درمان كمردرد هاي مختلف بر اساس تشخيص باليني علت زمينه اي درد تعيين مي شود. توضيح بيشتر درباره درمان كمردردهاي ناشي از علل مختلف در هر قسمت ذكر خواهد شد و در اينجا، تنها به اقدامات كلي اشاره مي شود.

E1 . درمان محافظه كارانه

در اكثر بيماران، كمردرد بدون نياز به جراحي درمان مي شود. در كمردردهاي حاد و كوتاه مدت، درمان هاي خاص خانگي موثر واقع مي شوند. اين درمان ها عبارتند از :

o         توصيه به فعال بودن.

o         استفاده از ضددردها مثل داروهاي ضد درد غير استروييدي (مانند ايبوپروفن يا ديكلوفناك) يا استامينوفن

o         دستكاري مهره ها در دردهاي حاد يا مزمن. معاينه مخصوص باليني مي تواند مشخص كند كه كدام موارد بهتر به دستكاري پاسخ مي دهند.

o         شل كننده ها عضلاني براي كمردرد هاي حاد يا مزمن

o         داروهاي ضد افسردگي براي كمردرد هاي مزمن

o         ورزش براي كمردرد هاي مزمن

o         برنامه هاي ويژه و منظم درماني براي كمردرد هاي تحت حاد يا مزمن

o         مصرف منظم مسكن هاي بدون نياز به نسخه ممكن است تنها كار ضروري باشد.

o         استراحت به مدت كوتاه مفيد است ولي طولاني تر شدن آن از 2 روز در واقع بيشتر زيان آور است تا مفيد.

o         چنانچه درمان هاي خانگي بي فايده بودند به پزشك مراجعه نماييد تا داروهاي قوي تر يا درمان ديگري را توصيه كند.

o         در اكثر موارد، داروهاي ضد التهاب غير استروييدي (مثل ايندومتاسين، ديكلوفناك، ايبوپروفن و ... ) يا در بعضي موارد، شل كننده عضلاني به منظور تسكين كمردرد خفيف تا متوسطي كه با مسكن هاي بدون نسخه بهبود نمي يابند تجويز مي شوند. داروهاي مخدر مثل كودئين يا هيدروكودن را مي توان تحت نظر دقيق پزشك براي مدت كوتاه استفاده كرد.

o         مقادير كم انواع خاصي از داروهاي ضد افسردگي به ويژه داروهاي ضد افسردگي سه حلقه اي (مثل آمي تريپتيلين)، مستقل از اثر آن ها بر افسردگي موجب تسكين كمردرد مي شوند.

o         فيزيوتراپي و ورزش

فيزيوتراپيست ها از درمان هاي مختلفي شامل كمپرس گرم، كمپرس يخ، اولتراسون، تحريك الكتريكي و روش هاي آزادسازي عضله براي تسكين درد عضلات و بافت هاي نرم كمر استفاده مي كنند. سپس با تسكين درد، ورزش هاي اختصاصي براي افزايش انعطاف پذيري بدن، تقويت عضلات پشت، كمر و شكم و بهبود وضعيت بدن تجويز مي شود. استفاده منظم از اين روش ها از عود كمردرد پيشگيري مي كند.

o         درمان هاي تزريقي

چنانچه درد با روش هاي قبلي تسكين نمي يابد و به ساق پا انتشار پيدا مي كند ممكن است از تزريق كورتون به داخل فضاي اطراف نخاع (فضاي اپيدورال) استفاده شود. تزريق كورتون به كاهش التهاب اطراف ريشه هاي عصبي كمك مي كند ولي معمولاً مدت تسكين درد كمتر از 6 هفته است.

در بعضي موارد از تزريق داروهاي بي حس كننده به داخل يا نزديك ساختمان هايي كه تصور مي شود موجب بروز كمردرد شده اند استفاده مي شود. مطالعات اوليه نشان داده اند كه سم بوتوليسم (بوتوكس؛ Botox) نيز ممكن است احتمالاً از طريق فلج كردن عضلات دچار اسپاسم موجب تسكين كمردرد شود. معمولاً اثر تزريق بوتوكس 3 تا 4 ماه باقي مي ماند.

o         رفتار درماني

o         طب سوزني ممكن است براي كمردردهاي مزمن موثر واقع شود.

o         درمان هاي جديدتر عبارتند از ماساژ درماني (كه در برخي بيماران موثر واقع مي شود) و كمپرس با يخ يا كيف آب گرم (يا حرارت مرطوب) كه ممكن است مفيد واقع شود، يوگا (كه درباره آن مطالعات كمي به عمل آمده است). اصلاح تفاوت طول بين دو پا ممكن است مفيد واقع شود (براي اين كار، كفي لاستيكي يا چوب پنبه اي محكمي را در داخل كفش پاي كوتاه تر قرار دهيد، البته در صورتي كه تفاوت بين طول دو ساق 1 سانتي متر يا كمتر باشد. 

چنانچه اين اختلاف بيشتر است از كفاش بخواهيد كف و پاشنه مخصوصي برايتان بسازد. قسمت انگشتان و پنجه پا را به تدريج كوتاه تر كنيد تا موجب لغزش نشود. در صورتي كه طول اين قسمت بيش از 8/1 سانتي متر باشد با يك دوم آنچه نياز داريد شروع كنيد تا بتوانيد بدن خود را تنظيم نماييد.

o         در هر مورد ممكن است استفاده از انواع درمان ها به منظور يافتن بهترين درمان موثر ضرورت يابد. تقريباً در همه موارد، فيزيوتراپي و/ يا برنامه هاي ورزشي منظم شامل كشش و تقويت عضلاني بخشي از برنامه توانبخشي را تشكيل مي دهند.

o         نقش داروهاي مخدر براي كمردرد هاي مزمن مشخص نيست.

E2 . درمان جراحي

درمان جراحي هنگامي توصيه مي شود كه درمان محافظه كارانه موفقيت آميز نباشد يا بيمار دچار علائم عصبي محدود كننده مانند ضعف ساق پاها و بي اختياري ادرار يا مدفوع شود كه در فتق شديد ديسك كمري، آبسه مهره اي يا سندرم دم اسب روي مي دهند. روش هاي جراحي موثري براي كمردردهاي مرتبط با عضله و بافت نرم وجود ندارند.

ساير موارد ضرورت جراحي عبارتند از :

بيماري هاي تحليل رفتگي شديد ديسك مهره اي

تنگي كانال مهره اي

اسپونديلوليستزيس

اسكوليوز (انحناي طرفي ستون فقرات)

شكستگي فشاري

ناپايداري مهره اي

ضربه هاي مهره اي

بد خيمي هاي مهره اي (سرطان)

هماتوم (تجمع خون) در مهره

تغيير مكان ديسك مهره اي

o         شايع ترين نوع جراحي در كمردردها عبارتند از :

ميكروديسككتومي (بريدن و برداشتن ديسك مهره اي با كمك ميكروسكوپ)، ديسككتومي (بريدن و برداشتن ديسك مهره اي)، لامينكتومي (بريدن و برداشتن قوس پشتي مهره)، فورامينكتومي (بريدن و برداشتن سوراخ مهره اي) يا ادغام مهره اي.

از روش هاي جراحي داراي تهاجم كمتر بايد از كاشت محرك نخاع كه به طور معمول براي كنترل نشانه هاي دردهاي ريشه اي عصبي مزمن (سياتيك) به كار مي رود نام برد. قرار دادن ديسك كمري مصنوعي روش جديدتري است كه براي بيماري هاي استحاله اي ديسك به كار مي رود و در نتيجه آن، حركت مهره حفظ مي شود.

