برای حفظ سلامت کمر چه کنیم؟

فیلم آموزشی کلینیک درد دکتر پیریایی

برای مشاهده فیلم روی لینک با کلیک کنید.

فتق ديسك ممكن است در ناحيه گردن، پشت يا كمر ايجاد شود. اگر فتق در ناحيه گردن باشد، بيمار دچار درد در ناحيه گردن و شانه و بازو مي شود. اگر فشار روي نخاع زياد باشد، بيمار علايمي نظير گزگز و مورمور، بي حسي، سرد يا گرم شدن، احساس ضعف و درد در ناحيه ساعد، كف دست و انگشتان پيدا مي كند.

فتق ديسك در ناحيه كمر، سبب بروز درد در ناحيه كمر و باسن و پشت يا جلوي ران می شود. اگر فشار روی رشته هاي نخاعی زياد باشد، بيمار از ناحيه زانو به پايين علايمي نظير درد، بي حسی، گزگز و مورمور، احساس سردي يا گرمی، گرفتگی مكرر عضلانی، ضعف يا لاغر شدن را تجربه مي كند، بيماري كه دچار ديسك كمر است نمي تواند براحتي خم شود و هنگام خم شدن احساس مي كند كه رگي در پشت زانويش كشيدگي پيدا مي كند.در بیماری دیسک کمر درد بيمار با سرفه کردن تشديد مي شود. گاهي بيماران دیسک کمر، فقط از وجود گزگز و مور مور يا ضعف يا درد در ناحيه ساق، مچ پا يا انگشتان پاي خود شاكی هستند و كمر آنها اصلاً درد ندارد. براي بيشتر اين بيماران پذيرش اينكه مشكلات آنها به علت وجود بيماری در ناحيه كمر است، خيلی سخت است.

منبع:         http://www.beytoote.com

به طور كلي هيچ عمل جراحي بدون عارضه نمي باشد. اگر شدت بيماری در حدی باشد كه نياز به جراحی داشته باشد و جراح تبحر كافی داشته باشد. احتمال بروز عوارض پس از عمل جراحي خيلي ناچيز است.
عوارض ناشی از عمل دیسک کمر عبارتند از

1-     عفونت

2-     چسبندگی اطراف رشته های نخاع

3-      قطع رشته های نخاع در حين عمل

4-     آزاد سازی ناقص رشته هاي نخاع حين عمل

اگر اين عوارض بروز كند، ممكن است بيمار بعد از عمل احساس بهبود پيدا نكند يا در موارد نادر، احساس كند درد و ضعف بيشتري پيدا كرده است.

منبع:         http://www.beytoote.com

فیزیوتراپی برای دردهای کمر

کلینیک درد دکتر محمد پیریایی متخصص درد

برای مشاهده فیلم آموزشی بر روی لینک زیر کلیک کنید

مشاهده

خانه تکانی غیر اصولی علاوه بر کمردرد روی مفاصل افراد نیز آثار مخرب و گاه جبران‌ناپذیری می‌گذارد.

بارها تاکید کرده‌ایم هول دادن یا کشیدن مبل و کمد و جابه‌جایی وسایل سنگین نباید به تنهایی انجام شود. دقت کنید با انجام این موارد دشمنی مستقیمی با کمر خود می‌کنید.

شما خانم‌ها نباید هرگز به تنهایی اجسام سنگینی مانند کپسول گاز را بلند کنید.

به خاطر داشته باشید رعایت اصول سلامت ستون فقرات باید در اولویت ذهنی شما قرار بگیرد و پس از آن به امور خانه‌داری بپردازید.

سلامت ستون فقرات عبارت است از رعایت مسایلی که عدم انجام‌شان یا بد انجام دادن آنها منجر به صدمه ستون فقرات می‌شود.

شما در نشستن، ایستادن، راه رفتن، خوابیدن و همه امور زندگی باید طوری برنامه‌ریزی کنید که ستون فقرات‌تان تحت‌ فشار نباشد.

اینکه مدت‌ها چمباتمه بزنید و به شست‌وشوی ظروف یا گل‌های تزئینی بپردازید، صد درصد به کمر شما صدمه می‌رساند.

باید قبل از نظافت به این مساله فکر کنید که طوری بنشینید تا کمرتان با لگن شما زاویه 90 درجه داشته باشد و حتما مفصل زانو کمی بالاتر از ران باشد.

