خشکی مفصل یعنی حرکت یک مفصل محدود شده یا مشکل میباشد و عامل این حالت ضعف یا درد مفصل نیست.

تشخیص علت این مشکل نیاز به معاینه و انجام آزمایشات مختلف دارد.

درمان خشکی مفصل با درمان بیماری اصلی انجام می شود. گرما، دوش آب گرم و ورزشهای کششی به کاهش آن کمک می کنند. گاهی از بریس جهت افزایش حرکت مفصل استفاده می شود.  اقدامات درمانی تخصصی طب فیزیکی در موارد شدید تر کمک کننده است.

شانه یخ‌ زده (منجمد)، که کپسولیت چسبنده یا گرفتگی و انقباض شانه نیز نامیده می‌شود، عارضه‌ای است که با درد و خشکی و گرفتگی شانه همراه است.

علائم شانه یخ زده معمولاً به تدریج ظرف چند ماه یا چند سال تشدید می‌شود، بیمار معمولاً ابتدا در دو تا نه ماه نخست دچار دردی می‌شود که به مرور شدید می‌شود و متعاقب آن با خشکی و گرفتگی شانه مواجه می‌گردد.

این گرفتگی، به ویژه در موارد وخیم، بر توانایی انجام فعالیت‌های روزانه اثر می‌گذارد و گاهی بیمار اصلاً نمی‌تواند شانه یخ زده را حرکت دهد.

منبع: سایت دکتر مغاری

الکتروتراپی یا معالجه با برق چیست؟

معالجه با جریان الکتریسیته یا الکترو درمانی، استفاده از انرژی الکتریکی به عنوان یک درمان پزشکی است. در طب، معالجه با برق می تواند به انواع مختلف درمان ها، از جمله استفاده از دستگاه های الکتریکی مانند تحریک کننده عمق مغز برای بیماری های عصبی اعمال شود. همچنین از جریان الکترسیته برای افزایش سرعت بهبود زخم ها استفاده می کنند. علاوه بر این ها، اصطلاح "الکتروتراپی" و یا "الکترومغناطیس تراپی" به طیف وسیعی از دستگاه های پزشکی جایگزین و درمانها اطلاق می شود. هنوز نتیجه ای یافت نشده که این روش در افزایش طول استخوان نیز موثر باشد.

الکتروتراپی یک شیوه درمانی در طب فیزیکی است. در الکترو درمانی به‌وسیله پدهای الکتریکی که بروی پوست قرار می‌گیرد، اعصاب و فیبرهای حرکتی عضلات، تحت تحریک الکتریکی قرار می‌گیرند. امروزه انواع مختلفی از دستگاه‌های الکتروتراپی در کلینیک‌های توان‌بخشی موجود است.  TENS یکی از محبوب‌ترین گزینه‌های الکتروتراپی محسوب می‌شود. در الکتروتراپی، با استفاده از تغییراتی که در فرکانس و شدت پالس‌های الکتریکی ایجاد می‌شود، عضلات و اعصاب تحت تحریک الکتریکی قرار می‌گیرند. این کار باعث تسکین درد، ترمیم زخم‌ها و بهبود توانایی عضلات می‌شود.

کاربردها:

اگرچه تجزیه و تحلیل نشان داده که معالجه با برق می تواند سرعت بهبود زخم ها را افزایش دهد، ولی شواهد موجود برای آن نا کافی است.
موثر بودن استفاده از برق در حوزه توانبخشی (تحریک الکتریکی ماهیچه) بررسی و تایید شده است. انجمن درمان فیزیکی آمریکا (American Physical Therapy)، استفاده از برق درمانی را برای موارد زیر را موثر می داند:

