low back pain
بیش از 80% مردم در طول زندگی دچار کمر درد می شوند که در 30% موارد با درد اندام تحتانی همراه است. مشاغل سنگین، ناهنجاریهای ستون فقرات و اندام تحتانی،وزن زیاد،عدم تحرک کافی و بسیاری از علل دیگر داخلی، بیماران را مستعد به (LPB) میکند.اگر چه برای درد پایین کمر علل بسیار زیادی وجود دارد ولی زمانی که کمر درد با اندام تحتانی بصورت رادیکولر (sciatica) همراه باشد، تشخیص محدود به یکی از بیماریهای زیر است:
1. فتق دیسک کمری
2. اسپوندیلوزیس کمری
3. تنگی کانال نخاعی کمری
4. اسپوندیلولیستزیس
5. تومورهای ریشه های دم اسب ( مثل اپاندیوم)
6. تومورهای لگن ( مثل کانسرهای لگن)
7. ناهنجاریهای عروقی نخاعی
: Sciatica حالتی است که بیمار از درد در مسیر رشته های عصبی سیاتیک رنج می برد و بنابراین همیشه ناشی از فتق دیسک کمری نیست. در سایر موارد کمر دردها ممکن است در زمینه بیماریهای مختلفی دیده شود که به مواردی از آنها اشاره می شود . کمردردها را می توان به سه گروه بزرگ تقسیم کرد :
1. کمر دردهای ناشی از مشکلات دیسک ( discogenic LBP)
2. کمر دردهای ناشی از مشکلات سطوح مفصلی (facet joint diseases)
3. کمردردها با علل غیر دژنراتیو(Non- discogenic LBP)
در این مقاله به بررسی بعضی ازاین بیماریها وتظاهرات آنها که غالبا درمان غیر جراحی دارند می ÷ردازیم، که مربوط به گروه سوم است .در ادامه ، علل دیگر کمر درد که می تواند درمان جراحی نیز داشته باشد وبیشتر در گروه بیمهاریهای دژنراتیو ستون فقرات قرار می گیرند ، یعنی بیماریهای مربوط به discogenic LBP و facet joint diseases عنوان می شود.
کمر درد به دلیل مشکلات اعصاب محیطی (peripheral neuropathy):
1. Pisitormis syndrome : علائم شبیه به فتق دیسک بوده وکمردرد در بیماران شایع است.
2. Sciatic notch syndrome : علائم بیماری شبیه به دیسکوپاتی است. تروما، تزریقات، جابجایی خلفی سر استخوان فمور از علل ایجاد عارضه است. نشستن طولانی،هماتوم، canser از علل نادرتر بیماری است.
3. Obtrator neuropathy : کاهش قدرت عضلانی و درد و بی حسی در قسمت داخلی کشاله ران علامت اصلی بیماری است.تروما، شکستگی لگن در ایجاد عارضه موثر است.
4. Genito femoral & Ilio hypogastric &Ilio inguinal nerve neuralgia &femoral : اکثرا به دنبال برشهای جراحی عمومی ایجاد می شوند.
5. Lateral femoral cutaneus nerve : ایتولوژی ایجاد بیماری شامل تروما، چاقی، لاغری، رانندگی، بستن کمر بند ایمنی و یا استفاده از لباس های تنگ است. علائم اصلی بیماری درد، numbness و پارستزی است. پارستزی بیماران در ناحیه جلویی طرفی ران احساس می شود وباعث محدودیت در حرکات و فعالیت بیمار می گردد.
-------------------------------------------------------
کمردردناشی ازمشکلات التهابی – متابولیکی (methabolic & inflammatory Dis):
1. نقرس Gout
2. شبه نقرس
3. استئوپروز (osteoprosis)
4. آرتروپاتی ها با آزمون منفی سرم
5. بیماری پاژت (paget disease)
---------------------------------------------------------
کمر درد با علل عفونی
1. عفونت های چرکی ستون فقرات
2. سل ستون فقرات (Spinal TB)
3. بروسلوزیس (Brucellosis)
4. آبسه های اپیدورال (Spinal Epidural Abcess)
-------------------------------------------------------------------------------------------- -----------------
کمر درد با علل روحی روانی (psychogenic):
این بیماران اکثرا الگوی ثابتی نداشته و یافته های عصبی وجود ندارد.بعضا بیماریهای مزمن نیز با همزمانی مشکلات روحی، درد و گرفتاری بیمار را تشدید می کند.