اگر قرار است ایستاده به شست‌وشو یا نظافت ظروف بپردازید و مدت طولانی جلوی ظرفشویی باشید حتما باید از زیرپایی استفاده کنید و هر از چند گاهی پای راست یا چپ خود را روی آن قرار دهید تا انحنای ستون فقرات شما تغییر کند و یک نقطه از آن تحت نیروی دائمی قرار نگیرد.

به علاوه لازم است در این میان حواستان به رگ‌های پایتان باشد تا خون در آنها حالت سکون پیدا نکند.

نباید در حالت خم به جلو یا حالت قوز کرده بایستید. این نکته هنگام جارو کشیدن دیده می‌شود

اگر جاروبرقی ندارید و مجبورید با جارودستی کار کنید، بنشینید و جارو بکشید. حتی اگر شما روزی 15 دقیقه قرار باشد قوز کنید و جارو بکشید، بدون‌شک به دیسک‌هایتان آسیب می‌زنید.

نکته مهم دیگر کفش یا دمپایی است که شما به پا می‌کنید. اگر پاشنه یا لژ کفش شما بلند یا کوتاه باشد، به انحنای ستون فقرات‌تان فشار می‌آورد.

بهترین کفش برای همه گروه‌ها که به ستون فقرات فشار نیاورد، کفش با پاشنه 3 تا 5 سانتی‌متر است. پس نباید پا برهنه به نظافت بپردازید، چون علاوه بر احتمال آسیب پوست پا، به کمرتان هم صدمه می‌رسانید.

دلیل اینکه خانم‌ها بیشتر از آقایان در مطب‌های پزشکان به خاطر کمردرد و پادرد دیسکی دیده می‌شوند، رعایت نکردن همین نکات ساده است.

اغلب اوقات به خانم‌هایی که اصرار دارند لای پرزهای فرش را با فشار به کمر و دست خود جارو کنند، می‌گوییم آیا این کار ارزش درد کشیدن، هزینه کردن و آسیب به دیسک‌هایتان را دارد؟

منبع:  بیتوته

توصيه كلی به افراد مبتلا به دیسک کمر و سایر افراد:

بهترين توصيه اين است كه پيش‌گيري بهتر از درمان مي‌باشد. پس در مرحله اول بايد سعي كنيم كه اصلا مبتلا به اين بيماري نشويم. مي‌بايستي در اين ارتباط تمام مواردي كه باعث پيش‌گيری از ايجاد اين بيماري مي‌شود را رعايت كنيم؛ از جمله ورزش كردن، كاهش وزن، عدم بلند كردن اجسام سنگين و هول دادن اجسامي مانند اتومبيل يا بلند كردن اتومبيل.

ورزش ملايم روزانه داشته باشيم تا بدنمان هميشه در فرم ايده‌ال قرار گيرد و عضلات وضعيت طبيعي را حفظ نمايند و استخوان‌ها دچار پوكي نشوند.

همچنين بايد تغذيه مناسبي داشته باشيم (تغذيه مناسب به معني زياد خوردن نيست، بلكه به معني درست خوردن مي‌باشد). از ميوه‌جات و سبزي‌جات و لبنيات حتماً در وعده‌هاي غذايي استفاده كنيم. در معرض نور خورشيد به مقدار لازم قرار گيريم. درست بنشينيم يا بخوابيم يا راه برويم؛ مثلا موقع مطالعه، پشت‌ميز و صندلي قرار بگيريم و اگر مي‌خواهيم تلويزيون نگاه كنيم، لم ندهيم يا كج نشويم و يا در تخت خواب و به حالت نيم خيز مطالعه نكنيم. رعايت اين موارد باعث مي‌شود فشار بر روي ديسك‌هاي مختلف از جمله ديسک كمر، ديسك گردن و ساير قسمت‌ها، وارد نشود.

براي درمان دیسک کمر حتما به موقع اقدام شود، و پزشك طرف مشاوره، فردي باشد كه تبحر و اطلاعات كافي داشته باشد. البته به ياد داشته باشيد كه تنها علت كمردرد، ديسک كمر نمي‌باشد و كمر درد علل بسيار متفاوتي دارد و بر حسب مورد، بايد بيماران درمان شوند.

ممكن است علت‌هاي درد كمر، مشكلات تغذيه‌اي و متابوليكي مانند بيماري ديابت، نقرس يا تمام بيماري‌هاي التهابي و عفوني و حتي بدخيمي‌ها باشند. بنابراين در صورت بروز كمردرد حتما به پزشك مراجعه كنيد تا بر حسب مورد خاص، كمردرد درمان شود.

