چنــد نکتــه در درمــان درد ســیاتــیک


post_image

سیاتیک، نام یک عصب است. این عصب طولانی‌ترین عصب داخل بدن شماست که از لگن تا انتهای پا ادامه دارد و در طول مسیر خود به شاخه‌های متعددی تقسیم می‌شود.

هر گونه فشار بر روی این عصب می‌تواند باعث ایجاد درد در تمام طول عصب شود. این درد به‌طور تدریجی شروع شده و با گذشت زمان افزایش می‌یابد و در هنگام نشستن، برخاستن، عطسه و یا سرفه‌کردن نیز بدتر می‌شود.

چنــد نکتــه در درمــان درد ســیاتــیک

  • به خودتان زمان کافی برای استراحت بدهید.
  •  از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند آسپیرین و ایبوپروفن استفاده کنید.
  • از کمپرس گرم یا کمپرس سرد استفاده کنید.
  • فعالیت جسمی سبک را تا حدی که باعث ناراحتی شما نشود می‌توانید ادامه دهید. فعالیت به کاهش التهاب کمک می‌کند.
  • اگر دکترتان تایید کرد، فیزیوتراپی را مد نظر قرار دهید.
  • دکترتان ممکن است تزریق دارهای کورتونی برای کاهش التهاب را برای‌تان تجویز کند.


منبع:همشهری آنلاین.دکتر حیدریان

درمان و پیشگیری از سیاتیک

post_image


اصطلاح سیاتیک در حقیقت مربوط به دردی است که در طول عصبی به همین نام انتشار‌می‌یابد. این عصب طولانی‌ترین عصب داخل بدن شما است که از لگن تا انتهای پا ادامه دارد و در طول مسیر خود به شاخه‌های متعددی تقسیم می‌شود و باعث کمردرد سیاتیک می شود.

درمان درد سیاتیک

اثر طب سوزنی بر روی روند درمان سیاتیک میتواند بسیار سریع و چشمگیر باشد. در واقع میتوان گفت درد سیاتیک یکی از درد هایی بوده که در طول تاریخ سبب شهرت طب سوزنی شده است .

طب سوزنی با تاثیرات تسکین درد, شل کننده عضلانی و آرام بخشی که دارد میتواند با سرعت بالای سبب بهبودی بیمار گردد. البته باید به این نکته اشاره کرد که بیمار باید دستورات قبل و بعد از درمان را کاملا رعایت کند تا از عود دوباره درد سیاتیک پیشگیری کند, مثل روش بلند شدن از حالت دارزکش, تقویت عضلات کمر, رانندگی و …. .

درمان جراحی سیاتیک ممکن است زمانی لازم باشد که، درد به درمان جواب ندهد یا ضعف عضلانی بیشتر شده و مشکل عدم کنترل ادرار یا مدفوع وجود داشته باشد.

پیشگیری از سیاتیک

اگر اضافه وزن دارید وزن خود را متعادل کنید.

با کمک ورزش‌ های مناسب می ‌توانید عضلات شکم و کمر خود را تقویت کنید.

اشیای سنگین را بسرعت و با یک حرکت سریع و ناگهانی از روی زمین بلند نکنید.

وضعیت بدنی مناسبی داشته باشید. آگاهی از این‌که چگونه درست بایستید و نیز آشنایی با صحیح بلند کردن اجسام سنگین، تاثیر زیادی در حفظ و نگهداری کمر شما دارد.

کفش مناسب بپوشید. بهترین کفش برای پیشگیری از کمردرد، کفش‌ هایی با پاشنه ۳ـ۲ سانتیمتر است. کفش ‌های پاشنه‌ دار یا تخت هر کدام به نحوی موجب کمردرد می ‌شود.

  درست بخوابید. روش صحیح درست خوابیدن می ‌تواند درد سیاتیک و کمر را کاهش دهد. به عنوان مثال اگر به پهلو می ‌خوابید پاهای خود را ۱۰ تا۲۰ درجه خم کنید و بین دو زانو بالش کوچکی قرار دهید یا اگر به صورت طاق باز می‌ خوابید زیر زانوی خود بالشی بگذارید تا پاهای شما خم نگه داشته شود.

در نهایت باید توصیه کرد کمردرد را از بروز نخستین علائم جدی بگیرید و آن را پیگیری کنید حتی اگر سیاتیک نباشد.


