شکستگی کشکک زانو

شکستگی های کشکک از شکستگی های شایع در ورزشکاران می باشد و به خصوص در ورزش های تماسی شیوع بیشتری دارند. این شکستگی ها  میتواند از یک ترک عرضی ساده تا شکستگی های چند تکه ای شدید متفاوت باشد. در اغلب موارد شکستگی  ناشی از تصادم های ورزشی یا اصابت ضربات پا به زانو است. اما گاهی انقباض شدید عضله ی چهار سر رانی نیز می تواند منجر به شکستگی پاتلا (کشکک) شود که در این موارد شکستگی اغلب عرضی و دوتکه ای است.

علائم و نشانه ها

• درد ناگهانی و شدید در جلوی زانو به دنبال اصابت ضربه یا انقباض شدید عضله ی جلوی ران

• تورم ناگهانی جلوی زانو

• فرد نمی تواند زانو را خم کند.

• فرد نمی تواند زانو را به طور کامل باز کند.

• گاهی دو قطعه ی شکسته شده از هم فاصله گرفته و در زیر پوست ناحیه ی جلوی زانو فرورفتگی واضح دیده می شود

تشخیص علت درد زانو

بیماران معمولا به علت مشکلی که برای بدنشان بوجود آمده به پزشک مراجعه میکنند. این مشکلات را علائم بیماری میگویند. مثلا درد زانو یا تورم زانو.

علت بوجود آمدن یک علامت ممکن است بیماری های مختلف باشد مثلا درد زانو ممکن است به علت ده ها بیماری مختلف بوجود آید. وظیفه پزشک ابتدا تشخیص بیماری است که علامت مورد نظر را بوجود آورده است. تنها پس از یک تشخیص درست است که میتوان درمان مناسبی را برای بیمار شروع کرد. روند تشخیص بیماری از مراحل مشخصی میگذرد. مهمترین این مراحل که تقریبا در همه بیماری ها ثابت است بترتیب عبارتست از

• اخذ تاریخچه : به این معنا است که ابتدا پزشک معالج با بیمار صحبت میکند و مشکلات او را میپرسد. خصوصیات علامت بیماری مهم است. مثلا اینکه درد با چه عواملی تشدید یا تخفیف میابد. پزشک، مشکلاتی را که بیمار قبلا داشته میپرسد. اینکه بیمار فعلا چه بیماری های دیگری دارد و یا اینکه به داروهایی مصرف میکند.

• معاینه بیمار : عضو یا اندام مورد نظر معاینه میشود. منظور از معاینه، دیدن و سپس لمس کردن و سپس انجام مانور های مخصوص روی اندام است.

• پاراکلینیک : منظور استفاده از روش های تصویر برداری مانند رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی، سونوگرافی، اسکن رادیوایزوتوپ و آزمایشاتی مانند آزمایش خون یا ادرار و یا بررسی نمونه های بافتی ( پاتولوژی) است.

تشخیص علت درد زانو هم مراحلی دارد که عبارتند از :

اخذ تاریخچه

پزشک از بیمار خود در باره خصوصیات درد سوال میکند. اینکه محل درد کجاست. درد زانو چگونه احساس میشود. آیا قبلا چنین دردی وجود داشته است. چه چیزی شدت درد زانو را کم یا زیاد میکند. پزشک از وضعیت خود بیمار سوال میکند. اینکه آیا بیمار قبلا بیماری خاصی داشته است. آیا زندگی بیمار فعال و پرتحرک است یا شغل نشسته ای دارد. بیمار در حال مصرف چه داروهایی است. پزشک در مورد علائم دیگر بیمار سوال میکند. اینکه آیا بیمار تب هم دارد، احساس لقی هم در زانو میکند یا اینکه زانویش گاهگاهی متورم هم میشود یا صدا هم میدهد.

 

معاینه

برای معاینه زانو معمولا لازم است شلوار درآورده شود. پس قبل از مراجعه به پزشک باید لباس راحتی بپوشید تا بتوانید آنرا به راحتی درآورده و دوباره بپوشید. پزشک زانو را بدقت نگاه میکند. به نقاط مختلف آن دست میگذارد و اطراف آنرا فشار میدهد تا ببیند چه قسمتی از زانو دردناک است. پزشک زانو را خم و راست میکند تا ببیند آیا محدودیت حرکت دارد یا خیر و سپس مانور های خاصی را روی زانو انجام میدهد تا به توسط آنها کارآیی قسمت های مختلف زانو مثل منیسک ها یا لیگامان ها را بررسی کند.

