست یا سالاد خود اضافه کنید و از خوردن آن لذت برید.

منبع: پزشکی

▪ آیا بیماری اسپوندیلیت آنکیلوزان درمانی دارد یا نه؟

امروزه درمان‌های تخصصی در این بیماران داریم که دست ما را در درمان این بیماران بازتر کرده است. بسیاری از بیماران به خصوص افرادی که در مراحل اولیه بیماری مراجعه می‌کنند درمان موفق‌تری خواهند داشت، چرا که اگر روماتیسم دیر درمان شود به تدریج ستون مهره به هم چسبیده می‌شود و کلیه حرکات ستون مهره با مشکل مواجه می‌شود و با پیشرفت بیماری، به تدریج قسمت‌های فوقانی‌تر و حتی تا گردن گرفتار می‌شود، به طوری که این بیماران حتی گردن‌شان را نمی‌توانند بالا بیاورند و مجبورند بیشتر زمین را نگاه کنند. گرچه این بیماری مرگ و میر را زیاد نمی‌کند ولی در ایجاد معلولیت نقش مهمی دارد. اما متاسفانه درمان‌ها بسیار گران هستند و هزینه درمانی بیماران معمولا در ماه به حدود یک و نیم میلیون تومان می‌رسد و تا زمانی که درمان‌ها را ادامه ‌دهند، نتیجه خواهند گرفت و چنانچه درمان قطع شود، علایم بیماری باز خواهد گشت.

برای درمان داروهای مختلفی داریم که مهم‌ترین آنها داروهای ضد التهاب هستند. درمان‌های مکمل دیگری هم داریم که کمتر در گرفتاری‌های ستون مهره استفاده می‌کنیم و بیشتر برای درگیری‌های مفصلی و چشمی این بیماران استفاده می‌شود. توجه داشته باشید که نقش آموزش در این بیماران بسیار مهم است، چراکه اگر به این بیماران آموزش داده شود و توصیه‌های لازم برای جلوگیری از پیشرفت ناهنجاری‌های ستون فقرات داده شود، زندگی بسیار مناسب‌تری را خواهند داشت. شاید نقش عمده آموزش‌های بیماران، جلوگیری از پیشرفت بیماری و ایجاد زندگی بهتر برای آنها است. در کشورهایی که از نظر هزینه‌های مالی، مشکلات درمانی دارند، نقش آموزش‌های بیماران در جلوگیری از پیشرفت پررنگ‌تر است.

▪ یعنی می‌شود با آنتی‌بیوتیک، این بیماری را درمان کرد؟ 

نه! این‌طور نیست که شما بتوانید جلوی بیماری را با درمان آنتی‌بیوتیکی بگیرید. همان‌طور که گفتم عفونت نقشی در بروز بیماری as دارد اما تنها عامل تعیین‌کننده نیست. اینکه چرا بعضی دچار این بیماری می‌شوند و برخی دیگر نمی‌شوند، هنوز مشخص نیست. امروزه نقشه‌های ژنتیکی ریزتری را از این بیماری پیدا کرده‌اند که بعضی از آنها خیلی قوی‌تر با این بیماری همراهی دارد و احتمال ابتلا به as را بیشتر می‌کند.

▪ با توجه به اینکه این بیماری، ارثی است؛ آیا می‌توان از آن پیشگیری کرد؟ 

نه! متاسفانه این بیماری راه پیشگیری ندارد و در افرادی که ژن آن را دارند احتمال بروز وجود دارد و در صورتی که بروز پیدا کند، مراجعه سریع به پزشک و جلوگیری از پیشرفت‌ بیماری و گرفتن آموزش‌های لازم بسیار مهم است تا بیماری عوارض خود را به صورت زمین‌گیر شدن افراد ایجاد نکند.

منبع: روزنامه سلامت

علایم بیماری

علایم بیماری بر اساس سن و جنس می‌تواند بسیار متغیر باشد. افرادی که کاملا علایم مشخص بیماری را دارند که معمولا مردان دهه دو و سه هستند، با دردهای ستون مهره مراجعه می‌کنند.

دردهای ستون مهره تا مدت‌ها با دیسک کمر اشتباه گرفته می‌شد و غالب بیماران ام‌آرآی و حتی عمل جراحی دیسک کمر را انجام می‌دادند. همان‌طور که می‌دانید نتیجه ام‌آرآی در ۳۰ درصد موارد مثبت کاذب می‌شود، یعنی حتی افرادی که تا به امروز کمردرد را تجربه نکردند و الان هم کمردرد ندارند اگر ام‌آرآی انجام دهند در یک‌سوم آنها دیسک‌های ظریفی دیده می‌شود اما برخلاف دیسک، درد بیماران مبتلا به as حالت التهابی دارد.