منبع:وبلاگ دکتر هاشمی.دکتر عمادی

پیشگیری و درمان درد سیاتیك


http://drabdoli.com/sites/default/files/u3/0040.jpg


راه رفتن در آب كم عمق در پیشگیری و درمان دردهای سیاتیك بسیار موثر است.. دراین روش فرد ابتدا باید آرام آرام طول استخر را راه رفته و به سمت عقب بازگردد زیرا این كار در كشش عضلات و شل كردن آنها بسیار موثر است و تاثیر شگفت‌انگیزی بر بدن بیمار دارد. علل دردهای سیاتیكی، تورم، بیرون زدگی یا پارگی دیسك بین مهره‌ها، مهم‌ترین علت دردهای سیاتیكیاست

در بعضی از مواقع ضربه محكم به عصب یكی از دلایلی است كه این دردها را به وجود می‌آورد. در این حالت درد از كمر به باسن و ران می‌رود و به پشت زانو، ساق و پشت پا می‌رسد و همه این اعضا را در بر می‌گیرد.

این دردها با بالا رفتن فشار داخل شكم، هنگام سرفه و عطسه افزایش پیدا می‌كند.این متخصص ارتوپدی درباره حركات ورزشی و بروز دردهای سیاتیكی، اظهار كرد: انجام حركات ورزشی سنگین به تشدید این دردها می‌انجامد.

قوس كمر كه به علت چاقی و بیرون زدگی شكم به وجود می‌آید یكی دیگر از عوامل اصلی در بروز دردهای سیاتیكی است.به گفته وی، رانندگی‌های طولانی مدت نیز در این رابطه نقش مهمی دارد كه به این منظور فرد باید نزدیك فرمان اتومبیل نشسته و زانوهایش را به گونه‌ای خم كرده باشد كه در جهت كلاج و ترمز قرار گیرد.

درمراحل اولیه درمان برای فرد دو تا سه روز استراحت مطلق تجویز می‌شود اما اگر فرد در حالت حاد قرار گیرد به گونه‌ای كه انگشتانش گزگز كند و با كاهش حس همراه باشد باید حتما به پزشك مراجعه كرده و تحت معالجه جدی قرار گیرد.

در حالت استراحت مطلق فرد باید از انجام هر كاری خودداری كرده و در بستر استراحت كند اما این مدت استراحت نباید طولانی شود زیرا عضلات بدن ضعیف شده و باعث درد شدید می‌شود. بنابراین فرد باید پس از 48 ساعت استراحت به تدریج و با ملایمت كارهای روزانه‌اش را از سر بگیرد.

درمان و علت سیاتیک


آدرس دکتر درد سیاتیک • بیرون‌زدگی دیسک بین ‌مهره‌ای • تومورهای عصب سیاتیک • درمان سیاتیک • دکتر عمادی متخصص ساتیک • دکتر عمادی متخصص ساتیک اصفهان • علائم سیاتیک • علل سیاتیک • متخصص ساتیک • متخصص ساتیک اصفهان • متخصص طب فیزیکی و توانبخشی اصفهان • ورزش و درمان درد سیاتیک • پیشگیری سیاتیک


سیاتیک عصبی است که از ریشه های ناحیه کمر منشائ گرفته و از ناحیه باسن و پشت ران عبور و در ۱۵ سانتی زانو به دو عصب تیبیال و پرونئال تقسیم می شود شاخه تیبیال از پشت ساق و شاخه پرونئال از جلوی ساق عبور می کند.

به درد تیر کشنده به اندام تحتانی و پاها در اصطلاح سیاتیک یا سیاتیکا می گویند .علت درد سیاتیک می تواند ضایعه و پارگی دیسک کمر،فشار بر روی عصب سیاتیک و مشکلات دیگر ناشی از ضایعات ریشه های عصبی باشد.فشار روی عصب سیاتیک معمولا در اثر گرفتگی عضلع پریفورمیس که در ناحیه باسن قرار دارد و از روی عصب سیاتیک عبور می کند بوجود می آید.

فشار روی عصب سیاتیک شایع نیست و غالبا با فشار ریشه عصب ناشی از پارگی دیسک کمری اشتباه می شود.

درمـــان ســـیاتـــیک

استراحت: برای بهبود و کاهش التهاب به استراحت نیاز دارید. راه رفتن باعث ایجاد درد می شود و بهترین درمان، استراحت کردن است.

