تشخیص و درمان دردهای ستون فقرات ۲
چگونه از کمردرد جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از صدمات ناحیه کمر به مراتب آسانتر از معالجه آنهاست.
امروزه اکثر متخصصان معتقدند ورزش
هایی مثل پیاده روی, شنا و دوچرخه
سواری ممکن است در بهبود کمردرد
مفید باشد زیرا این روش ها باعث
تقویت عضلات اطراف ستون فقرات و
مفاصل و باعث تعادل و تناسب بدن
می شوند. امروزه ما به جای پیاده
روی یا دوچرخه سواری از اتومبیل
استفاده می کنیم. بنابراین ممکن
است عضلات پاهایمان ضعیف شده و
عملکرد قلب و ریه نیز به طور موثر
کاهش می یابد. با ورزش می توان
عضلات را تقویت کرد و فشار وارد
بر ستون فقرات را کاهش داد و
مفاصل را متحرک نگه داشت. علاوه
بر این با ورزش عملکرد قلب و ریه
نیز بهبود می یابد.
ناراحتی های ماهیچه و رباط ها ممکن است در اثر کار سنگین و زیاد خم شدن و بلند کردن اشیا با روش نادرست, چرخیدن و پیچش ناگهانی کمر, سقط و زمین خوردن یا حتی ایستادن نادرست اتفاق بیفتد. در این مقاله سعی شده ورزش های مناسب جهت تقویت عضلات اطراف ستون فقرات و شکم به صورت عملی آموزش داده شود.
از جمله مواردی که برای پیشگیری از کمردرد باید رعایت شود:
۱ ) هنگام ایستادن, راه رفتن و بخصوص نشستن پشت شما کاملا راست باشد.(سر خود را بالا گرفته, شکم را به داخل کشیده و قفسه سینه را در حالت استراحت قرار دهید.)
۲ ) هنگام ایستادن و راه رفتن, انگشت ها تا حد امکان به سمت جلو قرار گرفته و بیشتر وزن روی پاشنه ها تحمیل شود. وزن خود را به طور مساوی بر روی هر دو پا تقسیم کنید, هرگز به عقب خم نشوید.
۳ ) حتی الامکان از پوشیدن کفش های پاشنه بلند خودداری شود.
۴ ) هنگام نشستن در خانه, محل کار
یا ماشین باید پشتتان به جایی
تکیه داشته باشد در این هنگام
حوله ای را لوله کنید و در ناحیه
کمری قرار دهید. تا حد ممکن از
صندلی هایی محکم و صاف استفاده
کنید. در صورت امکان در حالت
نشسته یک یا هر دو زانو بالاتر از
سطح ران ها قرار گیرد. این مساله
بخصوص در هنگام رانندگی (با جلو
کشیدن صندلی راننده) یا هنگام
نشستن در اتومبیل به عنوان مسافر
اهمیت دارد.
۵ ) اجسام را به طور صحیح از زمین
بلند کنید(بلند کردن اشیا باید به
نحوی باشد که فشار ناگهانی و شدید
به کمر وارد نکند.) صحیح بلند
کردن, یعنی با حفظ راستای ستون
فقرات از زانو و عضلات قوی پا
استفاده کردن. اگر شی مورد نظر
وزن زیادی دارد, از بلند کردن آن
خودداری کنید و از دیگران کمک
بگیرید. اگر باید چیزی را بلند
کنید, آن را به تنه خود نزدیک
کنید, تا فشار وارده بر کمرتان
حداقل شود و هرگز بار را از ناحیه
کمر به بالا نبرید.
۶ ) حتما تخت راحتی داشته باشید, طاق باز و با زانوهای خم بخوابید یا به پهلو خوابیده و یکی از دو زانو را خم کنید. اگر هرروز با کمردرد از خواب بلند می شوید, احتمالا تخت خیلی سفت یا خیلی نرمی دارید و در هنگام خواب وضعیت های مختلفی به خود بگیرید و هرگز به روی شکم نخوابید.
۷ ) اگر کارهایی مانند باغبانی انجام می دهید که مستلزم به جلو خم شدن است, بعد از پنج دقیقه بایستید. همچنین می توانید کمی به عقب خم شوید. در این صورت تمامی اعضایی که مدتی در اثر به جلو خم بودن تحت فشار بوده اند کشیده می شوند و شما احساس راحتی می کنید.
۸ ) از چاقی پرهیز کنید یک رژیم غذایی متنوع و متعادل که شامل مقادیر زیادی میوه و سبزیجات تازه است, برای خود در نظر بگیرید . مصرف انواع چربی, شیرینی و نمک را کم کنید.
۹ ) از کشیدن سیگار اجتناب نمایید. زیرا سیگار خطر پوکی استخوان را افزایش داده نیکوتین موجود در سیگار از طریق تداخل با مواد غذایی که به دیسک های مهره های کمری می رسند آنها را آسیب پذیر می کند.
۱۰ ) برای جلوگیری از خشکی پشت, مرتب ورزش کنید. پیاده روی, شنا و غیره به شما کمک خواهند کرد(اگر پیاده روی یا دویدن را انتخاب کردید کفش مناسب به پا کنید). در این موارد سخت گیری نکنید. مقدار ورزش را به تدریج افزایش دهید. ۵ دقیقه نرمش روزانه بهتر از یک ساعت و یک بار نرمش در هفته است.
● تمرین های بدنی: (برای پیشگیری از کمردرد )
تمرین های بدنی که به شرح آن ها می پردازیم برای حفظ قوای عضلانی و کمک به هرچه فعال تربودن شما طراحی شده اند.
