شکستگی استخوان از جمله مهمترین آسیب های بدن است که بدنبال ضربه ایجاد می شود.هر گونه تغییر شکل استخوان بدنبال ضربه، شکستگی نامیده می شود. به زبان دیگر اگر نیرویی که به استخوان وارد می شود بیش از حد تحمل آن بوده و بتواند شکل استخوان را تغییر دهد می گوییم شکستگی ایجاد شده است. این تغییر شکل ممکن است به اشکال متفاوت ظاهر شده و با شدت و ضعف همراه باشد.

پیشگیری از شکستگی استخوان

از کجا می‌توانید مطمئن شوید که دیگر استخوان هایتان نشکند, اتفاق همیشه می‌افتد اما می‌توانید بااستفاده از کلاه‌های ایمنی مخصوص، زانوبند، ساق‌بند و پوشیدن لباس و کفش مناسب موقع ورزش از خیلی از آسیب‌دیدگی‌ها جلوگیری کنید.

همچنین با یکسری کارها می‌توانید استخوان‌های محکمتری داشته باشید. چطور

• فعالیت جسمی زیاد داشته باشید، مخصوصاً کارهایی مثل پریدن و دویدن.

• با مصرف کلسیم و ویتامین D استخوان‌هایتان محکم‌تر خواهند شد. این یعنی حتماً باید هر روز شیر بنوشید و از غذاها و نوشیدنی‌هایی که مقدار زیادی کلسیم دارند، مثل کلم‌بروکلی و آب‌ پرتقال کلسیم‌ دار استفاده کنید.

منبع:دکتر حسین زاده متخصص ارتوپدی کرمان

 استخوان کشکک در جلو زانو قرار گرفته است و در پشت آن، قسمت مفصلی انتهای پایینی استخوان ران با آن مفصل میشود. مهمترین عضله ای که موجب حرکت زانو میشود عضله چهارسر ران است. با انقباض این عضله است که زانو در حالت مستقیم قرار گرفته و انسان توانایی ایستادن پیدا میکند.

عضلات توسط تاندون یا رباط ها به استخوان ها متصل میشوند و موجب اعمال اثر در محل مفصل و حرکت آن میشوند. عضله چهارسر ران نیز به توسط تاندون خود به قسمت بالایی استخوان درشت نی متصل میشود ولی در مسیر این تاندون استخوان کشکک قرار گرفته است. قسمتی از تاندون را که در بالای کشکک قرار گرفته را تاندون چهارسر و قسمتی را که در پایین آن است را تاندون کشکک مینامند.

تشخیص شکستگی کشکک زانو

تشخیص شکستگی توسط تاریخچه ، پرتونگاری و لمس کردن قسمت های جدا شده میسر است. به محض این که اطمینان حاصل شد که امکان شکستگی وجود دارد، محل آسیب را سرد کرده و توسط باندهای مخصوص فشار بر آن وارد کرد، آن را بی حرکت کرده و هرچه زودتر به متخصص ارتوپد مراجعه کنید. بعد از شکستگی معمولا” به مدت دو تا سه ماه درمان صورت می گیرد.

منبع: ایران ارتوپد ، تندرستی

گرچه اغلب درد هایی که در ناحیه ساق بوجود میایند بدنبال ضربه ایجاد میشوند ولی درد ساق علل دیگری هم دارد که ارتباطی به ضربه ندارد. منشا درد های ساق ممکن است در استخوان، مفصل ، عضله یا تاندون باشد و یا ممکن است علت درد در لیگامان ها، عروق، اعصاب یا حتی پوست باشد. 

وجود صافی کف پا یا تغییرات دیگر در قوس کف پا، زمینه را برای این بیماری فراهم می کند. این وضعیت در دونده ها و کسانی که درگیر فعالیت های بدنی شدید نظامی هستند بیشتر دیده می شود.

شایعترین عللی که میتوانند موجب درد ساق پا شوند عبارتند از :

- شکستگی استخوان

این بیماری که علت آن فشار آوردن زیاد و مکرر به ساق در حین ورزش هایی مانند دویدن، جهیدن و رقص است می تواند موجب درد ساق شود.

- اسپاسم عضلانی ساق پا

- انقباض دردناک عضلانی

اگر به عللی میزان بعضی مواد بدن مانند میزان کلسیم، سدیم یا پتاسیم تغییر کند عضلات بدن بخصوص عضلات ساق ممکن است دچار انقباض دردناک شوند.

- خونریزی

ضربه به ساق ممکن است موجب خونریزی در بافت های ساق بخصوص عضلات آن شود. این خونریزی موجب فشار به بافت ها و ایجاد تورم و درد شود.
 

- مشکلات عروقی ساق پا

- لخته شدن خون در ساق

- درد سیاتیک

- نوروپاتی 

- بیماری های عمومی

- زونا

منبع: ایران ارتوپد، تبیان

اندازه‌گیری تراکم استخوان

سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان نام روشی است که با استفاده از آن می توان سفتی و سختی و درجه محکم بودن استخوان های بدن را تعیین کرد. 