1. مدیریت درد

   • بهبود محدوده حرکتی مفصل

2. درمان اختلالات عصبی و عضلانی

   • بهبود قدرت

   • بهبود کنترل

   • به تاخیر انداختن آتروفی عضله

   • بهبود جریان خون موضعی

3. بهبود تحرک مفاصل

   • کشش مکرر موجب جمع شدن بافت های نرم و کوتاه می شود

4. ترمیم بافت

   • گردش و افزایش سنتز پروتئین برای کمک به التیام زخم

   • بازگرداندن یکپارچگی بافت همبند و پوست گرا

5. ورم حاد و مزمن

   • افزایش سرعت جذب

   • تاثیر روی نفوذ پذیری عروق خون

   • افزایش تحرک پروتئین، سلولهای خون و جریان لنف

6. جریان خون موضعی

   • موجب القاء شریانی، وریدی و جریان لنفاوی

7. يونتوفورز (Iontophoresis) یا جابجایی یونی

   • تحویل عوامل داروئی

8. ادرار و بی اختیاری مدفوع

   • تاثیر روی ساختمان عضلانی کف لگن به منظور کاهش درد لگن خاصره و تقویت عضلانی

   • درمان ممکن است منجر به خویشتن داری کامل شود

الکتروتراپی برای تمدد اعصاب بکمک اسپاسم عضلات، پیشگیری و به تاخیر انداختن ترک آتروفی، افزایش موضعی گردش خون، توانبخشی عضلات مورد استفاده قرار میگیرد. نگهداری و افزایش دامنه حرکتی مفصل، مدیریت شدت درد مزمن، حاد و درد بعد از عمل جراحی ، تحریک عضلات برای جلوگیری از ترومبوز وریدی ، شفا زخم و تحویل مواد دارویی.

منبع:شرکت دنیای صنعت روشن قشم

معمولا برای درمان درد استخوان ها و مفاصل به دارو متوسل می شویم و ممکن است از روش های آب درمانی و فیزیوتراپی نیز کمک بگیریم اما کمتر به فکر این هستیم که رژیم غذایی می تواند از دردهای استخوانی بکاهد و حتی از آن پیشگیری کند.

برخی از مواد غذایی که برای استخوان درد و آرتریت مفید است، عبارتند از:

• سویا؛ سویا منبع پروتئین گیاهی است و آزمایش ها نشان داده که پروتئین تنها منبع اسید آمینه ضروری بدن است .افرادی که از این منبع گیاهی استفاده نموده اند پس از گذشت ۳ ماه خبر از کاهش درد ناحیه زانو داده اند.

• میوه؛ میوه ها منبع ماده معدنی طبیعی و ویتامین است. تحقیق روی ۲۹۳ داوطلب بزرگسال استرالیایی که رژیم سرشار از میوه استفاده می کردند نشان داد ناراحتی استخوان ها و مفاصل آن ها به حداقل رسیده است. میوه های سرشار از ویتامین c مانند انبه، پرتقال، کیوی و انگور، موثرترین درمان برای زانودرد به حساب می آیند. ویتامین c موجود در میوه از ساختار استخوان و مفاصل محافظت می کند.

• ماهی؛ روغن ماهی معجزه می کند و دردهای عضلانی با تجویز اسید چربی های امگا۳ و ۶ و روغن کبدماهی، بهبود می یابد. بررسی های سال های اخیر ثابت می کند که ماهی و روغن ماهی برای درمان درد مفصل و آرتریت روماتوئید مفید است. اسید چربی امگا ۳ نه تنها از التهاب استئوآرتریت جلوگیری می کند بلکه مانع تجمع مواد مضری می شود که غضروف زانو را فرسوده می کند

منبع: آفتاب

عوامل محدود کننده حرکتی در مفاصل مثل خشکی شانه را می توان به دو دسته طبیعی و غیر طبیعی تقسیم نمود.

عوامل طبیعی محدود کننده حرکتی مفاصل

- برخورد استخوان با استخوان:

مانند برخورد استخوان های ساعد با بازو در هنگام باز شدن کامل آرنج.