اگر به ورزش کردن عادت ندارید,
اول برنامه را به آرامی شروع
کنید. تعداد این تمرین ها را
هنگامی که بدنتان آمادگی لازم را
پیدا کرد اضافه کنید. در شروع, هر
تمرینی را پنج بار تکرار و بعد
پنج تا پنج تا اضافه کنید. اگر در
انجام تمرین خاصی, درد و نارحتی
احساس می کنید, آن را انجام ندهید
و تمرین های پیشنهاد شده دیگر را
انجام ندهید. از وزنه استفاده
نکنید.
تمرین ها را منظم انجام دهید.
تمرین های سبک و منظم بسیار با
ارزش تر از تمرین های سنگینی است
که بعد از یک هفته کاملا کنار
گذاشته شود.
۱ ) مانند شکل به پشت بخوابید. زانوها را خم کنید و کنار یکدیگر قرار دهید. حال آن ها را به سمت راست و چپ حرکت دهید.
۲ ) در همان حالت قبل, باسن را بالا و پایین ببرید.
۳ ) به پشت بخوابید و زانوها را به آرامی به سمت قفسه سینه بکشید.
۴ ) به پشت بخوابید و زانو ها را خم کنید. با سفت کردن عضلات شکم, پشت خود را صاف کنید. بعد سر وشانه ها را از زمین بلند کنید و دست ها را به زانو برسانید. به آرامی سر جای اول برگردید و ماهیچه ها را شل کنید.
۵ ) به شکم بخوابید. با زانوی صاف کل اندام تحتانی را به نوبت بلند کنید.
۶ ) به شکم بخوابید. ساعد را روی زمین قرار دهید و سر و شانه ها را بالا ببرید.
۷ ) به پشت بخوابید. روزانه به مدت ده دقیقه صاف بخوابید تا بدنتان کاملا کشیده شود.
▪ تمرین های پر خطری که باید از آن ها اجتناب کرد:
۱ ) لمس انگشتان پا در حالت خم شده
این ورزش به منظور کشش عضلات همسترینگ (عضلات پشت ران) طراحی شده است. این حالت باعث فشار آمدن به مهره ها و زانوها می شود.
۲ ) برخاستن از حالت خوابیده به حالت نشسته در حالی که با دست ها روی گردن یا سر فشار می آید.
این حالت باعث فشار آمدن بر روی گردن و قسمت بالایی ستون فقرات می شود.
۳ ) چرخش گردن به صورت دایره کامل
این ورزش باعث فشار آمدن گردن به (قسمت بالایی ستون فقرات) می شود (می توان چرخاندن گردن به صورت نیم دایره را جایگزین کرد.)
آسيبها مثل رگ به رگ شدگي يا
اسپاسم عضلات، كشيده شدن رباطها،
مشكلات مفصلي يا لغزيدن و جابهجا
شدن يك ديسك بين مهرهاي ميتواند
باعث ايجاد كمردرد شود.
شايعترين علت كمردرد انجام فعاليتهايي است كه عضلات كمر به آنها عادت ندارند
مثل جابجايي وسايل و مبلمان سنگين
يا باغباني.
ديسك كمر هنگامي رخ ميدهد كه
ديسك بين مهرهاي از محل خود
بيرون بزند و روي عصب فشار
بياورد. اين پديده اغلب بر اثر
چرخش در حين بلند كردن اجسام رخ
ميدهد.
بهترين راه براي كاهش درد،
خوابيدن به پشت روي زمين در حالي
كه زير زانوهايتان را بالش قرار
ميدهيد زانوها و لگنتان را خم
ميكنيد اين كار فشار را كم
ميكند و وزن را از روي كمر شما
برمي دارد.
علل غیرمکانیکی کمردرد
علل غیرمکانیکی:
علل غیرمکانیکی شامل آن دسته از علل طبی و یا بیماری های سیستمیک هستند که در سیر بیماری به طرق مختلف ممکن است باعث کمردرد شوند و تشخیص و درمان این بیماری ها تماما به عهده پزشک معالج شما می باشد. به طور کلی هرگاه دچار کمردرد شدید به عنوان اولین اقدام به پزشک مراجعه کنید تا ابتدا علل طبی یا سیستمیک آن بررسی گردد.
شایع ترین علل طبی عبارتند از: بیماریهای التهابی, بیماریهای عفونی, سرطان ها و بیماریهای متابولیکی و ... که تشخیص و درمان همه آن ها همانطور که گفته شد بر عهده پزشک معالج شما می باشد.
ـ بیماریهای التهابی:
آرتریت روماتوئید- اسپوندیلیت آنکلیوزان
ـ بیماریهای عفونی:
عفونت حاد فضای بین مهره ای(دیسک) و استخوان مهره – سل-تب مالت(در ایران شایع است)عفونت مزمن مهره ها و عفونت خارجی
ـ تومورها:
تومور ریشه اعصاب - تومور مهره ها – تومور اولیه استخوانی – تومور اولیه عصبی – تومور متاستازی مهره ها(از پستان, پروستات, ریه, کلیه, تیروئید)
ـ بیماریهای متابولیکی:
پوکی استخوان- نرمی استخوان از علل کمتر شایع می توان به مسمومیت با فلزات سنگین مثل رادیم و بیماریهای ناشی از اختلال جریان خون اشاره کرد.
نکاتی که بیشتر به نفع علل طبی کمردرد هستند عبارتند از:
۱ ) سن بالای ۵۴ سال, بخصوص در بیماریهای غیر التهابی و بیمارانی که سابقه ای از عوامل مکانیکی را ذکر نمی کنند.
۲ ) کمردردهای شبانه که با استراحت نیز بهبود می یابند.