نكته :

·         وارد آمدن فشار به وسيله ديسك مبتلا به فتق يا بيرون زدگي، بر عصب اصلي اي كه به سمت پايين ساق پا مي رود و ((عصب سياتيك)) نام دارد، موجب بروز درد واضح و تير كشنده اي از نشيمن تا ساق پا مي شود.

·         مفاصلي كه بيش از همه دچار آرتروز مي شوند عبارتند از : مفاصل لگن، دست ها، زانوها و كمر.

در بعضي از موارد التهاب مفصل (آرتريت، آرتروز) مهره منجر به تنگ شدگي فضاي اطراف نخاع مي شود كه به آن تنگي مجراي مهره اي مي گويند.

E3 . درمان جايگزين

كايروپراكتيك (chiropractic)

كمردرد يكي از شايع ترين علل مراجعه بيماران به متخصصان كايروپراكتيك است. با پزشك درباره مناسب ترين متخصص براي نوع مشكل خود مشورت نماييد. علاوه بر متخصص كايروپراكتيك، بسياري از متخصصان بيماري هاي استخوان و بعضي از فيزيوتراپيست ها در زمينه دستكاري مهره ها آموزش ديده اند.

كايروپراكتيك به مجموعه اي از تدابير درماني گفته مي شود كه دستگاه عصبي را تعيين كننده سلامتي و بيماري مي داند و سعي مي كند با دستكاري ساختارهاي بدن، به ويژه ساختمان هاي ستون مهره ها، عملكرد هنجار را برقرار نمايد.

o         طب سوزني (acupuncture)

طب سوزني در بعضي از بيماران مبتلا به كمردرد موجب تسكين مي شود و بعضي از انواع درد مزمن را كاهش مي دهد.

در طب سوزني، سوزن هاي استريل از جنس فولاد ضد زنگ، در نواحي خاصي از پوست بدن داخل مي شوند.

o         ماساژ (massage)

چنانچه، كمردرد در اثر عضلات دچار تنش يا در اثر كار بيش از حد ايجاد شده باشد، ممكن است ماساژ درماني به شل شدن عضلات كمك كند.

منبع:وبلاگ دکتر هاشمی 

آرتروز آپوفيز (آپوفيز = رشد يا تورم بيش از حد استخواني)

رشد بيش از حد منتشر و ناشناخته اسكلت

تحليل رفتگي ديسك بين مهره اي

كيفوز شوئر من (كه در آن يك يا چند مهره دچار تغيير شكل هاي گوه اي و در نتيجه، انحناي مهره ها و توليد كيفوز به ويژه در قفسه سينه مي شود).

فتق ديسك مهره اي (لغزش ديسك)

تنگي كانال مهره اي

اسپونديلوليستزيس (تغيير مكان مهره بر روي قطعه تحتاني و به سمت جلو كه معمولاً به شكل لغزش مهره چهارم كمر بر روي مهره پنجم و در اثر نقص تكاملي در بخش بين مفصلي ايجاد مي شود)

شكستگي ها

كشش ها يا رگ به رگ شدگي هاي غير اختصاصي عضلات يا رباط ها. اين كشش ها معمولاً در اثر بلند كردن اجسام سنگين يا برداشتن آنها به نحو غلط يا پس از يك حركت ناگهاني ايجاد مي شوند. گاهي اسپاسم عضله موجب كمردرد مي شود.

اسپونديلوليز (اختلال و از كارافتادگي مهره)

اختلاف طول ساق پاها

محدوديت حركت مفصل لگن

كج بودن لگن و يا چرخش آن به جلو يا عقب

2.       علل التهابي

اسپونديل آرتريت با سرولوژي منفي (مثل بيماري اسپونديليت آنكيلوزان كه نوعي از التهاب مفصلي است كه اغلب، مهره ها را شامل مي شود)

آرتريت روماتوييد

عفونت هايي مانند آبسه اپيدورال يا عفونت مغز استخوان (استئوميليت)

عفونت ها ممكن است از طريق جريان خون از نقطه ديگري از بدن يا در اثر تزريق هاي وريدي در مهره ها ايجاد شوند و يا در اثر جراحي يا به دليل ضربه بروز كنند.

3.       علل توموري

تومورهاي استخواني (اوليه يا متاستاتيك)

تومورهاي داخل سخت شامه اي

4.       علل متابوليك

شكستگي هاي ناشي از پوكي استخوان (در اين افراد ممكن است حتي يك نيروي ضعيف مانند عطسه موجب شكستگي مهره شود).

استئومالاسي (استخواني شدن ناكافي يا ديررس استخوان قشري بالغ و اسفنجي كه معادل راشيتيسم بزرگسالان است)

اكرونوزيس (رسوب رنگدانه تيره در بافت ها)

كوندرو كلسينوز (وجود نمك هاي كلسيم به ويژه كلسيم پيروفسفات در ساختار غضروفي يك يا چند مفصل)

5.       علل جسمي رواني

نشانگان (سندرم) ميوزيت (التهاب عضلاني) تنشي

6.       بيماري پاژت

(نوعي بيماري است كه موجب رشد غير طبيعي استخوان، اغلب در لگن، مهره ها ، جمجمه، قفسه سينه و ساق ها مي شود).

7.       دردهاي راجعه

بيماري لگني/شكمي

سرطان پروستات و بيماري هاي پروستات

دردهاي ناشي از وضعيت قرار گيري بدن

8.       افسردگي

9.       محروميت از اكسيژن

10.   ساير علل

بيماري هاي التهابي لگن

آنوريسم آئورت

زخم هاي دستگاه گوارش

بيماري هاي كيسه صفرا

پانكراتيت (التهاب لوزالمعده)

اختلالات ادراري (مثل سنگ هاي كليه يا عفونت هاي ادراري)

·         بي نظمي هاي انحناهاي مهره اي مي توانند موجب كمردرد شوند. چنان چه انحناي طبيعي مهره ها تشديد شود، قسمت بالاي كمر به طور غير طبيعي گرد، يا قسمت پايين كمر به نحو غير طبيعي بيش از حد گود مي شود. اسكوليوز (scoliosis) يا انحناي طرفي ستون فقرات نيز مي تواند منجر به كمردرد شود.

·         نشانگان (سندرم) دم اسب؛ (cauda equine Syndrome) از مشكلات جدي عصبي است كه دسته اي از ريشه هاي عصبي قسمت پايين و كمر را گرفتار مي سازد و مي تواند موجب ضعف ساق پاها، كرختي زيني شكل (در ناحيه نشيمن) و از دست رفتن كنترل ادرار يا مدفوع شود.

·         عفونت مهره ها مي تواند با تب و حساس شدن و گرمي ناحيه مبتلا همراه باشد.

·         وضعيت روحي نيز بر ميزان كمردرد و مزمن شدن آن تاثير دارد. افراد دچار افسردگي، استرس و افرادي كه از كار خود رضايت ندارند بيشتر در خطر ابتلا به كمردرد مزمن هستند.

11.   در بعضي از افراد علتي براي كمردرد مشخص نمي شود.

منبع:وبلاگ دکتر هاشمی 

كمردرد از مشكلات بسيار شايع مهره اي است. از هر 5 نفر در ايالات متحده، 4 نفر حداقل يكبار در طول عمر خود دچار كمردرد مي شوند. كمردرد در اثر تركيبي از استفاده بيش از حد، كشش عضلاني و وارد آمدن آسيب به عضلات، رباط ها (ليگامان ها) و ديسك هاي مهره اي روي مي دهد. بسياري از متخصصان معتقدند با گذشت زمان، كشش عضلاني مي تواند منجر به عدم تعادل كلي ساختمان مهره اي شود و در نتيجه، تنش مداوم در عضلات، رباط ها، استخوان ها و ديسك ها به وجود مي آيد كه موجب مستعد شدن بيشتر ناحيه كمر به آسيب هاي مكرر بعدي خواهد شد.

