درمان دیسک کمر - کمر درد

آشنايی با فيزيوتراپی

فيزيوتراپی يكی از شاخه های توانبخشی می باشد كه شامل شاخه های زير است :

   - الكتروتراپی
   -  حرکت درمانی و مكانوتراپی
   -  آب درمانی يا هيدروتراپی

الكتروتراپی

 الکتروتراپی یک اصطلاح گسترده‌ است. تمام روش‌هایی که به‌منظور درمان، در آن‌ها از ابزارهای الکتریکی استفاده می‌شود، در حوزه الکتروتراپی قرار می‌گیرند. فیزیوتراپیست‌ها در مرکز فیزیوتراپی به‌عنوان یکی از ابزارها و تجهیزات فیزیوتراپی در خصوص توان‌بخشی افراد، از الکتروتراپی استفاده می‌کنند. دستگاه های مورد استفاده در الكتروتراپی با هدف كاهش درد ، كاهش اسپاسم ، كاهش چسبندگی ، بازآموزی و تقويت عضلات بيماران به صورت زير تقسيم بندی می‌شود :

1- استفاده از اشعه مادون قرمز (IR : Infer a Red)

   اشعه مادون قرمز جريانی با طول موج 1000 تا 40000 آنگسترم می‌باشد كه وقتی با بدن برخورد می كند به گرما تبديل شده و باعث افزايش جريان خون در نقطه درمان می‌شود و در نتيجه باعث بهبود تغذيه و دور شدن مواد زايدی كه به علت سيكل درد ايجاد شده‌اند می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهـــش درد
2- كاهش اسپـاسم
3- كاهـش سفتـی
4- افزايش دامنه حركتی  
5- صدمات و ضايعات ورزشی
6- آماده سازی بيمار برای انجام حركات‌ ورزشی‌ و تكنيكهای ‌درمانی

2- استفاده از کيسه داغ (HP : Hot Pack)

   كيسه مخصوصی است كه دارای گرمای مرطوب بوده و ضمن گرم نمودن ناحيه مورد درمان با خاصيت افزايش گردش خون در ناحيه درمان كاربردهای زير را دارد.

موارد كاربرد :

1- كاهش اسپاسـم
2- كاهــش درد
3- كاهش‌چسبندگی
4- کاهش سفتی بافت نرم
5- فزايش دامنه حركتی
6- كاهش گرفتگی عضله
7- آماده‌سازی‌‌ بيمار‌ برای‌ انجام‌ حركات‌ ورزشی‌ و تكنيكهای‌ درمانی

3- استفاده از امواج مافوق صوت (US : Ultra Sound)

   اشعه مافوق صوت با فركانس بيش از 20000 هرتز و شدت 0.5 تا 3 ولت بر سانتيمتر با عمق نفوذ حدود 5 سانتيمتر كه با ايجاد گرمای عمقی در بدن باعث افزايش گردش خون و نفوذ پذيری غشاء سلولی و نيز تخليه منطقه درمان از مواد دردزا می‌شود.

موارد كاربرد :

1- از بين بردن چسبندگـی
2- كاهش التهاب
3- كاهش اسپاسم عضلانی
4- كاهش درد و ...
5- آزاد‌سازی‌‌ بافت‌ از مواد دردزا
6- افزايش‌دامنه‌حركتی

4- استفاده از امواج دياترمی (SWD : Short Wave Diathermy , MWD : Micro Wave Diathermy)

   از انواع امواج كوتاه راديويی است که طول موج SWD مورد استفاده در فيزيوتراپی 11متر و فركانس آن 12.27 مگاسيكل می‌باشد.
   طول موج MWD مورد استفاده در فیزیوتراپی 12 متر و فرکانس آن 2450 مگاسیکل می باشد که باعث ایجاد گرمای عمیقی در ناحیه درمان می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهش اسپاسم
2- كاهش درد
3- افزايش دامنه حرکتی

5- استفاده از جريان گالوانيک (Galvanic)

   در عضلاتی که به علت قطع عصب و يا ضايعه عصبی قادر به انقباض نيستند ، زمان تحريک بالايی لازم است تا جريان به همه فيبر های عضله برسد و باعث انقباض آن عضله شود و جريان گالوانيک با شدت 0.5 تا 2.5 ميلی آمپر ، ولتاژ کمتر از 100 ولت ، زمان تحريک 100 و 300 و 1000 و 3000 ميلی ثانيه را انتخاب کرده و باعث انقباض عضله می شوند.