استفاده از کیسه یخ:کیسه یخ را روی قسمتی که دچار درد سیاتیک شده است قرار دهید تا درد تسکین یابد. از کیسه یخ به حالت دراز کشیده یا نشسته نیز می توان استفاده کرد.

کاهش وزن:میوه و سبزی را جایگزین شیرینی کنید. زیرا پایین آوردن وزن باعث کاهش درد می شود.

آب درمانی: با نظر پزشک می توانید از آب درمانی استفاده کنید. شنا یا راه رفتن در آب باعث بهبود جریان خون در بدن می شود. علاوه بر این، آب درمانی در تقویت روحیه موثر است.

دوش آب گرم :دوش آب گرم ، برای تسکین درد موثر است. تجربه نشان می دهد، آب گرم ، دردها را آرام می کند.

منبع:دکتر عمادی.کلینیک تبسم

درمان خانگی بیماری سیاتیک

درد سیاتیک- درد عصب سیاتیک


سیاتیک دردی است که از پایین کمر و باسن شروع می شود و تا ساق ها ادامه می یابد. علت درد سیاتیک فشرده شدن دیسک مهره ای از کمر است که ریشه عصب سیاتیک از داخل آن شروع شده است و این فشردگی باعث فشار آمدن به ریشه این عصب می شود.

 درمان خانگی بیماری سیاتیک

1) استفاده از کیسه یخ

2) استفاده ازکیسه آب گرم

3) انجام حرکات کششی

4) دارو های ضد درد

5) فیزیوتراپی

6) انجام ورزش های معمولی




منبع : یاد بگیر و دکتر شجاعی

کمر درد و درمان آن


علل کمر درد و راه درمان آن


4 تمرین برای کاهش درد کمر


10 نکته درباره درد کمر


درمان کمر درد بدون جراحی


گودی کمر ارتباطی با کمر درد ندارد


عمل دیسک با لیزر دیسک بدون جراحی بروش بسته


پیشگیری از درد کمر


مراقبت‎های پس از جراحی دیسک کمر


لینک فیلم کمر درد - دیسک کمر


علایم دیسک کمر و کمر درد


درمان کمر درد - جراحی


آسیب و شکستگی مهره‎های کمر


آرتریت در مفاصل فاست ستون مهره از علل کمردرد است


دیسک بین مهره ای (Intervertebral disc)


درمانهای دستی یا مانیپولاسیون


سیاتیک و دردهای سیاتیکی


مفاصل فاست (Facet joints) يا آپوفيزيال


درد سیاتیک دوران بارداری


معرفی دردهای تحتانی کمر


چسبندگی دیسک کمر و راه درمان


درمان کمر درد با ورزش


ورزش‌های مناسب در دردهای کمر


تمرین های پر خطر برای کمر درد


تشخیص و درمان دردهای پشت و کمر


دیسک کمر


درمان کمردردهای پس از جراحی


روناس، تسکین دهنده دردهای سیاتیکی



رماتیسم ستون فقرات و علایم آن

 

رماتیسم ستون فقرات چیست؟

 

يکي از بيماري هاي روماتيسمي اسپوندلیت آنکیلوزان  (Sponbylitis Ankilosing) AS است که اکثرا با دیسک کمر اشتباه گرفته می‎شود.

قبل از اينکه اين بيماري را تعريف کنيم بهتر است معني لغوي آن را بيان کنيم:

اسپونديل به معناي فقرات و اسپونديليت به معناي التهاب فقرات است. بنابراين اسپونديل آرتريت آنکيلوزانت به معناي التهاب روماتيسمي ستون فقرات است که در آن پس از مدتي مهره ها ممکن است با هم يکي شده به ندرت بصورت ني خيزران يکپارچه شوند.

اين بيماري اکثرا در مردان جوان ديده مي شود و شروع آن معمولا سنين 18 تا 20 سالگي است، ولي در زنها هم ديده مي شود.

مشخصه رماتیسم ستون فقرات

مشخص ترين علامت اين بيماري درد ستون فقرات و لگن است و از آنجا که درد کمري يکي از شکايات افراد هر اجتماع است تعداد زيادي  از کساني که مبتلا به اين بيماري مي شوند ممکن است با تشخيص هاي ديگري درمان گردند.
درد ناشي ازAS   اکثرا به آهستگي و خود به خود شروع مي شود و ماه ها به طور ثابت يا پيش رونده باقي مي ماند. اين درد با استراحت بيشتر مي شود و با فعاليت کاهش مي يابد. درد لگن و ستون فقرات پشتي  کمري اکثرا بيمار را در نيمه دوم شب از خواب بيدار مي کند و بيمار بالاجبار از رختخواب بيدار شده و بر حسب شدت درد مدتي راه رفته و دوباره به رختخواب برمي گردد.