درد دیسک معمولا با استراحت بهتر می‌شود ولی درد بیماران روماتیسم ستون فقرات با استراحت بدتر می‌شود و صبح‌ها با سفتی صبحگاهی بلند می‌شوند که این کاملا برخلاف دیسک است، البته سفتی صبحگاهی در افرادی که قوس کمرشان زیاد است و یا افرادی که بستر مناسبی ندارند نیز دیده می‌شود ولی این سفتی صبحگاهی خیلی کوتاه‌مدت است و سفتی فرد بعد از یک تا دو دقیقه بعد از بیدار شدن از بین می‌رود ولی در بیماران مبتلا به روماتیسم ستون فقرات سفتی صبحگاهی بسیار طولانی مدت است و معمولا بیش از یک ساعت طول می‌کشد.

پس علامت عمده این بیماری دردهای ستون مهره‌ای است که حالت التهابی دارد و با استراحت بدتر و با فعالیت، به تدریج بهتر می‌شود.

گاهی اوقات بیماران دچار دردهایی در قسمت‌های تحتانی ستون مهره و به خصوص در ناحیه باسن می‌شوند. این دردها ممکن است اوایل متناوب باشد. این محل، محل مفاصل ساکروایلیاک است که در این بیماری تقریبا در تمامی موارد درگیر می‌شود. در اوایل دردها حالت متناوب دارد، به طوری که مدتی این باسن و مدت‌ دیگر باسن بعدی درد دارد و بعد از مدت دیگری ممکن است دردها ثابت باقی بمانند. این دردها هم حالت التهابی دارد، یعنی صبح‌ها بعد از استراحت بیشتر است و با فعالیت به تدریج بهتر می‌شود.

اگر بخواهیم از دردهای ستون مهره غیرعادی نام ببریم که به خصوص در خانم‌ها و در افراد جوان‌تر دیده می‌شود، دردهای بین دو کتفی است که مدت‌های طولانی باقی می‌ماند. البته شاید مهم‌ترین علت دردهای بین دو کتف، علل عضلانی باشد ولی درد این یبماران شب‌ها شدت پیدا کرده و صبح‌ها کاهش پیدا می‌کند.

گاهی اوقات بیماران دچار دردهایی در قسمت جلوی سینه به خصوص روی استخوان جناق و اطراف آن می‌شوند که این دردها معمولا مدت‌ها توسط متخصصان قلب مورد بررسی قرار می‌گیرند و در نهایت علت آن را دردهای عضلانی عنوان می‌کنند، در حالی که ممکن است این دردها شروع بیماری روماتیسم ستون فقرات باشد.

از علایم دیگری که در این بیماران دیده می‌شود درگیری محل اتصال لیگامان‌ها و تاندون‌ها به استخوان است، به خصوص اینکه این بیماران دچار دردهایی در ناحیه زیر و پشت پاشنه می‌شوند که ممکن است مدت‌ها با خار پاشنه اشتباه گرفته شود.

گاهی اوقات محل اتصال تاندون‌ها در اطراف زانو و شانه ممکن است درگیر شود و از لحاظ تشخیصی سردرگمی ایجاد کند.

از علایم دیگر این بیماری درگیری‌های مفصلی است که در بچه‌ها و خانم‌ها می‌تواند اولین علامت باشد بدون اینکه ستون مهره درگیر شده باشد. در پا مفاصل معمولا متورم می‌شوند، گرم می‌شوند و باد می‌کنند و با روماتیسم‌های دیگر اشتباه گرفته می‌شوند، به خصوص اگر ستون مهره‌ها درگیر نباشد.

از علایم دیگر این بیماری درگیری‌های چشمی است که ممکن است سال‌ها قبل از بروز روماتیسم و یا بعد از بروز آن خود را نشان دهد که به قرمزی یکطرفه چشم همراه با تاری دید منجر می‌شود، البته خوشبختانه کمتر عوارض چشمی مزمن مانند چسبندگی در این بیماران دیده می‌شود ولی این حملات می‌تواند به صورت تکرارشونده تا مدت‌ها ادامه پیدا کند. ندرتا بیماری دارای عوارضی در ریه، قلب و دستگاه گوارش است که البته زیاد شایع نیست ولی در بیماران می‌توان مشاهده کرد.

