عمل بسته دیسک
فیزیوتراپی چیست؟
فیزیوتراپی چیست؟
ماهیت فیزیوتراپی
فیزیوتراپی، فراهم کننده خدمات برای مردم و جمعیتها میباشد تا حداکثر حرکت و توانایی عمل(Movement and functional ability) را در طول دوران زندگی حفظ نماید و یا توسعه داده و به حال اول بر گرداند. مراکز فیزیوتراپی شامل ارایه خدماتی است به حرکت و عملکرد فرد میباشد که توسط فرآیند پیری یا صدمات و بیماریها، مورد تهدید قرار میگیرند. حرکت(Movement) کامل و کارامد در قلب چیزی قرار دارد که از آن به عنوان سلامتی نام برده میشود.
فیزیوتراپی به شناسایی و افزایش پتانسیلهای حرکتی برای بهبود، پیشگیری(Prevention)، درمان و نوتوانی، میپردازد. فیزیوتراپی شامل اثرات متقابل فیزیوتراپیست، بیمار و خانواده آنها و یا سایر افرادی میباشد که از بیمار مراقبت میکنند، بر یکدیگر میباشد، تا بتوانند پتانسیلهای حرکتی بیمار را ارزیابی کرده و در ایجاد اهداف مورد نظر همه با استفاده از دانش و مهارتهای ممتاز فیزیوتراپیست به توافق برسند.
دیدگاه منحصر به فرد فیزیوتراپیست از بدن و نیازها و پتانسیلهای حرکتی آن برای رسیدن به تشخیص و استراتژی درمانی نقش اساسی دارد و تثبیت کننده هر موقعیتی میباشد که در آن خدمات ارایه میشود. این شرایط با توجه به هدف فیزیوتراپی در بهبود سلامت، پیشگیری، درمانی و بازتوانی، متغیر است.
ماهیت فرایندهای فیزیوتراپی
فیزیوتراپی، خدمتی است که تنها با هدایت و نظارت یک فیزیوتراپیست صورت میگیرد وشامل : بررسی، تشخیص، برنامه ریزی درمانی، مداخله و ارزیابی میباشد.
بررسی (Assessment):
شامل معاینه (Examination) انفرادی و گروهی نقصهای بالقوه یا بالفعل، محدودیتهای عملکردی، ناتواناییها، یا سایر مشکلاتی که توسط گرفتن تاریخچه، غربالگری و همچنین با استفاده از آزمایشات خاص و اندازه گیری و ارزیابی نتایج معاینات از طریق انالیز آنها در چهارچوب یک فرایند منطقی بالینی میتوان به آن پی برد.
تشخیص (Diagnosis):
از معاینات و ارزیابی آنها بدست میآید و بیانگر نتیجه حاصل از فرایند منطقی بالینی میباشد. تشخیص ممکن است به صورت نقص حرکتی بیان شود یا شامل دستههای مختلفی از آسیبها، محدودیتهای حرکتی، توانائیها/ ناتوانیها یا سندرمها باشد.
برنامه ریزی (Planning):
با تعیین نیاز به مداخله آغاز میشود و معمولا به ایجاد برنامهای برای مداخله ختم میشود که شامل اهداف نهایی قابل اندازه گیری که با بیمارخانواده یا فردی که از وی مراقبت میکند، قابل بحث میباشد.
مداخلات (Intervention):
انجام میشوند و برای رسیدن به اهداف توافق شده تغییر میابند و میتواند شامل :درمان با دست، بهبود حرکتی، استفاده از وسایل فیزیکی، مکانیکی و الکتریکی-درمانی، آموزش عملکرد، فراهم کردن وسایل کمکی و نحوه استفاده از آنها، راهنمایی و ارایه مشورت به بیمار، مستند سازی، هماهنگی و ارتباطات باشد. مداخلات همچنین ممکن است با هدف پیشگیری از آسیبها، محدودیتهای حرکتی، ناتوانیها یا صدمات صورت گیرند که در این صورت شامل بهبود و حفظ سلامتی، کیفیت زندگی و توانایی در تمام سنین و جمعیتها میباشد.
