آشنايی با فيزيوتراپی
فيزيوتراپی يكی از شاخه های توانبخشی می باشد كه شامل شاخه های زير است :
- الكتروتراپی
- حرکت درمانی و مكانوتراپی
- آب درمانی يا هيدروتراپی
الكتروتراپی
الکتروتراپی یک اصطلاح گسترده است. تمام روشهایی که بهمنظور درمان، در آنها از ابزارهای الکتریکی استفاده میشود، در حوزه الکتروتراپی قرار میگیرند. فیزیوتراپیستها در مرکز فیزیوتراپی بهعنوان یکی از ابزارها و تجهیزات فیزیوتراپی در خصوص توانبخشی افراد، از الکتروتراپی استفاده میکنند. دستگاه های مورد استفاده در الكتروتراپی با هدف كاهش درد ، كاهش اسپاسم ، كاهش چسبندگی ، بازآموزی و تقويت عضلات بيماران به صورت زير تقسيم بندی میشود :
1- استفاده از اشعه مادون قرمز (IR : Infer a Red)
اشعه مادون قرمز جريانی با طول موج 1000 تا 40000 آنگسترم میباشد كه وقتی با بدن برخورد می كند به گرما تبديل شده و باعث افزايش جريان خون در نقطه درمان میشود و در نتيجه باعث بهبود تغذيه و دور شدن مواد زايدی كه به علت سيكل درد ايجاد شدهاند می شود.
موارد كاربرد :
1- كاهـــش درد
2- كاهش اسپـاسم
3- كاهـش سفتـی
4- افزايش دامنه حركتی
5- صدمات و ضايعات ورزشی
6- آماده سازی بيمار برای انجام حركات ورزشی و تكنيكهای درمانی
2- استفاده از کيسه داغ (HP : Hot Pack)
كيسه مخصوصی است كه دارای گرمای مرطوب بوده و ضمن گرم نمودن ناحيه مورد درمان با خاصيت افزايش گردش خون در ناحيه درمان كاربردهای زير را دارد.
موارد كاربرد :
1- كاهش اسپاسـم
2- كاهــش درد
3- كاهشچسبندگی
4- کاهش سفتی بافت نرم
5- فزايش دامنه حركتی
6- كاهش گرفتگی عضله
7- آمادهسازی بيمار برای انجام حركات ورزشی و تكنيكهای درمانی
3- استفاده از امواج مافوق صوت (US : Ultra Sound)
اشعه مافوق صوت با فركانس بيش از 20000 هرتز و شدت 0.5 تا 3 ولت بر سانتيمتر با عمق نفوذ حدود 5 سانتيمتر كه با ايجاد گرمای عمقی در بدن باعث افزايش گردش خون و نفوذ پذيری غشاء سلولی و نيز تخليه منطقه درمان از مواد دردزا میشود.
موارد كاربرد :
1- از بين بردن چسبندگـی
2- كاهش التهاب
3- كاهش اسپاسم عضلانی
4- كاهش درد و ...
5- آزادسازی بافت از مواد دردزا
6- افزايشدامنهحركتی
4- استفاده از امواج دياترمی (SWD : Short Wave Diathermy , MWD : Micro Wave Diathermy)
از انواع امواج كوتاه راديويی است که طول موج SWD مورد استفاده در فيزيوتراپی 11متر و فركانس آن 12.27 مگاسيكل میباشد.
طول موج MWD مورد استفاده در فیزیوتراپی 12 متر و فرکانس آن 2450 مگاسیکل می باشد که باعث ایجاد گرمای عمیقی در ناحیه درمان می شود.
موارد كاربرد :
1- كاهش اسپاسم
2- كاهش درد
3- افزايش دامنه حرکتی
5- استفاده از جريان گالوانيک (Galvanic)
در عضلاتی که به علت قطع عصب و يا ضايعه عصبی قادر به انقباض نيستند ، زمان تحريک بالايی لازم است تا جريان به همه فيبر های عضله برسد و باعث انقباض آن عضله شود و جريان گالوانيک با شدت 0.5 تا 2.5 ميلی آمپر ، ولتاژ کمتر از 100 ولت ، زمان تحريک 100 و 300 و 1000 و 3000 ميلی ثانيه را انتخاب کرده و باعث انقباض عضله می شوند.
موارد كاربرد :
1- ضايعات نخاعی
2- قطع عصب
3- نروپاتيهای شديد
6- استفاده از جريان فاراديک (FAR : Faradic)
جريانی با زمان تحريك كوتاه است يعنی با زمان تحريك 0.1 و 0.3 و 1 و 3 ميلیثانيه و در مواردی كه عصب سالم بوده ولی عضله توانايی لازم برای انقباض را ندارد به كار می رود.