موارد كاربرد :

1- ضايعات نخاعی
2- قطع عصب
3- نروپاتيهای شديد

6- استفاده از جريان فاراديک (FAR : Faradic)

   جريانی با زمان تحريك كوتاه است يعنی با زمان تحريك 0.1 و 0.3 و 1 و 3 ميلی‌ثانيه و در مواردی كه عصب سالم بوده ولی عضله توانايی لازم برای انقباض را ندارد به كار می رود.

موارد كاربرد :

1- سكته مغزی
2- بيماران ناتوان
3- بعد از تاندون ترانسفر
4- سالمندان ناتوان C.V.A
5- نروپاتي های خفيف و ميوپاتي ها

7- استفاده از جريان های پرفرکانس (IF : Inter Frential)

   در اين جريان از تداخل دو جريان پرفركانس ، يك جريان مدوله شده كم فركانس ايجاد می شود که امواج 2000 هرتز آن جهت تقويت عضلات عمقی و امواج 4000 هرتز جهت كاهش درد و اسپاسم استفاده می‌شود.

موارد كاربرد :

1- كــاهــش درد
2- كاهش التهاب
3- تقويت عضلات
4- كــاهــش ادم
5- بازآموزی عضلات
6- درمان‌ بی‌اختياری ‌ادرار

8- (TENS : Trancecutaneouse Electrical Never Stimulation)

   Trance cutaneouse Electrical Never Stimulation يعنی با استفاده از جريان الكتريكی از طريق پوست باعث تحريك عصب ناحيه درمان شويم و جريانی با فركانس 50 تا 150 هرتز می باشد كه شدت آن بين 12 الی 30 ميلی آمپر می باشد كه با اشكال مختلف و به صورت ضربه ای و نرمال طراحی شده است و از طريق بسته شدن دريچه درد و ترشح آندروفين باعث تشكيل درد می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهش‌ دردهای عصبی
2- كاهــش اسپاسم
3- كاهش دردهای متعاقب اعمال جراحی
4- كاهش ‌دردهای ‌متعاقب‌ صدمات ‌و ضايعات ‌ورزشی
5- كاهش دردهای مزمن و مداوم مثل كمر درد ، سردرد و ...

9- (HV : HighVoltage)

   اشعه ای با طول موج 100 تا 400 نانومتر بوده كه با بلوكه كردن سيستم سمپاتيك باعث افزايش گردش خون در ناحيه می شود.

موارد كاربرد :

1- افراد ديابتی
2- زخمهای فشاری
3- بيماران سرمازده

10- استفاده از اشعه ليزر (Light Amplification by Stimulated Emition of Radiation)

   تقويت نور بوسيله گسيل تشعشع تحريك شده که به اختصار ، ليزر خوانده می شود. در فيزيو تراپی از ليزر كم توان جهت ترميم و كاهش درد و ... استفاده می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهش التهاب
2- كاهش درد
3- كاهش چسبندگی
4- تاندونيت و بورسيت

11- (UV : UltraViolet)

   اشعه با طول موج 1800 تا 3900 آنگستروم و با عمق نفوذ كمتر از 0.1 ميلی متر است و با تأثيرات شيميايی كه در بافت های بدن ايجاد می كند جهت درمان برخی از اختلالات و بيماريهای پوستی و جلدی به كار می رود و بنابراين جريان خون و در نتيجه ساخت و ساز در ناحيه را افزايش داده و به ساخته شدن ويتامين D نيز كمك می شود.

موارد كاربرد :

1- ترميم زخم بسته
2- استئو مالاسی
3- زخم عفونی

12- استفاده از ماساژور يا Vibrator

   ماساژ عبارت است از يك سری حركات منظم و ريتميك كه توسط يك فيزيوتراپيست ماهر و يا با استفاده از يك دستگاه ويبريتور انجام می شود و بر روی سيستم عصبی عضلانی و گردش خون تأثير می گذارد.