وقتي بيمار از رختخواب بيرون مي آيد خشکي صبحگاهي و درد شديد وجود دارد ولي با شروع فعاليت، درد و خشکي بتدريج از بين رفته و اکثر بيماران آن روزها احساس راحتي مي کنند. هر چه بيماري شديد تر باشد خشکي صبحگاهي بيشتر طول مي کشد. گاهي در بعضي از بيماران تا نيمه روز خشکي باقي مي ماند. در عده کمي از مبتلايان به طور کلي درد وجود ندارد.

 

بهترین راه مبارزه با رماتیسم ستون فقرات

در اين بيماري «تحرك» شرط اول براي جلوگيري از بد شكل شدن بدن است. حالت سكون در اين بيماران، كمر آنها را به شكل ني‌ خيزران در مي‌‌آورد و بنابراين بهترين راه مبارزه و درمان روماتیسم ستون فقرات، تحرك، حركت، نرمش و ورزش است.


علایم بیماری رماتیسم ستون فقرات:

-التهاب محل چسبيدن رباط ها به استخوان و لذا هر جايي که رباط ها به استخوان ها مي چسبند

در این حالت بيماران احساس درد مي کنند. مثلا درد در پاشنه ها و درد قفسه صدري وجود دارد يا حتي ممکن است در بعضي ها شروع بيماري با درد پاشنه ها و قفسه صدري باشد. علاوه بر گرفتاري مفاصل لگن، ستون فقرات، پاشنه ها و قفسه صدري و محل چسبيدن رباط ها به استخوان ها، در اين بيماري، مفاصل بزرگ اندام ها نيز گرفتار مي شوند.

 

  -ستون فقرات (کمر)  و گردن به سمت جلو متمايل شده و زانوها و مفاصل را درگير مي کند و راه رفتن و نشستن براي شخص سخت و عذاب آور مي شود.


- ممکن است بيماري با درد تورم مفاصل زانو، مفاصل رانها، شانه ها و مچ دست ها و پاها شروع شود و يا ممکن است علائم کمري، لگن و مفاصل محيطي با هم ديده شوند.

-از علت رماتیسم ستون فقرات دیگری که در عده اي از بيماران ديده مي شود،گرفتاري چشمي به صورت سرخي و تاري است که در نتيجه التهاب اطاق هاي چشمي مي باشد و اگر درمان روماتیسم زودرس صورت نگيرد منجر به تاري دائمي چشم مي گردد.

-همچنين در اين بيماري ندرتا ممکن است قلب، ريتين و ساير دستگاه ها گرفتار شوند.

 

منبع: مردم سالاری

آندوسکوپی دیسک و مزایای آن

جراحی آندوسکوپی دیسک:


در این روش درمان به خارج کردن دیسک آسیب دیده می‎پردازیم. البته در صورتی که درمان‎های بدون جراحی تا 12 هفته یا 2ماه موثر واقع نشده باشند.

در واقع درمان اولیه در اکثر موارد جراحی نیست. تنها در درصد کمی از بیماران نیاز به عمل جراحی وجود دارد.

در صورتی که به جراحی نیاز داشته باشیم؛ متداولترین راه باز کردن کامل ناحیه است اما در مواردی نیز می‎توان از روش آندوسکوپی استفاده کرد.



مزایای آندوسکوپی دیسک کمر:


1. محل کوچک برش جراحی 2 – 1.5 سانتیمتر
2. آسیب حداقل به عناصر نرمال ناحیه
3. طول عمل کوتاه
4. امکان ترخیص بیمار عصر روز عمل
5. انجام فعالیت بلافاصله پس از عمل
6. بازگشت به کار بعد از 4-6 هفته

علیرغم مزایای فوق، تجربه جراح در میزان موفقیت بسیار مهم است. در برخی موارد که بیرون زدگی شدید است( دو طرفه و مرکزی )، مشکل تر است ودر برخی موارد انجام روشهای معمول با برداشتن کامل دیسک و فشار آن بر عناصر عصبی بهتر و موفقتر از برداشتن ناکافی دیسک با آندوسکوپ است.