اسپوندیلیت آنکیلوزان، یک بیماری روماتیسمی دردناک و پیشرفت‌کننده است که معمولا مفاصل ستون‌فقرات را درگیر می‌کند ولی می‌تواند سایر مفاصل را نیز در برگیرد و حتی می‌تواند روی سایر اندام‌ها (چشم‌، ریه، روده و قلب) اثر بگذارد. اسپوندیلیت آنکیلوزان یا a.s به وضعیتی گفته می‌شود که در آن، همه یا برخی از مفاصل ستون فقرات باهم درآمیخته و یکپارچه می‌شوند. برخی پزشکان، این بیماری را با نام «روماتیسم ستون فقرات» معرفی کرده‌اند.

اسپوندیلیت آنکیلوزان یا روماتیسم ستون فقرات یعنی چسبیدن ستون مهره‌ها به هم.

مشخصه اصلی این بیماری چسبیده شدن ستون مهره است که تقریبا در دوسوم بیماران اتفاق می‌افتد. این بیماری بیشتر در افراد جوان و در دهه دوم و سوم زندگی آنها دیده می‌شود و در مردان سه برابر بیشتر از زنان است، در حالی که در گذشته این میزان ۹ برابر بود. علت کم شدن این میزان آن است که چون در زنان بیماری as خیلی غیرعادی بروز پیدا می‌کند و ممکن است از ستون مهره شروع نشود، پزشکان متخصص دچار سردرگمی می‌شدند ولی با اطلاعات جدید و آشنایی بیشتر پزشکان با بروز این بیماری در خانم‌ها، این رقم سه برابر نسبت به مردان کاهش پیدا کرده است. بروز بیماری بعد از ۵۰ سالگی خیلی کم است، اگرچه ممکن است دیده شود زیرا بیش از ۹۵ درصد بیماری تا این سن بروز پیدا می‌کند.

▪ علت بروز این بیماری چیست؟
ـ علت اینکه چرا این بیماری به وجود می‌آید، هنوز مشخص نیست اما as یکی از بیماری‌هایی است که ژنتیک در آن بسیار دخالت دارد.

ما سه بیماری در زمینه روماتولوژی داریم که عامل ژن در آن بسیار قوی است: پسوریازیس، لوپوس و همین as که زمینه فامیلی دارد و با ژن خاصی به نام b۲۷ همراهی قوی دارد، به‌طوری که بیش از ۹۰ درصد بیماران as دارای این ژن هستند، گرچه برخی مواقع در as ثانویه یعنی asای که ثانویه به بیماری‌ها به خصوص بیماری‌های روده‌ای ظاهر می‌شود، ممکن است این ژن نقش کم رنگ‌تری داشته باشد ولی در غالب موارد as زمینه ژنتیکی دارد.

حتی در بستگان این بیماران ممکن است as به طور کامل بروز نکند اما علایم خفیفی را از as در آنها پیدا کنیم. به عنوان مثال به جای اینکه این افراد دردهای ستون مهره‌ای پیدا کنند دردهایی در کف پاشنه، دردهایی بین دو کتف و قسمت جلوی سینه دارند که گاهی اوقات می‌تواند طولانی‌مدت باشد، به طوری که کاملا برای پزشکان گمراه‌کننده است تا اینکه متوجه زمینه فامیلی آنها بشویم و بدانیم که این افراد در بستگان‌شان بیماری as دارند و این علایم غیرعادی،‌ علایم ثانویه as است، البته این‌طور نیست که اگر ژن وجود داشته باشد، فرد حتما به این بیماری مبتلا شود.

عفونت خاصی به نام کلبسیلا در ایجاد این بیماری دخیل دانسته شده است که این میکروب به خصوص از راه دستگاه گوارش وارد بدن می‌شود و ممکن است به دلیل شباهت‌اش با ساختمان‌های مفاصل و ستون مهره، علایم واکنش بدن نسبت به این میکروب را در ستون مهره‌ها و مفاصل پیدا ‌کنیم. پس در یک زمینه ژنتیکی مشخص که b۲۷ است فرد دچار عفونت‌های خاصی می‌شود و این عفونت‌ خاص به ایجاد بیماری as در این افراد منجر می‌شود. به همین دلیل هم است که بیشتر افراد علایم خود را در دهه دوم و سوم زندگی‌شان نشان می‌دهند چون به هر حال یک بار با این میکروب تماس داشته‌اند و بیماری در این مدت بروز می‌کند و به همین دلیل است که هر چه سن بالاتر می‌رود شیوع as کمتر می‌شود.

