درمان دیسک کمر - کمر درد

دیسک بین مهره‌ای:

یک دیسک بین مهره‌ای (بهانگلیسی: ( Intervertebral disc‏ به صورت بالشتک یا صفحه‌ای بین دو جسم مهره در ستونفقراتقرارمی گیرد و جذب کننده فشارهایی است که به ستون مهره‌ها وارد می‌شود. بنابراین دیسک‌های بین مهره‌ای همانند یک کمک فنر، ضربات وارده به ستون فقرات را خنثی می‌کنند. این عناصر به هنگام اعمال فشار، قابلیت تغییر شکل داشته و بدین طریق شدت ضربات را کاهش می‌دهند. شکل اصلی دیسک‌ها زمانی که تحت فشار نباشند، کروی است؛ ولی هنگامی که در حد فاصل مهره‌ها قرارمی گیرند، تحت تاثیر فشار وارده، پهن می‌شوند و شکل تخم مرغ را به خود می‌گیرند. دیسک‌ها در ناحیه کمری (لومبار) به علت تحرک زیاد، ارتفاع بیشتری دارند. دو دیسک بین مهره‌ های L4-L5 و L5-S1 قسمت پایینی کمر) که از تحرک بالایی برخوردار هستند، نسبت به دیسک‌های فقرات کمری فوقانی ضخامت بیشتری دارند.

از وظایف مهم دیسک‌های بین مهره‌ای، تسهیل حرکات در ستون فقرات است که به سه صورت اصلی خم شدن (فلکسیون) صاف شدن (اکستانسیون) و چرخش طرفی (روتاسیون) انجام می‌گیرند که حرکت خم شدن ممکن است به سمت جلو یا طرفین باشد.

اجزای دیسک بین مهره‌ای

هر دیسک بین مهره‌ای شامل دو قسمت است:

• بخش مرکزی بنام هسته دیسک که نرم و آبدار است. به این قسمت، نوکلئوس پالپوزوس می‌گویند. هسته دیسک ژله مانند و نیمه جامد بوده که حاوی مواد زیر است:
• آب حدود 90 درصد
• کلاژن
• گلیکوپروتئین

هسته دیسک یک بخش قابل اتساع است. دیسک‌های بین مهره‌ای در طول روز مقداری از آب خود را از دست می‌دهند و درنتیجه کوتاهتر شده، ولی با استراحت دوباره به طول اولیه خود برمی گردند. براین اساس، ممکن است به طور طبیعی اختلاف قدی حدود 2 سانتی متر از صبح تا عصر ایجاد شود.

• بخش محیطی که هسته دیسک را دربرمی گیرد. این قسمت، حلقه فیبری یا آنولوس فیبروزوس نامیده می‌شود. بخش محیطی، حلقه‌ای فیبری غضروفی (فیبروکارتیلاژ) است.

خاصیت ارتجاعی دیسک بین مهره‌ای بستگی به کافی بودن مقدار آب موجود در هسته مرکزی و سالم بودن حلقه لیفی آن دارد. فشارهای اعمال شده به هسته دیسک به بخش محیطی دیسک بین مهره‌ای انتقال می‌یابد. ازاین نظر، بخش محیطی در حفاظت از قسمت مرکزی نقش دارد.

آسیب دیسک بین مهره‌ای

آسیب دیسک بین مهره‌ای به علت ضربات و یا تغییرات تدریجی ناشی از افزایش سن (فرآیند پیری) اتفاق می‌افتد. ضربه‌های وارده به ستون فقرات ممکن است منجربه پارگی فیبرهای بخش محیطی گردد که نتیجه آن بیرون زدگی قسمتی از هسته دیسک است. به بیرون زدگی هسته دیسک و آزاد شدن آن از بخش محیطی (آنولوس فیبروزوس)، فتق دیسک بین مهره‌ایمی‌گویند. به دلیل تحرک زیاد در ناحیه کمری، دیسک‌های این قسمت از ستون مهره‌ها بسیار آسیب پذیر هستند. بیشترین موارد فتق دیسک بین مهره‌ای ناحیه کمری، در دیسک‌های L4-L5 و L5-S1 اتفاق می‌افتد که با فشار بر روی ریشه‌های عصبی L5 و S1 همراه می‌گردد.

ضایعه دیسک بین مهره‌ای با افزایش سن بیشتر می‌شود. فرآیند پیری ازطریق کاهش مقدار آب موجود در قسمت هسته دیسک، از خاصیت ارتجاعی آن می‌کاهد. همچنین خاصیت ارتجاعی بخش محیطی دیسک بین مهره‌ای که از حلقه فیبری غضروفی تشکیل شده‌است، با افزایش سن کاهش می‌یابد که در برخی از افراد ممکن است سریعتر از زمان مورد انتظار رخ دهد. کاهش خاصیت ارتجاعی بخش محیطی و مرکزی دیسک بین مهره‌ای، یک عامل مهم آسیب آن محسوب می‌گردد.

ارتباط میان حرکات دیسک و مفاصل بین مهره‌ای

نکته‌ای که باید توجه داشت این است که حرکات دیسک بین مهره‌ای در هماهنگی با  مفاصل بین مهره ای پشتی صورت می‌گیرد. بنابراین، اختلال در حرکات هر یک از آنها، منجر به نقص عملکرد حرکتی در دیگری می‌گردد. 