۳ ) وجود علائم و نشانه های کمردرد مانند: تب, تعریق, کاهش وزن, ضعف و خستگی مزمن که با کنترل درد نیز بیمار احساس سلامتی نمی کند. در بسیاری از موارد به رغم معاینه فیزیکی دقیق و انجام آزمایشات مختلف, علت مشخصی برای کمردرد پیدا نمی شود. در چنین مواردی با در نظر گرفتن عوامل روانی که باعث پیدایش و یا تشدید کمردرد می شوند باید با یک روانپزشک و یا روانشناس مشورت کرد. همچنین تمارض برای از زیر کار در رفتن و یا گرفتن خسارت از بیمه مربوط به عواملی هستند که پزشک معالج باید آنها را در نظر داشته باشد.
کمردردهای مکانیکی
کمردردهای مکانیکی:
شامل آن دسته از بیماری هایی هستند که در اثر و با بواسطه یک عامل مکانیکی مانند ضربه, حرکات فیزیکی نامناسب, کم بودن قوام عضلات و یا فشار بیش از حد به ناحیه ستون فقرات کمری و در اثر بد قرار گرفتن وضع بدن در حالت نشسته و ایستاده ایجاد می گردند. این دسته از بیماری ها ۹۰% از علل کمردرد را تشکیل می دهند و نکته جالب اینکه به راحتی قابل پیشگیری هستند که عوامل بروز آن ها در زیر آمده است.
۱ ) قرار گرفتن در وضعیت های نامناسب:
ـ وضعیت نامناسب ایستادن:
قرارگرفتن در وضعیت نامناسب هنگام ایستادن, سبب افزایش یا کاهش قوس های ستون فقرات و یا انحراف جانبی آنها می شودکه در هر صورت باعث بروز کمردردهای شدید می گردد.
ـ وضعیت ایستا:
وضعیت ایستا و بدون تحرک بخصوص
وقتی که نامتقارن و کج باشد, برای
ستون فقرات بسیار مضر است. این
حالت در کار با ماشین آلات, که
نیاز به قرار گرفتن در یک وضعیت
ثابت و نامتقارن به مدت طولانی
دارد بسیار اتفاق می افتد و اگر
اصلاح نگردد می تواند باعث درد
قابل توجهی در ناحیه کمر شود.
افرادی که با کامپیوتر کار می
کنند به طور مداوم در یک وضعیت
ایستا قرار دارند به طوری که سر
خم شده, دست ها بر روی صفحه کلید
قرار گرفته و تنها انگشتان حرکت
می کنند. این حالت با فشار بر
نواحی شانه ای و انقباض ممتد
عضلات گرد و کتف همراه است و اغلب
این افراد از درد در ناحیه شانه
های خود شکایت دارند. در صورتی که
صفحه کلید در سمت چپ و صفحه
کامپیوتر در سمت راست کاربر قرار
گیرد به طوری که وی مجبور باشد در
طی روز مدام سرش را حرکت دهد و یا
اینکه صفحه کلید بالاتر و یا
پایین تر از ارتفاع استاندارد خود
قرار گیرد, فشار مکانیکی وارد بر
ستون فقرات بیشتر شده و سبب آسیب
بیشتری می گردد.
وضعیت نامناسب نشستن, خم شدن های
طولانی از ناحیه کمر, چمباتمه زدن
به مدت طولانی, خم و راست شدن
مکرر نیز ا دلایل دیگر است.
۲ ) کاهش تحرک
کاهش تحرک می تواند نتیجه عدم استفاده و یا بهبود ناکافی عضو بعد از آسیب دیدن باشد.
عدم استفاده:
کاهش دامنه طبیعی حرکات ستون فقرات و عدم استفاده فعالانه از این عضو منجر به سفتی و کاهش خاصیت ارتجاعی آن شده و از طرفی باعث آتروفی (لاغر شدن) عضلات نگهدارنده ستون فقرات می گردد. عضلات ضعیف و لاغر, قدرت حمایت از ستون فقرات کمری در شرایط مورد نیاز مثل بلند کردن جسم سنگین از روی زمین را ندارند در نتیجه سبب بروز کمردرد می شوند. این وضعیت با ورزش فعال در کل دامنه حرکتی ستون فقرات, فیزیوتراپی و تقویت عضلات نگهدارنده قابل جبران آن است. البته کاهش دامنه حرکات مفصلی می تواند ناشی از عوامل دیگری مانند اسکار سوختگی, علل مادرزادی (مانند جوش و خوردن ۲ مهره و یا مثلا افرادی که محدودیت حرکتی دارند(مانند افراد هموفیلی) به خاطر فشارهای غیر معمول مفاصل دیگر نظیر ران و زانو بیشتر از بقیه مستعد پشت دردند. برای مثال اگر زانوها یا ران ها درست راست نشوند, فرد اجبارا به جلو متمایل می شود. این حالت فشار غیر معمولی به ستون فقرات وارد می کند و در دراز مدت موجب بروز درد خواهد شد.)
۳ ) بهبود ناکافی
به طور مثال عدم بهبود کامل بعد از یک حمله کمردرد ناشی از اسپاسم عضلانی که منجر به کاهش گودی کمر شده است, می تواند باعث کاهش تحرک ستون فقرات شود. در این مورد با بهترین درمان انجام تمرینات ورزشی به طور فعالانه و تحت نظر یک فیزیوتراپیست جهت اصلاح گودی کمر و بازگشت به وضعیت طبیعی است.
۴ ) استرس ناشی از کار
ـ نیرو و ارتعاش:
نیرو و ارتعاش تولید شده توسط ابزار مختلف, از طریق دست ها و یا اندام دیگر به بدن منتقل می شود و باعث فشارهای غیر معمول به خصوص در اطراف گردن شانه ها می گردد. برای مثال کار با دریل های بادی, چکش زدن مداوم, پوشیدن دستکش های سنگین و یا رانندگی طولانی مخصوصا با وسایل نقلیه سنگین از قبیل تراکتورها, یک نیروی ارتعاشی قوی را به بدن منتقل می کند که با افزایش فشار عمودی به دیسکهای بین مهره ای سبب آسیب به آنها و بروز کمردرد می گردد.