منبع: روزنامه سلامت

دردهایستون مهره‌ها و گودی کمر جزو مشکلات شایع است.چطور می‌توان از ایجاد این مشکلات پیشگیری کرد؟

پیش از هر چیز باید راستای ستون مهره را بشناسید و دقت کنید هر کاری که موجب به هم خوردن این راستا شود می‌تواند موجبات درد ستون فقرات را فراهم کند. یک تقعر تحتانی در ناحیه کمر داریم که به آن لوردوز کمری می‌گوییم،تحدب بالایی آن منطقه که درست در قسمت پشت است را کیفوز می‌نامیم و انحنای مقعر دیگری در گردن وجود دارد که لوردوز خفیف گردنی گفته می‌شود.این حالت ستون مهره‌ها که حالت مارپیچ و فنری ‌شکل را به آن می‌دهد موجب می‌شود تحرک صورت گیرد. هر حالتی که لوردوز کمر، کیفوز پشتی و لوردوز گردن را به هم بزند درد تولید می‌کند و سپس اسپاسم عضله و گرفتگی آن به مرور پیش می‌آید و فشار به استخوان‌ها و در نهایت مشکلات دیسک بروز می‌کند.

چه مواردی موجب تغییر حالت طبیعی ستون مهره‌ها می‌شود؟

اول از همه وجود یک شکم بزرگ موجب زیاد شدن لوردوز کمری می‌شود و برای جبران این حالت، ستون مهره‌ها ناچار است انحنا و تحدب ناحیه پشتی را بیشتر کند و همین امر در نهایت می تواند علت گودی کمر باشد و به قوز شدن پشت و به ناچار، زیاد شدن انحنای گردن منجر می‌شود. علاوه بر ‌آن گاهی در افراد لاغر به دلیل ضعف عضلات شکمی چنین حالتی ایجاد شده و گودی کمر زیاد شود.
 

رعایت اصول صحیح نشستن چقدر در پیشگیری از مشکلات ستون مهره‌ها موثر است؟

طرز صحیح نشستن موجب حفظ حالت طبیعی ستون مهره‌ها شده و عضلات هر قسمت مجبور نمی‌شوند برای جبران وضعیت غلط نشستن کار بیشتری بکنند و دچار اسپاسم و خستگی شوند. کف‌پا، باسن، پشت و کتف شما باید در وضعیت صحیح قرار بگیرند تا احساس راحتی کنید. اگر پای شما به زمین نرسد و آویزان باشد موجب خستگی و درد می‌شود. اگر کتف به صندلی نچسبد، سر به ناچار در حالت جلو می‌افتد و خستگی، گرفتگی عضلات گردن و گاهی سوزش کتف را موجب می‌شود.

 
گاهی افراد خود را روی صندلی سر می‌دهند و به حالت نیم‌هلال می‌نشینند. این کار به ستون مهره‌ها آسیب می‌رساند؟

نشستن طولانی‌مدت در این وضعیت به ستون مهره‌ها شکل می‌دهد و به‌ خصوص اگر فرد در سنین رشد این طور بنشیند، این شکل ‌گیری ناصحیح ستون مهره‌ها پایدار می‌شود.

آیا در سنین بالا می‌توان بدشکلی ستون مهره‌ها را اصلاح کرد؟

عضله‌ های ما در هر سنی 25 درصد قدرت تقویت دارند اما اگر در کودکی عضله‌ های ما درست شکل بگیرند و انحناهای طبیعی در وضعیت اصولی رشد کنند ستون مهره‌ها شکل صحیح می‌گیرد. اگر در کودکی بد بنشینید ستون مهره بدشکل شده و در میانسالی اگر بخواهید عضله خود را تقویت کنید نیازمند صرف نیروی زیاد و البته بازدهی کمتر هستید. به هر حال جلوی ضرر و آسیب به ستون مهره‌ها را باید بگیرید و با رعایت اصول بهداشتی ستون مهره‌ها بر سلامت و شادابی خود بیفزایید.

تمرین های پیشگیری برای تمرین های پشت ،شامل عضلاتی میشود که برای استحکام و قدرت عضلات پشت بکار میروند. در این جا نه فقط عضلات مختلف پشت بلکه ،عضلات باسن ،عضلات ران و عضلات شکم مد نظر است.

ما تمرین های زیادی را به شما نشان میدهیم ،که شما راحت و ساده میتوانید در منزل انجام دهید.

چنانچه تمرین ها را صحیح و درست انجام دهید ،بعد از 6 هفته کمر محکمی خواهید داشت.

قبل از تمرین باید به نکات ذیل توجه داشته باشید.

نکات را کاملاً و با دقت بخوانید.بیش از توان خود تمرین نکنید.

چنانچه در اجرای تمرینی با درد مواجه شدید .سریع به تمرین خاتمه دهید و نزد دکتر بروید.

برای اینکه تمرین ها زود اثر کنند، باید حداقل 3 بار در هفته اجرا شوند.