منبع: ویکی پدیا 

اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک

اطلاعات اولیه

بافت عصبی کل سیستم عصبی بدن را شامل می‌شود که از سلولهای عصبی یا نورون (Neuron) و سلولهای پشتیبان به نام سلولهای گلیال یا نوروگلی (neuroglia) تشکیل شده است. نورون واحد ساختمانی و عملکردی دستگاه عصبی است که در مرحله جنینی از اپی‌اتلیوم پوشاننده لوله عصبی منشا می‌گیرد. ویژگیهای اصلی نورونها تحریک پذیری و تولید تکانه‌ها یا ایمپالسهای عصبی و انتقال این تکانه است. هر نورون از جسم سلولی و دو نوع زایده به نامهای دندریت و اکسون تشکیل شده است. جسم سلولی حجیمترین قسمت سلول و حاوی هسته و عمده ارگانلهای سلول عصبی است.
دندریتها که به صورت زوایدی کوتاه و بلند ، منشعب و متعدد دیده می‌شوند و گیرنده تحریکات هستند. اکسون (axon) ، زایده‌ای است بلند و منفرد که انتقال تحریکات را از جسم سلولی به سلولهای سایر بافتها بر عهده دارد. محل تماس سلولهای عصبی با یکدیگر و یا با سلولهای سایر بافتها جهت انتقال تحریکات ، اصطلاحا سیناپس نامیده می‌شود. دستگاه عصبی شامل دستگاه عصبی محیطی و دستگاه اعصاب مرکزی است. دستگاه عصبی محیطی متشکل از گانگلیونها و اعصاب محیطی است. گانگلیونها یا عقده‌های عصبی ساختمانهایی هستند که محل قرار گیری جسم سلولی نورونها در خارج از سیستم اعصاب مرکزی می‌باشند.

اعصاب محیطی

دستگاه عصبی محیطی از گانگلیونها و اعصاب محیطی تشکیل شده است که اعصاب محیطی خود شامل دو نوع حسی و حرکتی می‌باشند. اعصاب حرکتی و حسی در حالت کلی به دو دسته سوماتیک و احشایی تقسیم می‌شوند. آن دسته از اعصاب حرکتی که عضلات مخطط را عصب دهی می‌کنند و عمل آنها ارادی است، اعصاب حرکتی سوماتیک نامیده می‌شوند. دسته‌ای از اعصاب حرکتی که صاف جدار احشا و سلولهای مترشحه را عصب دهی می‌کنند اعصاب حرکتی احشایی یا غیر ارادی نامیده می‌شوند که دسته اخیر تحت عنوان دستگاه عصبی اتونوم هستند.
اعصاب حسی ، تحریکات دریافتی از قسمتهای مختلف بدن را به مغز و نخاع منتقل می‌کنند. آن دسته از اعصاب حسی که تحریکات دریافتی از پوست را به سیستم عصبی مرکزی انتقال می‌دهند به اعصاب حسی سوماتیک موسوم هستند. آن دسته از اعصاب حسی که تحریکات دریافتی از ارگانهای احشایی را به سیستم عصبی مرکزی منتقل می‌نمایند، اعصاب حسی احشایی نامیده می‌شوند. تحریکات دریافتی توسط اعصاب حسی احشایی بدون آگاهی انسان انجام می‌گیرد و از این نظر ، جز سیستم عصبی خودکار یا اتونوم محسوب می‌گردد.

دستگاه عصبی اتونوم یا خودمختار

آن دسته از نورونهای حرکتی که فعالیت  عضلات صاف، ترشح غدد ، ریتم قلب و در مجموع فعالیت ارگانهای احشایی را تنظیم می‌کنند تحت عنوان سیستم عصبی اتونوم شناخته می‌شوند. دستگاه عصبی اتونوم از تعداد زیادی گانگلیون اتونوم و دو نورون حرکتی در هر زنجیره به نام نورونهای پیش‌ گانگلیونی و پس گانگلیونی تشکیل شده است. نورنهای پیش گانگلیونی ، نورونهایی هستند که جسم سلولی آنها در سیستم عصبی مرکزی قرار گرفته و اکسون آنها برای سیناپس با نورون بعدی تا گانگلیون امتداد یافته است.
نورونهای پس گانگلیونی ، نورونهایی هستند که جسم سلولی آنها در گانگلیونی واقع شده و اکسون آنها تا ارگان عامل امتداد یافته و پایانه عصبی را تشکیل داده است. در نورون پیش گانگلیونی و پس گانگلیونی در محل گانگلیون با یکدیگر سیناپس می‌یابند. اعصاب حرکتی سیستم عصبی اتونوم از دو بخش سمپاتیک و پاراسمپاتیک تشکیل شده است.

اعصاب سمپاتیک

در بخش سمپاتیک ، جسم سلولی نورون پیش گانگلیونی در شاخ جانبی ((Lateral horn نخاع قرار گرفته و اکسون آن به نام رشته پیش گانگلیونی پس از خروج از نخاع وارد گانگلیون سمپاتیک در مجاور مهره ها یا نزدیک احشا شده و با نورون پس گانگلیونی سیناپس حاصل می‌کند. اکسون نورون پس گانگلیونی به نام رشته پس گانگلیون به ارگان عامل ختم می‌‌گردد. در اعصاب سمپاتیک رشته پیش گانگلیونی معمولا کوتاه بوده رشته پس گانگلیونی بلند می‌باشد.
از آنجایی که اعصاب سمپاتیک در ناحیه سینه‌ای - کمری از نخاع خارج می‌شوند، به بخش سینه‌ای - کمری نیز موسوم هستند.در اعصاب سمپاتیک نوروترنسمیتر مترشحه از رشته پیش گانگلیونی استیل کولین و از رشته‌های پس گانگلیونی ، نوراپی‌نفرین می‌باشد (ماده‌ای که از بخش مرکزی غدد کلیوی نیز ترشح می‌شود) و به همین دلیل اعصاب سمپاتیک را اعصاب آدرنرژیک نیز می‌نامند.