به‌طور كلي بايد گفت: ديسک كمر بيماري اي نيست كه افراد نگران شوند و چنان چه به موقع درمان گردد، حتماً از سلامتي كامل برخوردار خواهند شد.

منبع: بیتوته

عدم درمان به موقع ديسک كمر باعث بدتر شدن وضعيت بيمار خواهد شد و درد بيمار را تشديد خواهد كرد. ممكن است به خاطر يك عمل كوچك، مجبور شوند عمل‌هاي بزرگ‌تري را انجام دهند و حتي ممكن است باعث تخريب ديسک و تخريب خود مهره و سرخوردگي مهره شود و در نتيجه مجبور شويم كه از يك عمل كاملا وسيع، با كار گذاشتن پلاتين و وسايل خاص فلزي در كمر بيمار استفاده كنيم. عدم درمان به موقع ممكن است باعث عوارضي مانند بي‌حس‌هاي دائمي يا اختلالات حركتي شود كه اين عوارض باعث افتادگي پا و كشيدن و لنگي پا خواهد شد.

همچنين عدم درمان به موقع ممكن است باعث ايجاد مشكلات ادراری و مثانه‌ای شود و يا مشكلات اسفنكتر مقعد به وجود بياورد و بيمار نتواند ادرار و مدفوع خود را نگه دارد. اين مشكلات در آقايان باعث ايجاد ناتواني‌های جنسي هم مي‌شود. به علت اين كه اعصاب مانند ديگر نسوج و پوست قابل ترميم نمي‌باشند و اگر صدمه اي به آنها برسد، ديگر به حالت اوليه بر نمي‌گردند، بنابراين قبل از صدمه شديد، بايد حتما نسبت به درمان اقدام كرد.

منبع:        بیتوته

آيا بعد از درمان ديسک كمر، امكان عود مجدد وجود دارد؟

در تمام روش‌هاي درماني ديسک كمر، امكان عود مجدد وجود دارد، ولي معمولاً عودها در سطوح بالا‌تر و پايين‌تر ديسك درمان شده ي قبلي اتفاق مي‌افتد. البته گاهي ممكن است در همان سطح قبلي هم اتفاق بيفتد. اگر بيمار مراحل درمان را به خوبي انجام دهد و ورزش‌هايي را كه برايش تجويز شده ادامه دهد و وزن خود را نيز كاهش دهد، ممكن است تا آخر عمر هيچ مشكل برايش پيش نيايد، ولي اگر مراحل درماني را كامل انجام ندهد، امكان عود مجدد وجود دارد. در روش‌های جراحی هم به همين ترتيب مي‌باشد. وقتي بيمار عمل مي‌شود، به او توصيه میشود كه به تقويت عضلات بپردازد و در كنار تقويت عضلات فيزيوتراپی را هم ادامه بدهد. نبايد وزنه‌های سنگين را بلند كند و كارهای اشتباهی را كه قبلا انجام می داده تكرار كند.در غير اين صورت ممكن است در همان سطح اوليه و يا سطوح ديگر دچار در رفتگي ديسک شود. روش‌هاي عمل جراحي نيز متفاوت است و از عمل‌هاي كوچك و بسته تا عمل‌هاي باز و بزرگ انجام مي شود.

به عنوان مثال اگر سطح در رفته فقط يك سطح باشد و بيمار لاغر باشد و ميزان در رفتگي نيز كم باشد، در اين موقع از روش‌هاي عمل بسته مي‌توان استفاده كرد. اگر كمي شديدتر باشد، از روش‌هاي ميكروسكوپي استفاده مي‌كنيم و اگر خيلي شديد باشد و چندين سطح را گرفتار كرده باشد و بيمار چاق نيز باشد، ناچارا بايد از روش‌هاي باز و وسيع استفاده شود.

چگونگي درمان و نوع عمل توسط پزشك تشخيص داده مي شود و براي هر بيمار، عمل جراحي متناسب با شرايط وي در نظر گرفته مي‌شود.

منبع:       بیتوته

فلوئوروسکوپی چیست:

فلوئوروسکوپی (به انگلیسی  Fluoroscopy‏)  یک روش تصویربرداریست که در علوم تشخیصی و فیزیک پزشکی کاربرد فراوانی دارد.

