صدها چیز می توانند باعث درد مفاصل شوند. ولی از میان تمام آنها احتمال وجود التهاب مفاصل , روماتیسم مفصلی , یا ضربه بیشتر است.

تغذیه و درد مفاصل

ماهي: اسيد چرب امگا۳ موجود در بدن التهاب مفصل را کاهش مي دهد. امگا۳، توليد آنزيم هايي را که بافت هاي غضروف را از بين مي برد، متوقف مي کند.

چاي سبز: سرشار از آنتي اکسيدان است که درد آرتريت را کاهش مي دهد. علاوه بر آن نيکوتين موجود در چاي درد را تسکين مي دهد.

روغن زيتون: آنتي اکسيدان و اسيد چرب امگا۳ موجود در اين روغن، التهاب موجود در مفصل را از بين مي برد.

پرتقال: ميوه هاي مرکباتي مانند پرتقال سرشار از کلاژن است که براي سلامت بدن مفيد است. ويتامين C در حفظ سلامت استخوان نيز موثر است.

پياز: پياز و پيازچه حاوي ماده شيميايي نادر به نام کورستين است که درد را تسکين مي دهد.

زردچوبه: اين ادويه خاصيت درماني دارد. خاصيت ضدالتهابي آن درد و التهاب آرتريت را کاهش مي دهد.

گيلاس: آنتوسيانين موجود درآن درتقويت کلاژن موثر است.

زنجبيل: خاصيت ضدالتهابي اين گياه مشابه زردچوبه است.

مفاصل بدن بی‌سر و صدا و مانند قسمت‌های یک ماشین اعجاب‌آور حرکات بدن را به‌وجود می‌آورند. اما چه پیش آمده که یکی از آنها درد گرفته است. صدها چیز می‌توانند باعث درد مفصل شوند. ولی از میان تمام آنها احتمال وجود التهاب مفاصل، روماتیسم مفصلی ، یا ضربه بیشتر است.

هر فردی كه تصور می‌كند ممكن است آرتریت یا همان درد مفاصل داشته باشد باید به پزشك مراجعه کند. خوددرمانی در این مورد نیز مانند سایر موارد پزشكی خطرناك است.

ورزش برای درمان درد مفاصل

ورزش کردن باعث کاهش استرس، خواب بهتر، افزایش قدرت عضلانی، تقویت استخوان، افزایش انرژی، کنترل وزن و افزایش اعتماد به نفس می‌شود. همه این عوامل باعث کاهش درد مفصل می‌گردند. عضلات و مفاصلی که قدرت خود را از دست می‌دهند، دچار درد، سفتی و سختی می‌گردند.

انواع ورزش های مناسب برای درمان درد مفاصل

1)      ورزش‌های کششی:

ورزش‌های کششی باعث تقویت عضلات و استحکام مفاصل بدن می‌شوند. تحرک بدنی باعث تقویت مفاصل، بهبود قابلیت انعطاف و بهتر ایستادن و بهتر تنفس کردن می‌شود. بسیاری از افراد که آرتریت دارند (درد مفاصل)، به خاطر درد از ورزش کردن می‌ترسند و برای همین کم ورزش می‌کنند. این خود باعث از بین رفتن عضلات و ضعیف شدن مفاصل می‌گردد.

2)      ورزش‌های قدرتی:

ورزش‌های قدرتی با سفت و شل کردن عضلات انجام می‌شوند. ورزش‌های قدرتی، باعث ساخت عضلات می‌شوند. همانطور که می‌دانید، عضلات از مفاصل نگهداری می‌کنند. بهترین ورزش برای این منظور، وزنه برداری می‌باشد.

3)      ورزش‌های هوازی (ایروبیک(:

ورزش‌های هوازی باعث افزایش سوخت و ساز بدن، تقویت قلب، افزایش استقامت، کاهش وزن، بهبود خواب، تقویت استخوان‌ها، کاهش افسردگی و بهبود عملکرد عضلات می‌گردند. از این نوع ورزش‌ها می‌توان به پیاده روی تند، دوچرخه سواری و تنیس اشاره کرد.

اگر در حین ورزش دچار سرگیجه، مشکلات دید و یا افزایش درد شدید، آن ورزش را متوقف کنید.

 منبع: وبلاگ دکتر حیدریان ، سیمرغ

خشکی مفصل یعنی حرکت یک مفصل محدود شده یا مشکل میباشد و عامل این حالت ضعف یا درد مفصل نیست.

تشخیص علت این مشکل نیاز به معاینه و انجام آزمایشات مختلف دارد.

درمان خشکی مفصل با درمان بیماری اصلی انجام می شود. گرما، دوش آب گرم و ورزشهای کششی به کاهش آن کمک می کنند. گاهی از بریس جهت افزایش حرکت مفصل استفاده می شود.  اقدامات درمانی تخصصی طب فیزیکی در موارد شدید تر کمک کننده است.

شانه یخ‌ زده (منجمد)، که کپسولیت چسبنده یا گرفتگی و انقباض شانه نیز نامیده می‌شود، عارضه‌ای است که با درد و خشکی و گرفتگی شانه همراه است.

علائم شانه یخ زده معمولاً به تدریج ظرف چند ماه یا چند سال تشدید می‌شود، بیمار معمولاً ابتدا در دو تا نه ماه نخست دچار دردی می‌شود که به مرور شدید می‌شود و متعاقب آن با خشکی و گرفتگی شانه مواجه می‌گردد.

این گرفتگی، به ویژه در موارد وخیم، بر توانایی انجام فعالیت‌های روزانه اثر می‌گذارد و گاهی بیمار اصلاً نمی‌تواند شانه یخ زده را حرکت دهد.

منبع: سایت دکتر مغاری

محققان به تازگی دریافتند که یکی از مهمترین دلایل بروز دردهای مزمن استخوان، نوشیدن زیاد چای در طول روز است

به گزارش ایرنا، نوشیدن بی رویه چای علاوه بر درد استخوان، منجر به پوکی استخوان و کاهش استحکام دندان‌ها می‌شود.

نوشیدن چای منجر به افزایش غلظت فلوراید در خون می‌شود. مقداری از این ماده معدنی برای بدن لازم است ولی بیش از مقدار مجاز می‌تواند برای بدن مضر باشد.

بدن به طور طبیعی قادر است فلوراید اضافی را از طریق ادرار دفع کند ولی مقدار انباشته آن در بدن ذخیره می‌شود.