ارزیابی(Evaluation):
مستلزم انجام مجدد معاینات با هدف ارزیابی نتایج حاصل میباشد.
سابقه تکنيک هاي درماني فيزيوتراپي به بقراط ميرسد.درمان با اشعه خورشيد،آب گرم،ورزش،ماساژ و بسياري از تکنيک هاي ديگر به پيش از ميلاد ميرسد. دانشمندان ايراني و اسلامي بسياري بر آن افزودند.متاسفانه با افزايش جمعيت انساني و عدم توجه به اطباء بخصوص در ايران و کشور هاي اسلامي کارکرد اينگونه تکنيک ها کاهش يافت.
نوعي از طبيب ها(Physicians)با روشهاي خاص خود(دارو و تيغ) و برخورد آکادميک توانستند روش ضد عفوني را دوباره کشف و ترويج نمايند.عامل بيماريزا دوباره کشف و زير ميکروسکوپ تاييد شد. بزرگترين توفيق اين گروه با کشف داروهاي آنتي بيوتيک و ضدالتهابي بود.
اين گروه پزشک با رويکردي دوباره روش هاي درماني قديمي را نيز احيا کرد. ازجمله روشهايي که تاثير فيزيولوژيک آن آشکار بود. تمرين درماني،گرما درماني وديگر متد ها که به آن تکنيک هاي جديدي مانند الکتروتراپي افزوده شد.
اين روش درماني به عنوان درمان فيزيولوژيک(Physiologic Therapeutic) و سپس به فيزيوتراپي معروف گشت.
مکانيسم آموزشي دراين رابطه دچار تغيير شد. ايجاد بيمارستانهاي بزرگ ،صنعتي شدن و جنگ هاي بزرگ حضور همه جانبه در همه بيماريها ،تاکيد بر سيستم حرکتي براي کار و شغل و جنگ فيزيوتراپي را تغيير داد تا اين پزشک جديد با نام فيزيوتراپيست به عرصه برسد.
منبع: بیتوته
چسبندگی مهره های کمر
چسبندگی مهره های کمر چیست و چطور درمان میشود؟
ولی چسبندگی مهره چیست و تا چه حد در ایجاد کمر درد دخیل است.
چسبندگی مهره های کمری لفظی است که معمولا برای توصیف اتصال مهره پنجم کمری و مهره اول خاجی استفاده میشود. عبارت تخصصی آن ساکرالیزاسیون Sacralization است.
ستون مهره از استخوان های استوانه ای شکل جدا از همی به نام مهره تشکیل شده که پشت سر هم و هر کدام روی دیگری قرار کرفته اند. بین تمام مهره ها دیسک بین مهرهای قرار دارد که وظیفه اصلی آن اینست که اجازه دهد مهره ها روی یکدیگر حرکت کنند و همچنین به عنوان یک بالشتک جذب کننده شوک و ضربه هم عمل میکند.
در ساکرالیزاسیون، مهره پنجم کمری و مهره اول خاجی از کنار به یکدیگر میچسبند. این چسبندگی میتواند از یک طرف یا دو طرف مهره ها باشد. گاهی ممکن است دیسک بین این دو مهره هم وجود نداشته باشد. نتیجه آن اینست که این دو مهره به یکدیگر چسبیده اند و حرکتی نسبت به هم ندارند. این وضعیت در بسیاری از افراد جامعه وجود دارد و معمولا مادرزادی است به این معنی که از بدو تولد وجود دارد.
در واقع این تغییر شکل ستون مهره را میتوان مانند تفاوتی دانست که مردم در اندازه قد، شکل بینی، رنگ چشم یا مو با یکدیگر دارند. همانطور که رنگ چشم قهوه ای و آبی هر دو طبیعی است و نمیتوان ضعف بینایی کسی را به رنگ چشم او مرتبط دانست، چسبیده بودن مهره پنجم کمری و اول خاجی و چسبیده نبودن این دو مهره هر دو طبیعی بوده و ارتباطی به کمر درد ندارند.