منبع: ایران ارتوپد

میلوگرافی و تشخیص دیسک کمر

میلوگرافی   Myelography

در این روش ابتدا ماده خاصی به درون کانال نخاعی تزریق میکنیم. این ماده مانع از عبور اشعه ایکس شده و در واقع موجب میشود فضای اطراف نخاع هم مانع عبور اشعه شده و در نتیجه سایه نخاع و ریشه های عصبی بر روی فیلم دیده شود. از این روش برای تشخیص فشار دیسک بر نخاع و ریشه های عصبی استفاده میشود.

البته استفاده از این روش امروزه تقریبا جای خود را به ام آر آی داده است.


منبع: ایران ارتوپد

سرخوردگی مهره (اسپوندیلولیستری) و علایم آن

اسپوندیلولیستزی دو نوع عمده دارد


الف) سر خوردگی مهره ناشی از پیری Degenerative spondylolysthesis

شروع این بیماری با پیر شدن دیسک بین مهره ای است. با افزایش سن دیسک بین مهره ای محتوای آب خود را از دست داده و چروکیده و کوچک میشود. کاهش ارتفاع دیسک موجب میشود مهره ها به یکدیگر نزدیک تر شوند و این نزدیک شدن مهره ها به هم، فشار بیشتری به مفاصل بین مهره ها وارد میکند. نتیجه آن سائیدگی مفصل بین مهره ای است.

بر اثر این سائیدگی، مفصل و لیگامان هایی که مهره را سرجایش نگه میدارند ضعیف میشوند. این ضعف همراه با مشکلاتی که در دیسک ایجاد شده است موجب سر خوردن مهره بالایی روی مهره پایینی میشود. سر خوردن مهره موجب تنگ شدن کانال نخاعی و تنگ شدن محلی است که از آنجا ریشه های عصبی از بین دو مهره خارج میشوند. این عارضه در خانم ها و در سنین بالای 50 سال بیشتر است.

 

ب) سر خوردگی اسپوندیلولیتیک Spondylolytic spondylolysthesis

قسمتی از مهره به نام قسمت بین مفصلی Pars interarticularis شکسته میشود. این شکستگی معمولاً در زمان نوجوانی ایجاد شده ولی فرد متوجه آن نمیشود. سپس در سنین بالاتر که دیسک بین مهره ای کم کم محتوای آب خود را از دست داده و چروکیده میشود فشار بیشتری به این قسمت وارد شده و موجب میشود کاملاً از هم باز شود. نتیجه آن سر خوردن مهره است.

این عارضه بیشتر در مردان میانسال دیده میشود. چون در این نوع سر خوردگی، فقط قسمت تنه مهره به جلو سر میخورد و قسمت های پشتی مهره سر جایشان باقی میمانند محلی که از آنجا ریشه های عصبی از بین دو مهره خارج میشوند تنگ نشده و عصب تحت فشار قرار نمیگیرد.

 

علائم اسپوندیلولیستزی یا سر خوردن مهره

 در نوع اول که ناشی از پیری است بیمار دچار کمردرد است و علائم ناشی از فشار روی ریشه عصبی مانند درد در باسن و اندام تحتانی، احساس گزگز و بیحسی در اندام تحتانی و ضعف در پاها دارد. در این بیماران خم شدن به جلو و نشستن موجب کاهش علائم عصبی میشود چون فضایی که ریشه عصبی از آن خارج میشود را بازتر کرده و فشار روی عصب کاهش میابد. مهم ترین شکایت بیمار در اسپوندیلولیستزی نوع دوم کمردرد است که گاهی به اندام تحتانی انتشار میابد.


رماتیسم، بیماریی که با دیسک کمر اشتباه گرفته می‎شود

رماتیسم، بیماریی که با دیسک کمر اشتباه گرفته میشود

 

اول با يك كمردرد پيش پا افتاده شروع مي‌شود و به محض شدت گرفتن درد، شخص سعي مي‌كند با مراجعه به پزشك عمومي يا ارتوپد مشكل خود را برطرف كند، غافل از آن كه نفس اين بيماري توسط يك روماتولوگ (متخصص روماتولوژي)‌ به شماره خواهد افتاد و از پيشرفت بيماري رماتيسم ستون فقرات و يا‌ (AS) جلوگيري مي‌كند.