اعصاب پاراسمپاتیک

در بخش پاراسمپاتیک ، همانند بخش سمپاتیک ، جسم سلولی نورون پیش گانگلیون در شاخ جانبی نخاع قرار گرفته و اکسون آن به نام رشته پیش گانگلیونی وارد گانگلیون پاراسمپاتیک (معمولا در مجاورت یا دیواه ارگان عامل) شده و با نورون پس گانگلیونی سیناپس حاصل می‌کند. اکسون نورون پس گانگلیونی به نام رشته پس گانگلیونی به فاصله کوتاهی پس از ترک گانگلیون به ارگان عامل ختم می‌گردد.
به این ترتیب در اعصاب پاراسمپاتیک بر خلاف اعصاب سمپاتیک رشته پیش گانگلیونی بسیار بلند و رشته پس گانگلیونی کوتاه می‌باشد.از آنجا که اعصاب پاراسمپاتیک در ناحیه جمجمه‌ای - خاجی از نخاع خارج می‌شوند، به بخش جمجه‌ای - خاجی موسوم هستند. در اعصاب پاراسمپاتیک نوروترنسمیتر مترشحه از رشته‌های پیش گانگلیونی و پس گانگلیونی ، استیل کولین است و به همین دلیل اعصاب پاراسمپاتیک را اعصاب کولینرژیک نیز می‌نامند.

تقسیم بندی شیمیایی سیستم عصبی خودمختار

بر اساس ماده میانجی آزاد شده می‌توان سیستم عصبی خودمختار را به بخشهای کولینرژیک و نورآدرنرژیک تقسیم کرد. نورونهایی که کولینرژیک هستند عبارتند از: کلیه نورونهای پیش عقده‌ای ، نورونهای پس عقده‌ای پاراسمپاتیک از نظر تشریحی ، نورونهای پس عقده‌ای سمپاتیک از نظر تشریحی که به غدد عرق عصب می‌دهند ، نورونهای سمپاتیک از نظر تشریحی که روی عروق خونی عضلات مخطط ختم شده و هنگام تحریک موجب اتساع عروقی می‌شوند.
باقیمانده نورونهای پس عقده‌ای سمپاتیک نورآدرنرژیک هستند یا ظاهرا در مورد سلولهای آدرنرژیکی بافت عضله قلبی آدرنرژیک می‌باشند. قسمت مرکزی غده فوق کلیوی در اصل یک عقده سمپاتیک است که در آن سلولهای پس عقده‌ای آکسونهای خود را از دست داده و مستقیما نوراپی‌نفرین ، اپی نفرین و مقداری دوپامین را به داخل جریان ترشح می‌کنند. نتیجتا نورونهای پیش عقده‌ای کولینرژیکی که به این سلولها می‌روند به صورت اعصاب حرکتی ترشحی این غده در آمده‌اند.

تخلیه کولینرژیک

اعمال تولید شده توسط فعالیت بخش کولینرژیک سیستم عصبی خود مختار آن دسته از اعمالی هستند که با جنبه‌های نباتی زندگی روزمره سروکار دارند. مثلا عمل کولینرژیک با افزایش دادن فعالیت عضلات روده‌ای ، افزایش دادن ترشح معدی و شل کردن اسفنگتر پیلور ، موجب پیشبرد گوارش و جذب مواد غذایی می‌شود. به این دلیل و برای قرار دادن آن در مقابل عمل کاتابولیک بخش نورآدرنرژیک ، بخش کولینرژیک گاهی سیستم عصبی آنابلیک نامیده می‌شود. این بخش از اعصاب باعث تنگ شدن مردمک چشم و انقباض مثانه می‌شود.

تخلیه نورآدرنرژیک

بخش نورآدرنرژیک در حالات فوریتی به صورت یک مجموعه واحد تخلیه می‌شود. اثرات این تخلیه ارزش قابل ملاحظه‌ای از نظر آماده کردن فرد برای مقابله با فوریتها دارند. به عنوان مثال ، تخلیه نورآدرنرژیک تطابق را در چشمها شل کرده و مردمکها را گشاد می‌کند (به منظور ورود نور بیشتر به چشمها) ،  ضربان قلب را تند کرده و فشار خون را بالا می‌برد و رگهای خونی پوست را تنگ می‌کند (که خونریزی از زخمها را محدود سازد). تخلیه سمپاتیک باعث تقویت هوشیاری می‌شود و غلظت گلوکز و اسید های چرب آزاد خون را افزایش می‌دهد (به منظور تامین انرژی بیشتر)، بنابراین تخلیه سیستم عصبی سمپاتیک بر اثر فوریتها ، بدن را آماده ستیز یا گریز می‌کند.
تخلیه سمپاتیک در انسان روزه‌دار کاهش می‌یابد و هنگامی که انسان روزه‌دار مجددا تغذیه می‌کند، افزایش می‌یابد. این تغییرات می‌توانند کاهش فشار خون و فعالیت متابولیک ناشی از روزه‌داری و تغییرات مخالف ناشی از غذا خوردن را توجیه کنند. وزیکولهای گرانول‌دار کوچک در نورونهای سمپاتیک پس عقده‌ای واجد ATP و نوراپی نفرین هستند و وزیکولهای بزرگ محتوی نوروپپتید y می‌شود. اعمال ناشی از ترشح شدن ATP و نوروپپتید y ، هنوز روشن نیستند.