ـ توالی و تداوم کار:
کار سنگین و مداوم در یک وضعیت ثابت برای ستون فقرات بسیار مضر است. به خصوص در مشاغل صنعتی که نیروی زیادی برای انجام کار صرف می گردد, بهتر است زمانی هر چند کوتاه به استراحت جهت تجدید قوا اختصاص داده شود, تا از آسیب های ناشی از کار سنگین بر ستون فقرات کاسته شود.
۵ ) چاقی
وزن زیاد مشکل شایعی است که گریبان گیر برخی افراد جامعه می باشد. صرف نظر از شکل ظاهری که یک مقوله شخصی است, عوارض ناشی از چاقی مانند: فشار حاصله بر روی قلب, تمایل به افزایش فشار خون, آسیب به ستون فقرات(بخصوص ناحیه کمر) و ... قابل توجه است. مهم است بدانید آسیب حاصل از چاقی بر ستون فقرات کمری بلافاصله قابل تشخیص نیست بخصوص اینکه درد ناشی از آن بیشتر در ناحیه لگن و زانوها احساس می شود. شایع ترین شکل آسیب به صورت افزایش گودی کمر در اثر حجم زیاد شکم و آویزان بودن آن است. این حالت به مرور سبب پیدایش کمردردهای شدید و مزمن می گردد, که البته در حاملگی نیز شایع است ولی باید توجه داشت که مدتی پس از ختم حاملگی, ستون فقرات به شکل طبیعی خود بازمی گردد ولی در مورد چاقی مزمن این طور نیست. کاهش تحرک نتیجه قطعی چاقی است به طوریکه افزایش حجم بافت نرم موجب قطع حرکات مفصلی در انتهای دامنه طبیعی حرکتشان می گردد. تمامی مفاصل بخصوص مفاصل ران و زانوها درگیر شده و توانایی تحرک در کل دامنه حرکتیشان را از دست می دهند. افراد چاق بیشتر از بقیه به آرتروز مهره های کمری مبتلا می شوند در نتیجه در افراد چاق, کاهش وزن, اولین و مهم ترین اقدام در درمان کمردرد می باشد.
منبع: پایگاه اطلاع رسانی مهویزان
توصيههاي كلي براي كاهش درد کمر
توصيههاي
كلي براي کاهش درد کمر عبارتند از:
انجام حركات ورزشي صحيح براي
تقويت كمر
كاهش وزن (چاقي، درد كمر را بدتر ميكند)
بهبود وضعيت عضلات و بهبود وضعيت بدن در حالات ايستاده، نشسته و خوابيده
بهترين حالت براي نشستن بر روي صندليهاي پشت صاف يا قسمتي كه حالت كمر دارند و زانوها كمي بالاتر از لگن كه بايستي زير پا يك چهارپايه كوتاه بگذاريد.
همچنين براي ايستادن اگر براي مدت طولاني مجبور هستيد كه روي پاهايتان بايستيد يك پايتان را روي يك چهارپايه كوتاه استراحت دهيد تا فشار از روي كمرتان برداشته شود و هر 5 تا 15 دقيقه پاي خود را تعويض كنيد، سرتان را بالا نگهداشته و شكمتان را تو بدهيد.
بهترين حالت براي خوابيدن، به پهلو و زانوهايتان را خم كنيد و زير سر و بين زانوها بالش قرار دهيد.
همچنين از تشك سفت استفاده كنيد.
در پايان براي تقويت عضلات كمر خود ورزش كنيد: شنا و پيادهروي براي بهبود تناسب بدني و كاهش كمردرد مناسب هستند.
از کمردرد تا دیسک کمر
کمر درد به عنوان دومین درد شایع بدن پس از سر درد است به طوری که 84% افراد در طول زندگی این بیماری را تجربه نمودهاند. معمولاً کمر درد به عنوان یکی از علل مهم مرخصیهای استعلاجی و از دست رفتن ساعات کاری محسوب شده که به واسطه آن هزینههای زیادی متوجه اجتماع میشود. مهمترین نکته چه در جهت جلوگیری از آسیب به دیسکهای کمری و چه در جهت پیشگیری از عود کمر درد، آموزش اصول صحیح زندگی شامل: سبک نشستن، ایستادن و حمل بار در همه سنین میباشد، ولی متاسفانه کمتر کسی حاضر به تمرین و مداومت نکات سادهای است که میتواند از عارضههای مزمن عضله در آینده پیشگیری کند.
در بیشتر موارد کمر دردها حاد بوده و طی یک دوره گذرا بهبود مییابد که البته احتمال عود آن هم وجود دارد. با توجه به اینکه درصد کمتری از کمردردها مزمن میشوند اما بیشتر هزینههای بهداشتی درمانی که صرف درمان کمر درد میگردد متوجه کمردردهای مزمن است.
معمولاً سن شروع کمر درد از حوالی نوجوانی تا حدود 40 سالگی است که شیوع آن تا سن 60 سالگی در مردان و زنان مساوی بوده و پس از این زمان در خانمها به دلیل افزایش شیوع پوکی استخوان و شکستگیهای ناشی از آن شایعتر میباشد.
