اسپوندیلیت آنکیلوزان و علت بروز آن
اسپوندیلیت آنکیلوزان، یک بیماری روماتیسمی دردناک و پیشرفتکننده است که
معمولا مفاصل ستونفقرات را درگیر میکند ولی میتواند سایر مفاصل را نیز
در برگیرد و حتی میتواند روی سایر اندامها (چشم، ریه، روده و قلب) اثر
بگذارد. اسپوندیلیت آنکیلوزان یا a.s به وضعیتی گفته میشود که در آن، همه
یا برخی از مفاصل ستون فقرات باهم درآمیخته و یکپارچه میشوند. برخی
پزشکان، این بیماری را با نام «روماتیسم ستون فقرات» معرفی کردهاند.
اسپوندیلیت آنکیلوزان یا روماتیسم ستون فقرات یعنی چسبیدن ستون مهرهها به هم.
مشخصه اصلی این بیماری چسبیده شدن ستون مهره است که تقریبا در دوسوم بیماران اتفاق میافتد. این بیماری بیشتر در افراد جوان و در دهه دوم و سوم زندگی آنها دیده میشود و در مردان سه برابر بیشتر از زنان است، در حالی که در گذشته این میزان ۹ برابر بود. علت کم شدن این میزان آن است که چون در زنان بیماری as خیلی غیرعادی بروز پیدا میکند و ممکن است از ستون مهره شروع نشود، پزشکان متخصص دچار سردرگمی میشدند ولی با اطلاعات جدید و آشنایی بیشتر پزشکان با بروز این بیماری در خانمها، این رقم سه برابر نسبت به مردان کاهش پیدا کرده است. بروز بیماری بعد از ۵۰ سالگی خیلی کم است، اگرچه ممکن است دیده شود زیرا بیش از ۹۵ درصد بیماری تا این سن بروز پیدا میکند.
▪ علت بروز این بیماری چیست؟
ـ علت اینکه چرا این بیماری به وجود میآید، هنوز مشخص نیست اما as یکی از
بیماریهایی است که ژنتیک در آن بسیار دخالت دارد.
ما سه بیماری در زمینه روماتولوژی داریم که عامل ژن در آن بسیار قوی است: پسوریازیس، لوپوس و همین as که زمینه فامیلی دارد و با ژن خاصی به نام b۲۷ همراهی قوی دارد، بهطوری که بیش از ۹۰ درصد بیماران as دارای این ژن هستند، گرچه برخی مواقع در as ثانویه یعنی asای که ثانویه به بیماریها به خصوص بیماریهای رودهای ظاهر میشود، ممکن است این ژن نقش کم رنگتری داشته باشد ولی در غالب موارد as زمینه ژنتیکی دارد.
حتی در بستگان این بیماران ممکن است as به طور کامل بروز نکند اما علایم خفیفی را از as در آنها پیدا کنیم. به عنوان مثال به جای اینکه این افراد دردهای ستون مهرهای پیدا کنند دردهایی در کف پاشنه، دردهایی بین دو کتف و قسمت جلوی سینه دارند که گاهی اوقات میتواند طولانیمدت باشد، به طوری که کاملا برای پزشکان گمراهکننده است تا اینکه متوجه زمینه فامیلی آنها بشویم و بدانیم که این افراد در بستگانشان بیماری as دارند و این علایم غیرعادی، علایم ثانویه as است، البته اینطور نیست که اگر ژن وجود داشته باشد، فرد حتما به این بیماری مبتلا شود.
عفونت خاصی به نام کلبسیلا در ایجاد این بیماری دخیل دانسته شده است که این میکروب به خصوص از راه دستگاه گوارش وارد بدن میشود و ممکن است به دلیل شباهتاش با ساختمانهای مفاصل و ستون مهره، علایم واکنش بدن نسبت به این میکروب را در ستون مهرهها و مفاصل پیدا کنیم. پس در یک زمینه ژنتیکی مشخص که b۲۷ است فرد دچار عفونتهای خاصی میشود و این عفونت خاص به ایجاد بیماری as در این افراد منجر میشود. به همین دلیل هم است که بیشتر افراد علایم خود را در دهه دوم و سوم زندگیشان نشان میدهند چون به هر حال یک بار با این میکروب تماس داشتهاند و بیماری در این مدت بروز میکند و به همین دلیل است که هر چه سن بالاتر میرود شیوع as کمتر میشود.
منبع: روزنامه سلامت