موارد كاربرد :

1- ايجاد آرامش در بدن

2- كاهش‌چسبندگی
3- كمك به بازگشت خون
4- كاهش درد
5- تخليه ترشحات ريه
6- كاهش اسپاسم

حرکت درمانی و مكانوتراپی

   در ورزش درمانی با توجه به اينكه مشكل بيمار محدوديت حركتی ، كوتاهی يا ضعف و ناتوانی عضله است تكنيكهای درمانی مانند Mobilization ، Hold Relax ، P.N.F و ورزشهای ايزومتريك و ورزشهای مقاومتی برنامه ريزی شده و با استفاده از وسايل موجود در فيزيوتراپی از قبيل فنر ، قرقره ، وزنه ، صندلی چهار سر ، پارالل ، دوچرخه ثابت ، چرخ شانه ، نردبان شانه ، كشش مكانيكی گردن و ... هدف درمانی پيگيری می شود كه ورزش درمانی در دستور فيزيوتراپی تحت عنوان EXS مطرح می شود.

  آب درمانی يا هيدروتراپی

   استفاده از آب و خواص آن جهت اهداف درمانی را هيدروتراپی می نامند . در فيزيوتراپی از خواص درمانی آب در جهت كاهش اسپاسم و كاهش سفتی مفاصل و ... استفاده می شود.

موارد كاربرد :

1- افراد CP     
2- رفع خستگی
3- كاهش‌ استرسهای ‌روحی‌ و روانی
4- بيماريهای‌ روماتيسمی‌‌ مانند آرتريت‌ روماتوئيد و ...

فیزیوتراپی کمر درد

منبع: پزشکی

فیزیوتراپی چیست؟

 ماهیت فیزیوتراپی

فیزیوتراپی، فراهم کننده خدمات برای مردم و جمعیتها می‌باشد تا حداکثر حرکت و توانایی عمل(Movement and functional ability) را در طول دوران زندگی حفظ نماید و یا توسعه داده و به حال اول بر گرداند. مراکز فیزیوتراپی شامل ارایه خدماتی است به حرکت و عملکرد فرد میباشد که توسط فرآیند پیری یا صدمات و بیماریها، مورد تهدید قرار می‌گیرند. حرکت(Movement) کامل و کارامد در قلب چیزی قرار دارد که از آن به عنوان سلامتی نام برده می‌شود.

فیزیوتراپی به شناسایی و افزایش پتانسیلهای حرکتی برای بهبود، پیشگیری(Prevention)، درمان و نوتوانی، می‌پردازد. فیزیوتراپی شامل اثرات متقابل فیزیوتراپیست، بیمار و خانواده آنها و یا سایر افرادی می‌باشد که از بیمار مراقبت می‌کنند، بر یکدیگر می‌باشد، تا بتوانند پتانسیلهای حرکتی بیمار را ارزیابی کرده و در ایجاد اهداف مورد نظر همه با استفاده از دانش و مهارتهای ممتاز فیزیوتراپیست به توافق برسند.
دیدگاه منحصر به فرد فیزیوتراپیست از بدن و نیازها و پتانسیلهای حرکتی آن برای رسیدن به تشخیص و استراتژی درمانی نقش اساسی دارد و تثبیت کننده هر موقعیتی می‌باشد که در آن خدمات ارایه می‌شود. این شرایط با توجه به هدف فیزیوتراپی در بهبود سلامت، پیشگیری، درمانی و بازتوانی، متغیر است.

ماهیت فرایندهای فیزیوتراپی

فیزیوتراپی، خدمتی است که تنها با هدایت و نظارت یک فیزیوتراپیست صورت می‌گیرد وشامل : بررسی، تشخیص، برنامه ریزی درمانی، مداخله و ارزیابی می‌باشد.

بررسی (Assessment):

شامل معاینه (Examination) انفرادی و گروهی نقص‌های بالقوه یا بالفعل، محدودیتهای عملکردی، ناتواناییها، یا سایر مشکلاتی که توسط گرفتن تاریخچه، غربالگری و همچنین با استفاده از آزمایشات خاص و اندازه گیری و ارزیابی نتایج معاینات از طریق انالیز آنها در چهارچوب یک فرایند منطقی بالینی می‌توان به آن پی برد.