- تراکم و نزدیکی بافت نرم:

مانند تاشدن زانو که به دلیل انقباض عضلات پشت ساق پا و برخورد آنها با عضلات پشت ران ، حرکت محدود می شود.

گرفتگی شانه به علت تشکیل بافت همبند را شانه یخ‌زده یا کپسولیت چسبنده گویند که دردناکی حرکت شانه یا عدم حرکت آن را به دنبال دارد. پزشکان در مورد علت خشکی شانه و شانه یخ‌زده اتفاق نظر ندارند؛ برخی آن را ناشی از التهاب، برای مثال در اثر مواردی چون التهاب لایه داخلی کپسول مفصلی یا سینوویوم، یا پی‌آمد واکنش‌های خودایمنی‌ای می‌دانند که در آنها بدن به مواد و بافت‌های خود حمله می‌کند.دیگر علل احتمالی ابتلا به شانه یخ زده عبارت‌اند از:

•  واکنش‌های پس از صدمه دیدن یا جراحی
•  حرکت ندادن شانه به دلیل بروز درد ناشی از عارضه‌هایی چون آرتریت (بیماری التهاب مفصل)، پارگی تاندون شانه، التهاب بورس یا بورسیت یا التهاب تاندون یا تاندونیت.
•  حرکت ندادن بازو به دلایلی مانند بستن آتل پس از جراحی یا شکستگی

بااین حال غالباً دلیل مشخصی برای این نوع گرفتگی و خشکی شانه وجود ندارد

- سفت شدن بافت نرم:

مفاصل دائما با کوتاه شدن و یا سفت شدن بافتهای نرم در محدوده طبیعی خود قرار می گیرند این بافتهای نرم انقباض ناپذیرند یعنی قابلیت انقباض ندارند. این بافتها بر خلاف عضلات نمی توانند در خود تنش ایجاد کرده و ابتدا و انتهای آنها به هم نزدیک شوند مانند کپسول مفصلی و لیگامنتهای اطراف مفاصل. کپسول های مفصلی از بافتهای محکم و لیفی تشکیل شده اند که روی مفصل را می پوشانند. بدلیل شکل و محلی که کپسول مفصلی به استخوان متصل می شود، می تواند در مقابل حرکت شدید مقاومت ایجاد نماید.

لیگامان هایی که در خارج از کپسول مفصلی قرار گرفته به همین شکل فعالیت می کند و باعث محدودیت حرکت می شوند. اتصال و محکم شدن آنها در مفصل ویژه ای باعث پیشگیری از حرکات غیر طبیعی آن می شود. بافت انقباض پذیر ( عضله و تاندون ) نیز به کمک بافت غیر قابل انقباض از حرکت شدید مفصل جلوگیری می کند. بعنوان نمونه عضلات ران به حرکت محدود مفصل ران کمک می کنند در حالیکه کپسول مفصلی ران نخستین محدود کننده حرکت شدید و غیر طبیعی این عضو است.

بدنبال شکستگی استخوان بخصوص وقتی شکستگی نزدیک یک مفصل است ممکن است خشکی حرکت مفصل یا محدودیت حرکت مفصلی ایجاد شود. بعضی از مفاصل زودتر از دیگر مفاصل استعداد خشک شدن و محدودیت حرکتی دارند. زانو، شانه، مفاصل انگشتان دست و آرنج از این دسته اند.

علت های محدودیت حرکتی و خشکی مفصل بعد از شکستگی استخوان

محدود شدن حرکات مفصل دلایل متفاوتی دارد که مهمترین آن عبارتند از :

 

چسبندگی عضلات اطراف شکستگی

در هنگام شکسته شدن استخوان، عضلات اطراف آن هم صدمه میبینند. این صدمه ممکن است بصورت کوبیدگی و یا خونریزی درون بافت استخوان باشد و یا حتی ممکن است به علت آسیب لبه تیز استخوان شکسته شده، عضله مجاور آن پاره شود. بهبودی این عضله آسیب دیده معمولا همراه با تشکیل شدن بافت ویژه ای در محل پارگی است که به آن بافت اسکار Scar tissue میگویند.