-----------------------------------------------------------
کمردرد ناشی از تومورها ( Tumors):
اکثرا تومورهای ستون فقرات متاستاتیک هستند. تومورهای اولیه شیوع کمتری دارند و بیشتر در سنین پایین تر تظاهر می کنند.مشخصات ضایعات متاستاتیک ستون فقرات شامل موارد زیر است :
- اکثرا در زمینه بدخیمی ها تظاهر می کنند.
- علائم عصبی بسیار شایع است.
- تغییرات حاد در زمینه بیماری مزمن، تابلوی کلینیکی برجسته تری دارد.از تومورهای اولیه ای که در ستون فقرات می توانند باعث درد شوند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. Multiple myeloma
2. Osteogenic sarcoma
3. Aneqrysmal bone cyst
4. Chorama
5. Osteoblastoma & osteoidosteoma
6. همانژیوم (Hemangioma)
-------------------------------------------------------
فتق دیسک کمری (herniation lumbar disc):
شایعترین علت درد در اندام تحتانی همراه با کمر درد همزمان است. محتویات فضای دیسک در نواحی خلفی طرفی بر روی ریشه های عصبی فشار وارد می کند و باعث درد در طول ریشه های عصبی میگردد. بعضا استئوفیت و جابجایی مهره نیز باعث این عارضه می شود.
تظاهرات بالینی: بیماری اکثرا در میانسالی دیده می شود.فرم معمول آن به این صورت است که بیمار برای مدتی از کمردردهای ادواری رنج می برده است که بعضا محدودیت حرکات بیماری شده است.به تدریج فرکانس و شدت درد بیشتر و کم کم درد به یک یا دو اندام تحتانی انتشار یافته است. بتدریج درد اندام تحتانی شدیدتر و در بسیاری از بیماران بی حسی و حالت گزگز در نواحی دیستال اندام ظاهر می شود.ممکن است در این زمان از شدت کمر درد بیمار بتدریج کاسته شود. در مسیر بیماری ممکن است بیمار با استراحت طولانی بهبودی پیدا کند و یا نیاز به مداخلات جراحی داشته باشد.
-------------------------------------------------------
لغزش و جابجایی مهره ای (spondylolysis, spondylolisthesis):
این عارضه بدلیل آسیب در اتصال جسم مهره و یدیکول با عناصر خلفی مهره ایجاد می شود. اگر یک مهره روی مهره تحتانی به طرف جلو جابجایی داشته باشد بنام spondylolisthesis و اگر بدون جابجایی باشد بنام spondylolysis نامیده می شود.
تظاهرات بالینی : بیمار در زمان استراحت بهبودی نسبی دارد ولی با حرکات و فعالیت های روزانه بتدریج کمردرد شدید می شود. درد در اندام تحتانی نیز شایع است که یک یا دو طرفه است. نوع ایسمیک و مادرزادی اکثرا قبل از 20 سالگی دیده می شود در حالیکه فرم دژنراتیو اکثرا در دهه های چهارم و پنجم زندگی است. در تمام انواع جابجایی ممکن است علائم تنگی کانال نخائی دیده شود. در معاینه بیماران ممکن است یافته هایی که در جریان فتق دیسک کمری و تنگی کانال اتفاق می افتد، دیده شود.
فتق دیسک گردنی (cervical disc herniation):
فتق گردنی با درد در گردن و دست همراه است. پروسه های دژنراتیو بتدریج باعث آسیب به فضای دیسک و سطوح مفصلی می شود که میتواند باعث فتق و یا ارتروز در سطوح متعدد شود که اصطلاحا spondylosis نامیده میشود.شیوع فتق دیسک گردنی یک چهارم فتق دیسک کمری است و فقط 15% موارد فتق دیسک گردن نیاز به عمل جراحی دارد.
علل : ساختمان دیسک گردن شباهت زیادی به آناتومی ناحیه کمری دارد.تروماهای کوچک و متعدد احتمالا نقش مهمی در بروز فتق دیسک گردن دارند. ناهنجاریهای مهره،مشاغل سنگین، سابقه عمل جراحی و فیوژن مهره های گردن، و بیماریهای اسکلتی، عضلانی از دیگر بروز دیسک گردنی هستند.
تظاهرات بالینی : اکثر بیماران از درد ناحیه گردن که اکثرا به یک طرف انتشار دارد شکایت می کنند.بر خلاف دیسکوباتی های کمری اختلال حسی مشخص وجود ندارد ولی
تغییرات آتروفیک و یا از بین رفتن رفلکس های وتری بیشتر دیده می شود.
منبع:دکتر حمید خردمند
