درمان دیسک کمر - کمر درد

جراحی دیسک کمر

امروزه روشهای متنوعی برای درمان فتق دیسک کمر وجود دارد. این روشها عبارتند از جراحی معمولی، جراحی میکروسکوپی، جراحی اندوسکوپی، کوبلیشن و جراحی لیزری .

جراحی دیسک را می توان با استفاده از بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام داد. برای انجام این عمل معمولا بیمار به شکم خوابانده شده و برش کوچکی در پشت کمر داده می شود. در روش معمولی جراحی دیسک پس از باز کردن عضلات زوائد خلفی مهره ها رویت می گردد.

با برداشتن قسمتی از زوائد خلفی لایه احاطه کننده اعصاب نخاعی و ریشه عصبی دیده می شوند. با کنار کشیدن ریشه عصبی دیسک معیوب دیده شده و قسمت در رفته دیسک همراه با قسمت مرکزی خارج شده و پس از اطمینان از آزاد شدن ریشه عصبی محل عمل لایه به لایه تا سطح پوست دوخته می شود.

در روش میکروسکوپیک یرش کوچکتر بوده و با کمک میکروسکوپ بدون برداشتن زوائد خلفی، دیسک خارج مي‌شود. مزيت اين روش علاوه بر كوچكتر بودن برش جراحي و عدم آسيب به عناصر استخواني اين است كه با بزرگنمايي حاصل از ميكروسكوپ احتمال آسيب به ريشه عصبي بسيار پايين است.

در روش اندوسكوپي هم برش بسيار كوچكي به موازات خط وسط داده شده و با ورود اندوسكوپ جراح قطعه در رفته ديسك را پس از كنار زدن عضلات و برداشتن ليگامان خارج مي‌كند. بدليل محدوديت در ديد جراح امكان تخليه ديسك‌هاي شديد با اين روش وجود ندارد.

دو روش ديگر كه به كوبوليشن و ليزري معروفند مشابه يكديگرند. در اين دو روش بيمار بدون بيهوشي تحت عمل قرار مي‌گيرد. سوزن باريكي از كنار ستون فقرات وارد ديسك شده و سپس به كمك امواج RF يا ليزر هسته ديسك سوزانده يا تبخير شده و به اين ترتيب فشار داخلي ديسك كم شده و ورم ديسك از بين مي‌رود. اين دو روش براي مواردي كه ديسك دچار تورم شده مفيد هستند و نبايد براي كساني كه دچار پارگي ديسك شده‌اند استفاده شود.

روشي كه اغلب در بيماران اينجانب بكار مي‌رود روش جراحي ميكروسكوپي است. اين بيماران  يك روز قبل از عمل بستري مي‌شوند. كساني كه بيماري خاصي مانند بيماري قلبي، فشار خون بالا، ديابت يا بيماري‌هاي ديگر نداشته باشند مي‌تونند روز عمل بستري شوند. اين بيماران بايد به صورت ناشتا ساعت 7 صبح به بيمارستان، قسمت پذيرش مراجعه نمايند. با انجام برخي آزمايشات و مشاوره‌هاي لازم بيمار آماده عمل مي‌شود.

معمولا بيمار عصر روز عمل يا صبح فردا پس از ويزيت مي‌تواند بستر را ترك كرده و راه برود. راه اندازي با حضور نرس انجام مي‌شود. پس از راه اندازي و اطمينان از وضعيت عمومي وي، بيمار مرخص مي‌شود. بيمار يك هفته در منزل استراحت نسبي دارد. ورزشهاي لازم و ميزان تحرك وي در هنگام ترخيص به او گفته خواهد شد. پس از يك هفته بيمار در مطب يا كلينيك بيمارستان ويزيت شده و دستورات لازم به او داده خواهد شد. براي اطلاع از كارهايي كه بيمار در منزل بايد انجام دهد به قسمت "مراقبت هاي پس از عمل" مراجعه فرماييد.