علل ايجاد كننده درد در ناحيه كمر يا ناحيه كمري خاجي به تدريج بر يكديگر اضافه مي شوند. به عنوان مثال، پس از كشش عضلات، فرد سعي مي كند به نحوي راه برود يا حركت كند كه درد ايجاد نشود و يا از عضلات غير دردناك استفاده نمايد. در نتيجه، عضلات ديگر دچار كشيدگي و درد مي شوند.

كمردرد ممكن است به شكل حاد، تحت حاد يا مزمن تظاهر كند.

به طور معمول، علايم كمردرد طي 2 تا 3 ماه پس از شروع بهبود قابل ملاحظه اي پيدا مي كنند. در تعداد چشمگيري از افراد، كمردرد، عود كننده است و شدت و ضعف پيدا مي كند و در عده كمي مزمن مي شود.

كمردرد حاد ممكن است در اثر ضربه اي مانند تصادف رانندگي يا افتادن از بر روي زمين روي مي دهد. اين نوع كمردرد ناگهاني ايجاد مي شود. در موارد حاد، بيشتر بافت هاي نرم، مانند عضلات، رباط ها و تاندون ها آسيب مي بينند.

در آسيب ديدگي هاي شديد يا آسيب هاي ناشي از پوكي استخوان يا ساير علل استخوان هاي ضعيف شده مهره ها، شكستگي مهره در ناحيه كمر نيز ممكن است روي دهد. ممكن است بعضي از افراد دچار درد ناحيه دنبالچه باشند و در برخي ديگر، درد در مفصل خاجي لگني در كف مهره كمري ايجاد مي شود. كمردرد مزمن معمولاً شروعي بي سر و صداتر دارد و طي دوره دراز مدتي روي مي دهد. علل فيزيكي عبارتند از : آرتروز ، آرتريت روماتوييد، دژنراسيون (استحاله يا تغيير شكل) ديسك هاي بين مهره اي يا فتق ديسك، شكستگي مهره (مثلاً ناشي از پوكي استخوان) يا به ندرت تومورهاي استخواني (از جمله، تومورهاي استخواني) يا عفونت.

علل رواني يا عاطفي يا ساير عوامل غير آناتوميك نيز مي توانند منجر به كمردرد شوند. كمر درد علل متعددي دارد كه در اينجا به تعدادي از آنها اشاره مي شود ولي شرح درباره تمامي اين علل نياز به بحث تخصصي دارد.

تجویز عینک و لنزهای تماسی :

 هدف :
رفع عیوب انکساری مختلف شامل : نزدیک بینی ، دوربینی و آستیگماتیسم

درمان تنبلی چشم و ضعف عضلات چشمی :

هدف : 
رفع تنبلی چشم و درمان غیر جراحی انواع انحرافات چشمی و ضعف عضلات چشمی

 اکواسکن ( اولتراسونوگرافی ) Ultrasonography    شامل موارد ذیل می باشد :

1-  A scan

معرفی : 

در اندازه گیری طول قدامی- خلفی چشم و نیز اندازه گیری قدرت لنز داخل چشمی جهت انجام عمل آب مروارید مورد استفاده قرار می گیرد.

2- B scan

تعریف :
در تشخیص محل جدا شدگی های شبکیه و ویتره یا حضور یک جسم خارجی داخل چشم و همچنین برای معاینه اوربیت استفاده می شود. این تکنیک بیشتر برای معاینه ساختار خلفی چشم زمانیکه کدورت های داخل چشم ( مثل کاتاراکت و ادم قرنیه ) مانع معاینه آفتالموسکوپی می شوند ، استفاده می گردد.

 فلوئورسئین آنژیوگرافی  Fluorescein  angiography

معرفی :

یک تکنیک برای مشاهده عروق فوندوس چشم به وسیله عکسبرداری به همراه تزریق فلوئورسئین داخل سیاهرگ ، می باشد. این تکنیک تشخیص ضایعات مختلف پرده شبکیه ، گرفتگی شریان ها و وریدهای شبکیه ، ناهنجاری های کروئید ( برای مثال تومور کروئید و عنبیه ) را تسهیل می بخشد.

پنتاکم و آنالایزر پنتاکم  Pentacam

معرفی :

یک دستگاه تشخیصی است که برای اندازه گیری و معاینه سگمان قدامی چشم طراحی شده است. این دستگاه تصاویری از قسمت قدامی چشم ( جهت ارزیابی : 1- شکل قرنیه  2- آنالیز وضعیت لنز (کریستالین لنز کدر شده ) 3- آنالیز زاویه اتاق قدامی  4- آنالیز عمق اتاق قدامی  5- آنالیز حجم اتاق قدامی  6- آنالیز حرارت های کورتیکال خلفی و قدامی7- آنالیز محل کاتالکت ها ( subcapsnlar , nuclear  یا cortical  8- ضخامت قرنیه ) ثبت می کند که شامل قرنیه ، مردمک ، اتاق قدامی و لنز می باشد. این وسیله که بسیار پیشرفته می باشد ؛ توپوگرافی قرنیه را اندازه گیری کرده و قادر به تشخیص قوز قرنیه می باشد.
داده های آن در عمل جراحی لیزیک استفاده می شود.

آنالایزر  Analyser 

معرفی :

یک دستگاه تشخیصی است که برای اندازه گیری عیوب انکساری spatially resaved  به صورت اتوماتیک با استفاده از تکنولوژی Ware front طراحی شده است. داده های این دستگاه در جراحی درمانی لیزیک استفاده می شود.

پریمتری کامپیوتری  Computerized  Perimetry  :

معرفی :

 وسیله ای جهت سنجش میدان بینایی (تعبیه شده تحت کنترل یک کامپیوتر) می باشد و در مواردی که به علل مختلف نظیر ( گلوکوم با تومورها ، ادم ها و سایر اختلالات مغزی ، دیابت با سکته ها و ... ) پزشک یا بیمار به محدود شدن میدان بینایی مشکوک می شوند ، این تست انجام می گیرد.

توپوگرافی  Topography  :

معرفی :

 یک دستگاه تشخیصی است که برای ارزیابی شکل قرنیه به کار می رود. این سیستم قادر به تشخیص قوز قرنیه می باشد و تکنیک خاصی جهت فیت لنز دارد.

پاکی متری  Pachymetry  :

معرفی : 

پاکی متری تکنیکی است که از طریق آن ضخامت نقاط مختلف قرنیه ( جهت بیماران گلوکومی ، عمل جراحی لیزیک و ... ) اندازه گیری می شود.

منبع: کلینیک مرکزی شهر

مکانی که در آن خدمات تشخیصی و درمانی چشم پزشکی به صورت سرپایی و بدون نیاز به بستری و هوشبری انجام می گیرد از جمله آن در این مرکز می توان به درمانگاههای چشم پزشکی با مدرن ترین سیستم سنجش بینایی  و انجام آزمایشات و عکسبرداری چشم پزشکی نظیر اورب اسکن و توپوگرافی و پاکی متری برای ارزیابی سطح قدامی و خلفی وضخامت قرنیه و مشاوره و تجویز و ساخت عینک های طبی و آفتابی و لنزهای تماسی نرم و سخت با کیفیت عالی و تعیین نمره لنز بیماران جهت جراحی آب مروارید با دستگاه پیشزفته لنز استار در سطح قدامی چشم ذکر نمود .