یک فلوئوروسکوپ متشکل از یک مولد اشعه ایکس با جریان مولد بین ۱ تا ۵ میلی آمپر است که پرتوهای آن توسط نوعی گیرنده بنام دستگاه تقویت تصویر (Image Intensifier) دریافت و تقویت می‌شود. این دستگاه پرتوهای ایکس عبوری از درون بدن بیمار را بصورت زنده (real-time) آشکارسازی می‌کند و سپس سیگنال‌های دریافت شده بتوسط یک سیستم تلویزیونی مدار بسته مشاهده و ضبط می‌گردند.

تکنیکهای فلوئوروسکوپی هنگامی مفید هستند که لازمست حرکتی مانند جابجایی مواد در مجرای گوارشی پس از بلعیدن مواد کنتراست زا (مثل باریم) مطالعه شود. در این روش به جای فیلم از صفحات شیشه‌ای فلورسانس قابل رؤیت استفاده می‌شود که باعث مرئی کردن تصویر در هنگام تشعشع رادیوگرافی می‌شود. در فلوئوروسکوپهای قدیمی رادیولوژیست تصویر فلورسانس تولید شده را در روی یک صفحه در طرف مقابل لامپ اشعه ایکس مشاهده می‌نمود. برای این کار، استفاده از یک اتاق تاریک و تطابق دید رادیولوژیست با تاریکی ضروری بود، زیرا روشنایی تصویر جهت رؤیت آن در روز کفایت نمی‌کرد. در فلوئوروسکوپهای مدرن، از لامپ تقویت کننده تصویر استفاده می‌شود. در تقویت کننده‌های تصویر، صفحه ورودی لامپ، ابتدا اشعه ایکس را تبدیل به نور مرئی و سپس بلافاصله توسط لایه فتوکاتد تبدیل به الکترون می‌کند. یک جریان الکترونی می‌تواند توسط اختلاف پتانسیل ایجاد شده در دو سر لامپ به سمت صفحه خروجی شتاب گیرد. صفحه خروجی نیز از جنس فلوئورسانس است تا تصویر نورانی شدیدی را ایجاد کند.

بدلیل توالی پرتوهای ایکس و خطرات احتمالی توام با آن در فلوروسکپی از دوزهای پایین استفاده می‌شود که در نتیجه منجر به بروز نوفه (quantum mottle) نسبتاً زیادی می‌شود.

از فلوروسکوپ بصورت پالسی هم استفاده می‌شود همانند تصویربرداری‌های قلبی (Cardiac Cine)

 منبع: ویکی پدیا

روش کوبلیشن:

نوکلئوپلاستی دیسک با روش کوبلیشن  (Coblation nucleoplasty)  روش جدید درمانی است که جایگزین جراحی دیسک گردیده است. در این روش با استفاده از رادیوفرکانس فشار داخل مرکز دیسک را کم کرده  (Disk Decompression)  و در نهایت فشار دیسک از روی عصب نخاعی برداشته میشود. این روش درمانی بدون بیهوشی و جراحی انجام میگیرد.

منبع: 

http://disch.blogfa.com

مفاصل بين مهره‌اي پشتي (به انگليسي: Posterior intervertebral joints) يا فاست [۱] و يا آپوفيزيال [۲]، مفاصلي هستند که ازطريق زوائد مفصلي بخش قوس مهره‌اي ايجاد مي‌شوند. هر مهره در ستون فقرات ازطريق چهار مفصل فاست به مهره‌هاي بالايي و پاييني مجاور خود اتصال مي‌يابد. حرکات طبيعي ستون مهره‌ها در جهات مختلف، وابسته به سالم بودن مفاصل بين مهره‌اي پشتي (فاست) و ديسک‌هاي بين مهره‌اي است. به تصوير ذيل توجه نماييد:
 

◄   ويژگي مفصل فاست:
مفصل فاست (آپوفيزيال) يک مفصل حقيقي بوده که داراي کپسول مفصلي، غشاي سينوويوم ، غضروف و رباط‌هاي مفصلي است. اين مفاصل در نواحي مختلف ستون فقرات به طريقي خاص قرار مي‌گيرند، به طوريکه حرکات ستون مهره‌ها ممکن است در يک جهت خاص تسهيل و يا محدود گردد.
فاست‌ها نسبت به خط افقي در فقرات گردني با زاويه 45 درجه، در ناحيه پشتي با زوايه 60 درجه و در قسمت کمري با زاويه 90 درجه قرارمي گيرند. بنابراين در فقرات گردني، حرکات در جهات مختلف قابل انجام است. در ناحيه فقرات پشتي، حرکات خم شدن به جلو و راست شدن به عقب محدود بوده، ولي خم شدن طرفي (لترال فلکشن) و چرخش (روتاسيون)قابل انجام است. دامنه حرکتي در ستون فقرات کمري در جهت خم و راست شدن به جلو و عقب آسان تر صورت مي‌گيرد، ولي حرکات چرخشي و خم شدن طرفي محدود مي‌گردد.
 