از خصوصیات این بافت آن است که به استخوان مجاورش میچسبد. نتیجه آنست که عضلات اندام هم به استخوان زیرین بخصوص در محل شکستگی میچسبد. این چسبندگی، مانع حرکت آزادانه عضله بر روی استخوان میشود. با حرکت نکردن عضله، مفصل هم نمیتواند به راحتی حرکت کند.

ایجاد بافت اسکار در عضلات اطراف استخوان

همانطور که گفتیم بدنبال شکسته شدن استخوان و صدمه عضلات اطراف آن، بافت اسکار در درون توده عضلانی ایجاد میشود. این بافت خاصیت انعطاف پذیری و کش آمدن عضله را ندارد. برای خم شدن مفصل، عضلات اندام باید کش بیایند و کش نیامدن آنها موجب میشود مفصل نتواند به درستی خم شود.

تنبلی و خشکی عضله

با هر بار خم شدن مفصل، عضلات اطراف استخوان کش میایند و در طول روز با خم و راست شدن مفصل، طول این عضلات هم مرتبا کم و زیاد میشود. وقتی بیمار بعد از شکستگی، به علت درد مدتی مفصل خود را خم و راست نمیکند، برای مدتی طول عضله ثابت مانده و کش نمیاید. نتیجه اینست که بعد از چند روز عضله سفت و خشک شده و توانایی کش آمدن خود را تا حد زیادی از دست میدهد و همین عامل موجب محدودیت در خم شدن مفصل میشود.

 خشکی تاندون ها و رباط های اطراف مفصل

با هر بار خم و راست شدن مفصل، بافت های نرم آن مثل کپسول مفصلی و لیگامان ها و تاندون های آن کش میایند و این کار بطور مکرر در طول روز اتفاق میفتد. وقتی بیمار بعد از شکستگی به علت درد، مدتی مفصل خود را خم و راست نمیکند، برای مدتی طول این بافت ها ثابت مانده و کش نمیایند. نتیجه اینست که بعد از چند روز توانایی کش آمدن خود را تا حد زیادی از دست داده و همین امر موجب محدود شدن حرکات مفصل میشود.

خونریزی و چسبندگی داخل مفصل

گاهی بدنبال شکستگی های استخوان بخصوص اگر در نزدیکی مفصل ایجاد شود. داخل و یا اطراف مفصل خونریزی میکند و یا حداقل بدنبال ضربه ملتهب میشود. این التهاب یا خونریزی بعد از مدتی موجب تشکیل بافت اسکار در داخل یا اطراف مفصل میشود و چون این بافت اسکار قابلیت کش آمدن خوبی ندارد موجب محدود شدن حرکت مفصل میشود. گاهی این بافت اسکار مانند یک چسب موجب چسبیدن قسمتهایی از مفصل میشود و همین امر مانع حرکت آزادانه و روان قسمت های مختلف مفصل میشود که نتیجه آن محدود شدن حرکات آن است.

نکروز آوازکولر و سیاه شدن استخوان

شکستگی ممکن است موجب نکروز آوازکولر قسمتی از استخوان که در درون مفصل قرار دارد بشود. بدنبال نکروز، شکل استخوان تغییر یافته و لایه غضروفی روی آن هم آسیب میبیند. این تغییرات در دراز مدت موجب آرتروز و ساییدگی مفصل میشود و ساییدگی مفصل هم موجی محدودیت حرکتی در آن میگردد.

بد جوش خوردن شکستگی استخوان

اگر شکستگی داخل مفصلی باشد و بد جوش بخورد سطح مفصلی ناصاف میشود. تغییر شکل سطح مفصلی میتواند در دراز مدت موجب سائیدگی مفصل و در نتیجه محدودیت حرکتی آن شود.

 

منبع: ایران ارتوپد