فارماکولوژی سیستم عصبی خودمختار

فارماکولوژی علمی است که در مورد تغییرات ایجاد شده در ارگانها بر اثر داروها و مواد دیگر ، بحث می‌کند. سیناپسهای محیطی مسیرهای حرکتی خودمختار یک محل منطقی برای دستکاری فارماکولوژیک عمل احشایی است. زیرا انتقال در آنها به روش شیمیایی انجام می‌‌گیرد. مواد میانجی در انتهاهای عصبی ساخته شده و انبار می‌شوند و سپس در نزدیکی نورونها ، سلولهای عضلانی و سلولهای غده‌ای که روی آنها عمل می‌کنند آزاد می‌گردند. این میانجیها به رسپتورهای (گیرنده‌های) موجود در سطح غشایی این سلول می‌چسبند و موجب بروز اعمال خاص آنها می‌شوند و آنگاه بوسیله جذب یا متابولیزم از آن ناحیه حذف می‌گردند.
هر یک از این مراحل را می‌توان با عواقب قابل پیش بینی تحریک یا مهار کرد. در انتهاهای سمپاتیک ، بعضی از داروها موجب تشکیل ترکیباتی می‌شوند که جایگزین نوراپی نفرین در گرانولها می‌شوند و این میانجیهای کاذب ضعیف یا غیر فعال بر اثر پتانسیلهای عملی که به این انتهاها می‌رسند به جای نوراپی‌نفرین آزاد می‌شوند. عده‌ای از داروها و سموم اعمال موسکارینی دارند که عبارتند از: ترکیبات مشابه استیل کولین و داروهایی که استیل کولین استراز را مهار می‌کنند. در میان این دسته اخیر ماده حشره کش "پاراتیون" و "دی ایزوپروپیل فلوئور فسفات" از مشتقات گازهای جنگی هستند که با تولید وسیع استیل کولین استراز ، موجب مرگ می‌شوند.

منبع: دانشنامه رشد

کلینیک درد دکتر محمد پیریایی متخصص درد

عوارض درمان دستی دیسک کمر

فیلم آموزشی

مشاهده فیلم برروی لینک بالا کلیک کنید.

کلینیک درد دکتر محمد پیریایی متخصص درد

پیشگیری از کمر درد و دیسک

فیلم آموزشی

مشاهده‌ی فیلم

استفاده از ليزر در درمان بيماريها تحت عنوان ليزر درماني شناخته مي شود در واقع ليزر استفاده از نور جهت يافته و تقويت شده مي باشد كه خواصيرا براي آن بوجود مي آورد.

بسته به ميزان قدرت ليزر مي توان از ليزر بجاي چاقوي جراحي براي برش استفاده كرد و يا براي تسريع ترميم زخمها آنرا بكار گرفت.

نقش ليزر در درمان درد:

ليزر مي تواند با كاهش التهاب و اثرات ترميمي و نفوذ به بافتهاي ضايعه ديده درد را كاهش دهد .ليزر مي تواند با تحريك نقاط طب سوزني تاثيرات طب سوزني را ايجاد نمايد.

چرا تاثير ليزرها متفاوت است؟ 

توان ليزر بسته به ميزان انرژي توليد شده و تعداد ديودهاي استفاده شده متغير است.قدرت ليزرهايي كه براي درمان درد استفاده مي شوند از چند ميكرووات تا ۱۵ وات متغير است .تعداد ديودها و توان ليزر بر قيمت دستگاه و تاثير گذاري آن موثر است.لذا ليزرهاي تك ديودي با قدرت چند ميكرووات ارزشي در حدود ۲-۵ ميليون تومان دارد ولي ليزرهاي چند ديودي با قدرت چند وات ارزشي بالاتر از۲۰ ميليو ن دارد كه هر چه قدرت بيشتر مي شود قيمت دستگاه بصورت تساعدي بالا مي رود.

لذا تبليغاتي كه براي استفاده از ليزر در كلينيكها مي شود يكسان نبوده و بسته به نوع ليزر مورد استفاده و تبحر كاربران تاثيرات متفاوتي از ليزر خواهيم ديد.

دانش متخصص و كاربر بر نتيجه درمان بسيار تاثير گذار است.

با استفاده از ليزر درمانی کمر درد مي توان درد هاي ناحيه كمر ديسك كمري آرتروز و دردهاي عضلاني زانو درد ،درد شانه و حتي دردهاي ناشي از صدمات ورزشي را درمان نمود.

مركز طب فيزيكي و توانبخشي تبسم واحد دردهاو مشکلات عضلاني و استخوانی مجهز به انواع ليزرها با كاربران و متخصصين توانمند برای جراحی دیسک با لیزر مي باشد كه با استفاده از علم روز به بيماران كمك مي كنند.