گاهي اختلال عملکرد در مفاصل بين مهره اي پشتي (فاست ها) به علت يک بيماري التهابي بوده، که با ايجاد درد و محدوديت حرکتي در ستون مهره ها همراه مي گردد. شايع ترين نوع بيماري که با گرفتاري اين مفاصل مشخص مي شود، در ارتباط با اسپونديليت آنکيلوزان است.

منبع:فدک

یکی از علل شایع کمردرد و گردن درد و حتی گاهی سردرد، درگیری مفاصلی می باشد که می تواند حتی بصورت درد حاد و حالت قفل شدن در کمر یا گردن خود را نشان دهد.درد بیمار با خم شدن به عقب یا خوابیدن به شکم بدتر میشود.

درد آن میتواند با درد ناشی از دیسک یا فشار به ریشه های کمری اشتباه شود. درمان آن بر اساس معاینه بیمار شامل انجام ورزشهای درمانی، گرما، مانیپولاسیون (جا اندازی)، طب سوزنی یا تزریق دارو است.

منبع: وبلاگ دکتر غلامرضا رئیسی

•   افراد مبتلا به سیاتیک بهتر است از مصرف مواد غذایی با طبع سرد و مرطوب پرهیز کنند. این افراد بهتر است از مصرف گوشت گوساله و گاو، انواع چاشنی‌های ترش، ماست و دوغ و حبوبات بپرهیزند یا مصرف آنها را در طول هفته به حداقل برسانند.

•   پیاده‌روی صبحگاهی اما مستمر نیز یکی از بهترین روش‌ها برای پیشگیری از بروز گرفتگی‌های سیاتیک است.

•   این افراد بهتر است در وعده‌های غذایی خود به ویژه وعده صبحانه یا میان‌وعده‌های صبح و عصر از شیره انگور و مغز گردو که در گروه مواد غذایی با طبع گرم هستند، استفاده کنند.

•   از دیدگاه این گروه از درمانگران افرادی که میزان خلط دم و بلغم در بدنشان زیاد است در مقایسه با دیگر گروه‌ها استعداد بیشتری در ابتلا به دردهای سیاتیکی دارند که این گروه نیز با اصلاح شیوه زندگی و رعایت دستورات و رژیم غذایی مناسب می‌توانند میزان اخلاط بدن خود را به تعادل برسانند و به این ترتیب احتمال ابتلا به سیاتیک را کاهش دهند.

•   علاوه بر این علائم دیگری مانند چاقی و اضافه وزن نیز وجود دارد که استعداد ابتلا به سیاتیک را افزایش می‌دهد. افراد چاق به دلیل وزن غیراستاندارد و نامناسب،  اصولا به هنگام نشستن و برخاستن و حتی راه رفتن فشار بیشتری را در مقایسه با افراد طبیعی تحمل می‌کنند و به همین دلیل احتمال ابتلا به انقباض‌های عضلانی در آنها افزایش می‌یابد و متعاقب آن احتمال بروز سیاتیک نیز چند برابر می‌شود.

•   گرم کردن موضع درد در ناحیه لگن یا ران با  کیسه آب گرم می‌تواند تاثیر زیادی در کاهش درد سیاتیک در افرادی که دچار اسپاسم‌های عصبی شده‌اند داشته باشد.

•   ورزش‌های کششی و نرمشی نیز در کاهش دردهای ناشی از سیاتیک بسیار موثر است. اما باید مراقب بود که از انجام ورزش‌های چرخشی و پرتابی پرهیز کرد.

•  نوشیدن چای گیاهی و دمنوش‌هایی نظیر گل گاوزبان و یا نعناع می‌تواند به کاهش درد و ریلکسی اعصاب کمک کند و دردهای ناشی از سیاتیک را تخفیف دهد.

•   ماساژ موضع درد با روغن زیتونی که در آن مقدار کمی زنجبیل رنده شده، می‌تواند به بهبود این دردها کمک کند.

•   افزودن چاشنی‌ها و ادویه‌های گرم مثل دارچین و عسل به برنامه غذایی مبتلایان به اسپاسم می‌تواند موثر باشد.