پزشکان از داروهای مکمل برای دفع فلوراید اضافی از بدن استفاده می‌کنند. پزشکان نوشیدن بیش از دو فنجان چای را در روز پیشنهاد نمی‌کنند. در ادامه این تحقیقات آمده است که مضرات چای سبز کمتر از چای معمولی است.

علایم درد استخوان ناشی از مصرف چای در زنان بیشتر دیده می‌شود.

منبع: همشهری آنلاین

معمولا برای درمان درد استخوان ها و مفاصل به دارو متوسل می شویم و ممکن است از روش های آب درمانی و فیزیوتراپی نیز کمک بگیریم اما کمتر به فکر این هستیم که رژیم غذایی می تواند از دردهای استخوانی بکاهد و حتی از آن پیشگیری کند.

برخی از مواد غذایی که برای استخوان درد و آرتریت مفید است، عبارتند از:

• سویا؛ سویا منبع پروتئین گیاهی است و آزمایش ها نشان داده که پروتئین تنها منبع اسید آمینه ضروری بدن است .افرادی که از این منبع گیاهی استفاده نموده اند پس از گذشت ۳ ماه خبر از کاهش درد ناحیه زانو داده اند.

• میوه؛ میوه ها منبع ماده معدنی طبیعی و ویتامین است. تحقیق روی ۲۹۳ داوطلب بزرگسال استرالیایی که رژیم سرشار از میوه استفاده می کردند نشان داد ناراحتی استخوان ها و مفاصل آن ها به حداقل رسیده است. میوه های سرشار از ویتامین c مانند انبه، پرتقال، کیوی و انگور، موثرترین درمان برای زانودرد به حساب می آیند. ویتامین c موجود در میوه از ساختار استخوان و مفاصل محافظت می کند.

• ماهی؛ روغن ماهی معجزه می کند و دردهای عضلانی با تجویز اسید چربی های امگا۳ و ۶ و روغن کبدماهی، بهبود می یابد. بررسی های سال های اخیر ثابت می کند که ماهی و روغن ماهی برای درمان درد مفصل و آرتریت روماتوئید مفید است. اسید چربی امگا ۳ نه تنها از التهاب استئوآرتریت جلوگیری می کند بلکه مانع تجمع مواد مضری می شود که غضروف زانو را فرسوده می کند

منبع: آفتاب

سندرم شلي بيش از حد مفاصل ( Hyperlaxity Joint Syndrome )

سندرم نرمي مفاصل را نمي توان جزو بيماريها تقسيم بندي نمود اما باعث ايجاد علائمي در افراد مي شود. البته برخي از بيماريها مثل سندرم اهلر دانلوس و سندرم مارفان با نرمي بيش از حد مفاصل ديده مي شوند كه بايد آنها را با سندرم شلي بيش از حد مفاصل افتراق داد .

از علايم سندرم شلي بيش از حد مفاصل ؛ صافي كف پا، خم شدن بيش از حد زانو به جلو و خم شدن بيش از حد انگشتان را مي توان نام برد.

اين افراد از دردهاي عضلاني و مفصلي مكرر و پراکنده شكايت دارند كه در بسياري از موارد باعث درمانهاي متعدد و گاهي غير ضروري مي شود. علايم ديگري نيز در اين افراد ديده مي شود كه به صورت حملات ناگهاني درد در قفسه سينه بمدت چند ثانيه، حملات ناگهاني اضطراب و طپش قلب را مي توان نام برد. در اين افراد حس عمقي مفاصل كمتر از ميزان طبيعي است و احتمال پيچ خوردگي مكرر مچ پا  و آسیب مینیسک زيادتر مي شود.

درمان: 

• استفاده از كفش مناسب و در صورت لزوم كفي مناسب كه مي تواند به كاهش درد زانو و كمر كمك كند.

• ورزشهاي تقويتي عضلات از نوع Stabilizating مفيد است. ورزشهاي تعادلي براي بهتر كردن حس عمقي مفاصل نيز به اين بيماران كمك ميكند.

• بايد توجه كرد كه در كودكان نيز بتدريج مقدار شلي مفصلي با افزايش سن كمتر مي شود .

• اصول مراقبت از مفاصل  نيز بايد در اين افراد مراعات شود و از ورزشهايي كه به مفاصل فشار بيش از حد وارد مي كنند خودداري شود.

منبع: وبلاگ دکتر رئیسی و دکتر احدی

اندازه‌گیری تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان نام روشی است که با استفاده از آن می توان سفتی و سختی و درجه محکم بودن استخوان های بدن را تعیین کرد. 

اندازه‌گیری تراکم استخوان یکی از راه‌های سنجش سلامتی است. در سال‌های اخیر با ورود دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان، تمایل فزاینده‌ای در میان پزشکان و در پی آن بیماران برای انجام این آزمایش و بررسی احتمال پوکی استخوان به وجود آمده است.

متاسفانه مثل بسیاری دیگر از روش های بررسی جدید با توجه به مدرن بودن این نوع عکسبرداری، برخی تصور می کنند معجزه می کند و تمایل زیادی برای انجام آن دارند، اما واقعیت این است که با وجود کمکی که اندازه گیری تراکم استخوان به تشخیص پوکی استخوان می کند، گاهی این آزمایش بی علت درخواست می شود و هزینه های اضافی بر جامعه تحمیل می شود.

تراکم استخوان چیست؟

از ابتدای تشکیل جنین به تدریج کلسیم در استخوان ها رسوب می کند و در زمان رسیدن به سن بلوغ و جوانی در بیست سالگی، استخوان ها کاملا متراکم می شوند.

چه زمانی تراکم استخوان را باید اندازه بگیریم؟

سنجش تراکم استخوان بیشتر در کسانی استفاده می شود که در معرض خطر ابتلا به استئوپروز یا پوکی استخوان هستند.

از آن جا که در خانم ها پس از یائسگی تراکم استخوان کم می شود و پس از شصت و پنج سالگی احتمال شکستگی به دلیل پوکی استخوان وجود دارد، در خانم های 65 سال و بالاتر بهتر است تراکم استخوان سنجش شود.

از موارد دیگری که این آزمایش توصیه می شود، شامل خانم هایی است که خیلی زود یائسه شده اند و کسانی که کورتون به مدت طولانی استفاده کرده اند.