رادیوگرافی

ممکن است پزشک معالج از رادیوگرافی ساده برای بررسی بیشتر درد زانو استفاده کند. در رادیوگرافی ساده استخوان های زانو دیده میشوند. با استفاده از آن شکستگی های زانو یا پوکی استخوان یا تغییراتی که بدنبال آرتروز یا روماتیسم در مفصل زانو بوجود میاید دیده میشود.

سی تی اسکن

بندرت ممکن است برای بررسی بیشتر علت درد زانو و وضعیت استخوان های اطراف زانو از سی تی اسکن استفاده شود.

ام آر آی

این وسیله تصویربرداری برای بررسی بافت های غیر استخوانی زانو مانند منیسک و لیگامان مفید است.

 

بررسی مایع مفصل زانو

داخل مفصل زانو مایعی به نام مایع مفصلی وجود دارد که وظیفه آن نرم کردن سطح رویی غضروف برای تسهیل حرکت مفصل و تغذیه غضروف است. در بعضی بیماری های زانو مانند عفونت مفصل یا بعضی از انواع رماتیسم های مفصلی، مایع مفصلی زانو تغییر میکند. در این موارد پزشک معالج با سوزن مقداری از مایع مفصل زانو را خارج کرده و برای بررسی به آزمایشگاه میفرستد.

آزمایشات خون

در تشخیص عفونت های مفصلی و یا روماتیسم مفصلی کمک کننده است.

آرتروسکوپی

با این روش پزشک متخصص ارتوپدی با دیدن داخل مفصل زانو میتواند مشکلات غضروف مفصلی، منیسک و یا لیگامان های متقاطع را تشخیص دهد.

منبع: ایران ارتوپد

علت استئوآرتریت

این بیماری ناشی از روند فرسودگی است که بطور طبیعی و بالا رفتن سن ایجاد می شود ،‌البته تقریباً همیشه عواملی وجود دارند که موجب تسریع این روند می شوند . شایعترین عامل چاقی می باشد که اثر سوء بر روی زانو دارد ولی چنین اثری را بر روی ران و مچ پا ندارد .

عوامل مساعد کننده دیگر عبارتند از شکستگی هایی که سبب ناهمواری سطوح مفصلی می گردد . بیماری قلبی که باعث آسیب دیدن غضروف مفصلی شود از جمله آنها می توان روماتیسم مفصلی ،‌ عفونتهای مفصلی زانو پارگی منیسک‏ها و غیره … را نام برد . در یک راستا نبودن استخوان ران و استخوان درشت نی که در نزدیک یا دور شدن زانوها از هم دیده می شود .

در این بیماری غضروف مفصلی فرسایش یافته استخوان زیر آن سخت شده رشد آن در کناره های مفصلی سبب ایجاد خارهای استخوانی می گردد که مشخصه بیماری می باشد .

ـ مهمترین عوامل مؤثر در بروز آرتروز زانو، اضافه وزن، شکستگی های قبلی ناحیه زانو، آسیبهای لیگامانی و مینیسکها، بالا رفتن سن، بی حرکت کردن طولانی مدت زانو و برخی مشاغل سخت می باشد که معمولاً پزشک با شنیدن شکایات بیمار و معاینه دقیق می تواند تشخیص دهد، در برخی موارد هم باید رادیوگرافی ساده مفصل انجام شود و چنانچه با اقدامات فوق مشخص نگردید نیاز به اقدامات پاراکلنیک بیشتر نظیر آزمایش خون، mri، اسکن رادیو ایزوتوپ، نوار عصب و عضله می باشد.

استئوآرتریت یکی از شایعترین علل ناتوانی در بزرگسالان است. اگرچه افراد جوانی که دچار سانحه یا جراحت در مفاصلشان شده اند نیز ممکن است دچار استئوآرتریت شوند، اما این عارضه بیشتر افراد مسن را درگیر میکند. چنانچه رادیوگرافی از مفاصل افراد بالای ۶۵ سال به عمل آید شواهدی مبنی بر وجود این عارضه در حداقل یکی از مفاصل در بیش از نیمی از این جمعیت دیده میشود. هردوجنس زن و مرد مبتلا میگردند، اگرچه در سن کمتر از ۴۵ این عارضه بیشتر در مردان و در سنین بالای ۴۵ بیشتر در زنان مشاهده میگردد.