ضربه‌های ناگهانی؛ عامل بروز سیاتیک 

یکی دیگر از دلایل ابتلا به سیاتیک جابه‌جایی لگن خاصره بر اثر ضربه است. از آنجا که ریشه عصب سیاتیک در لگن خاصره وجود دارد با بروز هرگونه جابه‌جایی در استخوانبندی لگن خاصره، این عصب دچار تورم، التهاب و درد می‌شود. بنابراین احتمال ابتلا به درد سیاتیک در افرادی که تجربه تصادف داشتند یا دچار ضربه در ناحیه پا یا لگن شده‌اند وجود دارد.علاوه بر این، تجمع رسوبات و مواد زاید در اطراف مهره‌ها و مفاصل به‌دلیل رعایت نکردن رژیم غذایی مناسب از دیگر عواملی است که موجب افزایش حجم ناحیه میان مهره‌ای می‌شود و موجب می‌شود که عصب سیاتیک تحت فشار قرار گرفته و دردناک شود.

چه دردی، درد سیاتیک است؟

درد سیاتیک معمولا با دردهای خفیف و اندک آغاز می‌شود و به مرور در مدت زمانی کوتاه تشدید پیدا می‌کند و در برخی موارد به دردی غیرقابل تحمل تبدیل می‌شود؛ به گونه‌ای که فرد امکان حرکت پای خود را از دست می‌دهد و کوچک‌ترین حرکتی برای او با دردی غیرقابل توصیف همراه است. درد سیاتیک معمولا از ناحیه پشت باسن آغاز می‌شود و با پیشروی آن به ران‌ها و ساق پا نیز سرایت می‌كند. این درد ممکن است برخی مبتلایان را برای چند روز خانه‌نشین کند.

منبع: برترین ها

ریشه های عصبی نخاع

«دیسک کمر» از آن یاد می‌شود، عارضه‌ای است که در اثر بیرون زدگی یا فتق دیسک کمر از قسمت خلفی و در نتیجه فشار بر نخاع یا ریشه های عصبی نخاع بروز کرده و سبب ایجاد درد در ناحیه کمر با انتشار به پاها می‌شود.

فتق دیسک کمری معمولا در مقابل انجام فعالیت مکرر سنگین و خارج از توان بدن ایجاد می‌شود اما بد نشستن طولانی، خم و راست شدن مکرر، فعالیت‌ پس از خسته شدن عضلات کمر، فعالیت با برخی از ابزار آلات مانند چکش‌های بادی و مشاغلی مانند رانندگی به خصوص رانندگی با خودرو‌های سنگین افراد را مستعد ضایعات دیسک کمر می‌کند.

درمان‌های رایج ضایعات دیسک کمر طی سال‌های گذشته، شاهد تحولات شگرفی بوده است؛ به طوری که از شکافتن کمر بیمار در حین جراحی به ایجاد تنها یک سوراخ چند میلی‌متری برای درمان دیسک کمر رسیده است.

اکنون متخصصان ایرانی هم، موفق به اجرای جدید‌ترین روش درمان‌ ضایعات دیسک کمر شده‌اند. این روش درمانی که به نوعی اولین عمل جراحی دیسک کمر به روش فورامینوسکوپی در کشور محسوب می‌شود، در بیمارستان امام رضا (ع) دانشگاه علوم پزشکی ارتش توسط دکتر بصام پور، عضو هیات علمی این دانشگاه انجام شده است.

در این روش بر خلاف شیوه‌های معمول که با ایجاد یک شکاف از پشت با انجام جراحی نسبت به درمان عارضه اقدام می‌شود، برای رسیدن به دیسک تنها سه میلی‌متر برش از ناحیه پهلو ایجاد می‌شود و محل ورود به فضای نخاع، همان محل خروج عصب ( فورامن) است. البته در کتاب‌های کلاسیک جراحی از این ناحیه به عنوان منطقه ممنوعه نام می‌برند؛ چرا که با ورود به این ناحیه، خون‌ریزی شدیدی آغاز می‌شود که به عقیده دکتر بصام‌پور دلیل عدم خونریزی در این نوع از جراحی استفاده از دستگاه اندوسکوپ به جای روش‌های جراحی مرسوم است.

از مزیت‌های مهم این روش این است که جراحی فقط با کمک بی حسی موضعی و با ایجاد یک سوراخ سه میلی‌متری در پهلوی بیمار آغاز می‌شود؛ بنابراین بیمار یک ساعت پس از عمل می‌تواند به زندگی روزمره خود بازگردد و دیگر این که فرد درگیر عوارض بیهوشی نمی‌شود.