منبع: دکتر دقاق زاده

کلینیک درد دکتر محمد پیریایی متخصص درد

درمان دیسک کمر با طب فیزیکی و توانبخشی

مشاهده‎ی فیلم آموزشی

نمایش فیلم

امروزه روشهای متنوعی برای درمان فتق دیسک کمر وجود دارد. این روشها عبارتند از جراحی معمولی، جراحی میکروسکوپی، جراحی اندوسکوپی، کوبولیشن و جراحی لیزری .

جراحی دیسک را می توان با استفاده از بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام داد. برای انجام این عمل معمولا بیمار به شکم خوابانده شده و برش کوچکی در پشت کمر داده می شود. در روش معمولی جراحی دیسک پس از باز کردن عضلات زوائد خلفی مهره ها رویت می گردد. با برداشتن قسمتی از زوائد خلفی لایه احاطه کننده اعصاب نخاعی و ریشه عصبی دیده می شوند. با کنار کشیدن ریشه عصبی دیسک معیوب دیده شده و قسمت در رفته دیسک همراه با قسمت مرکزی خارج شده و پس از اطمینان از آزاد شدن ریشه عصبی محل عمل لایه به لایه تا سطح پوست دوخته می شود.  در روش میکروسکوپیک یرش کوچکتر بوده و با کمک میکروسکوپ بدون برداشتن زوائد خلفی، دیسک خارج مي‌شود. مزيت اين روش علاوه بر كوچكتر بودن برش جراحي و عدم آسيب به عناصر استخواني اين است كه با بزرگنمايي حاصل از ميكروسكوپ احتمال آسيب به ريشه عصبي بسيار پايين است.

در روش اندوسكوپي هم برش بسيار كوچكي به موازات خط وسط داده شده و با ورود اندوسكوپ جراح قطعه در رفته ديسك را پس از كنار زدن عضلات و برداشتن ليگامان خارج مي‌كند. بدليل محدوديت در ديد جراح امكان تخليه ديسك‌هاي شديد با اين روش وجود ندارد .روشي كه اغلب در بيماران بكار مي‌رود روش جراحي ميكروسكوپي است. اين بيماران  يك روز قبل از عمل بستري مي‌شوند. كساني كه بيماري خاصي مانند بيماري قلبي، فشار خون بالا، ديابت يا بيماري‌هاي ديگر نداشته باشند مي‌تونند روز عمل بستري شوند. اين بيماران بايد به صورت ناشتا ساعت 7 صبح به بيمارستان، قسمت پذيرش مراجعه نمايند. با انجام برخي آزمايشات و مشاوره‌هاي لازم بيمار آماده عمل مي‌شود.

معمولا بيمار عصر روز عمل يا صبح فردا پس از ويزيت مي‌تواند بستر را ترك كرده و راه برود. راه اندازي با حضور نرس انجام مي‌شود. پس از راه اندازي و اطمينان از وضعيت عمومي وي، بيمار مرخص مي‌شود. بيمار يك هفته در منزل استراحت نسبي دارد. ورزشهاي لازم و ميزان تحرك وي در هنگام ترخيص به او گفته خواهد شد. پس از يك هفته بيمار در مطب يا كلينيك بيمارستان ويزيت شده و دستورات لازم به او داده خواهد شد.

منبع: وبلاگ تخصصی اتاق عمل

دیسک کمر از دردهای مزمنی است که بیش از 60 درصد افراد جامعه و بخصوص زنان شاغلی را که پشت‌ میزنشین هستند، گرفتار می‌کند. این بیماری سن خاصی ندارد و می‌توان زمان شروع آن را از 18 سالگی ذکر کرد. جالب است بدانید در میان ورزشکاران، اسب‌سواران، بازیکنان فوتبال، ژیمناست‌ها ، کشتی‌گیران و وزنه‌برداران بیش از دیگران گرفتار این بیماری می‌شوند.

گرفتن شرح حال و موقعیت شغلی فردی که با درد کمر به متخصص مراجعه می‌کند، در تشخیص دیسک بسیار تعیین‌کننده است، همچنین: تغییر موقعیت و جابجایی ناگهانی هنگام بلندشدن از خواب، راه‌رفتن و نشستن طولانی با درد بسیار زیاد در مبتلایان به دیسک کمر همراه است. از سوی دیگر با استراحت و دراز کشیدن، درد ناشی از دیسک تا اندازه‌ای تخفیف پیدا می‌کند، اما از بین نمی‌رود. همچنین این افراد در اندام‌های تحتانی چون پا احساس سوزش دارند.

منبع: ایسنا

درصد زیادی از مبتلایان به دیسک کمر احتیاجی به عمل جراحی ندارند و با تغییر الگوی زندگی و انجام تمرینات ورزشی و به کارگیری دستگاه‌ها و وسایل کمکی و روش‌های موجود در حیطه تخصصی طب فیزیکی بهبود می‌یابند.

درد کمر، گردن و زانو از شایع‌ترین مشکلات عصبی عضلانی در کشور است و از یک کودک دچار فلج مغزی تا افراد مسنی که دچار ناراحتی‌های عصبی عضلانی می‌شوند، همگی در ردیف دریافت‌کنندگان خدمات طب فیزیکی و توانبخشی قرار می‌گیرند.