همچنین در بررسی آزمایشات سطح خلفی چشم این مرکز با پیشرفته ترین دستگاه های روز دنیا با انجام تستهای الکتروفیزیولوژی جهت بررسی وضعیت مرکز بینایی و اطراف شبکیه و راههای بینایی و تستهای او سی تی و آنژیوگرافی فلوئورسین و ایندوسیانین جهت بررسی عروقی و ضایعاتی شبکیه و دیگر تستهای پر کاربرد نظیر پریمتری و . . . با کادری مجرب و متخصص که در فضایی آرام و راحت در حال خدمت گذاری به هموطنان عزیز می باشد .

آیا پاراکلینیک تنها به مکانی جهت درمانگاهها و انجام عکسهای پزشکی اطلاق می شود ؟

خیر . در این بخش از کلینیک کلیه لیزر های درمانی چشم پزشکی نظیر لیزر اگزایمر جهت لیزیک و لازک و پی آر کی برای درمان لیزری انواع نزدیک بینی و دوربینی و آستیگماتیسم و اخیرا با دستگاه فمتوسکند برای درمان جدید و پیشرفته پیر چشمی برای اولین بار در ایران و همچنین انجام کراس لینکینگ به عنوان تنها درمان حال حاظر بیماران دارای کراتوکونوس صورت می پذیرد .
ضمن اینکه جدیدترین دستگاه درمان لیزری آب سیاه ( فشار چشم ) نظیر یاگ و SLT ، CPC وEPC  یاری رسان هرچه بهتر پزشکان و مراجعین گرامی می باشد .

در خصوص بیماران دارای مشکلات شبکیه ای لیزر های 532 و 810 نانومتر سبز و قرمز همراه با برترین اساتید دانشگاهی حافظ چشمان هم میهنان عزیز ماست .

منبع: کلینیک مرکزی شهر

آشنايی با فيزيوتراپی

فيزيوتراپی يكی از شاخه های توانبخشی می باشد كه شامل شاخه های زير است :

   - الكتروتراپی
   -  حرکت درمانی و مكانوتراپی
   -  آب درمانی يا هيدروتراپی

الكتروتراپی

 الکتروتراپی یک اصطلاح گسترده‌ است. تمام روش‌هایی که به‌منظور درمان، در آن‌ها از ابزارهای الکتریکی استفاده می‌شود، در حوزه الکتروتراپی قرار می‌گیرند. فیزیوتراپیست‌ها در مرکز فیزیوتراپی به‌عنوان یکی از ابزارها و تجهیزات فیزیوتراپی در خصوص توان‌بخشی افراد، از الکتروتراپی استفاده می‌کنند. دستگاه های مورد استفاده در الكتروتراپی با هدف كاهش درد ، كاهش اسپاسم ، كاهش چسبندگی ، بازآموزی و تقويت عضلات بيماران به صورت زير تقسيم بندی می‌شود :

1- استفاده از اشعه مادون قرمز (IR : Infer a Red)

   اشعه مادون قرمز جريانی با طول موج 1000 تا 40000 آنگسترم می‌باشد كه وقتی با بدن برخورد می كند به گرما تبديل شده و باعث افزايش جريان خون در نقطه درمان می‌شود و در نتيجه باعث بهبود تغذيه و دور شدن مواد زايدی كه به علت سيكل درد ايجاد شده‌اند می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهـــش درد
2- كاهش اسپـاسم
3- كاهـش سفتـی
4- افزايش دامنه حركتی  
5- صدمات و ضايعات ورزشی
6- آماده سازی بيمار برای انجام حركات‌ ورزشی‌ و تكنيكهای ‌درمانی

2- استفاده از کيسه داغ (HP : Hot Pack)

   كيسه مخصوصی است كه دارای گرمای مرطوب بوده و ضمن گرم نمودن ناحيه مورد درمان با خاصيت افزايش گردش خون در ناحيه درمان كاربردهای زير را دارد.

موارد كاربرد :

1- كاهش اسپاسـم
2- كاهــش درد
3- كاهش‌چسبندگی
4- کاهش سفتی بافت نرم
5- فزايش دامنه حركتی
6- كاهش گرفتگی عضله
7- آماده‌سازی‌‌ بيمار‌ برای‌ انجام‌ حركات‌ ورزشی‌ و تكنيكهای‌ درمانی

3- استفاده از امواج مافوق صوت (US : Ultra Sound)

   اشعه مافوق صوت با فركانس بيش از 20000 هرتز و شدت 0.5 تا 3 ولت بر سانتيمتر با عمق نفوذ حدود 5 سانتيمتر كه با ايجاد گرمای عمقی در بدن باعث افزايش گردش خون و نفوذ پذيری غشاء سلولی و نيز تخليه منطقه درمان از مواد دردزا می‌شود.

موارد كاربرد :

1- از بين بردن چسبندگـی
2- كاهش التهاب
3- كاهش اسپاسم عضلانی
4- كاهش درد و ...
5- آزاد‌سازی‌‌ بافت‌ از مواد دردزا
6- افزايش‌دامنه‌حركتی

4- استفاده از امواج دياترمی (SWD : Short Wave Diathermy , MWD : Micro Wave Diathermy)

   از انواع امواج كوتاه راديويی است که طول موج SWD مورد استفاده در فيزيوتراپی 11متر و فركانس آن 12.27 مگاسيكل می‌باشد.
   طول موج MWD مورد استفاده در فیزیوتراپی 12 متر و فرکانس آن 2450 مگاسیکل می باشد که باعث ایجاد گرمای عمیقی در ناحیه درمان می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهش اسپاسم
2- كاهش درد
3- افزايش دامنه حرکتی

5- استفاده از جريان گالوانيک (Galvanic)

   در عضلاتی که به علت قطع عصب و يا ضايعه عصبی قادر به انقباض نيستند ، زمان تحريک بالايی لازم است تا جريان به همه فيبر های عضله برسد و باعث انقباض آن عضله شود و جريان گالوانيک با شدت 0.5 تا 2.5 ميلی آمپر ، ولتاژ کمتر از 100 ولت ، زمان تحريک 100 و 300 و 1000 و 3000 ميلی ثانيه را انتخاب کرده و باعث انقباض عضله می شوند.

موارد كاربرد :

1- ضايعات نخاعی
2- قطع عصب
3- نروپاتيهای شديد

6- استفاده از جريان فاراديک (FAR : Faradic)

   جريانی با زمان تحريك كوتاه است يعنی با زمان تحريك 0.1 و 0.3 و 1 و 3 ميلی‌ثانيه و در مواردی كه عصب سالم بوده ولی عضله توانايی لازم برای انقباض را ندارد به كار می رود.

موارد كاربرد :

1- سكته مغزی
2- بيماران ناتوان
3- بعد از تاندون ترانسفر
4- سالمندان ناتوان C.V.A
5- نروپاتي های خفيف و ميوپاتي ها

7- استفاده از جريان های پرفرکانس (IF : Inter Frential)

   در اين جريان از تداخل دو جريان پرفركانس ، يك جريان مدوله شده كم فركانس ايجاد می شود که امواج 2000 هرتز آن جهت تقويت عضلات عمقی و امواج 4000 هرتز جهت كاهش درد و اسپاسم استفاده می‌شود.