تشخیص (Diagnosis):

از معاینات و ارزیابی آنها بدست می‌آید و بیانگر نتیجه حاصل از فرایند منطقی بالینی می‌باشد. تشخیص ممکن است به صورت نقص حرکتی بیان شود یا شامل دسته‌های مختلفی از آسیبها، محدودیتهای حرکتی، توانائیها/ ناتوانیها یا سندرمها باشد.

برنامه ریزی (Planning):

با تعیین نیاز به مداخله آغاز می‌شود و معمولا به ایجاد برنامه‌ای برای مداخله ختم می‌شود که شامل اهداف نهایی قابل اندازه گیری که با بیمارخانواده یا فردی که از وی مراقبت می‌کند، قابل بحث می‌باشد.

مداخلات (Intervention):

انجام می‌شوند و برای رسیدن به اهداف توافق شده تغییر میابند و میتواند شامل :درمان با دست، بهبود حرکتی، استفاده از وسایل فیزیکی، مکانیکی و الکتریکی-درمانی، آموزش عملکرد، فراهم کردن وسایل کمکی و نحوه استفاده از آنها، راهنمایی و ارایه مشورت به بیمار، مستند سازی، هماهنگی و ارتباطات باشد. مداخلات همچنین ممکن است با هدف پیشگیری از آسیبها، محدودیتهای حرکتی، ناتوانیها یا صدمات صورت گیرند که در این صورت شامل بهبود و حفظ سلامتی، کیفیت زندگی و توانایی در تمام سنین و جمعیتها می‌باشد.

ارزیابی(Evaluation):

مستلزم انجام مجدد معاینات با هدف ارزیابی نتایج حاصل می‌باشد.

سابقه تکنيک هاي درماني فيزيوتراپي به بقراط ميرسد.درمان با اشعه خورشيد،آب گرم،ورزش،ماساژ و بسياري از تکنيک هاي ديگر به پيش از ميلاد ميرسد. دانشمندان ايراني و اسلامي بسياري بر آن افزودند.متاسفانه با افزايش جمعيت انساني و عدم توجه به اطباء بخصوص در ايران و کشور هاي اسلامي کارکرد اينگونه تکنيک ها کاهش يافت.

نوعي از طبيب ها(Physicians)با روشهاي خاص خود(دارو و تيغ) و برخورد آکادميک توانستند روش ضد عفوني را دوباره کشف و ترويج نمايند.عامل بيماريزا دوباره کشف و زير ميکروسکوپ تاييد شد. بزرگترين توفيق اين گروه با کشف داروهاي آنتي بيوتيک و ضدالتهابي بود.

اين گروه پزشک با رويکردي دوباره روش هاي درماني قديمي را نيز احيا کرد. ازجمله روشهايي که تاثير فيزيولوژيک آن آشکار بود. تمرين درماني،گرما درماني وديگر متد ها که به آن تکنيک هاي جديدي مانند الکتروتراپي افزوده شد.
اين روش درماني به عنوان درمان فيزيولوژيک(Physiologic Therapeutic) و سپس به فيزيوتراپي معروف گشت.

مکانيسم آموزشي دراين رابطه دچار تغيير شد. ايجاد بيمارستانهاي بزرگ ،صنعتي شدن و جنگ هاي بزرگ حضور همه جانبه در همه بيماريها ،تاکيد بر سيستم حرکتي براي کار و شغل و جنگ فيزيوتراپي را تغيير داد تا اين پزشک جديد با نام فيزيوتراپيست به عرصه برسد.

منبع: بیتوته

روش های درمانی فیزیوتراپی

1) الكتروتراپي( Electrotherapy ):

     استفاده از دستگاههای پیشرفته الکتروتراپی جـهت تسهیـل و تسـریع رونـد بهبود به عنوان جزئی از برنامه درمانی و توانبخشی بیماران می باشد. بخش مجهز به دستگاه‌هاي الكتريكي مانند TENS ، فاراديك ، IDC , MWD ، اينتر فرنشيال ( IF) )، اولتراسوند, ( US ) مادون قرمز( IR )،ليزر،دستگاه های وازوپنومتیک و...می باشد كه در آنها از سيگنال‌هاي الكتريكي، مغناطيسي، امواج الكترومغناطيسي و امواج صوتي استفاده مي‌گردد ، كه در جهت كاهش درد ، التهاب، اسپاسم، تسريع ترميم بافت، تحريك فيبرهاي عصبي و عضلاني موثر می باشد.