آموزش‌های شغلی و جلوگیری از نشستن مداوم و طولانی و تقویت عضلات کمر از طریق انجام ورزش‌های خاص به از بین رفتن دردهای ناشی از دیسک و ترمیم آن بسیار کمک می‌کند.

در ارتباط با خودداری مبتلایان به دیسک از مصرف مواد غذایی که طبع سردی دارد، باید گفت: بر این اساس مصرف گوشت گاو و لبنیات تهیه‌شده از شیر گاو و سایر مواد غذایی که طبع سرد دارد، مثل بادمجان و گوجه‌فرنگی به مبتلایان به دیسک کمر توصیه نمی‌شود؛ چرا که این دسته از خوراکی​ها باعث تحریک درد می‌شود.

منبع: ایسنا

دیسک غضروفی است که بین دو مهره قرار گرفته است و همچون فنری از فشار مهره بالایی کمر به مهره پایینی جلوگیری می‌کند، اما زمانی دچار دیسک کمر می‌شویم که به دلیل ورزش سنگین، چاقی، تصادفات، موارد مادرزادی، جابجایی مهره‌ها، آرتروز و بالابودن سن، دیسک دچار ضایعه شود و خاصیت ارتجاعی خود را از دست دهد و محتویات داخل آن بیرون بزند. البته جالب است بدانید این ساختار باعث جلوگیری از افتادن دیسک در نخاع و فشار روی اعصاب و در نهایت جلوگیری از اختلال اعصاب و فلج قسمتی از عصب می‌شود.

دکتر توانا با تاکید بر این‌که بیرون‌زدن دیسک به واردشدن فشار به ریشه‌های عصبی ناحیه کمر و درد شدید در قسمت فوقانی یا تحتانی کمر منجر می‌شود، می‌افزاید: البته شغل‌های سنگین، برخی ورزش‌ها چون وزنه‌برداری، خم و راست‌شدن زیاد، بلندکردن اجسام سنگین، نشستن طولانی‌مدت و به‌دنبال آن ضعف عضلات، زایمان‌های مکرر و افزایش وزن می‌تواند در ابتلا به دیسک کمر بسیار موثر باشد.

منبع: ایسنا

در خصوص روشهاي درمان ضايعات ديسك كمر باید گفت: حدود 100 سال پيش ابتدا پوست بيمار در ناحيه كمر باز مي‌شد؛ سپس استخوان‌ها برداشته مي‌شد تا نخاع ديده شود؛ پس از آن نخاع باز مي‎شد تا ريشه‌هاي عصبي كه به رشته‌هاي ماكاروني شبيه است، مشاهده و در نهايت پس از رسيدن به ديسك، ضايعات تخريب شده تخليه شوند. سپس نخاع ترميم شده و لايه‌هاي بعدي درمان مي‌شدند تا به پوست برسند.

عوارض جراحی:

در اين جراحي‌ها، بيمار در بيهوشي كامل به سر مي‌برد، و نبايد از عوارض زياد اين جراحي غافل شد كه يكي از مهمترين اين عوارض فلج شدن بيماران بود. البته ضعف‌هاي عضلاني و دردهاي عصبي تا پايان عمر از ديگر عوارض اين روش محسوب مي شود. ضمن اين كه در اين جراحي بيمار پس از عمل بايد مدتها استراحت مي‌كرد.

استفاده از اين روش براي هر نوع فتق ديسك بين مهره‌يي و تحت هر شرايطي امكان پذير است و به دلايلي براي سه گروه از بيماران به شدت توصيه مي شود؛

يكي بيماراني كه به دليل شرايط كاري شان نمي توانند بعد از جراحي استراحت كنند مثل ورزشكاران حرفه‎اي، مديران و فعالان مشاغل حساس مانند پزشكان، دندانپزشكان، خلبانان

و ديگر بيماران با بيماري زمينه‌اي مانند ديابت، ام اس، سرطانها، پرفشاري خون و بيماران قلبي

و گروه سوم افراد مسن كه به هر دليلي بيهوشي براي آنها مضر يا خطرناك است.

منبع: شهروند دیجیتال

  کلینیک درد دکتر محمد پیریایی متخصص درد

فیلم آموزشی درمان دیسک کمر

برای مشاهده روی لینک زیر کلیک کنید

نمایش فیلم

1.علل مادرزادی:

• خاجی شدن پنجمین مهره کمری و کمری شدن اولین مهره خاجی
• نامتقارن بودن مفاصل بین مهره ای
• لغزش مهره

.2تومورها:

• که در حوصله این بحث نمی گنجد و با توجه به معاینه و شرح حال گیری پزشک حاذق باید مورد تشخیص و درمان قرار گیرد. این تومورها می توانند مربوط به ناحیه کمری و نخاع کمری و شبکه اعصاب این ناحیه و یا انتشار یافته از اعضا ی دیگر بدن و به عبارتی متاستاتیک باشند.