نحوه بروز استئوآرتریت در افراد مختلف متفاوت است. در برخی از افراد سیر بیماری سریع است و در برخی دیگر علایم جدیتر و شدیدتر هستند. علت دقیق شروع این فرآیند هنوز مشخص نشده است ولی دانشمندان مجموعه اس از عوامل را در پیدایش این عارضه دخیل می دانند که عبارتند از: اضافه وزن، فرآیند پیری، صدمات مفصلی، و فشارهایی که در بعضی از مشاغل یا بعضی فعالیتهای ورزشی بر مفاصل وارد میشوند.
استئوآرتریت معمولا در مفاصل انتهایی انگشتان، شصت، گردن، کمر، زانوها، و در مفاصل لگن خود را نشان میدهد.
استئوآرتریت تنها باعث بروز مشکل در مفاصل افراد نمیشود بلکه به نحوی روی وضعیت مالی و اقتصادی و همچنین نحوه و شیوه زندگی آنها نیز تاثیر دارد.

ـ به‌طور معمول، دهه‌های چهارم و پنجم زندگی را می‌توان سن شروع این بیماری دانست. این بیماری در خانم‌ها بیشتر از آقایان دیده می‌شود و عوامل ژنتیکی، چاقی و برخی بیماری‌های زمینه‌ای مفصلی می‌توانند افراد را برای ابتلا به آرتروز مستعد کند. گاهی اوقات ممکن است تغییر شکل مفصل به دلیل مشکلاتی مثل شکستگی رخ داده باشد و آرتروز را در سنین پایین ‌تر هم ببینیم. در واقع میزان کار کشیدن از مفصل هم مهم است. فشارهای غیر معمول ناشی از کار نیز حتی اگر به تدریج و در طول زمان حاصل شده باشد در وقوع آرتروز دخیل هستند.

ـ شما اگر در خانواده‌تان زمینه ژنتیکی ابتلا به آرتروز را داشته باشید، نمی‌توانید از این خصوصیت فرار کنید، اما می‌توانید با کنترل عوامل قابل پیشگیری، بروز آن را کند کرده و به تاخیر بیندازید؛ برای مثال با کنترل وزن، فراگیری روش‌های اصولی صحیح نشستن ، صحیح ایستادن و به کارگیری صحیح مفاصل در انجام کارهای عادی روزمره و انجام ورزش‌های طبی خاص به سلامت مفاصل خود کمک کنید.
هر چه از عوامل خطرساز پیشگیری کنید، بهتر است. به خصوص خانم‌ها و باز هم بالاخص آن هایی که بالای ۴۵ سال دارند و به افزایش وزن خود اهمیتی نمی‌دهند. ورزش را شروع کنید، اما پیش از آن حتما با پزشک متخصص مشورت کنید که از لحاظ قلبی-عروقی و دیگر شرایط فیزیکی بدنتان بررسی شوید، چرا که مفاصل شما می‌توانند بر اثر فعالیت‌های فیزیکی یا ورزش‌های نامناسب آسیب ببینند و به قولی از چاله به چاه بیفتید. پس لطفا دقت کنید و اگر علامت‌های آرتروز در شما وجود دارد، سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

استئوآرتریت یکی از شایعترین علل ناتوانی در بزرگسالان است.اگرچه افراد جوانی که دچار سانحه یا جراحت در مفاصلشان شده اند نیز ممکن است دچار استئوآرتریت شوند، اما این عارضه بیشتر افراد مسن را درگیر میکند.
چنانچه رادیوگرافی از مفاصل افراد بالای ۶۵ سال به عمل آید شواهدی مبنی بر وجود این عارضه در حداقل یکی از مفاصل در بیش از نیمی از این جمعیت دیده میشود.هردوجنس زن و مرد مبتلا میگردند، اگرچه در سن کمتر از ۴۵ این عارضه بیشتر در مردان و در سنین بالای ۴۵ بیشتر در زنان مشاهده میگردد.

علل

علت دقیق این اختلال ناشناخته است . به نظر می رسد نتیجه ترکیب یا تعامل عوامل مکانیکی ، زیست شناختی ، بیوشیمیایی ، التهابی و ایمنی باشد.