در مواردی که استخوان ها با ضربه کوچکی شکسته شوند، مثلا وقتی با یک زمین خوردن ساده استخوان لگن می شکند، باید به پوکی استخوان شک و تراکم استخوان را اندازه گیری کرد.

پوکی استخوان در ابتدا هیچ علامتی ندارد، ولی می تواند موجب افزایش خطر شکستگی استخوان شود.

پس در موارد زیر توصیه می شود که از سنجش تراکم استخوان استفاده شود:

- بروز شکستگی استخوان بعد از یک ضربه خفیف

- ایجاد قوز در کمر به علت شکستگی های مکرر مهره

- مصرف کورتون به مدت طولانی ( مصرف این دارو موجب پوکی استخوان می شود)

- بروز یائسگی زودرس در سنین کمتر از 45 سال

- آمنوره یا قطع پریود های قاعدگی قبل از یائسگی به مدت بیش از یک سال

- وجود بیماری های همراه با پوکی استخوان مانند روماتیسم مفصلی و یا بیماری سلیاک

- سابقه وجود شکستگی لگن در خانواده مادری

- کم بودن شدید وزن به صورتی که BMI کمتر از 19 باشد.

منبع: تبیان

لوپوس یک اختلال در سیستم ایمنی بدن می‌باشد. در این بیماری، سلول‌های ایمنی به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کنند و موجب التهاب و تخریب بافت می‌گردند.

علائم ممکن است فقط در پوست باشد، اما بیشتر اوقات لوپوس موجب درد مفاصل نیز می‌گردد. در بسیاری از موارد، لوپوس باعث آسیب قلب، کلیه‌ها و دیگر اندام‌های حیاتی بدن می‌شود.

هیچ درمان قطعی برای لوپوس وجود ندارد و فقط علائم این بیماری را می‌توان کاهش داد.

» نشانه های شايع لوپوس عبارتند از:

1- درد و تورم مفاصل: معمولا مفاصل کوچک دست و گاهی بقيه مفاصل، دچار التهاب به صورت درد و تورم و احساس خشکی در صبح می شوند. التهاب مفصل می تواند به صورت متناوب باشد يعنی بيايد و برود. وجود علائم التهاب در مفصل نشانه فعال بودن و يا عود بيماری است. معمولا علائم مفصلی با کنترل بيماری به طور کامل برطرف می شود و آسيب مفصلی بر جای نمی گذارد. درصد کمی از بيماران (کم تر از 10 درصد) ممکن است علائم مفصلی به مدت طولانی تر بماند، که در اين بيماران معمولا همزمانی روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید) و لوپوس مطرح می شود. همچنين اگر بيمار لوپوسی دچار درد مفصلی مکانيکی (درد موقع فعاليت) در يک مفصل به خصوص مفصل ران شد، بايد حتما عارضه استخوانی بيماری لوپوس (يعنی نکروز استخوان) مورد بررسی قرار گيرد. به همين دليل به بيماران لوپوسی توصيه می شود در صورت وجود هرگونه علامت مفصلی حتما با پزشک روماتولوژيست خود مشاوره نماید.

.

2- تظاهرات پوستی (راش): يکی ازعلائم مشخصه لوپوس، تظاهرات پوستی (راش) است، بخصوص که بر روی گونه ها و بينی ظاهر می شود و آن را به پروانه تشبيه می کنند. اين راش ها ممکن است در مناطق ديگر پوست مانند صورت، گوش، شانه، بازو، دست و هر قسمتی از پوست که در معرض نور آفتاب قرار بگيرد هم ظاهر شود. بسياری از بيماران لوپوسی به نور آفتاب حساس هستند و به همين دليل غالبا راش های پوستی بعد از اينکه بيمار در معرض نور آفتاب قرار گرفت ظاهر شده و يا اينکه شدت می يابند. راش های پوستی معمولا نشان دهنده فعاليت بيماری و يا عود می باشند. بيماران لوپوسی در صورت بروز هرگونه راش پوستی بايد به روماتولوژيست خود مراجعه نمايند.

3- زخم دهان: تعدادی از بيماران لوپوسی در زمان فعاليت بيماری، دچار زخمهای دهانی به خصوص در سقف دهان می شوند. اين ضايعات ممکن است بدون درد باشد به طوری که فقط پزشک در معاينه آن را پيدا کند.

.

4- حساسيت به نور: بسياری از بيماران لوپوسی به نور آفتاب حساس هستند، به طوری که با قرار گرفتن در معرض نور آفتاب دچار راش قرمز رنگ در مناطق در معرض می شوند و اين راش ها چندين ساعت تا چند روز باقی می مانند. همچنين نور خورشيد می تواند ضايعات پوستی را تشديد نمايد. توصیه می شود بیماران مبتلا به لوپوس درمعرض نورخورشید قرار نگیرند و زمانی که شدت نور آفتاب زیاد است، از منزل خارج نشوند.

5- ريزش مو: بيماران لوپوسی معمولا در زمان فعاليت بيماری دچار ريزش مو می شوند. اين نوع ريزش مو به صورت منتشر است و با کنترل بيماری برطرف می شود. اما تعدادی از بيماران مبتلا به ضايعات پوستی مزمن به نام ديسکوئيد در پوست سر می شوند، که با توجه به اينکه اين ضايعات ضمائم پوست را از بين می برند، ريزش موی موضعی ناشی از اين ضايعات قابل برگشت نمی باشد.

.

6- خستگی: خستگی از علائم شایع بيماری لوپوس می باشد و در اکثر بیماران دیده می شود. از آنجا که خستگی در اثرعوامل دیگر نیز ایجاد می شود،توصيه می شود در صورت احساس خستگی بيش از حد، حتما با پزشک روماتولوژيست خود مشاوره نمایند.

7- تب: تب می تواند از علائم عود بيماری باشد. وجود هرگونه تب غير قابل توجیه در بيمار لوپوسی نياز به بررسی از نظر عود بيماری دارد. همچنين تب ممکن است ناشی از وجود عفونت در بيمار باشد، که خود عفونت نيز می تواند باعث عود بيماری گردد. بنابراين توصيه می شود در صورت بروز تب به پزشک روماتولوژيست خود مراجعه نمائيد.

.