کمر درد نه به عنوان یک بیماری
بلکه نشانه یک بیماری است و عوامل خطری که میتواند موجب افزایش ابتلا به
کمر درد شوند را می توان به دو دسته شغلی و فاکتورهای شخصی دستهبندی کرد
شغلهایی
که با کشیدن، جابجا کردن اجسام، نشستن طولانی مدت، یا کار کردن با
دستگاههای لرزان مثل متههای سوراخ کننده همراه هستند با افزایش بروز
کمردرد مواجه میباشند که مسلماً مستلزم رعایت نکات ایمنی مختص هر کدام
است. همچنین در افرادی که انعطاف پذیری ستون فقرات آنها کمتر بوده و یا
افراد چاق و قد بلند، کمر درد شایعتر میباشد.
ضعف عضلات شکم و کمر، استعمال دخانیات، فاکتورهای روحی و روانی مثل اضطراب و افسردگی از عوامل مرتبط با کمر درد هستند.
دیسکها بالشتکهایی هستند که بین مهرههای کمری قرار دارند. در گروهی از این کمر دردها پاره شدن این دیسکها موجب آزاد شدن مواد شیمیایی و تحریک کننده شده که این مواد موجب التهاب ریشههای عصبی ناحیه کمر میشوند.
در گروهی دیگر عامل تحریک ریشههای کمری بیرون زدگی دیسک و فشار روی ریشههای کمری است بدین صورت که بیماری با درد شدید ناحیه پایین کمر تظاهر یافته و معمولاً این درد در ناحیه باسن پخش شده و بر اساس ریشه کمری مبتلا به ناحیه ران، ساق پا و انگشتان پا انتشار مییابد. این نوع درد، شدید و تیر کشنده بوده و با عطسه و سرفه بدتر میشود و در مورد علائم دیگر که گاه با استراحت، درد کاهش مییابد، به این دلیل است که احتمالاً در اوائل بیماری درد کمر شدید بوده و حالت انتشاری ندارد اما با پیشرفت درد کمر کاهش یافته ولی درد انتشاری و سایر علایم نظیر کاهش حس و خواب رفتگی پاها و ضعف ایجاد میشود. همچنین بیمار به علت درد محدودیت حرکات کمر داشته و حتی حالت خمیده به خود میگیرد و ممکن است علاوه بر کاهش حس و خواب رفتگی پاها، کاهش قدرت عضلات و حتی مشکلاتی در کنترل ادرار و مدفوع پیدا کرده و بر اساس ریشه درگیر، احتمال از دست دادن توانایی راه رفتن روی پنجه پا و یا پاشنه پا را از دست بدهد. در صورتی که فرد به حالت دراز کش خوابیده باشد بالا آوردن مستقیم پا موجب افزایش درد ناحیه کمر و انتشار آن به پای مبتلا میگردد.
چنانچه کمر درد همراه با تب، کاهش وزن و درد شبانه باشد عوامل ایجاد کننده دیگر کمر درد نظیر تومورها، عفونت و شکستگی مطرح میشود، که معمولاً با معاینه دقیق بیماری مشخص میگردد ولی ممکن است به استفاده از وسایل تشخیصی نیاز شود. MRI جهت تشخیص کمردردهای ناشی از دیسکهای کمری حساسیت بالایی دارد اما حتماً باید بر اساس تظاهرات بیمار تفسیر شود. گفتنی است در یک بررسی از 100 نفر افرادی که هیچ گونه کمر دردی نداشتهاند در MRI 65 نفر آنها تغییرات بیمارگونه دیسک کمری دیده شده است لذا با توجه به اینکه علل شایعتری نظیر عوامل مکانیکی برای کمر درد وجود دارد حتماً تشخیص میبایست بر اساس معاینه دقیق و نه فقط بر اساس ام آر ای داده شود.
انجام نوار عصب و عضله در صورتی که با دقت کافی و توسط شخص متبحر گرفته شود، در تشخیص این بیماری کمک می کند.
بهترین وسیله کمک تشخیصی، ترکیب یک تست تصویربرداری مثل MRI با نوار عصب است.
جراحی، تنها راه درمان کمردرد است، در اکثر مواقع دیسکهای کمری به درمان غیر جراحی پاسخ میدهد.
استراحت طولانی مدت بدون نظر پزشک حتی میتواند مضر هم باشد لذا در اقدامات اولیه و اساسی استراحت به مدت 1 تا 3 روز و پرهیز از حرکات تشدید کننده توصیه میگردد. از دیگر موارد پیشنهادی کمک کننده استفاده از داروهای ضد التهاب و ضد درد جهت کاهش التهاب و تسکین میباشد، در پارهای از موارد تزریقهای درمانی، استفاده کوتاه مدت از ارتوزهای کمری (مثل کمربندهای میلهدار)، به کارگیری روشهای گرمایی و الکتریکی برای کاهش درد و حرکات تقویتی عضلات کمر و شکم و ورزشهایی جهت انعطاف پذیری ستون فقرات و عضلات پاها بسیار موثر میباشد که حتماً میبایست بر اساس معاینه و صلاحدید پزشک و در زمان مناسب آن تجویز شود. (برنامه توانبخشی بر اساس معاینه وضعیت هر بیمار طرحریزی میگردد). باید گفت استفاده از داروهای کدئیندار به علت ایجاد یبوست و تشدید درد توصیه نمیشود.
تعداد کمی از افراد دچار کمر دردهای ناشی از درگیری دیسکهای کمری نیازمند عمل جراحی هستند مانند بیمارانی که مبتلا به بی اختیاری ادرار و مدفوع شدهاند، بیمارانی که درگیری پیش رونده سیستم عصبی داشته، یا کسانی که علیرغم درمان صحیح و همه جانبه غیر جراحی، به مدت 6 تا 8 هفته توسط پزشک متخصص و متبحر هنوز بهبودی نیافتهاند. اعمال جراحی اغلب دردهای انتشاری به اندام تحتانی و سایر علایم در پاها را کاهش داده و ممکن است به میزان کمتری درد ناحیه کمر را کاهش دهد. چنانچه آسیبهای عصبی جدی به عصب وارد شده باشد عمل جراحی جهت پیشگیری از آسیب بیشتر موثر است و شاید نتواند آسیب عصبی ایجاد شده را کاملاً بهبود ببخشد. نکته مهم انجام حرکات تقویتی عضلات اطراف ستون فقرات و عضلات شکم حتی بعد از عمل جراحی بوده که در تخفیف علائم بعد از عمل و بهبودی بیمار اهمیت بسزایی دارد.