نباید در ابتدای شروع تمرین ها بیش از حد و با زمان زیاد و بیش از حد عضله کشش داده شود.

كشش عضلات

کشش عضلات بسیار مهم هستند،زیرا عضلات کشیده شده ،بهتر خون را از خود عبور میدهند. عضلات استراحت کرده و از گرفتگی عضلات پیشگیری میکند.ولی کشش حتماً باید آرام انجام پذیرد،زیرا عضله برای کشیده شدن نیاز به زمان دارد.

هر کششی باید 6 ثانیه نگه داشته شود.به هیچ عنوان نباید ضربه زده شود.

عضلات در اثر ضربه ناگهانی ،خود را جمع میکنند.این موقعیت برای کشش که میخواهیم عضلات را بکشیم به هیچ عنوان خوب نیست.یعنی عضله میخواهد خود را جمع کند ، و ما میخواهیم آن را بکشیم.

تمرین 1

ریلکس روی یک صندلی بنشینید.سر را بطرف جلو خم کنید،بدینوسیله که چانه را به جناق سینه نزدیک کنید.6 ثانیه نگهدارید.دوباره سر را بلند کنید،تا جائیکه گردن کاملاً صاف گردد.چانه باید تا حدامکان به گردن نزدیک گردد.

تمرین 2

به پشت بخوابید و هردو زانو را بطرف شکم بکشید.دست ها گلوئی زانو را گرفته و تا حد امکان بطرف چانه میکشند.در این حالت 10 ثانیه باقی بمانید.دوباره بحالت اوًلیه برگشته و عضلات را آزاد کنید.این تمرین را سه بار تکرار کنید

تمرین 3

در حالت دراز کش

به روی شکم بخوابید،پاها نزدیک هم قرار میگیرند .حال با دست چپ پای چپ را گرفته و آنها را بطرف ران بکشید،تا درعضله ران کشیدگی را احساس کنید.کشش را آهسته انجام داده و 15 ثانیه نگهدارید.سپس سمت را عوض کرده و یک بار تکرار کنید.

در حالت ایستاده

صاف بایستید.در صورت نیاز دست را بدیوار تکیه دهید.تمام هیکل را صاف نگهدارید وزانو ها را کمی خم کنید.حال با دست آزاد پای همان سمت را گرفته و پاشنه را آهسته بسمت باسن بکشید.

توجه:باسن کمی بطرف جلو و زانوها نزدیک همدیگر قرار میگیرند. آهسته کشش را شروع کرده و 15 ثانیه نگهدارید.سمت را عوض کرده و یک بار تکرار کنید.

تقويت عضلات

تمرین 1

طاقباز ،کف پاها را روی زمین بگذارید،پا ها به عرض شانه از هم فاصله دارند، زانو ها با هم تماس نداشته باشند.باسن را تا حدی بالا بیاورید که باسن و ران در یک راستا قرار گیرند.حال عضلات باسن را منقبض کرده و حالت را 10 ثانیه نگهدارید.باسن را دوباره روی زمین قرار داده و عضلات شل شوند.این تمرین را سه بار تکرار کنید.

در صورت نیاز میتوان این تمرین را سخت تر کرد،مشروط بر آنکه باسن را به راحتی بتوان بالا نگهداشت. یک پا را در امتداد باسن دراز کرده و باسن و ران را منقبض کنید.نوک پاها بطرف ساعد کشیده شوند.این حالت را نیز 5 ثانیه نگهدارید، قبل از اینکه پاها را عوض کنید.این تمرین را سه بار تکرار کنید.

تمرین 2

به پشت خوابیده پاها را باندازه باسن از هم باز کرده، زانو ها همدیگر را لمس نمیکنند. نوک پاها بطرف بالا نشان میدهند .حال با شانه و سر بطرف بالا بیائید،هردو دست نیز بالا میایند.دست چپ 10 ثانیه ران راست را فشار میدهد.سپس دست راست 10 ثانیه پای چپ را فشار میدهد.توجه داشته باشید که کاملاً عادی نفس بکشید.

تمرین 3

به پهلو دراز کشیده ،پاها کاملاً کشیده،روی آرنج ها تکیه داده .دست دیگر روی ران قرار میگیرد.حال سعی کنید باسن را بالا بکشید. عضلات شکم را منقبض کرده و این حالت را 5 ثانیه نگهدارید.دوباره باسن را پائین آورده وعضلات را شل کنید.این تمرین را سه بار تکرار کنید.قبل از اینکه سمت را عوض کنید.

تمرین 4

به روی شکم خوابیده،پاها باندازه باسن از هم فاصله دارند،پاها روی زمین.