8- درد قفسه سينه: التهاب پرده های اطراف ريه و قلب می تواند منجر به درد قفسه سينه شود، که معمولا اين درد با تنفس و سرفه تشديد می شود. درد قفسه سينه ممکن است در اثر عوامل ديگر مانند آمبولی ريه ( گير کردن لخته خون در عروق ريه)، عفونت ريه، و يا حوادث قلبی باشد. بنابراين توصيه می شود درصورت بروز هرگونه درد قفسه سينه با پزشک روماتولوژيست خود مشورت کنيد.

.

9- درد و ضعف عضله: بيماری لوپوس در زمان فعاليت، معمولا ضعف خفيف عضله و مختصر افزايش آنزيمهای عضله ايجاد می نمايد، که با کنترل بيماری برطرف می شود. ضعف عضله به صورت اختلال در بلند شدن از زمین یا بالا رفتن از پله خود را نشان می دهد. توصیه می شود در صورت وجود ضعف عضله، حتماً به پزشک روماتولوژیست خود مراجعه نمایید.

.

10- ورم ساق پا و يا دور چشم: تعدادی از بيماران لوپوسی در سير بيماری دچار درگيری کليه می شوند. درگيری کليه معمولا بدون علامت می باشد، و پزشک در طی بررسی روتين با انجام آزمايش ادرار متوجه آن می شود. اما در مواردی که درگيری کليه شديد تر باشد ممکن است بيمار دچار علائمی مانند ورم ساق پا و گاهی ورم زیر چشم شود. همچنين افزايش فشار خون نيز يکی از علائم درگيری کليه می باشد.

.

11- سردرد: درگيری مغز در بيمار لوپوسی می تواند منجر به بروز سردرد شود. سردرد ناشی از لوپوس معمولاً شدید می باشد و با سردردهای قبلی بیمار متفاوت است و به مسکن جواب نمی دهد. سردرد می تواند به علت میگرن، افسردگی و اضطراب نیز باشد است. توصیه می شود در صورتی که سردرد جدید یا شدید ایجاد شد، هر چه سریعتر به متخصص روماتولوژی خود مراجعه نمائید، تا بررسی های لازم به عمل آید.

12- تشنج-علائم روانی: تشنج ممکن است از علائم فعاليت بيماری لوپوس باشد. همچنين تشنج می تواند در اثر ضايعات قديمی مغزی نيز ايجاد شود. بنابراين توصيه می شود در صورت بروز تشنج حتما به اورژانس بيمارستانی که روماتولوژيست دارد مراجعه نمائيد. یکی دیگر از تظاهرات بیماری لوپوس علائم روانی می باشد.در صورت ایجاد علائم روانی به متخصص روماتولوژیست خود مراجعه نمائید تا بررسی های لازم به عمل آید.

نقرس و دلایل ایجاد آن

نقرس یکی از انواع بیماری های ورم مفاصل می باشد که با درد همراه است. نقرس در اثر افزایش اسید اوریک در خون به وجود می آید. یکی از عوامل افزایش دهنده ی اسید اوریک، دریافت زیاد مواد غذایی حاوی اسید آمینه ی "پورین" است.

اسید اوریک اضافی موجود در خون به شکل کریستال هایی در مفاصل ته نشین شده و باعث قرمزی، متورم و گرم شدن، درد و التهاب یک یا چند مفصل می گردد که بیشتر در انگشت شست پا، پاشنه پا، قوزک پا، زانو و آرنج ظاهر می شود.

حدود 95 درصد از مردان و 5 درصد از زنان دچار نقرس می شوند. زنان قبل از یائسگی، جزو گروه درگیر با نقرس می باشند.

عواملی که موجب افزایش اسید اوریک و ایجاد نقرس می شوند:

1- افزایش تولید اسید اوریک به وسیله بدن

2- کاهش خروج اسید اوریک توسط کلیه ها

3- افزایش دریافت غذاهای پورین

4- بیماری های حاد

5- ضربه روحی

6- جراحی

7- تب

8- کمبود آب بدن

9- خوردن بیش از حد شام

10- بعضی از داروها مانند: آسپیرین

آیا شما در معرض خطر هستید؟

بعضی مشکلات احتمال بروز نقرس را افزایش می دهند. این مشکلات و بیماری ها شامل: افزایش فشار خون ، دیابت نوع 1 و 2 ، کلسترول بالا ، مشکلات گوارشی ، کاهش توده عضلانی، چاقی ، مصرف غذاهای پورین دار، گرسنگی یا کم خواری، بیماری های کلیوی و لوسمی (سرطان خون) و پسوریازیس (نوعی بیماری پوستی) و ناهنجاری در هموگلوبین.

توصیه به افراد مبتلا به نقرس:

- آب زیادی بنوشند( روزی 2 تا 3 لیتر). حتماً 1 لیوان آب، قبل از خواب بنوشند، زیرا این کار به کم شدن اسید اوریک کمک می کند.

- وزن خود را ایده آل و ثابت نگه دارند.

- اگر اضافه وزن دارند، وزن خود را کم کنند، اما برای کاهش سریع وزن نباید گرسنه بمانند یا کم خواری کنند،، زیرا کاهش سریع وزن، باعث افزایش اسید اوریک و به دنبال آن بدتر شدن نقرس می گردد. حداکثر کاهش وزن مجاز 500 گرم در هفته می باشد.

- از خوردن غذاهای پورین دار اجتناب کنند.

- از ریختن روغن زیاد در غذا جدا خودداری کنند.

منبع: تبیان

کپسول مفصلی Joint capsul

کپسول مفصل زانو به رنگ فیروزه ای دیده میشود

کپسول مفصلی بافت پرده ای شکلی است که اطراف مفصل را فرا میگیرد.

کپسول مفصلی مانند کیسه ای استوانه ای شکل است که مفصل در درون آن قرار میگیرد. دو طرف این کیسه استوانه ای به استخوان های تشکیل دهنده مفصل متصل میشود.

رباط های اطراف مفصل بر روی کپسول مفصلی قرار گرفته و به آن می چسبند و در مواردی با آن یکی میشوند.

کپسول مفصلی یکی از عوامل پایداری مفصل است.

منبع: ایران ارتوپد

چگونه استخوان‏های مان را قوی‏تر کنیم؟

استحکام و قدرت استخوان‏ها برای حفظ سلامت کل بدن، ضروری است. سعی کنید، عادات غذایی و ورزشی خود را طوری تنظیم کنید که باعث افزایش قدرت استخوان‏هایتان شوند.

1- غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین D را در برنامه غذایی روزانه خود مصرف کنید.