اندازه‌گیری تراکم استخوان یکی از راه‌های سنجش سلامتی است. در سال‌های اخیر با ورود دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان، تمایل فزاینده‌ای در میان پزشکان و در پی آن بیماران برای انجام این آزمایش و بررسی احتمال پوکی استخوان به وجود آمده است.

متاسفانه مثل بسیاری دیگر از روش های بررسی جدید با توجه به مدرن بودن این نوع عکسبرداری، برخی تصور می کنند معجزه می کند و تمایل زیادی برای انجام آن دارند، اما واقعیت این است که با وجود کمکی که اندازه گیری تراکم استخوان به تشخیص پوکی استخوان می کند، گاهی این آزمایش بی علت درخواست می شود و هزینه های اضافی بر جامعه تحمیل می شود.

تراکم استخوان چیست؟

از ابتدای تشکیل جنین به تدریج کلسیم در استخوان ها رسوب می کند و در زمان رسیدن به سن بلوغ و جوانی در بیست سالگی، استخوان ها کاملا متراکم می شوند.

چه زمانی تراکم استخوان را باید اندازه بگیریم؟

سنجش تراکم استخوان بیشتر در کسانی استفاده می شود که در معرض خطر ابتلا به استئوپروز یا پوکی استخوان هستند.

از آن جا که در خانم ها پس از یائسگی تراکم استخوان کم می شود و پس از شصت و پنج سالگی احتمال شکستگی به دلیل پوکی استخوان وجود دارد، در خانم های 65 سال و بالاتر بهتر است تراکم استخوان سنجش شود.

از موارد دیگری که این آزمایش توصیه می شود، شامل خانم هایی است که خیلی زود یائسه شده اند و کسانی که کورتون به مدت طولانی استفاده کرده اند.

در مواردی که استخوان ها با ضربه کوچکی شکسته شوند، مثلا وقتی با یک زمین خوردن ساده استخوان لگن می شکند، باید به پوکی استخوان شک و تراکم استخوان را اندازه گیری کرد.

پوکی استخوان در ابتدا هیچ علامتی ندارد، ولی می تواند موجب افزایش خطر شکستگی استخوان شود.

پس در موارد زیر توصیه می شود که از سنجش تراکم استخوان استفاده شود:

- بروز شکستگی استخوان بعد از یک ضربه خفیف

- ایجاد قوز در کمر به علت شکستگی های مکرر مهره

- مصرف کورتون به مدت طولانی ( مصرف این دارو موجب پوکی استخوان می شود)

- بروز یائسگی زودرس در سنین کمتر از 45 سال

- آمنوره یا قطع پریود های قاعدگی قبل از یائسگی به مدت بیش از یک سال

- وجود بیماری های همراه با پوکی استخوان مانند روماتیسم مفصلی و یا بیماری سلیاک

- سابقه وجود شکستگی لگن در خانواده مادری

- کم بودن شدید وزن به صورتی که BMI کمتر از 19 باشد.

منبع: تبیان

شایعترین علت زانوی پرانتزی انحراف قسمت بالایی استخوان درشت نی است که به آن ژنو واروم Genu varum میگویند. در این عارضه تنه استخوان درشت نی به خط محوری بدن نزدیکتر میشود به عبارت دقیقتر هرچه از بالای استخوان درشت نی یا تیبیا به سمت پایین تر میاییم، میبینیم استخوان به خط محوری بدن نزدیکتر شده است. البته گاهی علت زانوی پرانتزی در تغییر شکلی است که در قسمت های پایینی تنه استخوان ران ایجاد میشود.

آیا زانوی پرانتزی من نیاز به عمل جراحی دارد

اگر تنها مشکل شما شکل زانو است جواب منفی است. شما نیاز به جراحی ندارید. اگر تغییر شکل زانوی شما همراه با درد زانو است ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. بگذارید قدری بیشتر مسئله را باز کنیم.

ممکن است تنها مشکل شما این باشد که از شکل پرانتزی زانوی خود ناراحت هستید ( درست مثل کسی که از شکل بینی خود ناراحت است). در این صورت جراحی اصلاح شکل زانو، برای شما حکم یک عمل جراحی زیبایی را دارد. البته در این صورت میتوانید به تصمیم خودتان از پزشک ارتوپد بخواهید زانوی شما را جراحی و صاف کند ولی باید بدانید این کار عاری از خطر نیست.

احتمال بروز مشکلات در این جراحی خود خواسته بیش از یک عمل جراحی زیبایی بینی است. این عمل جراحی، یک عمل نسبتاٌ بزرگ است و احتمال خطراتی مانند عفونت محل عمل، شکستگی استخوان، جوش نخوردن یا دیر جوش خوردن محل جراحی، آسیب به عروق یا اعصاب ناحیه عمل، لخته شدن خون در عروق ساق و یا ایجاد زانو درد بعد از جراحی وجود دارد.

منبع: وبلاگ دکتر فروغ