پرهیز از چاقی، تحرک مناسب، استفاده از میوه و سبزیجات تازه، مصرف کافی فرآوردههای لبنی (شیر، ماست کم چرب، کشک، دوغ و ...) همچنین ماهی تازه که حاوی Omega 3 البته به صورت کبابی یا آبپز، در پیشگیری از بیماری توصیه می شود.
منبع: راسخون
توصیه هایی برای جلوگیری از آرتروز زانو
برای جلوگیری از ساییدگی زانو چه کنیم؟
مفاصل زانو ممکن است با افزایش سن شما یا پس از سالها ورزشهای با ضربهزنندگی زیاد، دچار ساییدگی شوند.
هنگامی دچار این عارضه شدید، برای به جلوگیری از آسیب بیشتر به زانوها و زانو درد شدید این توصیهها را رعایت کنید:
- از ورزشهایی که ممکن است به زانوها آسیب بیشتری برسانند، مانند دویدن، تنیس، بیسبال و بسکتبال پرهیز کنید.
- به ورزشهایی با ضربهزنندگی کم مانند دوچرخهسواری، پیادهروی یا گلف بپردازید.
- با دکترتان در مورد استفاده داروهای ضدالتهابی یا مکملهای غذایی برای کمک به حفظ زانوها مشورت کنید. ممکن است دکترتان تزریق داروهای ضدالتهابی را هم برای شما تجویز کند.
- فیزیوتراپی و کمپرس سرد کردن ممکن است به بهبود کارکرد زانو کمک کند.
- استفاده از وسائل محافظتی مانند آتل یا باند کشی ممکن است حمایت از زانوی ضعیفشده کمک کند.
منبع: همشهری
عوامل ژنتیکی، علت اصلی کمردرد است
علت اصلی کمردرد عوامل ژنتیکی است!
مطالعه جدید منتشر شده در نشریه بیماریهای رماتیسمی نشان میدهد که عامل اصلی کمردرد ژنتیکی است.
ژن مرتبط با کمردرد ˈPark2ˈ نام دارد و عامل اصلی از بین رفتن دیسک بین مهرهها و کمردرد است.
بین مهرههای ستون فقرات، دیسک قرار دارد. هر دیسک یک مفصل غضروفی تشکیل میدهد تا حرکت کم بین مهره ها به راحتی انجام شود.
ژن ˈPark2ˈ باعث می شود که به مرور زمان دیسک خشک و برآمده شود و با شروع بیماری پوکی استخوان مشکلات بسیاری را برای فرد ایجاد کند.
نقش ژنتیک در بروز کمردرد بسیار مهم است ولی نشستن طولانی مدت در یک حالت و مخصوصاً استفاده طولانی از کامپیوتر در طول روز نیز یکی از مهمترین عوامل تشدید کننده محسوب میشود.
کمردرد با علت نامشخص
برای به حداقل رساندن احتمال اکتشافات جراحی ناموفق و برای اجتناب از بیمارانی با مشکلات روانپزشکی که پیامد های عملکردی ضعیفی برای آن ها پیش بینی می شود..
سیستم های نمره دهی بر اساس نشانه های عصبی, عوامل روان شناختی, بررسی های فیزیولوژیک و بررسی های تصویری طراحی شده اند.
از ارزیابی روانی قبل از عمل استفاده شده است. مهم است ک مطمئن شویم در این بیماران درد پشت نشان دهنده یک پاتولوژی جدی ستون فقرات یا احشائی علاوه بر وضعیت مختل روانپزشکی آن ها نیست.
منبع: هم میهن
درباره ی کمردرد چه می دانید؟
آیا تا به حال دچار کمردرد شده اید؟
اگر چنین دردی را تجربه کرده اید، مطمئن باشید که تنها نیستید. به طور میانگین، چهار نفر از هر پنج نفر دچار کمردرد می شوند. همچنین،
کمردرد پنجمین بیماری و یا دردی است که افراد بخاطر آن به پزشک مراجعه می کنند.
کمردرد انواع مختلفی دارد. از بروز دردهای مبهم تا احساس سوزش در کمر از جمله انواع دردهای کمر هستند. این دردها ممکن است در هر فرد دلایلی متفاوت داشته باشند.
گاهی این دردها ناشی از شکستگی مهره های کمر، پیچ خوردگی و یا تصادفات هستند.
گاهی هم بیماری هایی مانند آرتروز، فیبرومیالژی و تنگی کانال نخاعی از عوامل درد هستند. بسیاری از افراد نیز بخاطر اضافه وزن و کم تحرکی، به کمردرد دچار می شوند.
منبع: نگاه
مهمترین علل کمردرد
کمردرد مشکل و شکایت شایعی است که بسیاری از افراد در طول زندگی با آن روبرو میشوند. آمار نشان میدهد که ۸۰٪ از افراد در دوران زندگی خود حداقل یک مرتبه به علت کمردرد به پزشک مراجعه کرده اند.
اگرچه علت کمردرد در بسیاری از
بیماران ازطریق شکایت بیمار، آزمونهای بالینی و آزمایشگاهی و همچنین بخش تصویر
برداری پزشکی قابل شناسایی است، ولی به دلیل شایع بودن دردهای ناحیه کمر و عوامل
مختلفی که در ایجاد آن نقش دارند، تشخیص علت اصلی به وجود آورنده کمردرد مشکل است.