بهترین غذاها برای تامین کلسیم شامل: شیر و لبنیات، ماهی، بروکلی و سبزیجات برگی شکل تیره هستند.

منابع غذایی ویتامین D روغن کبد ماهی، کره، زرده تخم مرغ، خامه و جگر است .

2- غلات و نان سبوس دار را همزمان با غذاهای غنی از کلسیم نخورید، زیرا سبوس حاوی ماده‏ای است که به کلسیم متصل می‏شود و مانع جذب آن می‏شود.

3- غذاهای حاوی گوگرد را مصرف کنید که بهترین آنها سیر و پیاز است.

4- غذاهای حاوی فسفات (اسید فسفریک) را خیلی کم مصرف کنید مثل نوشابه های گازدار، زیرا فسفات باعث دفع کلسیم از بدن می‏شود.

5- غذاهای حاوی پروتئین حیوانی را کم بخورید مثل گوشت، زیرا مصرف زیاد این نوع غذاها باعث دفع کلسیم از بدن می‏شود.

6- مصرف کافئین را کاهش دهید، مثل چای و قهوه و کاکائو.

7- اگر می‏توانید، هر روز ورزش کنید. ورزش‏هایی مثل دویدن، بلند کردن وزنه و نرمش بدنی، برای حفظ سلامت استخوان‏ها، بهتر از بقیه هستند.

8- اگر فکر می‏کنید به میزان کافی کلسیم، منیزیم و ویتامین D را از طریق غذاها دریافت نمی‏کنید، می‏توانید از مکمل آنها استفاده کنید.

9- غذاهای حاوی سیلیس را مصرف کنید، زیرا سیلیس به جذب بهتر، کلسیم کمک می‏کند. منابع غذایی سیلیس شامل: پوست سیب زمینی ، فلفل سبز، فلفل قرمز، خیار و جوانه حبوبات مثل جوانه لوبیا است.

10- گیاهان دارویی استخوان‏ ساز را مصرف کنید. یونجه، سبزه ی دانه جو، ریشه گیاه قاصدک، گزنه، جعفری، غوزه گل رز (قسمت گرد پایین گلبرگ‏ها) تعدادی از این گیاهان دارویی هستند. شما می‏توانید دم کرده، تنتور یا قرص این گیاهان را مصرف کنید.

تذکرات:

1- در هر سنی می‏توان استخوان‏های سالمی ساخت، ولی اگر در سنین کمتر و جوانی این کار را شروع کنید، شانس بیشتری برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان خواهید داشت.

2- همیشه قبل از مصرف هر نوع مکمل یا گیاه دارویی با یک پزشک مشورت کنید.

3- تحقیقات نشان داده که پیاده روی و دویدن در ساخت استخوان‏های قوی و محکم، موثرتر از بقیه ورزش‏ها هستند.

4- اگر هر نوع سوال یا نگرانی در این رابطه دارید، قبل از هر اقدامی با یک پزشک یا متخصص مشورت کنید. اطلاعات بالا نمی‏تواند جای توصیه ‏ها و درمان‏های پزشکی را بگیرد.

منبع: تبیان

بهترين داروهاي مسكن درد التهاب مفاصل كدامند؟

خبر خوب اين است كه امروزه داروهاي زيادي براي التهاب مفصلي وجود دارند. اغلب آنها نسبتا بي خطر بوده و به خوبي تحمل مي شوند، اما هيچ دارويي نيست كه عارضه جانبي نداشته باشد.

 ولي اگر درد شما فقط پس از يك فعاليت غير معمول بروز مي كند، مي توانيد از يكي دو عدد قرص استامينوفن استفاده كنيد.

برخي از مردم به جاي آن آسپيرين را ترجيح مي دهند. اگر سابقه زخم معده ، خونريزي ، آسم يا آلرژي داريد، قبل از مصرف آسپيرين يا دارويي مثل ايبوپروفن با پزشك تان مشورت كنيد.

اگر علائم شما طولاني بوده و مربوط به فعاليت هايي هستند كه هميشه به آن ها نمي پردازيد، داروهاي ضدالتهاب غير استروييدي مانند: ايبوپروفن و ناپروكسن مي توانند درد شما را تسكين دهند. كساني كه آرتروز ملايمي دارند، مي توانند با مصرف تنها يك يا دو قرص از گروه داروهاي ضد التهابي غير استروييدي براي يك يا دو روز، بهبود يابند.

در صورتي كه علائم شما شديدتر و طولاني تر باشد، ممكن است درگيري مفاصل تان پيشرفته تر باشد و شايد نياز به دوز بالاتري از داروها بر طبق يك برنامه درماني منظم داشته باشيد.

به هر حال براي مصرف دارو حتما با پزشك تان مشورت كنيد.

آيا درمان هاي مکمل، براي درد التهاب مفصلي سودمند هستند؟

در مورد اين پرسش، نقطه نظرهاي متفاوتي وجود دارد و پاسخ كوتاه و آساني در مورد تمامي انواع درمان هاي مكمل التهاب مفصلي وجود ندارد. حتي تعريف درمان هاي مكمل از يك منبع به منبع ديگر متفاوت است. براي مثال، گرما، ماساژ، و كشش كه در مورد بسياري از افراد در تسكين علائم التهاب مفصلي كمك كننده هستند، توسط برخي به عنوان درمان مكمل قلمداد مي شوند، حال آن كه در واقع اين روش ها، براي سال ها از روش هاي استاندارد بوده اند. مشكل موجود در اين زمينه اين است كه درباره درمان هاي مكمل تا كنون بررسي كافي انجام نشده است. براي اكثر مردم، علائم مربوط به التهاب آرتريت از يك روز به روز ديگر در تغيير هستند. بنابراين اگر مثلا يك داروي گياهي را يک روز مصرف كرده ايد كه به هر دليل حال تان بهتر بوده است، ممكن است چنين تصور كنيد كه دارو باعث بهبودي شما شده است. در درمان التهاب مفصلي، حدود 30 درصد افرادي كه دارونما به جاي دارو استفاده كرده اند، حداقل به طور موقت بهبود علائم را گزارش نموده اند.

در پايان بايد گفت كه استانداردهاي كيفي براي داروهاي مكمل وجود ندارد. تحقيقات نشان مي دهد كه در ميان مارك هاي تجاري متفاوت، مقادير ماده فعال، متفاوت است و حتي اين تفاوت در ميان داروهاي داراي يك نوع برچسب تجارتي نيز ديده مي شود. همين يك دليل براي پرهيز از مصرف آنها كافي است.