اگر فردی کمر درد داشته و در رادیوگرافی که پزشک از ستون مهره او به عمل میاورد این تغییر مشاهده شود، باید به دنبال علت دیگری برای کمر درد بود.
منبع: ایران ارتوپد
علائم تنگی کانال نخاعی
علائم تنگی کانال نخاعی:
- خم شدن به جلو درد را کاهش می دهد و با صاف کردن تنه درد تشدید می شود.
- راه رفتن درد را تشدید می کند به طوریکه بیمار مجبور می شود توقف هایی را به هنگام پیاده روی داشته باشد.
- از علائم مهم تنگی کانال نخاعی، لنگش متناوب (intermittent claudication) می باشد. با نشستن و خم کردن تنه درد کاهش می یابد.
- عموما بیماران علایمی از سنگینی پاها, درد کمر, درد ناحیه پشتی ران و ساق پا را گزارش می کنند.
- بسیاری از بیماران از درد ناحیه کمر و ساق پاها شکایت دارند. ct-scan و mri جهت تشخیص بسیار کمک کننده اند.
یک نکته کلینیکی در ارتباط با لنگش متناوب و برخی علائم مشابه بیماران با تنگی کانال نخاعی و بیماران با مشکل عروقی, این است که در تنگی کانال ایستادن و راه رفتن منجر به تشدید علائم و نشستن و خم کردن تنه باعث کاهش درد می گردد چون در حالت نشسته و خم شدن فضای کانال تا حدی افزایش می یابد و فشار از روی اعصاب برداشته می شود.درحالیکه بیماران با مشکلات عروقی, علائم با راه رفتن افزایش ولی با ایستادن کاهش می یابد.
دکتر پیریایی - متخصص درد
تنگی کانال نخاعی در کمر
تنگی کانال نخاعی کمری چگونه ایجاد میشود؟
شاید بسیاری از خوانندگان گرامی میخواهند بدانند که تنگی کانال نخاعی کمر چگونه صورت میگیرد. برای پاسخ به این پرسش باید بگویم که تنگ شدن کانال نخاع به علت رشد استخوان و بافت های دیگر به داخل این کانال است و این رشد بافت های اضافی جزئی از روند پیری و مسن شدن است. در حقیقت این بیماری معمولاً در افراد بالای 60-50 سال دیده میشود. در مرد و زن شیوع یکسانی دارد ولی معمولاً در خانم ها با علائم بیشتری بروز کرده و بیشتر نیاز به درمان پیدا میکند.
شروع این بیماری با پیر شدن دیسک بین مهره ای است. با افزایش سن، دیسک بین مهره ای محتوای آب خود را از دست داده و چروکیده و کوچک میشود. کاهش ارتفاع دیسک موجب میشود مهره ها به یکدیگر نزدیک تر شوند و این نزدیک شدن مهره ها دو مشکل را ایجاد میکند. یکی اینکه سوراخ یا دهانه ای که بین دو مهره مجاور هم و در دو طرف آنها قرار دارد تنگ میشود. این دهانه ها محل خروج ریشه های عصبی از نخاع هستند. پس به این اعصاب فشار وارد میشود. مشکل دیگر اینست که با نزدیکتر شدن مهره ها به هم فشار بیشتری به مفاصل بین مهره ها وارد میشود که آن هم به نوبه خود موجب آرتروز و ساییدگی مفصل میشود.
![]() | ![]() |
هر مفصلی که سائیده میشود شروع به ساختن استخوان های اضافه در اطراف خود میکند. همچنین لیگامان های اطراف مفصل هم کلفت تر میشوند. مفاصل بین مهره ای هم همین کار را میکنند. این استخوان های اضافی و لیگامان های کلفت شده هم دهانه بین مهره ای و هم کانال نخاع را تنگ تر میکند. مجموعه این عوامل موجب افزایش فشار بر روی ریشه های عصبی میشوند که در حال خروج از نخاع هستند. در بعضی افراد کانال نخاعی بصورت مادرزادی ژنتیکی تنگ است. این وضعیت در مردان بیشتر دیده میشود و علائم آن معمولاً در سنین 50-30 سالگی بروز میکند.