منبع: بیماری‎های ستون فقرات

 نخاع و اعصاب (ریشه های عصبی)

همانطور که قبلا گفته شد در پشت تنه مهره، زوائد مهره ای یک حلقه تو خالی استخوانی را درست میکنند. با پشت سرهم قرار گرفتن این حلقه های توخالی مهره ایی که روی یکدیگر قرار گرفته اند یک کانال استخوانی درست میشود که به آن کانال مهره ای Spinal canal میگویند. به این کانال، کانال نخاعی هم میگویند.

نخاع در داخل کانال نخاعی قرار گرفته و به توسط مهره ها محافظت میشود. نخاع ساختمانی عصبی است که از مغز به پایین کشیده شده است و تا حدود مهره اول کمری ادامه دارد. وظیفه نخاع انتقال پیام های عصبی بین مغز و اندام ها ( عضلات، پوست و ...) است. رشته های عصبی حسی از طریق نخاع به مغز میروند و رشته های عصبی حرکتی از مغز و از طریق نخاع به اندام ها میرسند.

از هر مهره از نخاع چند رشته عصبی خارج میشود که به آن ریشه عصبی یا روت Root میگویند. این ریشه های عصبی هم حاوی اعصاب حسی و هم حرکتی هستند. ریشه های عصبی از فضاهایی که ما بین مهره هاست خارج شده و به اندام ها میروند. به این فضاهای بین مهره ها فورامن میگویند.
رشد طولی نخاع در زمان بچگی متوقف میشود ولی ستون مهره همچنان به رشد خود ادامه میدهد. بر اثر این عدم هماهنگی است که طول نخاع برابر با طول کانال نخاعی نیست. پس رشته های عصبی که از نخاع خارج شده و به اندام تحتانی میروند قبل از خروج از کانال نخاعی چند اینچ را در داخل کانال طی میکنند. به این دسته رشته های عصبی که در داخل کانال نخاعی هستند دم اسب یا کادا اکینا Cauda equine میگویند.

 قسمت زرد رنگ پایین نخاع در واقع ریشه های عصبی یا کادا اکینا هستند که از نخاع منشعب شده و مسیری را طی کرده و سپس از فورامن بین مهرها خارج میشوند.

منبع: ایران ارتوپد

 سردرد خوشه ای یک  سر درد شدید میباشد که در اطراف چشم حس میشود و از آنجا با نقاط مجاور در صورت گسترش پیدا میکند . بطور معمول هر حمله سردرد حدود نیم تا سه ساعت طول میکشد ولی حملات سردرد میتواند چندین بار در طول روز یا شب رخ دهند ( بصورت خوشه ای ) و چندین هفته تا چند ماه این روند ادامه داشته باشد . بطور متوسط تعداد حملات این سردرد بصورت
3-1 حمله سردرد در روز میباشد برای یک دوره 8-4 هفته ای این سردرد ها ادامه دارد . بهر صورت پس از اتمام این سردردها ، فرد برای ماهها تا سالها هیچگونه سردردی نخواهد داشت .

گر چه علت این نوع سردرد هنوز بخوبی شناخته نشده است، گمان میرود که این سردرد از فعالیت غیر طبیعی سلولها در ناحیه ای از مغز بنام هیپوتالاموس ایجاد شود.

          فقط در کشور آمریکا حدود یک میلیون نفر به این بیماری دچار هستند و این بیماری در مردان حدود 8-7 برابر شایعتر از زنان میباشد.( برعکس سردرد میگرنی که در زنان شایعتر از مردان است ) اولین حمله سردرد خوشه ای معمولاً در سنین بین 50-20 سال رخ میدهد و حدود 80% این سردرد در شب رخ میدهد . همچنین در 70% بیماران وقوع سردرد خوشه ای با نوشیدن الکل رابطه داشته و الکل باعث تحریک و ایجاد این نوع سردرد میشود .

علائم

  علائم  سردرد خوشه ای شامل موارد زیر است :

- درد شدیدی که در اطراف یک چشم و یا گاهی در نزدیکی شقیقه متمرکز است. درد ، عمقی بوده و حالت انفجاری دارد و معمولاً در عرض 5 دقیقه به حداکثر خود می رسد و سپس می تواند به نقاط مجاور مثل گونه و چانه گسترش یابد.

- وجود قرمزی چشم و یا اشک ریزش در همان طرفی که احساس وجود دارد.

