خشکی و درد مفصل‌ شانه‌

گرفتگی شانه به علت تشکیل بافت همبند را شانه یخ‌زده یا کپسولیت چسبنده گویند که دردناکی حرکت شانه یا عدم حرکت آن را به دنبال دارد. پزشکان در مورد علت اصلی بروز شانه یخ‌زده اتفاق نظر ندارند؛ برخی آن را ناشی از التهاب، برای مثال در اثر مواردی چون التهاب لایه داخلی کپسول مفصلی یا سینوویوم، یا پی‌آمد واکنش‌های خودایمنی‌ای می‌دانند که در آنها بدن به مواد و بافت‌های خود حمله می‌کند.دیگر علل احتمالی ابتلا به شانه یخ زده عبارت‌اند از:

•  واکنش‌های پس از صدمه دیدن یا جراحی
•  حرکت ندادن شانه به دلیل بروز درد ناشی از عارضه‌هایی چون آرتریت (بیماری التهاب مفصل)، پارگی تاندون شانه، التهاب بورس یا بورسیت یا التهاب تاندون یا تاندونیت.
•  حرکت ندادن بازو به دلایلی مانند بستن آتل پس از جراحی یا شکستگی

بااین حال غالباً دلیل مشخصی برای این نوع گرفتگی و خشکی شانه وجود ندارد.

واژه‌ منجمد (frozen) در این‌ عبارت‌ اشاره‌ به‌ یخ زدن ندارد، بلکه‌ به‌معنی‌ عدم‌ انعطاف‌پذیری‌ در حرکت تاندون‌ها، بورس‌، کپسول‌ مفصلی‌، عضلات‌، عروق‌ خونی‌ و اعصاب‌ مرتبط‌ با مفصل‌ شانه‌ است‌.

این‌ عارضه‌ در همه‌ سنین‌ دیده‌ می‌شود، ولی‌ در مردان‌ بالای‌ 40 سال‌ که‌ در دوره‌ جوانی‌ به‌ ورزش‌های‌ قهرمانی‌ می‌پرداخته‌اند، شایع‌تر است‌.

جمود مفصل شانه (کپسولیت‌ چسبنده‌)

ناتوانی ناشی از این عارضه ممکن است وخیم باشد و در صورتی که درمان نشود، ممکن است در طول زمان بدتر شود.

علت دقیق ایجاد این عارضه مشخص نیست، اما احتمالا یک فرآیند التهابی آن را به وجود می‌آورد.

گاهی جمود مفصل شانه ناشی از بی‌حرکتی آن برای مدت طولانی به علت آسیب‌دیدن، جراحی یا بیماری است.

اما در بسیاری از موارد علت آن نامعلوم است.

خوشبختانه، در اغلب موارد می‌توان شانه را دوباره به حرکت در آورد (هر چند که بهبودی کامل زمان می‌برد) و خود فرد نیز باید به درمان کمک کند.

علایم‌ شایع‌ جمود شانه

در مراحل‌ اولیه‌:

- درد خفیف‌ شانه‌ که‌ به‌سوی‌ درد شدید پیشرفت‌ کرده‌ و خواب‌ و فعالیت‌ طبیعی‌ فرد را دچار اختلال‌ می‌کند. درد با حرکت‌ دادن‌ شانه‌ بدتر می‌شود.

- احساس‌ صدای‌ ساییدگی‌ یا شکستن چینی‌‌ هنگام‌ حرکت‌ شانه‌

در مراحل‌ پیشرفته‌:

- درد بازو و گردن‌

- ناتوانی‌ در حرکت‌ دادن‌ شانه‌

- درد غیر قابل‌ تحمل‌ شانه‌

چگونه شانه دچار جمود می‌شود؟

مرکز اصلی شانه یک مفصل توپی و حفره‌ای است که مفصل گلنوهومرال (Glenohumeral) خوانده می‌شود و سر استخوان بازو یا هومروس (humerus) را به بخش خارجی خمیده استخوان کتف (scapula)، به نام حفره گلنوئید (glenoid) وصل می کند.

جمود مفصل شانه معمولا با یک جراحت (مثل شکستگی) یا التهاب بافت‌های نرم مانند بورسیت (التهاب کیسه مفصلی) یا تاندینیت (التهاب تاندون) در "روتاتور کاف‌" (مجموعه‌ای از عضلات و تاندون‌ها که مفصل شانه را پایدار نگه می‌دارند) آغاز می‌شود.

التهاب باعث درد می‌شود که با حرکت بدتر می‌گردد، به این ترتیب دامنه حرکت مفصل کم می‌شود.

هنگامی که شانه به این شیوه بی‌حرکت می‌شود، بافت همبندی اطراف مفصل گلنوهومرال (کپسول مفصل) ضخیم و منقبض می‌شود و توانایی طبیعی‌اش را برای کشیدگی از دست می‌دهد.

بازو جای کمتری برای حرکت کردن درون کپسول شانه پیدا می‌کند، و مفصل ممکن است مایع نرم‌کننده اش را از دست بدهد. در موارد پیشرفته، نوارهای بافت جوشگاهی (چسبندگی) میان کپسول مفصل و سر بازو به وجود می‌آید.

ایجاد جمود مفصل شانه ممکن است 2 تا 9 ماه طول بکشد.

اگرچه درد ممکن است به تدریج بهبود یابد، ولی سفتی مفصل ادامه پیدا می‌کند و دامنه حرکت مفصل محدود باقی می‌ماند.