چندین فاکتور خطر جهت ابتلا به این بیماری وجود دارد . اولیه و ثانویه ، نوع اولیه وابسته به سن بوده و با افزایش سن ایجاد می شود. ولی با اینحال هنوز علت خاصی برای بروز این فرم شناخته نشده است.

اما در مقابل زمانیکه فرد دچار فرم ثانویه می شود به دلیل آن است که یک علت خاصی منجر به بروز این حالت شده است. به عبارت دیگر در این فرم تخریب غضروف به علت آسیبها و صدمات، ارثی ، چاقی یا چیزهای دیگر باشد. در ادامه به بعضی از فاکتورهای خطری که منجر به بروز این بیماری خواهد شد، اشاره می شود.

سن :

با افزایش سن، بروز استئو آرتریت نیز افزایش می یابد. هر چه فرد مسن تر باشد، مدت زمان بیشتری از مفاصل خود استفاده کرده است و شانس ابتلا بیشتر خواهد بود. اگر چه سن فاکتور مهمی است اما به معنای اجتناب ناپذیر بودن آن نیست.

چاقی :

این بیماری یک بیماری جهانی است و هرکسی در ارتباط با مضرات این بیماری اطلاعاتی دارد. افزایش وزن بدن از جمله عوامل مهم بروز استئوآرتریت بخصوص در زانو به حساب می آید. از آنجایی که افزایش وزن و فشار برروی مفاصل به تدریج ایجاد می شود. افزایش وزنی که لااقل یک دهه قبل از بروز علائم استئو آرتریت ایجاد شده باشد. بخصوص در میانسالی نقش مهمی در تعیین ابتلا به این بیماری ایفا می کند.

صدمات استفاده بیش از حد و نادرست از مفاصل :

کسانیکه در شغلشان نیاز به استفاده مکرر از مفاصل خود دارند و ورزشکاران دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به این بیماری
می باشند . در نتیجه چنین اشخاصی باید یاد بگیرند که چگونه می توان از بروز صدمات بی مورد به مفاصل و بروز این بیماری می توان جلوگیری نمود. در نتیجه فعالیتهای این افراد باید به نحوی تعدیل شود. در ضمن به خاطر داشته باشید که تعدیل فعالیتها به معنای عدم انجام آنها بطور کامل نمی باشد.

مسائل ارثی و ژنتیکی :

نقش ژنتیک نیز دربروز این بیماری بخصوص در مفاصل دست روشن و آشکارتر شده است. اختلالات ارثی که بر روی شکل استخوانها و پایداری مفاصل اثر
می گذارد، می تواند در بروز این بیماری نقش مؤثری داشته باشد. البته لازم به ذکر است که وجود اختلالات ارثی تنها به معنای ابتلای قطعی به این بیماری نخواهد بود. بلکه به معنای آن است که فرد باید تحت نظارت و معاینات دقیقتری جهت ارزیابی بروز این بیماری قرار گیرد.

ضعف عضلات :

مطالعات نشان می دهد که ضعف عضلات اطراف ران سبب افزایش استعداد ابتلا به این بیماری در این مفصل می شود. به گونه ای که تقویت این عضلات با تمرینات خاص نقش مؤثری در کاهش ابتلا به این بیماری خواهد داشت.

 سایر بیماریها و اختلالات التهاب مفصل :

افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به استئوآرتریت می باشند. به علاوه تجمع بیش از حد آهن در بدن نیز
)هموکروماتوزیس) می تواند سبب تخریب غضروف مفصلی شود و شانس ابتلا را افزایش
می دهد. ترشح بیش از حد هورمون رشد (آکرومگالی) نیز می تواند بر روی مفاصل و استخوانها اثرات سویی گذاشته و منجر به بروز استئوآرتریت شود.

عوامل افزایش دهنده خطر

چاقی
پرداختن به طور حرفه ای به فعالی هایی که با فشار به مفاصل همراهند نظیر رقص ، فوتبال ، موسیقی یا قالی بافی
فشار بر مفاصل ناشی از فعالیت و بالارفتن سن . تقریباً همه افراد بالای ۵۰ سال به درجاتی از استئوآرتریت مبتلا هستند.

منبع: دکتر بیژن فروغ