يافتن يك داروي بي ضرر و مؤثر براي درد التهاب مفصلي کاري پيچيده است كه ممكن است به سال ها زمان نياز داشته باشد. تلاش براي دور زدن روش هاي استاندارد مي تواند نتايج زيان بار، اتلاف پول، وقت و انرژي را به دنبال داشته باشد.

منبع: وب سایت دکتر فرخانی

بیشتر چه کسانی در معرض مبتلا به آرتریت رومائید هستند؟

بيماري آرتريت روماتوئيد يک بيماري روماتيسمي مزمن نسبتا شايع است. شيوع اين بيماري در جوامع مختلف متفاوت و از ۵/۰ تا ۲ درصد متغير بوده که در ايران شيوع آن حدود يک درصد کل جمعيت است.

در اين بيماري بافت پوشاننده مفصل دچار التهاب شده که منجر به خشکي، تورم، درد و محدوديت در حرکت مفصل مبتلا مي شود. در اغلب موارد و درصورت درمان نشدن، اين التهاب ممکن است باعث تخريب بافت هاي مفصلي شده و منجر به ناتواني بيمار شود.

ابتلاي زنان ۲ تا ۳ برابر بيشتر از مردان است ولي با بالا رفتن سن، تفاوت ابتلاي زنان و مردان کم مي شود و اين بيماري ممکن است نوجوانان و جوانان را نيز مبتلا کند اما بيشترين سن ابتلا در بالغان بين ۳۵ تا ۵۵ سالگي است.

تاکنون علت قطعي به عنوان عامل شروع بيماري مشخص نشده است و در مجموع بررسي هاي صورت گرفته، مشخص شده به دلايل نامعلومي (باکتري، ويروس و...) سيستم ايمني بدن دچار اختلال شده و اين سيستم که نقش محافظت از بدن را عليه عوامل بيگانه دارد، عليه بافت هاي خودي به خصوص بافت پوشاننده مفصل عمل کرده و ايجاد آسيب مي کند.

براساس تحقيقات انجام شده، عوامل زمينه ساز متعددي از جمله علل ژنتيک و محيط هم در ايجاد بيماري موثر هستند.

منبع: تبیان اردبیل

ابوعلی سینا می نویسد که عسل دارای خاصیتی است که درد را ریشه کن می کند.

دانشمندان معتقدند که عسل باعث تحریک مغز برای ترشح مواد ضد درد می شود.دکتر رابرت هنکین  Robbert Henkin کتابی در این مورد به رشته تحریر درآورده که از خواص ضد درد عسل حکایت می کند.

ارزش درمانی عسل در درد استخوانها ، رماتیسم ، عرق النساء (سیاتیک) پا دردهای شدید و دردهای مفاصل بسیار زیاد است عده ای از پزشکان این خاصیت عسل را بر اثر اسید فرمیک آن می دانند. بیماران می توانند روی یک قطعه تنزیب مقداری عسل مالیده و روی موضع درد بگذارند و پس از دو ساعت آن را عوض کنند و ضمنأ صبحها دو قاشق سوپ خوری عسل به عنوان صبحانه میل نمایند.

درمان آرتروز با عسل 24

در درمان آرتروز مقداری عسل 24 را روی پارچه تمیز پهن کنید روی مفاصل بگذارید و هر 24 ساعت یکبار این کار تجدید شود و همچنین در درمان دردهای زانو ، آرنج ،و رگها و ماهیچه ها هر روز صبح ناشتا یک قاشق غذاخوری عسل بخورید و با کمی عسل موضع درد را ماساژ دهید.

درمان کوفتگی با عسل 24

جهت مداوای کوفتگی مقدار مساوی عسل و گلیسرین را مخلوط نموده و به محل کوفتگی بمالید بهبود آن را تسریع می کند.

درمان کمردرد در اثر باد گرفتگی عسل 24

اگر باد در کمر باشد پودر زنیان را با عسل خمیر کرده بر کمر بمالید.

درمان کمردرد عادی با عسل 24

در کمر درد عادی و مزمن که مربوط به دیسک نباشد 200 گرم پوره پیاز را با 100 گرم عسل مخلوط نموده و دو روز به حال خود بگذارید سپس صاف کرده مخلوط با عسل و تخم مرغ با عسل میل نمایید(به استثناء افراد مبتلا به دیابت ، نقرس ، فشار خون).

درمان ضربه خوردن یا صدمه دیدن استخوان

ساقه و برگ تازه علف هفت بند را بجوشانید با عسل خالص مخلوط نموده ضماد نمایید.

درمان رماتیسم با عسل 24

تخم ترب سیاه و دانه های خشخاش سفید از هر کدام 8 مثقال ساییده با هم وزن خود عسل مصفی (عسل بدون موم) مخلوط کرده و به موضع درد ببندید.خوردن عسل مصفی برای درمان رماتیسم کهنه بسیار نافع است.

شایان ذکر است که هر زنبور عسل یک عامل مؤثر برای درمان رماتیسم می باشد که از طریق مستقیم (نیش زدن زنبور به درد در صورت نداشتن حساسیت) و بطور غیر مستقیم (مخلوط با داروهای شیمیایی دیگر) به صورت آمپول مورد استفاده قرار می گیرد. معمولأ زنبورداران به خاطر خوردن عسل و نوش جان کردن نیش زنبور بندرت دارای تب رماتیسمی شده و از نعمت سلامتی کامل در طبیعت برخودار می باشند.

درمان درد مفاصل

روشهای درمان بیماریهای مفاصل با عسل 24

درمان درد مفاصل عبارتند از :

الف-شلغم را رنده کرده با عسل در ظرفی می پزند جوشانده غلیظ آن تسکین دهنده درد مفاصل نقرص و دمل می باشد.

ب-ضماد عصاره پیاز نرگس با عسل طبیعی بر اعضای دردهای مزمن عصبی و نقرس سبب از بین رفتن این دردها می گردد.

ج-بیماران مبتلا به درد مفاصل باید جوشانده برگ زیتون با عسل صبح ناشتا یک لیوان میل نمایند.

د-خوردن مخلوط سرکه و عسل با انگور فرنگی سبز(cassis) به علت داشتن مواد معدنی بسیار نافع است.