موارد كاربرد :
1- سكته مغزی
2- بيماران ناتوان
3- بعد از تاندون ترانسفر
4- سالمندان ناتوان C.V.A
5- نروپاتي های خفيف و ميوپاتي ها
7- استفاده از جريان های پرفرکانس (IF : Inter Frential)
در اين جريان از تداخل دو جريان پرفركانس ، يك جريان مدوله شده كم فركانس ايجاد می شود که امواج 2000 هرتز آن جهت تقويت عضلات عمقی و امواج 4000 هرتز جهت كاهش درد و اسپاسم استفاده میشود.
موارد كاربرد :
1- كــاهــش درد
2- كاهش التهاب
3- تقويت عضلات
4- كــاهــش ادم
5- بازآموزی عضلات
6- درمان بیاختياری ادرار
8- (TENS : Trancecutaneouse Electrical Never Stimulation)
Trance cutaneouse Electrical Never Stimulation يعنی با استفاده از جريان الكتريكی از طريق پوست باعث تحريك عصب ناحيه درمان شويم و جريانی با فركانس 50 تا 150 هرتز می باشد كه شدت آن بين 12 الی 30 ميلی آمپر می باشد كه با اشكال مختلف و به صورت ضربه ای و نرمال طراحی شده است و از طريق بسته شدن دريچه درد و ترشح آندروفين باعث تشكيل درد می شود.
موارد كاربرد :
1- كاهش دردهای عصبی
2- كاهــش اسپاسم
3- كاهش دردهای متعاقب اعمال جراحی
4- كاهش دردهای متعاقب صدمات و ضايعات ورزشی
5- كاهش دردهای مزمن و مداوم مثل كمر درد ، سردرد و ...
9- (HV : HighVoltage)
اشعه ای با طول موج 100 تا 400 نانومتر بوده كه با بلوكه كردن سيستم سمپاتيك باعث افزايش گردش خون در ناحيه می شود.
موارد كاربرد :
1- افراد ديابتی
2- زخمهای فشاری
3- بيماران سرمازده
10- استفاده از اشعه ليزر (Light Amplification by Stimulated Emition of Radiation)
تقويت نور بوسيله گسيل تشعشع تحريك شده که به اختصار ، ليزر خوانده می شود. در فيزيو تراپی از ليزر كم توان جهت ترميم و كاهش درد و ... استفاده می شود.
موارد كاربرد :
1- كاهش التهاب
2- كاهش درد
3- كاهش چسبندگی
4- تاندونيت و بورسيت
11- (UV : UltraViolet)
اشعه با طول موج 1800 تا 3900 آنگستروم و با عمق نفوذ كمتر از 0.1 ميلی متر است و با تأثيرات شيميايی كه در بافت های بدن ايجاد می كند جهت درمان برخی از اختلالات و بيماريهای پوستی و جلدی به كار می رود و بنابراين جريان خون و در نتيجه ساخت و ساز در ناحيه را افزايش داده و به ساخته شدن ويتامين D نيز كمك می شود.
موارد كاربرد :
1- ترميم زخم بسته
2- استئو مالاسی
3- زخم عفونی
12- استفاده از ماساژور يا Vibrator
ماساژ عبارت است از يك سری حركات منظم و ريتميك كه توسط يك فيزيوتراپيست ماهر و يا با استفاده از يك دستگاه ويبريتور انجام می شود و بر روی سيستم عصبی عضلانی و گردش خون تأثير می گذارد.
موارد كاربرد :
1- ايجاد آرامش در بدن
2- كاهشچسبندگی
3- كمك به بازگشت خون
4- كاهش درد
5- تخليه ترشحات ريه
6- كاهش اسپاسم
حرکت درمانی و مكانوتراپی
در ورزش درمانی با توجه به اينكه مشكل بيمار محدوديت حركتی ، كوتاهی يا ضعف و ناتوانی عضله است تكنيكهای درمانی مانند Mobilization ، Hold Relax ، P.N.F و ورزشهای ايزومتريك و ورزشهای مقاومتی برنامه ريزی شده و با استفاده از وسايل موجود در فيزيوتراپی از قبيل فنر ، قرقره ، وزنه ، صندلی چهار سر ، پارالل ، دوچرخه ثابت ، چرخ شانه ، نردبان شانه ، كشش مكانيكی گردن و ... هدف درمانی پيگيری می شود كه ورزش درمانی در دستور فيزيوتراپی تحت عنوان EXS مطرح می شود.
آب درمانی يا هيدروتراپی
استفاده از آب و خواص آن جهت اهداف درمانی را هيدروتراپی می نامند . در فيزيوتراپی از خواص درمانی آب در جهت كاهش اسپاسم و كاهش سفتی مفاصل و ... استفاده می شود.
موارد كاربرد :
1- افراد CP
2- رفع خستگی
3- كاهش استرسهای روحی و روانی
4- بيماريهای روماتيسمی مانند آرتريت روماتوئيد و ...
فیزیوتراپی کمر درد
منبع: پزشکی