دکتر پیریایی - متخصص درد
راه مقابله با گران ترین بیماری افراد بالغ
كمر درد گرانترین بیماری افراد بالغ نام گرفت!!
همانطور که میدانیم علتهای متفاوتی برای كمر درد وجود دارد که این علل ممكن است خارج از ستون فقرات و حتی علتهایی باشد كه منشا ستون فقرات و شامل صدمات استخوانی و تومورها باشند.
ستون فقرات از یك سری مهرهها تشكیل شده است كه از نظر آناتومیك شامل 3 قسمت مهرههای گردنی (7 مهره)، مهرههای پشت (12 مهره) و 5 مهره كمر میباشد.
از آنجا كه مهرههای گردن و كمر بیشترین حركت را دارند بنابراین به صورت خود به خودی گردن و كمر عمدهترین دیسكها را تشكیل میدهند و در 2 مهره پایین كمر و 3 مهره گردن كه بیشترین حركت را دارند صدمه بیشتری به آنها وارد میشود.
از آنجا كه درد دیسك كمر درد مطلقی نیست بنابراین در اكثر موارد در بیماران اختلال حس در پا ایجاد میشود و بیماران از سوزن سوزن، گزگز، مور مور و سرمای غیرعادی در پا شكایت دارند.
این بیماران به لحاظ كاهش قدرت پا و اختلال حس پا نمیتوانند در قسمت مچ پا به سمت بالا حركت كرده لذا توصیه میشود به محض مشاهده اختلال در قدرت پا به پزشك مراجعه نمایند؛ چرا كه این علامت خطرناكی است و باید كمتر از 24 ساعت عمل جراحی صورت گیرد كه درغیر این صورت بیمار بهبود نمییابد.
بیماران عزیز در صورت بهبود نیافتن دیسك با استراحت، شروع شدن كمر درد بلافاصله با آغاز فعالیت روزانه پس از استراحت، اختلال در حركت پا و قدرت عضلانی اندام تحتانی را از موارد نیازمند عمل جراحی است.
بعضا گاهی دیسكها به جای بیرون زدگی جانبی به سمت مركز زده شده و سبب فشار به نخاع میشود كه میتواند بدترین عوارض را كه باعث عدم كنترل ادرار و مدفوع میشود را در پی داشته باشد در نتیجه این عارضه اورژانسی بوده و باید سریعا تحت عمل جراحی صورت گیرد.
دیسك بیشتر در دهه چهل زندگی بروز میكند، گفت: مردان به لحاظ فشارهای بدنی بیشتر در معرض خطر دیسك كمر قرار دارند، بنابراین باید توصیههای بهداشتی را مد نظر قرار دهند.
دکتر پیریایی - متخصص درد
پاسخ به سوالات خوانندگان در مورد کلینیکهای درد
درد يكي از موهبتهاي الهي است كه وجود آن زنگ هشداري براي فرد است و وادارش ميكند بررسي جامعي به عمل آورد. آيا شما قبل از به كارگيري روشهايي براي تسكين درد بررسيهايي داريد؟
جواب: درد یک حس ناخوشایند است که از یک آسیب خبر میدهد. اقدامات انجام شده در رشته درد در جهت پاک کردن صورت مساله نیست .
ما تصمیم به تشخیص –کنترل و درمان علتی داریم که درد را ایجاد نموده است.به همین دلیل بیماران مراجعه کننده به درمانگاه درد به دقت معاینه میشوند و در صورت لزوم اقدامات تشخیصی مانند رادیو گرافی- ام آر آی -آزمایشات و... درخواست میگردد.
پس از مشخص شدن علت درد برنامه ریزی جهت درمان آن انجام میشود که میتواند شامل درمان دارویی- انجام عملهای اینترونشنال- فیزیوتراپی و.. باشد .در این زمینه در صورت لزوم از تخصصهای دیگر پزشکی کمک گرفته می شود .در واقع درمان صحیح درد مزمن همواره حالت چند جانبه دارد و استفاده از روشهای مختلف موفقیت را افزایش خواهد داد.