ه-مغز گردو را با زیره سیاه کرمانی نرم ساییده و با عسل مخلوط کرده به محل درد بمالید در تسکین درد مفاصل و پا درد مؤثر واقع می شود.

 درمان افسردگي

اگر انسانها کاملاً شبیه به هم بودند، شناخت علل افسردگی و درمان آن بسیار ساده تر بود. اما هر انسانی تجارب منحصر به فردی دارد. تفاوتهای فردی، ذاتی و زیست شناختی که افراد  مختلف با یکدیگر دارند درمان افسردگی را پیچیده می سازد. به همین دلیل یک نوع درمان برای همه ی افراد مناسب نیست. اما تحقیقات نشان می دهند که درمانهای ترکیبی شامل دارو و سایر روشهای درمانی برای بیشتر بیماران مفید است. در اغلب موارد درمان به سه مرحله تقسیم می شود. به خاطر داشته باشید که در این تقسیم بندی حد و مرز زمانی مشخصی بین مراحل وجود ندارد.

مراحل درمان افسردگی:
١- در مرحله حاد بیماری، هدف از درمان تسکین دادن علائم افسردگی است. این مرحله معمولاً ١٢-٦ هفته طول می کشد، اما ممکن است بسته به نوع درمان و پاسخی که به آن داده می شود بیش از این نیز به طول بیانجامد.
٢- در ادامه بیماری، درمان برای بهبودی انجام می گیرد. در این مرحله درمان متعادل می شود مثلاً میزان مصرف دارو تنظیم می شود. این مرحله ممکن است ٥-٤ ماه طول بکشد.

در مرحله آخر درمان نگهدارنده صورت می گیرد و هدف از آن جلوگیری از عود بیماری است. اگر  با وجود درمان چند دوره ، افسردگی ایجاد شده باشد یا فرد به صورت مزمن بی حوصله و افسرده باشد و یا در مواردی که عوامل مستعد کننده برای فرد وجود داشته باشد درمان مداوم مورد نیاز است چون در این افراد احتمال عود بیماری بیشتر است.

برای درمان چه نکاتی را باید در نظر داشت؟
در سیر درمانی، پزشک عمومی نقش مهمی ایفا می کند چرا که در اولین قدم علائم شما را ارزیابی می کند و ممکن است یک علت زمینه ای طبی برای افسردگی پیدا کند که با درمان آن مشکل برطرف شود. وقتی مشخص شد که مشکل اصلی افسردگی است، ممکن است برای شما داروی ضد افسردگی تجویز شود. برخی اوقات پاسخ به این درمان خوب است و به درمان بیشتری نیاز نیست. اما اگر درمان اولیه کافی نباشد پزشک ممکن است شما را به متخصص روانپزشکی ارجاع دهد. چون معمولا پزشک عمومی به جزئیات درمان مانند روان درمانی و درمانهای تخصصی نمی پردازد، برای انتخاب روانپزشک باید دقت کنید و به او اعتماد داشته باشید. ممکن است روانپزشکی که فرد دیگری آن را به شما معرفی و توصیه می کند، برای شما مناسب نباشد و با او نتوانید به راحتی ارتباط برقرار کنید.

اصول درمان افسردگی: 
* درمان افسردگی ممکن است شامل داروهای ضد افسردگی، مشاوره تخصصی، درمانهای رفتار شناختی و یا ترکیبی از اینها باشد.
* در درمان افسردگیهای خفیف تا متوسط ممکن است مشاوره ی تخصصی کافی باشد.
* اگر علائم اولیه بیماری شما شدید باشند احتمالا هم دارو و هم مشاوره ی تخصصی باید صورت گیرند.
* اگر علائم هشدار دهنده ای مانند افکار خود کشی یا خطر آسیب به خود یا دیگران یا علائم شدیدتری مانند فاصله گرفتن از جهان واقع یا جنون و یا سوء مصرف بیش از حد الکل و داروها وجود داشته باشند، احتمالا بیمار بستری می گردد.
* افسردگی معمولا به وسیله داروها مشاوره و روان درمانی ویا ترکیبی از اینها با موفقیت درمان می شود. با این حال ممکن است مدت زمانی نیاز باشد تا نوع دارو ، میزان آن و نوع روان درمانی و مشاوره مشخص شود. معمولا 12 - 4 هفته طول می کشد تا داروها تاثیر کنند. پس از آن روند درمان سریعتر می شود.
* در موارد نادری ممکن است از درمان با الکتریسیته برای افرادی که به درمانهای دیگر پاسخ نمی دهند یا علائم جنون یا رفتارهای خطرناک برای خود و دیگران دارند استفاده شود. این درمان یک تحریک الکتریکی است که باعث ایجاد یک تشنج خفیف می شود و به نظر می رسد که با اثر بر واسطه های شیمیایی مغز باعت تسکین علائم می شود. درمان مداوم:
در حدود نیمی از افراد مبتلا به افسردگی دچار عود علائم می شوند. ادامه دادن درمان برای 15 –7 ماه بعد از بهبودی، خطر بازگشت بیماری را کاهش می دهد.

 در این مدت :
* رژیم غذایی متعادلی داشته باشید.
* از مصرف الکل اجتناب کنید.
*  ورزش کنید.
* خواب مناسبی داشته باشید.
*  حمایت اعضای خانواده و دوستان کمک کننده خواهد بود.
افسردگی شدید ممکن است عامل خطری برای بیماری عروق کرونر یا حمله  قلبی محسوب شود، ولی مهمترین خطر اقدام به خودکشی است. در حدود 15درصد از بیماران  مبتلا به افسردگی از این طریق جان خود را از دست می دهند.

چرا باید افسردگی را درمان کرد؟
 هر کسی در هر سن، جنس، نژاد یا وضعیت اجتماعی ممکن است به افسردگی مبتلا شود. از هر 10 نفری که به پزشکان مراجعه می کنند یک نفر افسردگی دارد. در نیمی از موارد بیماری این افراد تشخیص داده نمی شود و درمان نشده باقی می ماند. اگر افسردگی درمان نشود کیفیت زندگی بسیار پائین آمده و خطر خودکشی همواره وجود دارد. ممکن است شما تشخیص ندهید که افسرده هستید و یا به دنبال درمان آن نباشید. اما هر چه زودتر به فکر علائم و به دنبال درمان باشید شانس درمان کامل، سریعتر و بیشتر است. پیشگیری از عود بیماری نیز بسیار مهم است.افسردگی در هیچ سنی طبیعی تلقی نمی شود و درمان آن اهمیت زیادی دارد. افسردگی در بچه ها معمولا به سختی تشخیص داده می شود. در نوجوانی ممکن است افسردگی به علت تغییرات هورمونی ایجاد شود. برخی اوقات والدین این بچه ها نیز افسرده هستند و باید درمان شوند.