- وجود مردمک کوچکتر و افتادگی پلک در طرفی که سردرد احساس می شود.

- آبریزش بینی و یا احساس گرفتگی بینی در همان طرفی که سردرد احساس می شود.

- بر افروختگی صورت

- حالت تهوع

          بسیاری از افرادی که از سردرد خوشه ای رنج می برند، هنگامی که در طول سردرد فعالیتی انجام دهند بیشتر احساس راحتی می کنند که این حالت بر عکس یک فرد مبتلا به میگرن است که دوست دارد در یک محل ساکت و تاریک قرار گیرد.

?        تشخیص

          پزشک با پرسیدن سوالاتی از بیمار در مورد نوع سردرد و علائم آن می تواند به وجود سردرد خوشه ای و یا احیاناً سردرد ناشی از عوامل زمینه ای دیگر پی ببرد. همچنین پزشک با معاینه بیمار، سایر عواملی را که باعث ایجاد سردرد می شوند را بررسی می کند. اگر معاینه بیماری طبیعی بوده و نکته خاصی را نداشته باشد و خصوصیات سردرد نیز کاملاً با الگوی سردرد خوشه ای منطبق باشد دیگر به هیچگونه آزمایش دیگری نیاز نیست. البته گاهی پزشکان تستهای اضافی دیگری را نیز انجام می دهند که بعضی از عوامل خطرناک ایجاد کننده سردرد را از قلم نیندازند. این تستها می توانند شامل CT اسکن و MRI باشد.

دوره مورد انتظار سردرد خوشه ای

          معمولاً سردرد خوشه ای بین نیم تا سه ساعت و حدود3-1 بار در روز و برای مدت 8-4 هفته بطول می انجامد. هنگامیکه یک دوره بیماری طی شد معمولاً فرد برای ماهها و حتی گاه برای سالها یک دوره بدون سردرد را تجربه خواهد کرد . البته افرادی که مبتلا به سردرد خوشه ای هستند بطور متوسط سالانه یک دوره حمله بیماری تجربه می کنند.

پیشگیری

          بعلت اینکه هنوز مکانیسم اصلی ایجاد این نوع سردرد شناخته نشده است، بنابراین راهی برای جلوگیری از حمله اولیه این بیماری وجود ندارد. البته بیماران می توانند احتمال ایجاد حملات بعدی را با پرهیز از مصرف الکل، ترک سیگار و داشتن یک الگوی خواب منظم، کاهش دهند.

درمان

          با توجه به اینکه طول مدت این نوع سردرد اغلب کوتاه بوده و سردرد حالت انفجاری دارد. و تا زمانی که فرد بخواهد به مطب پزشک و یا اتاق اورژانس برسد، سردرد به اتمام رسیده است بنابراین درمان بطور کلی روی پیشگیری از حملات بعدی متمرکز است تا بتوان از این راه هم شدت حملات و هم تعداد حملات بیماری را کاهش داد و همچنین بتوان طول دوره ای را که سردردهای خوشه ای رخ می دهند، کوتاه کرد.

          لیتیم و وراپامیل دو داروئی هستند که بیش از بقیه در پیشگیری از سردرد خوشه ای مؤثر بوده اند. سایر داروهائی که به این منظور بکار می روند شامل پردنیزون، سیپروهپتادتین و متی سرژید می باشد.

          استنشاق اکسیژن 100% بمدت 15 دقیقه از طریق ماسک اکسیژن هم می تواند در کنترل سردرد مؤثر باشد، اگر هنگامی که اولین علائم حمله آغاز شد بکار گرفته شود.

          از سایر داروهائی که در کنترل سردرد خوشه ای مؤثر هستند، می توان به گروه تریپتانها
( مثل سوماتریپتان) و ارگوتامین و ایندومتاسین اشاره کرد.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

          اگر هرگونه سردردی مکرر ایجاد شد و یا اینکه شدت آن بحدی بود که با زندگی و فعالیت روزانه فرد تداخل داشت باید به پزشک مراجعه کرد.

عاقبت بیماری

          درمان داروئی سردرد خوشه ای می تواند باعث کاهش و یا کنترل درد و کوتاه شدن دوره بیماری شود، اما تاکنون درمان دائمی برای این بیماری یافت نشده است. البته با درمان صحیح این عارضه می توان باعث تبدیل بیماری فعال به حالت نهفته و غیر فعال برای مدتی طولانی شد.

منبع: پزشکی