اين بيماري بيشترين ضايعه را به كمر وارد مي‌كند و عضوهاي ديگري همچون چشم، كبد، كليه، كيسه صفرا، قلب و روده را نيز درگير مي‌كند.



منبع: جام جم آنلاین

یک تکنیک جدید جا اندازی دیسک کمر

یک تکنیک جدید کلینیک درد جا اندازی دیسک کمر


قسمتي از جلوافتادگي‌هاي ديسك با ورزش‌هاي مختلف آب‌درماني، فيزيوتراپي، الكتروتراپي و... قابل درمان هستند. اگر اين روش‌هاي درماني پس از 3 الي 4 ماه كارساز نباشد و كمردرد بيمار مزمن شود، بايد تصميمات ديگري براي آن انديشيده شود.


كمردردهاي شديد و گرفتاري مهره‌هاي 4 و 5 باعث فشار به عصب و كشيده‌شدن بيماري به يك پا و گاهي تا زانو و انگشتان پا از علايم محسوس در ديسك كمر است.

جراحي‌هايي كه تاكنون براي بيماري ديسك صورت مي‌گيرد از طريق نخاع و يا در صورت كم‌بودن فضا، برداشتن قسمتي از مهره است كه در تكنيك‌هاي جديد درماني (همانند جايگذاري يك دكمه يا جك از پشت ستون فقرات بدون باز كردن نخاع) فاصله ايجاد شده فتق ديسك (ديسك جلوافتاده) بالاي 87 درصد، به جاي خود باز مي‌گردد كه پس از درمان آن، امكان عود بيماري بسيار كم مي‌شود.

پس از گذشت 5 سال از چنين تكنيكي در درمان ديسك كمر، طي 800 عمل جراحي انجام شده، نزديك به 90 درصد از بيماران بهبود يافته‌اند، مگر اين‌كه تصادف و يا حوادث غيرمترقبه‌اي رخ بدهد.

با عدم درمان به موقع اين بيماري به مرور زمان آب ديسك كم و كمتر مي‌شود و فتقي كه جلو افتاده، پس از گذشت زماني، پاره مي‌شود و محتويات آن به روي نخاع مي‌افتد ولي با به‌كار‌گيري تكنيك جديد در اين بيماري 90 درصد از بيماري قابل درمان مي‌شود، چرا كه در اين عمل جراحي به دو مهره و ديسك وسط آنها هيچ آسيبي وارد نمي‌شود و از آنجايي كه برش بسيار كوچك (cm 43) است، عضله و تاندون‌هاي دور مهره، متوجه آسيب‌ زيادي نمي‌شود.


آمارها نشان مي‌دهند كه پس از عمل جراحي ديسك كمر، بسياري از بيماران مجددا دچار درد كمر مي‌شوند. پس از انجام عمل جراحي در واحدهاي حركتي اختلاف ايجاد مي‌شود و ممكن است در عمل‌هاي جراحي سنتي، كمردردهاي حاد از بين بروند ولي با سرد و گرم شدن هوا، خم و راست شدن و ... فرد دوباره درد را در ناحيه ديسك حس مي‌كند چرا كه اين واحد براي هميشه از بين رفته است.



منبع: جام جم آنلاین

کمر درد-سیاتیک -دیسک

تقریبا نصف مردم عادی در دوره ای از زندگی شان دچار کمردرد می شوند و شدت آن تا حدی است که بطور موقت مانع کار می شود. اکثریت کمردرد ها بعلت اختلال در ساختار مفصل، دیسک، استخوان و یا عضلات مجاور بوده و آسیب عصبی بهمراه ندارد. لذا مراقبت و درمان کمردرد را اغلب پزشکان عمومی، ارتوپدی و فیزیوتراپی به عهده می گیرند. در معاینه اغلب اختلال عضوی واضح وجود ندارد. درد و محدودیت حرکت کمر تنها یافته بالینی می باشد.