در ستون فقرات، درصورت ضایعه و
درگیرشدن عناصر حساس به درد همانند ماهیچهها و تاندون آنها، رباطها، فاسیا،
مفاصل بین مهرهای پشتی (مفاصل فاست یا آپوفیزیال)، اعصاب نخاعی و ریشههای آنها، عروق
خونی و طناب نخاعی به هر دلیلی، احتمال ایجاد درد وجود دارد که ممکن است در همان
ناحیه و یا نقاط دورتری به شکل دردهای تیرکشنده احساس گردند.
شما با مشاهده اين برنامه نحوه صحيح
نشستن ، ايستادن و خوابيدن در شرايط مختلف را فرا خواهيد گرفت.
همچنين روشهاي كارآمد و نويني از جمله :
- مشاوره هاي پزشكي ، دارويي ، ورزشي
- بهره بردن از تغذيه اي سالم
تمرينات ورزشي خاص از قبيل
: يوگا ، مديتيشن ، ماساژ و ... را براي ايجاد يك زندگي سالم ارائه مي دهند.
عوامل مختلفی در ایجاد درد کمر نقش
دارند و تقسیم بندی های گوناگونی ازنظر مولفان در این ارتباط وجود دارد. صرف نظر
از عواملی چون چاقی و نوع شغل، مهمترین علل کمردرد عبارتنداز:
- درد مکانیکی کمر
- درد کمر با منشاء احشایی
- درد کمر التهابی
- درد به دلیل عفونت
- درد ناشی از تومورها(Tumors)
- درد کمر با منشاء عروقی
- درد کمر با مبدا روانی
از میان علتهای فوق،
دردهای مکانیکی شایعترین علت کمردرد هستند.
ورزش درمانی برای دردهای مزمن کمری
ورزش درماني براي دردهاي مزمن كمري
بر اساس گزارشي كه در نشريه " "annals of internal medicineبه چاپ رسيده است دكتر jillA.haydenاز موسسه بهداشت كار در تورنتو ۶۱مطالعه انجام شده بر روي بيش از ۶۳۹۰بيمار مبتلا به دردهاي مزمن كمري را مورد بازبيني قرار داد.
تمرينات قدرتي براي عضلات بدن
حركات كششي قبل و بعد از دويدن
حركات قدرتي
تمرين براي عضلات دست
تمرينات كششي و قدرتي
تمرينات كششي
ورزش شكم
در اين بيماران از ورزش براي تسكين دردهاي كمري استفاده شده بود.
بررسي اين مطالعات نشان داد در درمان دردهاي مزمن كمري كه بيش از ۱۲هفته به طول ميانجامد ورزش بسيار مفيد و موثر است. ورزش به تنهايي تا ۱۰درصد باعث تقليل دردهاي مزمن كمري ميشود. تركيب ورزش با ساير درمانهاي محافظتي تا ۶درصد دردهاي كمري را كاهش ميدهد.
تاثير ورزش براي تسكين دردهاي كمري به مدت زمان درد بستگي دارد.
ورزش در تسكين دردهاي كمري كوتاه مدت ( ۶هفته و كمتر) به عبارتي دردهاي حاد كمري موثر نيست. با افزايش زمان درد از ۶هفته تا ۱۲هفته تاثير ورزش كم كم افزايش پيدا ميكند . ورزش در تسكين دردهاي مزمن طولاني مدت بيش از ۱۲هفته بسيار موثر است.
بررسي ۴۳مطالعه از ۷۲برنامه ورزشي متفاوت و مقايسه آنها با ۳۱ گروه از بيماران مبتلا به دردهاي مزمن كمري حاكي از نقش چشمگير ورزش در درمان دردهاي مزمن كمري است.
به نظر ميرسد برنامههاي ورزشي فشرده در خانه همراه با پيگيريهاي مكرر تا ۱۸درصد درد و تا ۵/۵درصد فعاليتهاي حركتي را بهبود ميبخشد.
ورزشهاي كششي براي كاهش درد و ورزشهاي قدرتي بيشتر از ايروبيك و ورزشهاي حركتي و تعادلي براي تقويت عملكرد مفيد است.
به اين ترتيب پزشكان بايد از ورزش در كنار ساير درمانهاي رايج به منظور تخفيف دردهاي كمري بيماران سود ببرند.
دردهای کمری را با کلیوی اشتباه نگیرید!
بعضی دردهای کمری مشابه دردهای کلیوی است!
در 90 درصد موارد تشخیص قطعی علل کمردرد با انجام معاینه و شرح حال دقیق از بیمار امکان پذیر است، بنابراین افراد باید هرگز نگرانی به خود راه ندهند و با ایجاد دردهای کمری از مشکلات کلیوی هراسی نداشته باشند.
دکتر سیمین وحیدی با اشاره به اینکه برخلاف تصور عامه مردم دردهای ناحیه
کمری به علت درد کلیوی نیست، گفت: دردهای کمری به علل متفاوتی ایجاد
میشوند که هر یک علایم مشخصه خاصی دارند.
یکی
از شایعترین علل دردهای کمری گرفتگی عضلات کمری است که عمدتا در ناحیه چپ
کمری ایجاد شده، شروع درد از ناحیه زیر دندهها بوده و احساس تیرکشندهای
در ناف ایجاد میشود.
علائم گرفتگی عضلات کمری با علائم ابتلا به زونا در مراحل ابتدایی، قبل از شروع بثورات پوستی و زمانی که فرد از ابتلای خود به زونا اطلاعی ندارد شباهت دارد، ولی زونا معمولا به لمس ناحیه پوست حساس است که با فشار ناحیه مبتلا، درد تشدید میشود.