تاثیر تزریقات داخل ستون فقرات (ترانس فورامینال) در درمان دردهای کمر و پا ناشی از دیسکهای کمری

تزریق استروئید به داخل فضای اپیدورال کمری بیش از نیم قرن است که بعنوان یکی از درمان های دردهای سیاتیکی کمر به کار برده میشود. با توجه به اینکه در مورد تاثیر این روش در درمان طولانی مدت بیماران مبتلا به دیسکهای کمری اختلاف نظرهایی وجود دارد در ادامه مطلب به ذکر مطالبی راجع به این روش درمانی می پردازم.

در دو طرف هر مهره دو سوراخ وجود دارد که فورامن نامیده میشوند. رشته های نازک عصبی که از نخاع برای عصب دهی به پاها جدا میشوند از طریق این فورامن ها از ستون فقرات خارج میشوند.

زمانی که دیسکهای کمر آسیب میبینند در موارد خفیف دچار تغییر شکل میشوند و در موارد شدید تر قسمتی از لایه خارجی آنها پاره شده و ماده نرم داخلشان به بیرون راه پیدا مینماید. تماس این ماده و فشار ناشی از دیسک بر محل خروج عصب در ناحیه فورامن سبب ایجاد کمر درد و دردهای سیاتیکی می شود که میتواند به همراه درجاتی از بی حسی گزگز و مور مور شدن درپاها انتشار یابند.

بدن انسان قدرت ترمیم بسیار زیادی دارد و بلافاصله پس از ایجاد آسیب فرایند ترمیم و بازسازی شروع میشود. وجود التهاب و واسطه های التهابی در محل بیرون زدگی دیسک از این فرایند جلوگیری مینماید خصوصا اینکه قسمت داخلی دیسک که به  بیرون راه می یابد بصورت بالقوه سبب ایجاد التهاب و تورم و فشار مضاعف بر ریشه عصبی می شود.

انجام تزریق اپیدورال بخشی از مسیر درمان در بیماران مبتلا به کمردرد یا دردهای سیاتیکی اندام تحتانی میباشد.

این کار در بیمارانی بکار میرود که به  روشهای ساده تری مانند درمان دارویی – استراحت – فیزیوتراپی – آب درمانی پاسخ مناسبی نداده اند. انجام این تزریقات یک روش درمان میباشد که به بدن بیمار فرصت ترمیم رامیدهند تا حتی المکان از انجام عمل جراحی باز اجتناب شود.

روش انجام این تزریق نقش مستقیمی را در ایجاد اثر درمانی و پایداری این درمان دارد.

در آخرین تحقیقاتی که بصورت طولانی مدت روی انجام این روش در بیماران مبتلا به فتق دیسکهای کمری در مقایسه با جراحی باز انجام شده این روش در 71 تا 84 درصد موارد سبب درمان بیماران شده است.

این اثر در بیماران با فتق یکطرفه دیسک که باعث تنگی یکطرفه فورامن (سوراخ خروجی عصب) هستند بیشترمیباشد.

آیا این تزریقات نیاز به تکرار دارند؟

در بسیاری از بیماران که به این روش پاسخ کامل یا نسبتا کاملی را میدهند تکرار این تزریقات ضروری نمی باشد . در بعضی از بیماران که پاسخ نسبی به این روش میدهند جهت تکمیل کار انجام تزریق مجدد ضروری میباشد.

انتخاب بیماران برای استفاده از روش تزریق ترانس فورامینال پس از مراجعه بیماران به کلینیک درد و انجام معاینات دقیق و بررسی ام آر آی و در صورت لزوم نوار عصبی آنها مقدور می باشد.

در مجموع باتوجه به اینکه انجام تزریق ترانس فورامینال یک روش با تهاجم بسیار کم و عوارض اندک میباشد و سبب بهبود درد حاد و درمان طولانی مدت در بیش از دو سوم بیماران با فتق دیسک شده است بهتر است این روش در بیماران مبتلا به کمر درد بعنوان قدم اول درمان پس از درمانهای اولیه دارویی بکار رود.

منبع:وبلاگ دکتر فروغ