دست ها با حالت U نزدیک سر قرار دارند.باسن را منقبض کرده ،سر، کمربند شانه ای و دست ها را بلند کنید.توجه داشته باشید که مهره های گردن در امتداد مهره های ستون فقرات قرار گیرد،کف دست بطرف بالا باشند،آرنج ها در ارتفاع گوش ها.این حالت را 10 ثانیه نگهدارید.

بحالت اول برگشته عضلات را شل کرده و تمرین را سه بار تکرار کنید.

این تمرین را میتوان توسعه داد.به روی شکم بخوابید،پا باندازه عرض شکم از هم فاصله دارند،پاها روی زمین.دست ها بصورت u کنار سر قرار میگیرند ،حال باسن را منقبض کرده .کمر بند شانه ای و دست ها را بلند کرده.توجه داشته باشید که گردن در راستای ستون فقرات باشد،چانه بطرف جناق سینه.حال بحالت شنا دست ها و پاها را بالا و پائین ببرید.

این حرکت را 3-5 بار تکرار کنید. به حالت اول برگردید.عضلات را شل کنید.این تمرین را سه بار تکرار کنید.

تمرین 5

به روی شکم بخوابید،پاها بعرض باسن از هم دور ،پاها روی زمین.سر روی یک گوش قرار میگیرد.هر دو دست به عقب میروند،دست ها روی باسن قرار میگیرند،کف دست ها بطرف بالا هستند.باسن را منقبض کرده ،کمر بند شانه ای و سر را بلند کنید.سر در راستای ستون فقرات قرار میگیرد.در نظر بگیرید،وزنه ای روی دستان شماست و میخواهید آنرا بطرف بالا هل دهید.این حالت را 10 ثانیه نگهدارید.به حالت اوًل برگشته و عضلات را شل کنید.تمرین را سه بار تکرار کنید.

تمرین 6

چهار دست و پا روی زمین.ابتدا توجه داشته باشید که پشت کاملاً صاف باشد، سر در راستای ستون فقرات، دست ها کمی خم .مفصل دست زیر مفصل شانه.حال دست راست و پای چپ را همزمان بلند کنید، تا دست و پا تا ارتفاع پشت بالا بیایند.پای بلند کرده را بطرف بدن میکشیم،انگشتان دست بطرف بالا نشان میدهند.در تمام مدت تمرین ،عضلات پشت منقبض هستند ونباید شل شوند. این حالت را 10 ثانیه نگهدارید.این تمرین را سه بار تکرار کنید،قبل از اینکه سمت را عوض کنید.

تمرین 7

دو زانو ، روی زمین بنشینید،باسن روی پا ها قرار میگیرد.دست ها را کمی بطرف بالابکشید.باسن را آهسته بلند کرده و سمت راست کنار پاها قرار دهید ، دوباره بلند شده و کنار پاها سمت چپ بنشینید. جمعاً 3-5 بار هر طرف را عوض کنید.دوباره به وسط بیائید و عضله ها را شل کنید.این تمرین را سه بار انجام دهید.

تمرین 8

با این تمرین عضلات پشت استراحت میکنند.دوزانو نشسته و بالا تنه را روی ران ها قرار میدهیم،سر "شل" روی زمین ،دست ها ریلکس کنار بدن قرار میگیرند.تا زمانی که برایتان خوش آیند است در این حالت بمانید.

درمان غیر جراحی اسپوندیلولیستزی

گرچه این درمان ها سرخوردگی مهره را درست نمیکنند ولی بسیاری از بیماران با این درمان ها احساس راحتی بیشتری کرده و مشکلات آنها از بین میرود. مهمترین آنها عبارتند از

• استفاده از كرست ها كمربندهاي ميله دار

• فیزیوتراپی: شامل انجام نرمش هایی برای افزایش قدرت انعطاف ستون مهره و افزایش قدرت عضلات شکم و عضلات اطراف ستون مهره

• داروهای ضد التهابی : مثل بروفن یا سلکسیب با کاهش التهاب در اطراف عصب میتوانند شدت علائم را کاهش دهند.

• تزریق کورتیکوستروئید : با تزریق این داروها در اطراف نخاع به توسط پزشک معالج ممکن است التهاب کاهش پیدا کرده و درد و علائم حسی کمتر شوند.