موارد كاربرد :

1- كــاهــش درد
2- كاهش التهاب
3- تقويت عضلات
4- كــاهــش ادم
5- بازآموزی عضلات
6- درمان‌ بی‌اختياری ‌ادرار

8- (TENS : Trancecutaneouse Electrical Never Stimulation)

   Trance cutaneouse Electrical Never Stimulation يعنی با استفاده از جريان الكتريكی از طريق پوست باعث تحريك عصب ناحيه درمان شويم و جريانی با فركانس 50 تا 150 هرتز می باشد كه شدت آن بين 12 الی 30 ميلی آمپر می باشد كه با اشكال مختلف و به صورت ضربه ای و نرمال طراحی شده است و از طريق بسته شدن دريچه درد و ترشح آندروفين باعث تشكيل درد می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهش‌ دردهای عصبی
2- كاهــش اسپاسم
3- كاهش دردهای متعاقب اعمال جراحی
4- كاهش ‌دردهای ‌متعاقب‌ صدمات ‌و ضايعات ‌ورزشی
5- كاهش دردهای مزمن و مداوم مثل كمر درد ، سردرد و ...

9- (HV : HighVoltage)

   اشعه ای با طول موج 100 تا 400 نانومتر بوده كه با بلوكه كردن سيستم سمپاتيك باعث افزايش گردش خون در ناحيه می شود.

موارد كاربرد :

1- افراد ديابتی
2- زخمهای فشاری
3- بيماران سرمازده

10- استفاده از اشعه ليزر (Light Amplification by Stimulated Emition of Radiation)

   تقويت نور بوسيله گسيل تشعشع تحريك شده که به اختصار ، ليزر خوانده می شود. در فيزيو تراپی از ليزر كم توان جهت ترميم و كاهش درد و ... استفاده می شود.

موارد كاربرد :

1- كاهش التهاب
2- كاهش درد
3- كاهش چسبندگی
4- تاندونيت و بورسيت

11- (UV : UltraViolet)

   اشعه با طول موج 1800 تا 3900 آنگستروم و با عمق نفوذ كمتر از 0.1 ميلی متر است و با تأثيرات شيميايی كه در بافت های بدن ايجاد می كند جهت درمان برخی از اختلالات و بيماريهای پوستی و جلدی به كار می رود و بنابراين جريان خون و در نتيجه ساخت و ساز در ناحيه را افزايش داده و به ساخته شدن ويتامين D نيز كمك می شود.

موارد كاربرد :

1- ترميم زخم بسته
2- استئو مالاسی
3- زخم عفونی

12- استفاده از ماساژور يا Vibrator

   ماساژ عبارت است از يك سری حركات منظم و ريتميك كه توسط يك فيزيوتراپيست ماهر و يا با استفاده از يك دستگاه ويبريتور انجام می شود و بر روی سيستم عصبی عضلانی و گردش خون تأثير می گذارد.

موارد كاربرد :

1- ايجاد آرامش در بدن

2- كاهش‌چسبندگی
3- كمك به بازگشت خون
4- كاهش درد
5- تخليه ترشحات ريه
6- كاهش اسپاسم

حرکت درمانی و مكانوتراپی

   در ورزش درمانی با توجه به اينكه مشكل بيمار محدوديت حركتی ، كوتاهی يا ضعف و ناتوانی عضله است تكنيكهای درمانی مانند Mobilization ، Hold Relax ، P.N.F و ورزشهای ايزومتريك و ورزشهای مقاومتی برنامه ريزی شده و با استفاده از وسايل موجود در فيزيوتراپی از قبيل فنر ، قرقره ، وزنه ، صندلی چهار سر ، پارالل ، دوچرخه ثابت ، چرخ شانه ، نردبان شانه ، كشش مكانيكی گردن و ... هدف درمانی پيگيری می شود كه ورزش درمانی در دستور فيزيوتراپی تحت عنوان EXS مطرح می شود.

  آب درمانی يا هيدروتراپی

   استفاده از آب و خواص آن جهت اهداف درمانی را هيدروتراپی می نامند . در فيزيوتراپی از خواص درمانی آب در جهت كاهش اسپاسم و كاهش سفتی مفاصل و ... استفاده می شود.

موارد كاربرد :

1- افراد CP     
2- رفع خستگی
3- كاهش‌ استرسهای ‌روحی‌ و روانی
4- بيماريهای‌ روماتيسمی‌‌ مانند آرتريت‌ روماتوئيد و ...

فیزیوتراپی کمر درد

منبع: پزشکی

فیزیوتراپی چیست؟

 ماهیت فیزیوتراپی

فیزیوتراپی، فراهم کننده خدمات برای مردم و جمعیتها می‌باشد تا حداکثر حرکت و توانایی عمل(Movement and functional ability) را در طول دوران زندگی حفظ نماید و یا توسعه داده و به حال اول بر گرداند. مراکز فیزیوتراپی شامل ارایه خدماتی است به حرکت و عملکرد فرد میباشد که توسط فرآیند پیری یا صدمات و بیماریها، مورد تهدید قرار می‌گیرند. حرکت(Movement) کامل و کارامد در قلب چیزی قرار دارد که از آن به عنوان سلامتی نام برده می‌شود.

فیزیوتراپی به شناسایی و افزایش پتانسیلهای حرکتی برای بهبود، پیشگیری(Prevention)، درمان و نوتوانی، می‌پردازد. فیزیوتراپی شامل اثرات متقابل فیزیوتراپیست، بیمار و خانواده آنها و یا سایر افرادی می‌باشد که از بیمار مراقبت می‌کنند، بر یکدیگر می‌باشد، تا بتوانند پتانسیلهای حرکتی بیمار را ارزیابی کرده و در ایجاد اهداف مورد نظر همه با استفاده از دانش و مهارتهای ممتاز فیزیوتراپیست به توافق برسند.
دیدگاه منحصر به فرد فیزیوتراپیست از بدن و نیازها و پتانسیلهای حرکتی آن برای رسیدن به تشخیص و استراتژی درمانی نقش اساسی دارد و تثبیت کننده هر موقعیتی می‌باشد که در آن خدمات ارایه می‌شود. این شرایط با توجه به هدف فیزیوتراپی در بهبود سلامت، پیشگیری، درمانی و بازتوانی، متغیر است.

ماهیت فرایندهای فیزیوتراپی

فیزیوتراپی، خدمتی است که تنها با هدایت و نظارت یک فیزیوتراپیست صورت می‌گیرد وشامل : بررسی، تشخیص، برنامه ریزی درمانی، مداخله و ارزیابی می‌باشد.

بررسی (Assessment):

شامل معاینه (Examination) انفرادی و گروهی نقص‌های بالقوه یا بالفعل، محدودیتهای عملکردی، ناتواناییها، یا سایر مشکلاتی که توسط گرفتن تاریخچه، غربالگری و همچنین با استفاده از آزمایشات خاص و اندازه گیری و ارزیابی نتایج معاینات از طریق انالیز آنها در چهارچوب یک فرایند منطقی بالینی می‌توان به آن پی برد.

تشخیص (Diagnosis):

از معاینات و ارزیابی آنها بدست می‌آید و بیانگر نتیجه حاصل از فرایند منطقی بالینی می‌باشد. تشخیص ممکن است به صورت نقص حرکتی بیان شود یا شامل دسته‌های مختلفی از آسیبها، محدودیتهای حرکتی، توانائیها/ ناتوانیها یا سندرمها باشد.

برنامه ریزی (Planning):

با تعیین نیاز به مداخله آغاز می‌شود و معمولا به ایجاد برنامه‌ای برای مداخله ختم می‌شود که شامل اهداف نهایی قابل اندازه گیری که با بیمارخانواده یا فردی که از وی مراقبت می‌کند، قابل بحث می‌باشد.

