اقدامات بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
بعد از جراحی تعویض مفصل زانو، بیمار چند روز در بیمارستان مانده و در این مدت داروهایی به وی داده میشود.
در بخش، بیمار ممکن است تا مدتی حالت گیجی داشته باشد که به تدریج بهبود میابد.
اگر جراحی بیمار با بیهوشی عمومی
انجام شده است، تا چند ساعت نباید چیزی برای خوردن به او داده شود. بعد از
چند ساعت، میتوان پس از کسب اجازه از پرستار ابتدا چند قاشق آب به وی داد و
اگر تحمل کرد و دچار ناراحتی نشد بتدریج به او مایعات بیشتری داد.
اگر
بیمار با بیحسی موضعی عمل شده، تا 24 ساعت نباید پشت تخت او بالا بیاید و
سر بیمار باید کاملا پایین باشد وگرنه دچار سردرد شدیدی میشود که ممکن است
تا چند روز ادامه یابد.
در مدتی که بیمار در بخش میماند تا وقتی که از بیمارستان مرخص میشود اقداماتی برای بیمار انجام میشود که عبارتند از:
- در چند روز اول بعد از عمل درد بعد از جراحی که در همه بیماران البته با شدت و ضعف متفاوت وجود دارد با مسکن های قوی و بعد از آن با مسکن های معمولی کاهش پیدا میکند. مصرف مسکن تزریقی نباید زیاد باشد چون موجب مسمومیت میشود.
- در چند روز بعد از عمل جراحی، به بیمار آنتی بیوتیک تزریقی داده میشود تا احتمال عفونت بعد از عمل جراحی کاهش پیدا کند.
|
- به بیمار داروهایی داده میشود تا از لخته شدن خون در پاها جلوگیری شود. لخته شدن خون در اندامهای تحتانی بسیار خطرناک بوده و ممکن است موجب آمبولی ریولی و اختلال در عملکرد قلب و ریه شود.
- از بیمار مجددا عکسبرداری میشود تا وضعیت مفصل مصنوعی گذاشته شده مشخص شود.
- در حین عمل لوله هایی در مفصل زانو گذاسته میشود تا اگر خونی در محل جراحی جمع شده از طریق آن به خارج از بدن منتقل شود. این لوله ها بعد از 2-1 روز از محل عمل خارج میشوند.
- از مشکلاتی که بعد از جراحی ممکن است بوجود آید تجمع ترشحات در ریه است. راه های هوایی ریه برای مرطوب ماندن بطور طبیعی ترشحاتی دارند. این ترشحات با عمل دم و بازدم طبیعی و سرفه جابجا میشوند. در افراد مسن بخصوص وقتی مدتی استراحت میکنند ( مثل وقتی بیمار میشوند یا بعد از عمل جراحی) به علت کاهش فعالیت و کاهش فعالیت تنفسی ممکن است این ترشحات در راه های هوایی انباشته شده و موجب انسداد راه هوایی شوند که بدنبال آن احتمال عفونت ریه افزایش پیدا میکند. برای مقابله با این پدیده در دوران بعد از جراحی، بیمار باید سعی کند مرتبا نفس های عمیق بکشد و عمدا سرفه کند. معمولا در چند روز بعد از جراحی یک فیزیوتراپ بیمار را عیادت کرده و با انجام مانورهایی مثل ضربات خفیف و آرام به پشت قفسه سینه سعی میکند به جابجایی ترشحات ریه کمک کند.
- بیمار باید بلافاصله بعد از عمل جراحی شروع به حرکت دادن مچ پا کند تا احتمال تشکیل لخته در ساق پا کم شود.
- اغلب بیمارانی که برای آنها جراحی تعویض مفصل زانو انجام شده است میتوانند و حتی لازم است در روز بعد از جراحی زانوی خود را خم و راست کنند و بایستند و راه بروند. راه رفتن حتما باید با کمک یک فیزیوتراپ و با استفاده از وسایل کمکی مانند واکر باشد. فیزیوتراپیست روش استفاده درست از واکر و راه رفتن صحیح را به بیمار آموزش داده و حرکاتی را به وی یاد میدهد تا به کمک آنها حرکات مفاصل اندام تحتانی بهتر شده و قدرت عضلات افزایش یابد.
منبع: ایران ارتوپد
تعویض مفصل هیپ (مفصل ران)
تعویض مفصل ران نوعی عمل جراحی است که به تعویض مفصل لگن هم معروف است. در عمل جراحی تعویض مفصل ران پزشک جراح ارتوپد یا جراح لگن مفصل ران بیمار را که خراب شده است برداشته و به جای آن یک مفصل مصنوعی میگذارد.
![]() |
مفصل ران به چه عللی خراب میشود
شایعترین علت خراب شدن مفصل ران آرتروز یا ساییدگی مفصل است. ساییدگی مفصل در همه انسان ها با شدت و ضعف متفاوت با بالارفتن سن ایجاد میشود ولی در بعضی شرایط زودتر بوجود میاید.
- سیاه شدن سر استخوان ران یا نکروز سر استخوان ران میتواند موجب ساییده شدن زود هنگام این مفصل در سنین جوانی یا میانسالی شود.
- دیسپلازی استابولوم نوعی تغییر شکل حفره استابولوم است که میتواند موجب شود فرد در سنین حدود 50-30 سالگی دچار تخریب و ساییدگی مفصل ران شود.
- در رفتگی مادرزادی مفصل ران میتواند موجب آرتروز مفصل ران شود.
- ایمپینجمنت سر استخوان ران و حفره استابولوم هم میتواند از علل آرتروز زودرس مفصل ران باشد.