علائم مشخصه اسپاسم عضلات کمری
این نوع درد معمولا با تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده تشدید میشود که عمدتا در معاینه پزشک درد در ناحیه عمقی کمر بیشتر احساس میشود.
درد کلیوی از ناحیه زیر دندهها شروع می شود و با انجام آزمایش و سونوگرافی پزشک به تشخیص قطعی میرسد.
در افرادی که دچار یبوست مزمن هستند دردهای کمری شیوع بیشتری دارد، بسیاری از دردهای کمری در مبتلایان به یبوست مزمن با درد کلیوی اشتباه گرفته می شود.
در 90 درصد موارد تشخیص قطعی علل کمر درد با انجام معاینه و شرح حال دقیق از بیمار توسط پزشک امکان پذیر است، بنابراین افراد باید هرگز نگرانی به خود راه ندهند و با ایجاد دردهای کمری از مشکلات کلیوی هراسی نداشته باشند.
منبع: شفاف
پای ضربدری
زانوی ضربدری:
پای ضربدری و یا ژنو والگوم به حالتی گفته می شود که زانو ها به یکدیگر چسبیده و قوزک پاها از همدیگر فاصله دارند و فضای موجود بین مچ پا و قوزک ها بیشتر از حد طبیعی است.
زانو یا پا ضربدری یکی از انواع تغییر شکل های زاویه دار زانو است که در آن ران ها به هم نزدیک می شوند و قوزک های داخلی از هم فاصله می گیرند و در نتیجه نمایی شبیه ضربدر در پا ایجاد می کنند.
در این حالت وقتی زانوها بهم چسبیده اند، قوزک پا بیش از 2 سانتیمتر از هم فاصله دارند. ممکن است تا سن 4 سالگی زانوها بطور طبیعی حالت ضربدری بوجود آید اما تا 6 سالگی برطرف میشود. دربیماریهائی مثل ریکتز نیز ممکن است این وضعیت بوجود آید.
زانوی ضربدری بعلت انحراف در مسیر حرکت کشکک، میتواند باعث درد زانو شود. درمان این حالت بستگی به علت آن دارد. در نوع طبیعی احتیاجی به درمان خاصی نیست. اما در مواردی که درد زانو ایجاد شود یا موارد شدید از کفش مخصوص یا حتی جراحی برای درمان استفاده می شود.
علل:
1.وراثت
2.قرار گرفتن مداوم بدن در حالت غیر طبیعی
3.کم تحرکی به خصوص در 4 و5 سالگی
4.سوء تغذیه در 4 و5 سالگی
5.ضعف عضلات ساق پا و کف پا
6.افزایش وزن به خصوص در دوران کودکی
7.زود راه رفتن کودکان
8.بیماری ها و عفونت های مفصلی مانند آرتروز و راشیتیسم(نرمی استخوان)
9.درمان نامناسب شکستگی ها(بد جوش خوردن) در ناحیه زانو
10.ضعف عضلات نیم غشایی و نیم وتری
11.کوتاهی عضلات و به ویژه عضله ی کشنده ی پهن نیام و عضله ی دو سر رانی
12.کوتاهی نوار عضله ی سوئز خاصره ای
13.پارگی کپسول و رباط داخلی زانو و کوتاهی کپسول و رباط خارجی زانو
14.کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران و تنه
15.رشد بیش از اندازه ی کندیل داخلی در مقایسه با کندیل خارجی زانو
16.صافی کف پا
تشخیص:
برای تشخیص این عارضه فرد باید به پشت بخوابد و دو پایش را کنار هم قرار دهد.در این حالت زانو ها به هم می چسبند و قوزک های داخلی از یکدیگر دور می شوند. اندازه گیری فاصله ی قوزک ها درجه تغییر شکل را مشخص می کنند.
درجه 1: فاصله میان دو قوزک داخلی از 2.5 سانتیمتر کمتر است..
درجه 2: فاصله میان دو قوزک داخلی بین 2.5 تا 5 سانتیمتر است..
درجه 3:فاصله میان دو قوزک داخلی بین 5 تا 7.5 سانتیمتر است..
درجه 4:فاصله میان دو قوزک داخلی بیشتر از 7.5 سانتیمتر است..
.سائیدگی بیش از حد کناره های داخلی کفش.
عوارض و عواقب(نشانه ها) ناشی از پای ضربدری:
1.تغییر محل مرکز ثقل(پایین می آید)
2.کوتاهی قد
3.تغییر الگوی راه رفتن
4.آرتروز زودرس زانو، به علت فشارهای مضاعفی که در ناحیه زانو، به مفصل وارد می شود و زمینه ی بروز آرتروز سریع تر از زمان ومعمول را به وجود می آورد.
5.ایجاد تغییر شکل در وضعیت پا و سائیده شدن زانوها به یکدیگر به هنگام راه رفتن
6.افزایش آسیب پذیری مفصل زانو
7.درد در ناحیه خارجی زانو به علت نزدیک شدن استخوان ران به درشت نی وفشرده شدن این دو استخوان بر روی یکدیگر و همچنین درد در ناحیه داخل زانو به علت کشیدگی بافت های نرم عضلات
8.درد در قسمت داخلی زانو به علت کشش بافت های نرم.
9. تمایل کشکک ها به سمت خارج و در رفتگی مکرر کشکک
10.کوتاهی تاندون آشیل
11.خستگی زودرس
12.بروز عوامل ثانویه مانند عارضه ی کف پای صاف
13.ایجاد تغییر شکل در پنجه پاها
14.ایجاد ظاهر ناخوشایند در پاها
15.ناتوانی در راه رفتن در مراحل پیشرفته از دیکر عوارض زانوی ضربدری است.
منبع: درمان زانوی ضربدری