2) مكانوتراپي(Mechanotherapy) :

     حرکت درماني ، حرکت دادن قسمتهاي مختلف بدن بوسيله خود بيمار يا متخصص فیزیوتراپی حرکت درماني ناميده مي شود اين روش درماني مورد استعمال وسيعي براي معالجه ضايعاتي بدن دارد خصوصاْ مدت زماني که بيمار بستري است بايستي حرکت را شروع نمود تا از خشک شدن مفصل و سفت شدن مفصلهاي جلوگيري نمود. منظور از اين درمان استفاده از وسايل مكانيكي از قبيل وزنه، فنر، دوچرخه ثابت، تخته تعادل، شولدر ويل و دستگاه هاي ورزشي و ... مي‌باشد كه براي افزايش قدرت، استقامت عضلاني و افزايش يا حفظ دامنه حركتي مفاصل بدن بكار مي‌رود.

3)تمرين درماني (Exercise Therapy) :

     با بكارگيري اين روش درماني فيزيوتراپيست به بيمار جهت بدست آوردن عملكرد و حركات بدون درد، انعطاف پذيري بافت‌هاي نرم انقباضي و غيرانقباضي ثبات و قدرت و هماهنگي و تعادل و الگوهاي حركتي صحيح و در نهايت افزايش قدرت و تحمل عضله به بيمار كمك مي‌نمايد. در این بخش برای افراد با توجه به ضایعه خاصی که دارند برنامه تمرینی طراحی می شودوتوسط فیزیوتراپیست آموزش و نظارت می شود . در انتهای جلسات درمانی برنامه ورزشی جهت استفاده در منزل به صورت مکتوب و با تصاویر گویا به بیمار ارائه می شود.

4)منوال تراپي ( Manual Therapy ):

     اين نوع درمان بوسيله تكنيك‌هايي كه با دست انجام مي‌شود براي كاهش درد، اسپاسم عضله و بهبود محدوديت‌هاي قابل برگشت و اختلالات عملكردي در مفاصل و برطرف كردن Trigger Point ها انجام مي‌شود . MLD یکی از تکنیکهای تخصصی ماساژ میباشد که دراین مرکز درمانی جهت درمان عارضه لنف ادم متعاقب درمان سرطان پستان به عنوان قسمتی از درمان ترکیب CDT برای این بیماران انجام میشود.

5) فیزیوتراپی بیماران بستري دربخش ها 

     شامل فيزيوتراپي تنفسي و اندام‌ها مي‌باشد. فيزيوتراپي بعد از عمل جراحي جهت پيشگيري از عوارض بستري بودن بيماران از قبيل محدود شدن مفاصل، تحليل عضلات، خطرات گردش خون در اندام‌ها و همچنین كاهش درد و اسپاسم عضلانی، كاهش ادم، حفظ دامنه حركتي، جلوگيري از عوارض ناشي از اختلالات ريوي و گردش خون، كاهش آتروفي، حفظ تحرك و قدرت نواحي فوقاني و تحتاني منطقه عمل شده، بهبود حركات عملكردي بيمار(در صورت نياز توصيه و آموزش استفاده از وسايل كمكي)، بهبود ثبات مفصل در بخش‌هاي مختلف انجام مي‌شود.

 علاوه بر بخش‌ها ، فيزيوتراپي در بخش‌ ICU توسط فيزيوتراپيست‌هايي كه به بخش مراجعه مي‌نمايند انجام مي‌شود. فيزيوتراپي تنفسي(chest physiotherapy) با هدف برقراري تهويه ريوي كافي و كامل براي بيمار توسط تصحيح الگوي تنفسي بيمار و همچنين كمك به تخليه ترشحات ريه و تميز نگاه داشتن راه‌هاي هوايي صورت مي‌گيرد.

منبع: وبلاگ دکتر دقاق زاده