- بد جوش خوردن شکستگی های استابولوم میتواند موجب تخریب و ساییدگی مفصل ران شود
ابتلا به بعضی انواع روماتیسم مانند آرتریت روماتوئید و یا اسپوندیلیت انکیلوزان میتواند موجب خراب شدن مفصل ران شود.
در حین عمل جراحی تعویض مفصل ران چگونه این مفصل برداشته میشود
مفصل ران از کنار هم قرار گرفتن دو استخوان بوجود میاید. در قسمت بالا حفره استابولوم قرار دارد که قسمتی از لگن خاصره است. این حفره بشکل تقریبی یک نیمکره است. در داخل حفره استابولوم سر استخوان ران قرار گرفته است. سر استخوان ران بالاترین قسمت استخوان ران است که به شکل گرد و کروی است. وقتی مفصل ران به علت آرتروز و یا روماتیسم خراب میشود معمولا هم قسمت کاسه ای یعنی حفره استابولوم و هم قسمت کروی یعنی سر استخوان ران خراب میشوند.
![]() |
در حین عمل جراحی پزشک معالج با استفاده از رنده های مخصوصی داخل حفره استابولوم را میتراشد. با این کار غضروف های باقیمانده و استخوان های اضافه از درون حفره خارج شده و شکل آن کاملا بصورت یک نیمکره کامل در میاید. در قسمت ران هم پزشک معالج سر استخوان ران را از بدن خارج میکند. بین سر استخوان ران و تنه استخوان ران یک قسمت نازک تر به نام گردن استخوان ران وجود دارد. در حین جراحی تعویض مفصل ران، گردن استخوان ران با استفاده از اره های ارتوپدی خاصی بریده شده و سپس سر استخوان ران خارج میگردد.
در مرحله بعد پزشک جراح ارتوپد در داخل حفره تراشیده شده استابولوم یک کاسه فلزی و یا پلاستیکی قرار داده و بر روی باقیمانده گردن استخوان ران یک سر فلزی را قرار میدهد و این دو را در درون هم جای میدهد تا مانند یک مفصل حرکت کنند و به این طریق مفصل مصنوعی لگن در محل خود جای میگیرد.
تعویض مفصل ران چه کمکی به بیمار میکند
عمل جراحی تعویض مفصل ران میتواند درد مفصل ران در ناحیه لگن را از بین ببرد. عمل جراحی تعویض مفصل ران میتواند محدودیت حرکتی مفصل ران را تا حدود زیادی مرتفع کند و کوتاهی پا را بطور کامل و یا تا حدود زیادی برطرف کند. این عمل جراحی همچنین میتواند لنگش بیمار را به نحو چشمگیری بهبود بخشد.
منبع: ایران ارتوپد
آیا عمل جراحی تعویض مفصل زانو انتخاب درستی است؟
در مواقعی که به علت آسیب های زانو این مفصل تخریب شده است، دردهای شدیدی در آن ایجاد میشود که ممکن است فرد را حتی از فعالیت های ساده ای نظیر بالا رفتن از پله و یا راه رفتن دور کند. زانو درد حتی ممکن است در هنگام نشستن و خوابیدن هم وجود داشته باشد. اگر استفاده از دارو، تغییر سطح فعالیت های روزمره زندگی و استفاده از عصا هم نتواند کمکی به کاهش مشکلات بیمار بکند معمولاً آخرین اقدام تعویض مفصل زانو است.
تعویض سطوح مفصلی میتواند مشکل درد زانو و تغییر شکل آنرا حل کند و بیمار را به فعالیت های روزمره برگرداند.
اولین تعویض مفصل زانو در سال 1968 انجام شد. بعد از آن بتدریج تکنیک های عمل جراحی بهتر شده و مفاصل مصنوعی بهتری هم ساخته شد. امروزه هر سال بیش از یک میلیون تعویض مفصل زانو در دنیا انجام میشود.
![]() |
علل شایع درد شدید و محدودیت حرکتی زانو
مهمترین آنها عبارتند از
- آرتروز یا استئوآرتریت : آرتروز معمولاً در سنین بالاتر از 50 سالگی بروز میکند. در این بیماری غضروف مفصل کم کم از بین میرود. در نتیجه استخوان های بدون غضروف روی یکدیگر سائیده میشوند که نتیجه آن درد و محدودیت حرکت است.
- آرتریت روماتوئید : در آرتریت روماتوئید لایه سینوویال ( که سطح داخلی کپسول مفصلی را پوشانده و مسئول ترش مایع سینوویال است) رشد کرده و ملتهب میشود و مایع زیادی ترشح میکند. این التهاب بتدریج موجب آسیب و از دست رفتن غضروف مفصلی شده که نتیجه آن درد و محدودیت حرکتی است.
- ضربات زانو : که میتوانند به علت بد جوش خوردن محل شکستگی یا آسیب شدید لیگامان های زانو باشد. این ضایعات میتوانند بتدریج به غضروف مفصل صدمه زده و موجب درد و محدودیت حرکت شوند.
آیا عمل جراحی تعویض مفصل زانو انتخاب درستی برای من است
در شرایط زیر ممکن است تعویض مفصل هیپ بتواند به بیمار کمک کند
- درد شدید مفصل زانو بطوریکه فعالیت های روزمره مثل راه رفتن، بالا رفتن از پله و نشستن و بلند شدن از روی صندلی را هم محدود میکند.
- درد متوسط یا شدید زانو حتی در موقع استراحت
- درد زانو همراه با خشکی در حرکت مفصل
- درد با استفاده از داروهای ضد التهاب کاهش نمیابد
- تحمل نکردن داروی مسکن و یا ایجاد عوارض با مصرف آنها
- عدم بهبودی با جراحی های دیگر
منبع: ایران ارتوپد