سابقه

کمردرد مزمن اغلب در ناحیه پایین کمر در حوالی مهره های سوم تا پنجم کمری و یا در عضلات اطراف مهره ها و محل اتصال مهره های کمری به لگن (مفصل ساکروایلیاک) احساس می شود. درد ممکن است موقع بیدار شدن از خواب و یا موقع حرکت بعد از استراحت شدت یابد. این نوع درد نشانه ضایعه عضوی خطیر نیست.  درد به عضلات کمر و لگن و پاها انتشار داشته ولی محدودیت چندانی در حرکات ایجاد نمی کند. استئوپروز (پوکی استخوان) ممکن است در بیماران سنین بالا وجود داشته باشد ولی بخودی خود عامل درد نمی باشد. دردهای شبانه که باعث اختلال خواب بیمار باشد ممکن است نشانه بیماری های خطیر مثل متاستاز استخوانی باشد. تب، عرق شبانه و کاهش وزن ممکن است نشانه بیماری های عفونی مثل تب مالت، سل، سرطان غدد لنفاوی و یا HIV باشد. کمردرد بندرت بعلت پارگی حلقه اطراف دیسک بین مهره ای و فتق دیسک کمر بوجود می آید. سیاتیک علائم خاص خودش را بعلت دیسک کمر ظاهر می نماید که در پایین به شرح آن پرداخته خواهد شد.

نوع خاصی از آرتروز پیشرونده که تحت عنوان اسپاندیلیت انکیلوزان نامیده می شود سیر پیشرونده درد و جمود مفاصل مهره ها در سرتاسر ستون فقرات پدید می آورد. تنگی کانال کمر، در افراد پیر و معمولا مردان، با کمردرد، لنگیدن و درد سیاتیک موقع راه رفتن مشخص می شود. کمردرد مداوم و پیشرونده شدید بدون سابقه قبلی التهاب مفصلی یا تصادف،ممکن است بعلت بیماریهای مختلف پشت پریتوان مانند تومورهای کلیه و پانکراس، زخم دودنیوم و پارگی آنوریسم آئورت شکمی و یا خونریزی پشت پریتوان بوجود آمده باشد.درد حاد ناحیه کمر بدنبال پیچ خوردگی و ضرب دیدگی و یا بلند کردن جسم سنگین به فاصله چند ساعت پدید می آید که اصطلاحاً کشیدگی یا Strain گفته می شود. این درد اغلب بعلت آسیب فاست مهره (مفصل پایک های مهره ها) و ندرتاً بعلت پارگی دیسک پدید می آید. در این شرایط خم شدن به جلو و پهلو و راست کردن کمر بعلت درد مشکل می شود. درد ناحیه طرفی کمر اغلب بعلت آسیب مفصل پایکهای مهره (Facet) می باشد و درد موجب اسپاسم عضلات آن ناحیه می گردد. در نوجوانان درد حاد ناحیه کمر اغلب بعلت اسپاندیلولیستیز (لغزیدن و جابجایی مهره ها روی هم) که ناشی از ضعف رباطهای بین پایکهای مهره ای ناحیه L5 می باشد. این خود زمینه را برای شکستگی  فراهم می کند.

درد ناحیه پشت و بالای کمر ممکن است بعلت شکستگی فشاری مهره باشد که معمولا بعلت افتادن روی باسن یا به پشت پدید می آید. در افراد پیر با پوکی استخوان شکستگی خود بخود مهره نیز دیده می شود. درد شدید کمر بعد از ضربه مستقیم روی فقرات یا به سر که موجب پارگی رباطها و عناصر نگهدارنده مهره ها می شود موضوع جدی تشخیص از نظر بی ثبات بودن مهره های فقرات می باشد. اختلال در کنترل ادرار نشانه فشار و آزردگی نخاع یا ریشه های کدا اکین (دم اسبی) است. دیسک کمر بعلت پارگی حلقه اطراف دیسک معمولا در L5-L4 و S1-L5 موجب درد سیاتیک با علائم حسی و حرکتی مربوطه می شود. پارگی و جابجایی دیسک L5 بعلت آسیب مفصل پایکهای S1-L5 می باشد.

پاتوفیزیولوژی

عناصر حساس به درد، انتهاهای عصبی دریافت کننده درد در کپسول مفصلی پدیکولهای مهره ها و حلقه اطرف دیسک‌ها است. همچنین غضروف روی مهره ها در مواردیکه ضایعه استخوانی وجود داشته باشد عامل احساس درد است. درد از محل اولیه به نواحی دورتر مثل پا و پشت منعکس می شود. دردهای عضلات ناحیه دور فقرات به همان نواحی محدود می شود.