درمان جراحی اسپوندیلولیستزی

در سر خوردگی ناشی از پیری که به 6-3 ماه درمان های غیر جراحی جواب کافی نمیدهند و در سر خوردگی های اسپوندیلولیتیک که به 12-6 ماه درمان های غیر جراحی جواب نمیدهند و درد و علائم حسی زندگی روزمره بیمار را مختل کرده است از جراحی استفاده میشود.
وقتی سرخوردگی مهره کمر یا علائم عصبی در حال پیشرفت است هم معمولاً پزشک ارتوپد تصمیم به جراحی میگیرد. درمان جراحی که برای این بیماران استفاده میشود انجام لامینکتومی Laminectomy است. در این روش قسمتی از استخوان های طبیعی مهره که لامینا نامیده میشود خارج میگردد. این جراحی را دکمپرشن Decompression هم میگویند چون موجب رفع فشار و کمپرشن از روی اعصاب میشود.

بعد از دکمپرشن و برداشتن فشار از روی اعصاب، مهره های مجاور به هم جوش داده میشوند. در این روش از پیوند استخوان و از وسایل فلزی مانند پیچ و میله ممکن است استفاده شود تا مهره ها زودتر و بهتر جوش بخورند.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

شکستگی استرسی مهره که آنرا اسپوندیلولیز Spondylolysis هم میگویند یکی از علل شایع کمردرد در نوجوانان است. این عارضه معمولاً در سنین بلوغ یعنی زمانی که بیمار رشد سریع بدنی و قدی پیدا میکند دیده میشود. ورزش هایی که در آنها کمر زیاد میچرخد یا به عقب زیاد خم میشود مانند ژیمناستیک شیرجه یا فوتبال میتواند زمینه را برای بروز این بیماری فراهم کند.

شکستگی استرسی ستون مهره چگونه ایجاد میشود

 در این عارضه بر اثر ضربات مکرری که به ستون مهره وارد میشود قسمتی از مهره پنجم کمری (گاهی مهره چهارم) به نام پارس اینترآرتیکولاریس Pars interarticularis شکسته میشود. اگر این شکستگی شدید باشد مهره پنجم به سمت جلو حرکت کرده و روی مهره اول خاجی (ساکروم) به جلو لیز میخورد. این حالت را اسپوندیلولیستزی Spondylolysthesis میگویند. اگر جلو آمدگی مهره زیاد باشد روی ریشه های عصبی فشار وارد میشود و بیمار دچار علائم عصبی میشود.

علل اسپوندیلولیز در ستون مهره

 مهم ترین علت اسپوندیلولیز در مهره عبارتست از :

 علائم اسپوندیلولیز ستون فقرات

 در بعضی از افراد با وجود اینکه شکستگی وجود دارد دردی احساس نمیشود. درد معمولاً خفیف است و به باسن و ساق تیر میکشد. درد با فعالیت بدنی بیشتر شده و با استراحت کم میشود. این بیماران در حین راه رفتن قدم های کوچک برمیدارند.

 درمان اسپوندیلولیز یا شکستگی استرسی ستون مهره

 درمان اسپوندیلولیز غالباً غیر جراحی است. مهم ترین اقدام درمانی قطع فعالیت های ورزشی است که موجب این عارضه شده است. گاهی اوقات یک بریس کمری و انجام فیزیوتراپی کمک کننده است. در بیشتر موارد بیمار بعد از مدتی میتواند مجدداً فعالیت ورزشی را به آرامی شروع کند. انجام نرمش هایی برای افزایش قابلیت انعطاف پذیری مهره و تقویت عضلات کمر و شکم بسیار مفید است.

این بیماران باید تحت نظر پزشک باشند. پزشک ارتوپد تا سالها بطور مرتب از ستون مهره رادیوگرافی بعمل میاورد تا اگر بیماری مجدداً عود کرد یا پیشرفت کرد متوجه آن شود. اگر درد با درمان های ذکر شده خوب نشود و شدت درد به حدی باشد که مانع فعالیت های روزمره فرد شود و یا در مواردی که سرخوردگی مهره کمر در حال پیشرفت باشد ممکن است نیاز به عمل جراحی وجود داشته باشد. در این عمل جراحی مهره پنجم کمری به مهره اول ساکروم  جوش داده میشود.

منبع: ایران ارتوپد

نوکلئوس پولپوزوس چیست؟

در میان مهره ها، دیسک بین مهره ای وجود دارد. این ها هنگام حرکت مانند بالشتک یا جاذب شوک برای ستون فقرات عمل می کنند.هر دیسک از یک نوار خارجی لاستیک مانند تحت عنوان آنولوس فیبروزوس و یک ماده داخلی ژل مانند به نام نوکلئوس پولپوزوس ساخته شده است.

بهر حال ، مهره ها و دیسک ها یک تونل محافظ (کانال نخاعی) را برای طناب اعصاب نخاعی ایجاد می کنند.این اعصاب از مرکز مهره ها بیرون آمده و به نقاط مختلف بدن رفته و  به شما در حس و حرکت کمک می کنند .