.3ضربه:

• به مفهوم هرگونه فشار و یا کشش بیش از حد تحمیل شده به ناحیه فقرات کمری
• رگ به رگ شدن(Strain) حاد یا مزمن مهرها
• شکستگی های جسم مهره ای و یا زوائد عرضی
• نیمه دررفتگی سطح مفصلی(Facet Syndrome) که معمولا در بسیاری از این گونه دردها در تصاویر پرتوشناسی گرفته شده از کمر بیمار شواهد خاصی از یک ضایعه دیده نمی شود و فقط پزشک مجرب در زمینه دردهای کمری به وجود این درگیری پی می برد.
• تورم یا پارگی دیسک بین مهره ای

.4بیماری های التهابی:

• آرتریت روماتوئید
• اسپوندیلیت آنکیلوزان

.5بیماری های دژنراتیو(آرتروز):

• استئوآرتریت مهره های کمری
• دیسک آرتروز و بدنبال آن فتق دیسک

.6بیمار یهای متابولیک:

• استئوپروز(پوکی استخوان)
• استئومالاسی(نرمی استخوان)

.7عفونت:

• عفونت حاد فضای بین مهره ای و استئومیلیت حاد مهره(عفونت حاد خود استخوان مهره)
• سل، استئومیلیت مزمن، عفونت قارچی و در ایران بروسلوز یا همان تب مالت.

.8عوامل مکانیکی:

• عوامل داخلی مانند کم بودن قوام عضلات، فشار دراثر بد قرار گرفتن بدن در حالت نشسته و ایستاده، دردهای مربوط به عضلات و نیام ها و ناپایداری ستون مهره ای
• عوامل خارجی مانند فیبروم رحم، تومورها و عفونت های درون لگن، بیماری های مفصل خاجی-خاصره ای و اسکولیوز ستون مهره ای که درمان نشده باشد.

.9بیماری های ناشی از اختلال جریان خون:

• آنوریسم آئورت شکمی و نارسایی های سیاهرگی
• انسداد تدریجی و پیشرونده آئورت و شریان ایلیاک ممکن است باعث درد کمر، کفل و اندام تحتانی گردد.

• مسمومیت با فلزات سنگین مانند رادیوم

.11عوامل روانی:

مانند هیستری و تمارض

.12بیماری های دستگاه گوارش:

مانند پانکراتیت مزمن و پارگی خلفی زخم معده.

منبع: امید کلینیک

موارد استفاده کایروپرکتیک وطب فيزيكي

روش کایروپرکتیک در موارد زیر قابل استفاده است :

-آرتریت ) التهاب مفاصل(

- آسم

- کمردرد

- شب ادراری

- برونشیت

- بورسیت (التهاب کپسول مفصل(

- سندرم تونل کارپال )درد شدید در ناحیه مچ دست(

- جابجایی دیسک گردن

- سندرم خستگی مزمن

- سرفه

- سرگیجه

- گوش درد

- غش

- سردرد و میگرن

- فشار خون بالا

- اختلال بیش فعالی

- سوء هاضمه

- کولیک اطفال

- نازایی

- مشکلات قاعدگی

- ام اس

- گرفتگی عضلانی

- نورالژی (درد ریشه عصب(

- پوکی استخوان

- دردهای مزمن و طولانی مدت

- ذات الریه

- مشکلات بارداری

- مشکلات یائسگی

- کشیدگی و التهاب تاندون

- درد سیاتیک

- بیماری التهاب مفصل فک

منبع: دکتر دقاق زاده

برای اطلاع از چگونگی تاثیر کمربند طبی بر دیسک ها بر روی

مشاهده

کلیک کنید.

اثرات کایروپرکتیک وطب فيزيكي

بهترین اثر کایروپرکتیک بر روی کمردرد حاد، درد گردن و سردردهای ناشی از استرس است. برخی از شواهد نشان می‌دهند که در این موارد، روش کایروپرکتیک حتی از درمان های رایج پزشکی موثرتر است.

بیشترین اثر کایروپرکتیک بر روی اختلالات عضلانی و اسکلتی مانند صدمه به تاندون ها و رباط ها است. این روش همین اثر را بر روی بیماری های گردن، سر و بازو، به خصوص میگرن، سردردهای تنشی، سفتی گردن و کجی گردن دارد.

نواحی دیگری که در خارج از محدوده ستون فقرات قرار دارند و این روش درمانی بر روی آنها اثربخشی خوبی دارد عبارتند از: زانو ها، مچ، آرنج، مچ پا و سایر مفاصل.

شواهد نشان می دهند که کایروپرکتیک برای درمان بیماری هایی که تحت تاثیر عصب واگ هستند، مانند گاستریت ( التهاب معده )، آسم یا آلرژی ها هم موثر است.

برای اثربخشی بیشتر، گاهی اوقات این روش را همراه با طب سوزنی انجام می‌دهند.

اصلاح وضعیت ستون فقرات با استفاده از روش کایروپرکتیک می‌تواند سطح واسطه های التهابی (پروستاگلاندین ها) را کاهش و بتااندورفین (کاهش دهنده های طبیعی درد) را افزایش دهد. تمام این موارد حداقل باعث کاهش درد در بدن می‌شوند.

مهم ترین محل های اثرگذارنده در کایروپرکتیک وطب فيزيكي

-  نخاع، به وسیله ستون فقرات محافظت می‌شود و شاهراه اصلی سیستم عصبی شماست که تمامی احساسات، حرکات و فعالیت‌های کل بدن را کنترل می‌نماید و مسلما با یک ستون فقرات سالم و طبیعی ، بدن شما توانایی بیشتری در بهبود یافتن خواهد داشت.

- دیسک‌ها، موجب کاهش اصطکاک بین مهره‌ها می‌شوند و اگر به هر دلیلی متورم و یا از هم گسسته شوند، بر روی اعصاب و یا نخاع فشار وارد می‌آورند و منجر به درد یا بی‌حسی در نواحی گردن، کمر، بازوها و پاها می‌شوند.