منشاء درد در کمر، درد مزمن آرتروز مفاصل پدیکولهای مهره ها و لیگامانهای مجاور آن است. درد این ناحیه به التهاب ارتباط چندانی ندارد. با پیشرفت دژنرسانس سطوح این مفاصل (فاست ها) هیپرتروفی مفصل و شل شدن رباطهای نگهدارنده آن، استواری فقرات را بر روی هم و وضعیت محوری ستون فقرات بهم می خورد. در نتیجه لغزیدن یک فقره روی فقره دیگر (اسپوندیلولیستزیس) موجب تنگ شدن کانال نخاع و فشار بر ریشهای عصبی کودا اکین و درد و اختلال عصبی مربوط به این ناحیه می شود.

پیش آگهی

اغلب کمر دردها خود بخود بهبود می یابند ولی در بعضی افراد درد و ناراحتی مزمن ادامه می یابد. در اغلب موارد ۵۰ درصد درد شدید در مدت یک ماه و بقیه درد در مدت دو ماه بهبود می‌یابد و در موارد کمی بمدت طولانی تر دوام می یابد. احتمال عود درد حاد در سه ماه بعدی ۲۵ درصد و در یک سال ۷۵ درصد است. سیر کمردردها به علل عفونی و تومورها و… مربوط به عامل بیماری و نحوه پاسخ به درمان می باشد.

تشخیص

محدودیت دامنه حرکات، در بلند کردن پا در حال خوابیده به پشت، خم شدن از ناحیه کمر در حال ایستاده و دیگر محدودیت های حرکت بعلت درد وجود دارد. اختلال در حس مربوطه به ریشه های عصبی کمری و خاجی و ضعف عضلات مربوط به این ریشه ها و کاهش رفلکس ها در موارد آسیب ریشه های عصبی این ناحیه بوجود می آید. در موارد مشخص کمر درد بعلت کشیدگی و زور معمولا رادیوگرافی کمر و CT اسکن و اسکن MRI ضروری نیست. در موارد درد مقاوم بیش از چند هفته و در موارد درد به علت نامشخص بررسیها با رادیولوژی و اسکن جهت تشخیص موارد عفونی و توموری ضرورت پیدا می کند. در موارد آرتروز بدون عارضه عصبی اغلب رادیوگرافی ساده کمر کافی است. تغییرات دژنراتیو در سطوح مفاصل مهره ها و دیسک با پیشرفت سن بیشتر دیده می شود و اغلب بدون علامت است. در موارد دردهای شدید و مقاوم عمقی پایین کمر و ناحیه زیر دنده ها بررسی بیشتر با اسکن ضروری است. آزمایش خون از نظر سدیمانتاسیون، CRP، شمارش خون و در مواردی کشت خون و ایمونوالکتروفورز برای رد عفونت و تومورها ضرورت پیدا می کند.

درمان

انواع مسکن ها در کاهش کمر درد موثر بوده و ارجحیت چندانی نسبت به یکدیگر ندارند. برای کاهش درد استراحت در مرحله حاد ضرورت دارد. دراز کشیدن در هر وضعیتی که راحت باشد خوب است. ماساژ عضلات کمر، گرم کردن عضلات دچار اسپاسم، استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مثل دیکلوفناک، بروفن و ایندومتاسین موثر است. در گذشته از اجزاء کشش و روش های فیکس نمودن استفاده می نمودند اما امروزه متروک شده است. شل کننده‌ها مثل دیازپام بیشتر مصرف می شود در مواردی تاثیر در سیر بهبودی دارد. دستکاری های ناشیانه فیزیوتراپی روی کمر ممکن است در مواردی به آسیب بیشتر منجر شود. توضیح چگونگی اختلال و نحوه تشدید ناراحتی در نشستن و ایستادن نامتناسب و برداشتن و بلند کردن اجسام سنگین برای پیشگیری از عود بیماری کمک می کند.

استفاده از کرست کمر ارتوپدی در مرحله فعالیت بعد از بهبودی نسبی توصیه می شود. توجه به وضعیت مناسب تختخواب و صندلی در کار و رانندگی لازم است. در مواردی درد مزمن کمر نشانه افسردگی و اضطراب مزمن بوده که صرفا به درمان با داروهای مربوطه جواب می دهد. در ۴۰ سال گذشته مشخص شده است که جراحی اغلب عوارض بیشتر از اثر مطلوب در درمان کمردرد داشته است.در موارد استثنایی برای ایجاد ثبات و بهم پیوستن مهره ها، عمل جراحی لازم است.


تغییرات د‍ژنراتیو فقرات کمر (اسپاندیلو آرتروز)


منبع:بیماریهای اعصاب