علاوه بر این پشت  شما عضلات ، لیگامان ها ، تاندون ها و عروق خونی دارد. عضلات، رشته هایی از بافت هستند که به عنوان منبع انرژی برای حرکت عمل می کنند. لیگامانها، رشته های قابل انعطاف و قوی از بافت لیفی هستند که استخوانها را به هم می پیوندند و تاندونها ، عضلات را به استخوان ها و دیسکها متصل می کنند.  رگ های خونی ،خون رسانی و تغذیه آنها را تامین می کنند.تمام این قسمتها همه با هم کارمی کنند تا به شما درحرکت کمک نمایند.

منبع: سایت فوق تخصصی ستون فقرات

اعصاب نخاعی

اعصاب نخاعی به تعداد 31 جفت به صورت قرینه از دو طرف نخاع خارج می شوند و همگی مختلط هستند. این اعصاب پیام های آوران را از راه ریشه های پشتی به نخاع می آورند و پیام های وابران را از راه ریشه های شکمی به اندام های می رسانند.

 نامگذاری اعصاب نخاعی براساس ناحیه ای از ستون مهره ها است که از آن خارج می شوند. از این اعصاب هشت جفت گردنی ، دوازده جفت پشتی ، پنج جفت کمری ، پنج جفت خاجی و یک جفت دنبالچه ای خوانده می شوند. جفت اول اعصاب گردنی از بین استخوان های پس سری و مهره اطلس بیرون می آیند و سایر اعصاب نخاعی از سوراخ های بین مهره ها خارج می شوند. 

هر عصب نخاعی پس از خروج از ستون مهره ها به چند شاخه تقسیم می شود. تعدادی از این شاخه ها اعصاب نواحی پشتی ، کناری ، و شکمی نواحی مربوط به خود را می سازند و دو شاخه دیگر به نام های رابط های سفید و خاکستری نخاع را به عقده یا گره سمپاتیک مربوط می کنند.

 اعصاب فرنیک که به دیافراگم می روند و تحریک آنها در ایجاد حرکات تنفس نقش اصلی را دارد از تارهای زوج چهارم و تعداد کمی از تارهای زوج های سوم و پنجم اعصاب گردنی ساخته شده اند. به همین جهت آسیب دیدن اعصاب و آسیب دیدن بخشی از نخاع که این اعصاب از آن خارج می شوند باعث خفگی و مرگ می شود.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

ستون مهره ساختمانی است که از سر تا لگن امتداد دارد و تنه در اطراف آن شکل گرفته است. این ساختمان از استخوان ها، عضلات، و دیگر بافت ها تشکیل شده است.

ستون فقرات یا ستون مهره یا اسپاین Spine از بیش از سی استخوان کوچک تر به نام مهره Vertebrae تشکیل شده است که روی یکدیگر قرار گرفته اند. در اطراف مهره ها عضلات، لیگامان ها، اعصاب و دیسک بین مهره ای قرار گرفته اند.

کل ستون مهره از بالا تا پایین چهار قسمت دارد که در هر کدام از آنها مهره ها نه در امتداد یک خط مستقیم، بلکه به شکل یک قوس هستند. پس ستون مهره از چهار قسمت قوسی شکل تشکیل شده است که عبارتند از :

• قوس بالایی که در زیر سر قرار گرفته است، قوس گردنی یا سرویکال Cervical بوده و تحدب آن به سمت جلو است این قوس از 7 مهره تشکیل شده است. این مهره ها را از بالا به پایین و از یک تا هفت بصورت C1-C7 نامگذاری میکنند

 

 

• قوس وسطی را قسمت سینه ای یا توراسیک Thoracic میگویند که تحدب به سمت عقب دارد و از 12 مهره تشکیل شده است. قفسه سینه یا قفسه صدری در اطراف این 12 مهره تشکیل شده است. مهره های سینه ای را از بالا به پایین و از یک تا دوازده بصورت T1-T12 نامگذاری میکنند.

• قوس پایینی همان قسمت کمری یا لومبار Lumbar است که به سمت جلو تحدب دارد و از 5 مهره تشکیل شده است. این ناحیه وزن تنه را تحمل کرده و کمردرد بیشتر در این محل احساس میشود. مهره های کمری را از بالا به پایین و از یک تا پنج بصورت L1-L5 نامگذاری میکنند.

• قسمت خاجی یا ساکروم Sacrum که از به هم چسبیدن چند مهره کوچک درست شده است. استخوان خاجی یا ساکروم 5 مهره به هم چسبیده است. این استخوان جزیی از حلقه لگن است پس ستون مهره از طریق مهره های خاجی یا ساکروم به لگن متصل میشود.