مداخلات (Intervention):

انجام می‌شوند و برای رسیدن به اهداف توافق شده تغییر میابند و میتواند شامل :درمان با دست، بهبود حرکتی، استفاده از وسایل فیزیکی، مکانیکی و الکتریکی-درمانی، آموزش عملکرد، فراهم کردن وسایل کمکی و نحوه استفاده از آنها، راهنمایی و ارایه مشورت به بیمار، مستند سازی، هماهنگی و ارتباطات باشد. مداخلات همچنین ممکن است با هدف پیشگیری از آسیبها، محدودیتهای حرکتی، ناتوانیها یا صدمات صورت گیرند که در این صورت شامل بهبود و حفظ سلامتی، کیفیت زندگی و توانایی در تمام سنین و جمعیتها می‌باشد.

ارزیابی(Evaluation):

مستلزم انجام مجدد معاینات با هدف ارزیابی نتایج حاصل می‌باشد.

سابقه تکنيک هاي درماني فيزيوتراپي به بقراط ميرسد.درمان با اشعه خورشيد،آب گرم،ورزش،ماساژ و بسياري از تکنيک هاي ديگر به پيش از ميلاد ميرسد. دانشمندان ايراني و اسلامي بسياري بر آن افزودند.متاسفانه با افزايش جمعيت انساني و عدم توجه به اطباء بخصوص در ايران و کشور هاي اسلامي کارکرد اينگونه تکنيک ها کاهش يافت.

نوعي از طبيب ها(Physicians)با روشهاي خاص خود(دارو و تيغ) و برخورد آکادميک توانستند روش ضد عفوني را دوباره کشف و ترويج نمايند.عامل بيماريزا دوباره کشف و زير ميکروسکوپ تاييد شد. بزرگترين توفيق اين گروه با کشف داروهاي آنتي بيوتيک و ضدالتهابي بود.

اين گروه پزشک با رويکردي دوباره روش هاي درماني قديمي را نيز احيا کرد. ازجمله روشهايي که تاثير فيزيولوژيک آن آشکار بود. تمرين درماني،گرما درماني وديگر متد ها که به آن تکنيک هاي جديدي مانند الکتروتراپي افزوده شد.
اين روش درماني به عنوان درمان فيزيولوژيک(Physiologic Therapeutic) و سپس به فيزيوتراپي معروف گشت.

مکانيسم آموزشي دراين رابطه دچار تغيير شد. ايجاد بيمارستانهاي بزرگ ،صنعتي شدن و جنگ هاي بزرگ حضور همه جانبه در همه بيماريها ،تاکيد بر سيستم حرکتي براي کار و شغل و جنگ فيزيوتراپي را تغيير داد تا اين پزشک جديد با نام فيزيوتراپيست به عرصه برسد.

منبع: بیتوته

رباط یا لیگامان

رباط ها (لیگامانها) نوارهای محکمی هستند که استخوانی را به استخوان دیگر متصل می کنند. مهمترین وظیفه رباطها، محدود کردن حرکات مفاصل و ایجاد ثبات در آنها است. لیگامانها نقش مهمی در جلوگیری از دررفتگی مفاصل برعهده دارند. لیگامان هایی که درارتباط نزدیک با مفصل قرار می گیرند معمولا جزیی از کپسول مفصلی (کپسول مفصلی لیفی) هستند. 

بنابراین این گروه از لیگامانها که به عنوان لیگامانهای داخلی (لیگامانهای کپسولی) شناخته می شوند، باعث تقویت کپسول مفصلی می گردند. لیگامانهایی که از مفصل مجزا یا دور هستند و ساختمان جدایی را ایجاد می کنند تحت عنوان لیگامانهای فرعی خوانده می شوند که وظیفه آنها ایجاد پایداری و ثبات در مفصل است.

به طور کلی رباط های مفاصل سینوپال را می‎توان به گروه های زیر تقسیم کرد:

*رباطهای کپسولی که به کپسول مفصلی چسبیده اند و بخشی از کپسول مفصلی محسوب می شوند.

*رباطهای خارج کپسولی که در خارج کپسول مفصلی قرار دارند که ممکن است به مفصل نزدیک یا از مفصل دور باشند.

*رباطهای داخل کپسولی که در داخل کپسول مفصلی واقع شده اند.

*لیگامان گلنوهومرال

*لیگامان آکرومیوکلاویکولار (رباط اخرمی-ترقوه ای)

*بخش عمقی لیگامان طرفی داخلی (MCL)

*لیگامان طرفی خارجی یا LCL

منبع: فیزیوتراپیست برزکار

ستون فقرات از پشت سر هم قرار گرفتن تعداد زیادی مهره تشکیل شده است. هر مهره یک قسمت اصلی دارد که به آن جسم مهره میگویند و از این بدنه زوائدی خارج میشوند. هر مهره یک زائده در پشت و دو زائده در طرفین دارد. پس وجود زوائد مهره طبیعی است. نکته دیگر چسبیده بودن مهره ها به یکدیگر است. شایعترین محل چسبیده بودن مهره ها در ستون فقرات چسبندگی بین مهره پنچم کمری L5 و مهره اول استخوان خاجی یا ساکروم S1 است که موجب بروز دیسک بین مهره ای S1-L5 می شود.

معمولا بین مهره پنجم کمری و مهره اول ساکروم دیسک بین مهره ای وجود دارد و این دو مهره از طریق سطوحی که در پشت آنها قرار گرفته است با یکدیگر مفصل میشوند. گاهی اوقات زائده عرضی در یک طرف مهره پنجم کمری به مهره اول ساکروم متصل میشود. گاهی اوقات دو زائده عرضی دو طرف مهره پنجم کمری به مهره اول ساکروم متصل میشوند. این تغییرات موجب میگردد این دو مهره به یکدیگر متصل شده و بچسبند.

قبلا فکر میکردند متصل شدن و چسبیده بودن این دو مهره میتواند موجب کمر درد شود. با بررسی هایی که انجام شد مشخص گردید چسبندگی مهره های پایینی کمر ارتباطی با کمردرد نداشته بلکه یک یافته طبیعی است و اگر کسی که این چسبندگی را دارد مبتلا به کمردرد شود باید علت کمردرد را در مشکلات دیگر جستجو کرد.

علت عمده درد های کمر در سنین جوانی ضعف عضلات کمر و شکم و انجام فعالیت های بدنی سنگین و بیش از حد تحمل کمر است. بسیاری از این درد ها با مدتی استراحت و کاهش نسبی فعالیت های بدنی و با انجام نرمش های طبی جهت تقویت عضلات کمر و شکم بهبود میابند.

منبع: ایران ارتوپد

چسبندگی مهره های کمر چیست و چطور درمان میشود؟

ستون مهره از استخوان های استوانه ای شکل جدا از همی به نام مهره تشکیل شده که پشت سر هم و هر کدام روی دیگری قرار کرفته اند. بین تمام مهره ها دیسک بین مهره‌ای قرار دارد که وظیفه اصلی آن اینست که اجازه دهد مهره ها روی یکدیگر حرکت کنند و همچنین به عنوان یک بالشتک جذب کننده شوک و ضربه هم عمل میکند.

 محل اتصال بدون چسبندگی         چسبندگی یکطرفه            چسبندگی در طرف مقابل             چسبندگی دو طرفه

منبع: ایران ارتوپد

بی حسی انگشتان قابل درمان است:

در مورد تاثیر حرکت در آب در بهبود وضعیت مفاصل، باید گفت: بی حسی انگشتان تا زمانی که به مراحل پیشرفته نرسیده با مراجعه به پزشک و انجام یکسری حرکات ورزشی قابل درمان است.