آيا در كلينيكهاي درد براي سردردهاي ميگرني هم راهحل درمان داريد؟
بیماران مبتلا به میگرن که به کلینیکهای درد مراجعه مینمایند غالبا دوره های طولانی از مصرف دارو ها را داشته اند و موفقیتی نداشته اند. یک معاینه دقیق ممکن است بسیاری از علتهای عدم پاسخ به درمانهای رایج را مشخص نماید .شاید وجود یک نورالژی و التهاب یکی از عصبهای سر یا گردن در بسیاری از این بیماران مشکل را پیچیده کرده و یا شاید تعدد داروهای مصرفی علت تشدید درد باشد. به هر حال با ایجاد یک راهکار صحیح در جهت تنظیم داروها یا رفع التهاب و یا آزادسازی عصبهای تحت فشار میتوان بر بسیاری از این درد ها غلبه نمود.
راهحل شما براي كمردرد چيست؟
کمر درد شایعترین بیماری پس از سرماخوردگی است که شیوع آن در طول عمر بالای 70 درصد میباشد. کمردردها اغلب یک حالت بهبود پذیر دارند و بیش از 50 درصد از آنها با انجام اقدامات اولیه مانند استراحت یا داروهای ضد درد ساده طی یک هفته بهبود مییابند .در مواردی که کمردرد حالت مزمن پیدا کند انجام یک معاینه دقیق قبل از هر اقدامی ضروری میباشد .
از انجایی که علت ایجاد درد میتواند مربوط به استخوانها-مفاصل- عضلات- لیگامان ها – دیسک های بین مهره ای- ریشه های عصبی –پرده های اطراف نخاع یا حتی وجود یک بیماری التهابی و یا عفونی باشد تشخیص دقیق علت کمر درد قبل از هر اقدامی میتواند از عوارض انجام یک عمل اشتباه جلوگیری نماید.در این راه استفاده از اقدامات پاراکلینیک میتواند موثر باشد.
در صورتیکه دیسکهای تغییر شکل داده سبب فشار بر ریشه های عصبی و ایجاد درد سیاتیک شده باشند رفع این فشار با انجام عمل بسته دیسک امکانپذیر است.در صورتیکه چسبندگی ها علت درد باشد با استفاده از اپیدوروسکوپ یا با تزریق داروهای خاصی در فضاهای چسبیده به هم سبب آزاد سازی اعصاب درگیر میشود.
امكان دارد مشكل ناشي از ديسك بين مهرهها يا به خاطر استخوان هاي ستون فقرات باشد؟
یکی از علل مکانیکی آسیبهایی است که به استخوانهای ستون فقرات وارد میشود. در شدید ترین شکل آن که شکستگی مهره ها میباشد با تزریق ماده سیمانی شبیه استخوان به داخل مهره شکسته شده مهره باز سازی میشود و کمردرد درمان میگردد.
در ستون فقرات هر مهره با مهره دیگر به غیر از محل دیسک از ناحیه دو مفصل کوچک کناری بنام مفاصل فاست ارتباط دارد . این مفصل کوچک علت گروه بزرگی از کمر درد ها میباشد .کمردرد هایی با شدت درد زیاد که خصوصا در هنگام خوابیدن یا با چرخش ستون فقرات تشدید میشوند. خرابی این مفصل میتواند به مرور زمان یا در اثر ضربه یا عمل جراحی باز و با قرار دادن پیچ در جسم مهره اتفاق بیفتد.
انجام اقدامات رشته درد روی این مفاصل بصورت تزریق دارو ها یا بکار گرفتن امواج رادیوفرکونسی می تواند درد را در این بیماران بهبود بخشد. دردهای ناحیه لگن در محل اتصال استخوان لگن به انتهای ستون فقرات و دردهای ناحیه نشیمنگاه از دردهایی هستند که با روش بسته قابل درمان میباشند. روش درمان و نوع اقدام انجام شده در هر ناحیه متفاوت است.
دکتر محمد پیریایی - فوق متخصص درد











