فیزیوتراپی و درمان فـتق دیسک کمـر



فیزیوتراپی شیوه‌ای از درمان بیماری‌ها و اختلالات عصبی-ماهیچه ای-اسکلتی با استفاده از تجهیزات مکانیکی، جریان‌های الکتریکی، مانورهای دستی، تمرینات ورزشی و عوامل فیزیکی دیگر است.

فیزیوتراپی و درمان فـتق دیسک کمـر

در فتق دیسک کمر عضلات کمری به اسپاسم فرو می‌روند و گودی کمر کمتر و تقریبا صاف می‌شود پس فیزیوتراپ باید تلاش کند تا اسپاسم عضلات را از بین ببرد. بیمار را به صورت طاق‌باز و روی شکم خوابانده و دست‌ها را در پهلو قرار می‌دهیم و به بیمار می‌گوییم نفس عمیق بکشد و نفس را در سینه نگه دارد و بعد آهسته نفس را از دهان بیرون دهد.

با این تنفس عمیق و آرام شکم حرکت می‌کند و عضلاتی که باعث سفتی ناحیه کمر شده بودند بدون اینکه روی کمر فشار وارد آید شل می‌شوند.به این ترتیب عضلات ناحیه کمر را به‌طور غیرمستقیم آزاد می‌کنیم.

در مرحله دوم به بیمار می‌گوییم در همان حالت خوابیده آرنج را خم کند و کف دست‌ها را روی زمین قرار داده، سپس به اندازه بازو بلند شود و تاکید می‌کنیم که عضلات لگن و ستون‌فقرات را وارد انقباض نکند و از1001 تا 1010 بشمارد.

در مرحله بعد از بیمار می‌خواهیم کف دست‌ها را روی زمین قرار دهد و بنشیند تا گودی کمر را به 30 درجه برساند. این کار را باید به طور مرتب انجام دهند. همان‌طور که می‌دانیم فتق دیسک‌کمر جانبی پشتی است و با فیزیوتراپی فتق را به طرف جلو می‌فرستیم.

ü تمرین‌های درست فیزیوتراپ وقتی است که درد به تدریج کم شده و به طرف مرکز حرکت کند یعنی اگر درد بیمار در ناحیه پاست به زانو و سپس به کمر برسد. وخیم‌ترین وضعیت در تمرین‌های نادرست وقتی است که کمر بهبود یافته و درد پا شروع شود.

ü اگر درد بیمار بیش از 3 ماه طول بکشد یعنی مزمن شده است و درمان هم به مراتب سخت‌تر می‌شود. متاسفانه بعد از 3 ماه عضلات آتروفی شده و شاهد تغییر فرم در پا خواهیم بود.


جراحی دیسک کمر


جراحی دیسک کمر

 

امروزه روشهای متنوعی برای درمان فتق دیسک کمر وجود دارد. این روشها عبارتند از جراحی معمولی، جراحی میکروسکوپی، جراحی اندوسکوپی، کوبلیشن و جراحی لیزری .

جراحی دیسک را می توان با استفاده از بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام داد. برای انجام این عمل معمولا بیمار به شکم خوابانده شده و برش کوچکی در پشت کمر داده می شود. در روش معمولی جراحی دیسک پس از باز کردن عضلات زوائد خلفی مهره ها رویت می گردد.

با برداشتن قسمتی از زوائد خلفی لایه احاطه کننده اعصاب نخاعی و ریشه عصبی دیده می شوند. با کنار کشیدن ریشه عصبی دیسک معیوب دیده شده و قسمت در رفته دیسک همراه با قسمت مرکزی خارج شده و پس از اطمینان از آزاد شدن ریشه عصبی محل عمل لایه به لایه تا سطح پوست دوخته می شود.


جراحی دیسک کمر- جراحی بسته دیسک کمر


در روش میکروسکوپیک یرش کوچکتر بوده و با کمک میکروسکوپ بدون برداشتن زوائد خلفی، دیسک خارج مي‌شود. مزيت اين روش علاوه بر كوچكتر بودن برش جراحي و عدم آسيب به عناصر استخواني اين است كه با بزرگنمايي حاصل از ميكروسكوپ احتمال آسيب به ريشه عصبي بسيار پايين است.

در روش اندوسكوپي هم برش بسيار كوچكي به موازات خط وسط داده شده و با ورود اندوسكوپ جراح قطعه در رفته ديسك را پس از كنار زدن عضلات و برداشتن ليگامان خارج مي‌كند. بدليل محدوديت در ديد جراح امكان تخليه ديسك‌هاي شديد با اين روش وجود ندارد.

دو روش ديگر كه به كوبوليشن و ليزري معروفند مشابه يكديگرند. در اين دو روش بيمار بدون بيهوشي تحت عمل قرار مي‌گيرد. سوزن باريكي از كنار ستون فقرات وارد ديسك شده و سپس به كمك امواج RF يا ليزر هسته ديسك سوزانده يا تبخير شده و به اين ترتيب فشار داخلي ديسك كم شده و ورم ديسك از بين مي‌رود. اين دو روش براي مواردي كه ديسك دچار تورم شده مفيد هستند و نبايد براي كساني كه دچار پارگي ديسك شده‌اند استفاده شود.

روشي كه اغلب در بيماران اينجانب بكار مي‌رود روش جراحي ميكروسكوپي است. اين بيماران  يك روز قبل از عمل بستري مي‌شوند. كساني كه بيماري خاصي مانند بيماري قلبي، فشار خون بالا، ديابت يا بيماري‌هاي ديگر نداشته باشند مي‌تونند روز عمل بستري شوند. اين بيماران بايد به صورت ناشتا ساعت 7 صبح به بيمارستان، قسمت پذيرش مراجعه نمايند. با انجام برخي آزمايشات و مشاوره‌هاي لازم بيمار آماده عمل مي‌شود.

معمولا بيمار عصر روز عمل يا صبح فردا پس از ويزيت مي‌تواند بستر را ترك كرده و راه برود. راه اندازي با حضور نرس انجام مي‌شود. پس از راه اندازي و اطمينان از وضعيت عمومي وي، بيمار مرخص مي‌شود. بيمار يك هفته در منزل استراحت نسبي دارد. ورزشهاي لازم و ميزان تحرك وي در هنگام ترخيص به او گفته خواهد شد. پس از يك هفته بيمار در مطب يا كلينيك بيمارستان ويزيت شده و دستورات لازم به او داده خواهد شد. براي اطلاع از كارهايي كه بيمار در منزل بايد انجام دهد به قسمت "مراقبت هاي پس از عمل" مراجعه فرماييد.