بی‌حسی انگشتان دست که همراه با خواب رفتن و درد مچ دست است در موارد پیشرفته نیازمند عمل جراحی است.

بی‌حسی انگشتان دست به ویژه در انگشتان شست، سبابه و انگشت وسط در زنان بیشتر مشاهده می‌شود که باید در همان مراحل اولیه نسبت به درمان آن اقدام کرد.

علایم:

- ضعف یا بی‌حسی در یک یا هر دو دست

- سوزش و خواب رفتن انگشتان یک یا هر دو دست

- درد شدید به ویژه در ناحیه مچ دست

- پخش شدن درد تا ناحیه آرنج

- اختلال در حرکت انگشتان

- کاهش قدرت حمل وسایل و اشیا مانند کیف دستی و در موارد شدید

- تحلیل رفتن و ضعف در بافت ماهیچه‌ای اطراف شست بروز می‌کند.

با اشاره بر تاثیر حرکت در آب در بهبود وضعیت مفاصل،باید یادآوری کرد که: با توجه به اینکه هر نوع حرکتی که در آب انجام شود، باعث بهتر شدن وضعیت مفاصل می‌شود، حرکت و باز و بسته کردن مچ دست در آب به نحو موثری در درمان عارضه بی‌حسی انگشتان مفید است.

منبع: میهن کمپ

چرا باید خواب رفتن مداوم دست و پا را جدی بگیریم؟

علت خواب رفتگي دست و پا

بیشتر موارد حس سوزش و سوزن سوزن شدن در هنگامی که اندام ها بی حس شده است، علامتی بی خطر است و نشان دهنده این حالت است که عصبی در این ناحیه تحت فشار است ودر صورت تغییر وضعیت طی چند دقیقه عصب به حالت طبیعی برمی گردد.

اگر برای مدت طولانی کارهای تکراری انجام می دهید مثل ماشین نویسی و خیاطی و ... ممکن است به سندرم تونل کارپ دچار شوید .لذا اگر هر 30 تا 60 دقیقه یکبار به خود استراحت دهید ودر این بین چرخش های ملایمی به مچ دست دهید می توانید از ایجاد این مشکل جلوگیری نمایید.

منبع: پارسی طب

علائم تنگی کانال نخاعی:

- خم شدن به جلو درد را کاهش می دهد و با صاف کردن تنه درد تشدید می شود.

- راه رفتن درد را تشدید می کند به طوریکه بیمار مجبور می شود توقف هایی را به هنگام پیاده روی داشته باشد.

- از علائم مهم تنگی کانال نخاعی، لنگش متناوب (intermittent claudication) می باشد. با نشستن و خم کردن تنه درد کاهش می یابد.

- عموما بیماران علایمی از سنگینی پاها, درد کمر, درد ناحیه پشتی ران و ساق پا را گزارش می کنند.

- بسیاری از بیماران از درد ناحیه کمر و ساق پاها شکایت دارند. ct-scan و mri جهت تشخیص بسیار کمک کننده اند.

یک نکته کلینیکی در ارتباط با لنگش متناوب و برخی علائم مشابه بیماران با تنگی کانال نخاعی و بیماران با مشکل عروقی, این است که در تنگی کانال ایستادن و راه رفتن منجر به تشدید علائم و نشستن و خم کردن تنه باعث کاهش درد می گردد چون در حالت نشسته و خم شدن فضای کانال تا حدی افزایش می یابد و فشار از روی اعصاب برداشته می شود.درحالیکه بیماران با مشکلات عروقی, علائم با راه رفتن افزایش ولی با ایستادن کاهش می یابد.

دکتر پیریایی - متخصص درد

تنگی کانال نخاعی کمری چگونه ایجاد میشود؟

شاید بسیاری از خوانندگان گرامی می‏‌خواهند بدانند که تنگی کانال نخاعی کمر چگونه صورت می‎گیرد. برای پاسخ به این پرسش باید بگویم که تنگ شدن کانال نخاع به علت رشد استخوان و بافت های دیگر به داخل این کانال است و این رشد بافت های اضافی جزئی از روند پیری و مسن شدن است. در حقیقت این بیماری معمولاً در افراد بالای 60-50 سال دیده میشود. در مرد و زن شیوع یکسانی دارد ولی معمولاً در خانم ها با علائم بیشتری بروز کرده و بیشتر نیاز به درمان پیدا میکند.

 شروع این بیماری با پیر شدن دیسک بین مهره ای است. با افزایش سن، دیسک بین مهره ای محتوای آب خود را از دست داده و چروکیده و کوچک میشود. کاهش ارتفاع دیسک موجب میشود مهره ها به یکدیگر نزدیک تر شوند و این نزدیک شدن مهره ها دو مشکل را ایجاد میکند. یکی اینکه سوراخ یا دهانه ای که بین دو مهره مجاور هم و در دو طرف آنها قرار دارد تنگ میشود. این دهانه ها محل خروج ریشه های عصبی از نخاع هستند. پس به این اعصاب فشار وارد میشود. مشکل دیگر اینست که با نزدیکتر شدن مهره ها به هم فشار بیشتری به مفاصل بین مهره ها وارد میشود که آن هم به نوبه خود موجب آرتروز و ساییدگی مفصل میشود.

کیفوز چیست ؟
کیفوز یک اختلال ستون فقرات است که در کودکان یا بزرگسالان رخ می دهد . این اختلال باعث پشت بر آمده یا کوهان دار می شود .

کیفوز بصورت افزایش انحناء در طول ستون فقرات یا بصورت انحنای شدید و موضعی ( بد شکلی gibbus  ) رخ می دهد. کیفوز معمولا

در ناحیه مهره های سینه ای و ناحیه اتصال سینه ای - کمری رخ می دهد .اما گاهی در ناحیه گردنی نیز اتفاق می افتد .

علل کیفوز :

• پشت گرد وضیعتی
• بیماری شوئر من
• کیفوز مادرزادی
• کیفوز ناشی از بیماریهای عصبی - عضلانی
• کیفوز ناشی از ضربه ، تومور، عفونت و بیماریهای روماتولوژی

 انحناهای طبیعی ستون فقرات ،سر را روی مرکز لگن حفظ می کنندو باعث جذب متناسب نیروهای وزنی و ضربه ها می شوند .
در ناحیه سینه ای افزایش بیش حد کیفوز و در ناحیه گردنی و کمری کاهش لوردوز می تواند عامل وضیعت بد بدن و تعادل سر روی لگن گردد .

کیفوز وضعیتی و ساختمانی

کیفوز به انواع وضعیتی و یا ساختمانی تقسیم می گردد .کیفوز وضعیتی به وضعیت قرار گیری بد بدن مربوط  است که یک انحنای نرم در طول ستون فقرات سینه ای ایجاد می کند که توسط خود بیمار قابل اصلاح می باشد . کیفوز ساختمانی ناشی از اشکال در استخوان ، دیسک بین مهره ای ، اعصاب ، لیگامانها یا عضلات می باشد. کیفوز ساختمانی نیاز به برخورد پزشکی دارد چرا که کنترل آن از دست بیمار خارج است .

بدشکلی gibbus 

این بدشکلی نوعی از کیفوز است که انحنای کیفوز و قوز بسیار تیز و موضعی است .این بدشکلی ایجاد قوز می کند که در خمش به جلو نیز برجسته تر می گردد .

کیفوز بیش از حد hyperkyphosis 

این اصطلاح به انحنای زیادی کیفوز سینه ای بیش از حد نرمال گفته می شود .یکی از  علل شایع آن پوکی استخوان است که معمولا چندین مهره را درگیر می کند.

