در شکستگی‌های لگن و ران به علت مجاورت استخوان شکسته با رگ‌های خونی بزرگ همیشه خطر قطع یا پارگی رگ توسط نوک تیز استخوان شکسته و به دنبال آن خطر خونریزی شدید داخلی و حتی احتمال مرگ مصدوم وجود دارد. خطر دیررس دیگری که به خصوص در شکستگی ران اتفاق می‌افتد حرکت چربی در عروق خونی بدن و گسترش آن به سمت رگ‌های ظریف ریوی و آمبولی چربی و درنهایت انسداد رگ‌های ریوی است. این اتفاق معمولا 24 تا 72 ساعت بعد از شکستگی روی می‌دهد و با علائمی چون سرفه، تنگی نفس، احساس بی‌قراری، اضطراب، تندشدن تنفس و نبض و علائم شوک همراه است. آتل‌بندی و ثابت کردن سریع شکستگی بلافاصله پس از وقوع حادثه احتمال بروز این عارضه خطرناک را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

شکستگی لگن:

لگن دربرگیرنده اندام‌های ادراری و تناسلی است و شکستن آن خطر آسیب به این اندام‌ها را در بر دارد. این نوع شکستگی اغلب بر اثر سقوط روی اندام تحتانی رخ می‌دهد و معمولا در افراد مبتلا به پوکی استخوان و سالمندان بیشتر اتفاق می‌افتد.

علائم:

ناتوانی در راه رفتن و ایستادن با وجود ظاهر سالم اندام‌های تحتانی، درد در نواحی پشت، کشاله ران یا لگن که با حرکت افزایش می‌یابد، پارگی مثانه، وجود خون در ادرار، درد یا ناتوانی در تخلیه ادرار، خونریزی داخلی و شوک از نشانه‌های این شکستگی است. بهترین راه برای شناسایی شکستگی لگن این است که دو طرف لگن را به آرامی به سمت پایین و داخل فشار دهید. لگن شکسته با این کار دردناک خواهد شد.

اقدامات:

شکستگی ران‌:

ضربات شدید می‌تواند منجر به شکستگی استخوان ران و فرورفتن سر تیز آن به داخل شاهرگ‌های مجاور آن شود. بنابراین اقدامات اولیه مناسب نقش حیاتی در زندگی مصدوم دارد.

علائم:

اقدامات:

نحوه بی‌حرکت‌سازی و آتل‌بندی استخوان ران مانند شکستگی لگن است. فقط زیر زانو را در این شکستگی خم نمی‌کنیم. در این شکستگی در صورت دسترسی از آتل سخت استفاده کنید. یک تخته چوب را طوری کنار پای شکسته قرار دهید که از زیر بغل تا نوک پا ادامه یابد. هر دو پا را به این تخته ثابت کنید. نبض مچ پا را بگیرید اگر نبض را حس نکردید بلافاصله با اورژانس 115 تماس بگیرید.

منبع: دکتر عباس دقاق‎زاده

• احیاء و مراقبت های اولیه شکستگی

• مراقبت از استخوان تا وقتی که جوش بخورد

احیاء و مراقبت های اولیه شکستگی

اقداماتی که در این مرحله انجام میشوند صرفا برای زنده نگه داشتن بیمار است. پس از اینکه پزشک معالج مطمئن میشود خطری حیات بیمارش را تهدید نمیکند ابتدا اقداماتی در جهت  تشخیص شکستگی انجام میشود و پس از تشخیص نوع شکستگی، به بیمار داروهایی تجویز میشود تا درد وی کاهش یابد. اندام شکسته شده بالا نگه داشته میشود تا تورم آن کم شود و همچنین از افزایش سریع تورم در ساعات آینده جلوگیری شود. برای بیحرکت کردن موقت اندام تا موقعی که درمان قطعی شروع شود اندام در یک آتل  گذاشته میشود.

اگر شکستگی بیمار بصورت شکستگی باز است ( شکستگی باز به شکستگی میگویند که همراه با زخمی شدن پوست روی محل شکستگی است و زخم به استخوان شکسته شده راه دارد) به بیمار داروهای آنتی بیوتیک داده میشود تا احتمال عفونت آینده در محل شکستگی کاهش یابد. همچنین ممکن است لازم شود پزشک معالج در اطاق عمل، زخم محل شکستگی را درمان کند. بافت های از بین رفته را خارج کرده و آلودگی هایی را که از بیرون وارد محل شکستگی شده اند از زخم خارج کند.

مراقبت از استخوان از زمان شکستگی تا جوش خوردن

بعد از جااندازی استخوان، پزشک معالج قطعات شکسته شده را برای مدتی که ممکن است از چند هفته تا چند ماه ادامه یابد بیحرکت نگه میدارد تا به یکدیگر بچسبند یا به اصطلاح جوش بخورند. این بیحرکت کردن به روش های گوناگونی مانند بانداژ، استفاده از آتل یا گچ، عمل جراحی و استفاده از پیچ، پلاک، پین، نیل، اکسترنال فیکساتور یا روش های دیگر انجام میشود. اگر استخوان یک اندام جوش بخورد ولی مفاصل آن اندام خشک شوند و حرکت نکنند درمان موفقی برای بیمار انجام نشده است.

بعد از شکستگی به علت چسبیدن بافت ها به یکدیگر  دامنه حرکتی مفاصل بسرعت کاهش پیدا کرده و قدرت عضلات اندام کم میشود و این دو مشکل بر روی کارکرد اندام تاثیر مهمی دارند. بنابراین پزشک معالج در زمان خاصی پس از شروع درمان، که در مورد هر شکستگی متفاوت است تحت نظر فیزیوتراپ آموزش هایی به بیمار میدهد که با استفاده از آنها بیمار باید نرمش های خاصی را شروع کند. هدف از انجام این نرمش ها بدست آوردن دامنه حرکتی مناسب در تمام مفاصل اندام صدمه دیده و تقویت عضلات اندام است.

منبع:ایران ارتوپد