- استخوان‌های ستون فقرات (که به شکل مهره‌هایی روی هم قرار گرفته‌اند) ممکن است دچار انحراف شوند و همین امر به اعصاب بدن آسیب می‌رساند و منجر به کشیدگی غیر متعادل عضلات و درد شدید می‌شود.

منبع: دکتر دقاق زاده

از عواملی که در کاهش دردهای ناحیه‌ی کمر به ما کمک می‌کند عبارتند از:

خوب خوابیدن

ورزش آرام

کنترل وزن

تحریک الکتریکی

فیزیوتراپی یا کایروپرکتیک

یوگا

داروهای مسکن

مکمل‌ها

کمپرس سرد و گرم

آب درمانی

برای مشاهده‌ی اطلاعات بیشتر روی همین قسمت کلیک کنید.

اصطلاحات مربوط به دیسک کمر و گردن

کایروپرکتیک واستئوپاتي و درمان دستي چیست؟

دیگر نگران کمردرد، پادرد و سردردها‌ی مزمن خود نباشید، چون بدرمان دستي به راحتی درمان می‌شوند. پزشکان در آینده دیگر هیچ دارویی تجویز نخواهند کرد، بلکه بیماران را به مراقبت از قالب انسانی خود از طریق رعایت برنامه صحیح غذایی و راه های مختلف پیشگیری از بیماری‌ها تشویق خواهند کرد.

لغت کایروپرکتیک (chiropractic) ریشه یونانی دارد. chiro به معنای دست و practic به معنای توسط دست انجام دادن است    .

کایروپرکتیک عبارت است از علم شناخت مفاصل بدن، به ویژه ستون فقرات و هماهنگ کردن آن ها به منظور پیشگیری و درمان. البته تنظیم و تطبیق مفاصل و استفاده آن در علم پزشکی به 2000 سال قبل برمی‌گردد.

روش کایروپرکتیک بر این نظریه استوار است که بدن انسان دارای یک قدرت درونی برای درمان بیماری هاست و دستگاه عصبی، نقش مهمی را در حفظ سلامتی ایفا می کند. اما جابجایی های خفیف مفاصل بدن و یا حرکات نامناسب بدنی، بر روی جریان الکتریکی اعصاب اثر گذاشته و باعث اختلال در سلامت انسان می شود.

درمانگر در این روش با اصلاح وضعیت استخوان ها ، عضلات ، اعصاب ، مفاصل و به خصوص ستون فقرات، باعث بهبود عملکرد دستگاه عضلانی اسکلتی و اعصاب و بازگرداندن سلامتی به بیمار می شود.

تاریخچه کایروپرکتیک

بقراط پدر علم طب، با انجام دادن مانورهایی روی ستون فقرات و مفاصل به درمان خیلی از بیماری ها می‌پرداخته‌است و پس از او ابوعلی سینا، پزشک بزرگ ایرانی نیز از این روش ها استفاده می کرده‌ است.

تئوری جدید کایروپرکتیک در سال 1895 میلادی توسط "دانیل دیوید پلامر" پایه گذاری شد.

این روش به سرعت در دنیای مدرن پیشرفت کرد و اولین دانشکده کایروپرکتیک توسط پلامر در سال 1897 تاسیس شد.

پلامر معتقد بود که وظیفه اولیه یک درمانگر کایروپرکتیک، درمان بیماری ها نیست، بلکه درمان اختلالات عصبی ناشی از جابجایی ناچیز مفاصل است.

در ایران هم این رشته، در سال 1980 به طور رسمی توسط وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی مورد تایید قرار گرفت.

وسایل مورد نیاز در کایروپرکتیک ودرمان دستي

متخصص طب فيزيكي وتوانبخشي، بعد از این که انحراف موجود در مهره‌های بدن را شناسایی کرد، با فشار قابل توجهی که بوسیله دست اعمال می‌کند، مهره‌ها را به‌ جای اولیه خود باز می‌گرداند. این تنظیم همزمان با کاهش فشار بر روی اعصاب، باعث ردیف شدن مجدد مهره‌ها شده و تحرک فرد را افزایش می‌دهد و باعث کم شدن درد و خشکی و گرفتگی می‌گردد.

طب فيزيكي وتوانبخشي کمک می‌کند تا شما به اهمیت حرکت سالم، نحوه صحیح قرار گرفتن بدن و ورزش‌های تقویتی پی ببرید. روش‌هایی از قبیل گرمای مرطوب، کیسه یخ، ماساژ و کشش ممکن است به کار گرفته شود تا باعث کاهش درد، بی‌حسی و تحریکات عصبی شده و یا به بازگشت تعادل ستون فقرات کمک کند.

در کایروپرکتیک هیچ عمل جراحی صورت نمی‌گیرد و هیچ دارویی تجویز نمی‌شود. فرد بیماری که نیاز به دارو یا عمل جراحی داشته باشد، به متخصص مربوطه ارجاع داده می شود

پزشک طب فيزيكي وتوانبخشي با بررسی تاریخچه بیماری، رادیوگرافی، ام‌آرآی (MRI) و ای ام جی (EMG) و انجام معاینات محلی ارتوپدی اعصاب و دیگر آزمایش های پاراکلینکی به منشا بیماری پی می‌برد و به معالجه می‌پردازد.

منبع: دکتر دقاق زاده