کیفوز مادرزادی

به مواردی گفته می شود که اختلال در ستون فقرات وجود دارد و باعث کیفوز شده است .

بیماری شوئرمن

بیماری شوئرمن کیفوز سینه ای در جوانان می باشد .علت نامشخص است اما گاهی با سابقه خانوادگی رخ می دهد . در این بیماری دیسک بین مهره ای کاهش ارتفاع پیدا می کند و مهره ها نیز کوهی شکل می شوند که در مجموع باعث کیفوز انعطاف پذیری می شود. در تعریف نوع تیپ آن

حداقل کوهی شدن سه مهره مجاور بیش از 5 درجه لازم است . سر و گردن در وضیعت غیر طبیعی و رو به جلو قرار می گیرند .سن شروع بیماری بین 12 تا 15 سالگی است اما در هر سنی از نوجوانی می تواند رخ دهد . شیوع آن در دختران بیش از پسران است . در بسیاری از بیماران درد شکایت اصلی است .

تشخیص

شکایت بیماران درد و بدشکلی است . بسیاری از والدین به علت قوز کردن فرزند خود به هنگام مطالعه یا غذا خوردن وی را نزد پزشک می آورند .

مراجعه بموقع  در کنترل انحناء و جلوگیری از عوارض آن بسیار حائز اهمیت است .در بسیاری از موارد علت دردهای گردن و شانه نیز مربوط به کیفوز بیماران است که بایستی مورد توچه قرار گیرد.

معاینه فیزیکی

یک معاینه کلی از سلامتی بیمار و سایر قسمتهای بدن ضروری است .معاینه کامل در ارزیابی نوع کیفوز و نحوه برخورد با آن ضروری است .

مشاهده بیمار : مشاهده بیمار از بغل انحنا را نشان می دهد . از پشت که به بیمار بنگرید نیز انحنای اسکولیوز همراه ممکن است و جود داشته باشد .به نحوه قرار گیری سر روی تنه نیز باید دقت کرد .

تست خم شدن رو به جلوی آدامز : بیمار از کمر به طرف جلو خم می شود . بدین ترتیب انحنای کیفوز بهتر مشخصص می گردد.

لمس : لمس عضلات پاراورتبرال و ناهنجاریهای  ستون فقرات در تشخیص کمک کننده است گاه در بیماران شوئرمن درد در لمس وجود دارد و گاه سفتی عضلات  پنجه غازی پا نیز مشهود است.

حرکت : حرکت در جهات مختلف ستون فقرات بررسی می شود . حرکت غیر مترقبه مورد توجه قرار می گیرد و بدشکلی کیفوز و میزان سفتی انحنا نیز در همین حرکات مشخص می شود .

معاینه عصبی:
یک معاینه عصبی کامل در بیمار ضروری است . درد ، بی حسی ، کرختی ، سوزن سوزن شدن اندام باید مورد توجه باشد . حس اندام و عملکرد حرکتی بایستی  بررسی گردد .اسپاسم عضلانی ، تغییرات اداری و مدفوعی نیز باید مورد توجه قرار گیرند .

تصویر برداری :
رادیوگرافی بیمار بایستی  در حالت ایستاده و به شکلی که سر مستقیم و دستها خم شده و آرنج رو به جلو قرارمی گیرد انجام شود . گاه برای بررسی انعطاف کیفوز از رادیوگرافی خوابیده یا بصورت خمیده به عقب استفاده می شود. با روش زاویه cobb میزان کیفوز اندازه گیری می شود .
در صورت شک به مشکلات نخاعی یا بصورت نیاز به جراحی mri درخواست می شود.



منبع: سایت تخصصی ستون فقرات

حجامت نسبت به ساير روشهاي درماني متداول چه مزيت‌هايي دارد؟ 

به‌طور كلي حجامت يك روش درماني بدون عوارض جانبي است و اگر به صورت تخصصي از آن استفاده شود برتري‌هاي فراواني نسبت به روش‌هاي درماني جاري مانند مصرف داروهاي شيميايي و جراحي دارد. مزيت‌هاي درمان با حجامت را مي‌توان به‌طور خلاصه بدين شرح بيان‌كرد: 

1 ـ حجامت يك روش درماني بدون عوارض جانبي است.

2 ـ حجامت براي كليه سنين كاربرد دارد. 

3ـ حجامت با حداقل توان فني و تجهيزات اجرايي مي‌تواند بيماري‌هاي سخت و مزمن را درمان كند.

4 ـ حجامت هيچ‌گونه وابستگي فني، علمي‌و ابزاري به خارج از كشور ندارد.

5 ـ در حجامت فاكتورهاي مداخله‌گر وجود ندارد و يك رفتار كامل موجب درمان مي‌شود. 

6 ـ حجامت چون يك دستور ديني است، توان جلب تاثيرات رواني (سايكوتيك) در آن بالاست و از اين طريق علاوه بر افزايش سطح درمان‌پذيري، موجب تقويت فرهنگ و اعتقادات مذهبي و ارتباط انسان به خداوند تبارك و تعالي مي‌شود. 


بيماران جهت انجام حجامت بايد به چه‌اشخاص يا مراكزي مراجعه كنند؟

حجامت يك روش درمان پيچيده و داراي ظرافت‌هاي گوناگون مي‌باشد كه تجويز و اجراي آن بايد زير نظر پزشكان آموزش ديده عضو موسسه تحقيقات حجامت ايران و آشنا به مباني طبّ سنتي و طبّ اسلامي‌ باشد. اين پزشكان همچنين بايد پروانه حجامت مورد تاييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي را دارا باشند و در دوره‌هاي باز‌آموزي موسسه نيز به صورت دائم شركت نمايند تا از يافته‌هاي علمي‌جديد حجامت بهره‌مند گردند‌.

جايگاه حجامت در طبّ سنتي كجاست؟

تمامي‌بزرگان طبّ سنتي ايران از حجامت به عنوان يكي از اركان مهم درماني ذكر كرده‌اند. محمد زكرياي رازي در كتاب «الحاوي»، شيخ الرئيس ابوعلي سينا در كتاب «قانون در طب»، سيد اسماعيل جرجاني در كتاب «ذخيره خوارزمشاهي» و عقيلي خراساني در كتاب «خلاصه‌الحكمه في مجمع الجوامع» به شيوه گسترده‌اي پيرامون حجامت و كاربرد آن در درمان صحبت كرده‌اند و از حجامت براي درمان بيماري‌هاي فراگير و مهمي‌مانند سكته قلبي، ماليخوليا، سردرد هاي ميگرني و بخشي از بيماري‌هاي پوستي بهره مي‌گرفته‌اند. در طبّ اسلامي‌و منابع مذهبي نيز توصيه‌هاي فراواني به‌ انجام حجامت شده‌است. 
رسول اكرم(صلي االله عليه و آله و سلم) و ائمه‌اطهارعليهم السلام خود حجامت مي‌كرده‌اند و روش انجام آن را بيان فرموده‌اند و ويژگي‌‌هاي درماني آن را برشمرده‌اند. در اين زمينه بيش از پانصد روايت مطرح است كه در كتاب «حجامت از ديدگاه‌اسلام» جمع آوري شده‌است. 
يكي از مهمترين رواياتي كه در زمينه حجامت در منابع معتبر روايي ذكر شده و در ذيل آيه يك سوره‌ مباركه اسري در تفسير الميزان و برخي از تفاسير ديگر آمده‌است، حديث زير مي‌باشد: 

منبع: وبلاگ دکتر فروغ