همچنین افراد مسن ممکن است تصور کنند که احساس افسردگی آنها طبیعی است. درمان در این افراد از ناتوانی زودرس آنها جلوگیری می کند و از خطر مرگ مربوط به افسردگی می کاهد. حمایت خانواده در درمان افسردگی نقش مهمی دارد. داروها را نباید خودسرانه مصرف کرد. مصرف برخی داروها باهم ممکن است کشنده باشد. ترکیبات گیاهی نیز با برخی داروها تداخل دارند و ممکن است عوارض جدی ایجاد کنند. در برخی موارد حتی بعضی از غذاها ممکن است با دارو تداخل داشته باشند. بر اساس تاریخچه  بیماری، شدت و ماهیت افسردگی نوع دارو توسط پزشک انتخاب می شود و در مورد رژیم غذایی، و تداخلات دارویی توضیحات لازم داده می شود.

منبع:وبلاگ دکتر فروغ

روماتیسم مفصلی سبب درگیری مفاصل می شود و سبب بروز سفتی و درد و تورم مفاصل می شود. اگر یک زانو یا دست مبتلا به این بیماری شود سایر مفاصل نیز درگیر خواهند شد.

این بیماری معمولاً بیش از یک مفصل را درگیر کرده و هر مفصلی را دچار می کند. معمولاً احساس خستگی و گاهی اوقات تب ایجاد می شود. بعضی بیماران فقط برای چند ماه یا یک سال یا نهایتاً دو سال مبتلا به این بیماری بوده و بعد از طی این دوره بدون ایجاد هیچگونه ضایعه ای، بیماری رفع می شود. بعضی نیز گاهگاهی دچار علائم بوده و گاهی بهبود می یابند. دربعضی بیماران نیز ممکن است بیماری بسیار شدید بوده و برای سالها یا تمام عمر باقی بماند. این فرم بیماری منجر به بروز صدمات شدید به مفاصل می شود.

هر فردی می تواند به این بیماری مبتلاشود، اما این بیماری معمولاً در میانسالی شروع شده و در سنین پیری شایعتر است. اما کودکان و جوانان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.

علل اصلی بروز آرتریت رومائید

علل اصلی بروز این بیماری هنوز بطور کامل شناخته نشده است. اما می دانند که در این بیماری سیستم ایمنی فرد علیه بافتهای بدن وی وارد عمل می شوند. عللی که فرد را مستعد ایجاد این بیماری می کند شامل ژنتیک ، محیط و هورمونها می باشند 

تشخیص

تشخیص این بیماری راحت نیست زیرا آزمایش دقیقی جهت تشخیص این بیماری وجود ندارد، علائم این بیماری مشابه بیماریهای دیگر است و ایجاد کامل علائم، مدت زمان زیادی طول می کشد. اما جهت تشخیص مجموعه ای، از اخذ شرح حال، معاینات بالینی ، عکسبرداری و تستهای آزمایشگاهی کمک کننده می باشند.

درمان

روشهای زیادی جهت درمان این بیماری وجود دارد. منظور از درمان تسکین و کاهش درد، کاهش تورم ، کاهش یا توقف روند تخریب مفاصل ، کمک به ایجاد احساس بهتر در فرد و حفظ فعالیت او می باشد.

آموزش بیمار، برخورد و اقدامات صحیح خود بیمار با مشکلاتش و گروههای حمایتی که به فرد کمک می کنند. تا اطلاعات بیشتری در ارتباط با نحوه درمان، چگونگی انجام فعالیتهای بدنی و استراحت را داشته، نحوه بیان مشکلاتش را پیدا کند. این برنامه ها به بیمار کمک می کنند تا نکات بیشتری را در ارتباط با بیماری خود و نحوه کاهش درد، احساس کنترل بیشتر بر بیماری، اعتماد به نفس و داشتن یک زندگی فعالتر، بیاموزند.

درمانهایی که جهت بهبودی این بیماری مورد استفاده قرار می گیرند شامل تغییر در روش زندگی، داروها، جراحی ، مراجعات منظم به پزشک و روشهای درمانی جایگزین یا تکمیلی می باشند. 

از کارهایی که می توان جهت درمان این بیماری استفاده نمود تغییر در روش زندگی است که شامل ایجاد تعادل بین میزان فعالیت و استراحت ، مراقبت از مفاصل کاهش استرس های روانی، استفاده از یک رژیم غذایی سالم می باشد. 
از داروها برای کاهش درد ، تورم و توقف روند بیماری به سمت بدتر شدن استفاده می شود. دارویی که پزشک تجویز می کند براساس سلامت عمومی بیمار، شدت بیماری و اینکه بیماری تا چه اندازه شدید خواهد شد و مدتی که باید بیمار دارو بگیرد و اینکه دارو تا چه اندازه کارایی داشته و عوارض جانبی آن چه می باشد، خواهد بود.

روشهای جراحی زیادی جهت درمان این بیماری مورد استفاده قرار می گیرد. از این روش جهت تسکین درد، کمک به عملکرد بهتر مفاصل و عملکرد بهتر فرد در فعالیتهای روزمره خود استفاده می شود.

مراجعات منظم به پزشک بسیار مهم است.

اینکه آیا بیماری شدیدتر شده و آیا دارو کمک کننده بوده است، عوارض جانبی داروها ظاهر شده اند و در صورت نیاز داروها را عوض نماید. اقداماتی که ممکن است نیاز به انجام آن شود شامل: آزمایش خون، ادرار و عکسبرداری می باشد. 

روش درمانی جایگزین :

گاهی اوقات از رژیمهای غذایی خاص ، ویتامینها و سایر روشهای دیگر جهت درمان روماتیسم مفصلی استفاده می شود. بعضی درمانها به کاهش استرس بیمار کمک می کند. بسیاری از این روشها بی ضرر می باشند و اما باید گفت که این روشها بطور کامل و دقیق مورد بررسی قرار نگرفته اند لذا قبل از استفاده از آنها حتماً باید با پزشک مشورت شود.

منبع:وبلاگ دکتر فروغ