مچ پا یک مفصل دو لولایی است که امکان خم شدن به بالا و پایین و چرخش به داخل یا خارج پا را فراهم و توسط شبکه‌ای لیگامانی در دو طرف نگه داشته می‌شود که جهت عملکرد طبیعی، مچ پا باید با اندام تحتانی هم راستا بوده و از عناصر لیگامانی و تاندونهای انعطاف پذیر برخوردار باشد.

وضعیت‌های پاتولوژیک

شایع‌ترین وضعیت آسیب دیدگی مچ پا، پیچ خوردگی مچ پا به سمت داخل می باشد که سبب درد و ورم در قسمت خارج پا می شود، درد زیرمچ پا که اغلب نشانگر التهاب فاسیای کف پایی و از بین رفتن قوس طولی کف پا (کف پای صاف) می‌باشد از دیگر وضعیت آسیب دیدگی این قسمت از بدن است.

تاندونیت (التهاب و درد تاندون عضلات) که غالبا تاندون آشیل در پشت پا را متاثر می‌کند، آرتریت و التهاب مفصل که عمدتا به دنبال یک آسیب قبلی نظیر شکستگی مچ پا، در رفتگی و غیره ایجاد می‌شود از دیگر وضعیت‌ها در این خصوص است.

در مرحله حاد تاندونیت و پیچ خوردگی‌ها و گاهی آرتریت، درمان اولیه جهت کنترل درد و تورم و کاهش شدت ضایعه، استفاده از یخ (کیسه یخ یا حوله سرد) می‌باشد که یخ را در جلو و طرفین مفصل مچ پا بطور متوسط ۷ تا ۱۵ دقیقه قرار می‌دهیم.

گرما عمدتا در موارد مزمن و جهت آمادگی موضع درمان برای انجام ورزش‌های تقویت عضلانی و کشش عضلات و بافتهای چسبیده و همچنین افزایش دامنه حرکتی مفصل کاربرد دارد. گرما سبب افزایش گردش خون موضعی و تسهیل کشش بافتی و حرکت می‌شود.

بانداژ کش اطراف مچ پا با استفاده از اسپلینت مخصوص این ناحیه جهت محدود کردن حرکات مچ پا و فراهم کردن ثبات مفصل و جلوگیری از افزایش آسیب مفصلی در مراحل حاد و تحت حاد، کاربرد دارد.
 تمرینات کششی آشیل حدود ۴ هفته پس از فرونشستن تورم و التهاب مفصل یا تاندون به تدریج آغاز می‌شود که قبل از انجام تمرین مچ پا به مدت ۱۵ دقیقه در آب گرم یا به کمک سشوار گرم و سپس تمرینات ورزشی انجام گیرد.

در تمرینات کشش تاندون با دست در حالت نشسته، باید پاهادر حالت مستقیم باشد، قسمت انگشتان پا را توسط یک یا دو دست گرفته و به مدت ۵ ثانیه به سمت خود بکشید تا احساس کشش و درد خفیف در قسمت پشت ساق نمایید. این تمرین در ۵ تا ۷ روز اول پس از فاز بهبودی و هر بار ۲۰ مرتبه انجام شود.

تمرین سرپنجه ایستادن:

با نوک پنجه‌های پا روی پله یا بلوکی به ارتفاع ۱۰ سانتیمتر بایستید. با بلند شدن روی پا پنجه عضلات پشت ساق سفت می‌شود و سپس این عضله را شل نمایید تا پاشنه با زیر سطح بلوک یا پله قرار گیرد و عضلات پشت ساق تحت کشش قرار گیرند. این ورزش را نیز حدود ۱۵ مرتبه تکرار نمایید.

ورزش‌های ایزومتریک جهت تقویت عضلات مچ پا

این ورزش‌ها پس از بی حرکتی و فاز بهبودی اولیه جهت تقویت مچ پا و پایداری آن استفاده می‌شود که عمدتا از باندکشی یا طناب الاستیک برای انجام آن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای حرکت ورزشی تقویت تاندون آشیل یا نوارکشی، در حالت نشسته و پاها مستقیم، نوارکشی در ناحیه کف پا قسمت پنجه پا قرار می گیرد و در حالی که کف پا در حالت ۹۰ درجه (طبیعی) قرار دارد، بوسیله دست، دو سر دیگر نوارکشی را به سمت بالا می کشیم و به مدت ۵ ثانیه این حالت را حفظ می‌کنید. این ورزش در روز ۲۰ بار تکرار می‌شود.
حرکت بعدی تقویت عضلات قسمت خارجی ساق و مچ پا توسط نوار کشی است. نوارکشی را که دو سرش را به هم گره زده‌ایم به صورت دایره‌ای دور قسمت خارجی پنجه‌های هر دو پا قرار داده و ساق پاها از هم دور می‌شوند؛ در حالی که پنجه پاها را بر مدت ۵ ثانیه بدون حرکت و در حالت ثابت نگه داشته‌ایم، این ورزش ۲۰ بار تکرار می‌شود.

تمرین آخر تقویت عضلات قسمت داخلی مچ پا است که در این حالت نوار لاستیکی دور قسمت داخلی پنجه نزدیک شست پا قرار می‌گیرد و ساق پا به سمت پای مقابل کشیده و مچ پا را در حالت ثابت در مقاومت با کشش نگه می‌داریم.

در پایان در خصوص محدودیت‌های فعالیتی باید متذکر شد که فعالیت‌هایی که فشار زیادی را به تاندون‌های مچ پا اعمال می‌کند نظیر دویدن سریع، پریدن، پرش روی تور، بالا و پایین رفتن از پله‌ها با نوک پنجه‌ها، پدال گرفتن مکرر با وسایل نقلیه سنگین، ورزش‌های دارای دویدن سریع و توقف (مانند بسکتبال و تنیس) باید تا زمان بهبودی کامل از انجام آنها پرهیز شود.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

درد مچ پا می تواند به علت التهاب یکی از مفاصل مچ پا باشد، اما به طور معمول درد مچ پا ناشی از مشکل در رباط های مچ پا است.

علل شایع درد مچ پا عبارتند از :

ضربه به مچ پا، یا پیچ خوردگی مچ پا

التهاب ناشی از نقرس

آرتروز یا استئوآرتریت

آرتریت رومائید یا روماتیسم

نقرس کاذب

التهاب ناشی از بیماری پسوریازیس

سندرم رایتر

عفونت مفاصل مچ پا

مراقبت های خانگی

- به درد مچ پا اهمیت دهید. در قدم اول می بایست به مفصل دردناک استراحت داده شود، لذا آن را حرکت ندهید.

- گاهی برای آسیب ندیدن مچ پا در اثر حرکت یا ایستادن، لازم است آن را آتل گرفت.

- در صورت وجود التهاب در مچ پا، دستور دارویی پزشک معالجتان را به دقت مراعات کنید.

- با کاهش درد مچ پا به تدریج فعالیت های خود را آغاز کنید.

- ورزش های مچ پا را روزی چند بار انجام دهید تا به آمادگی قبلی برسید.

- درد مچ پا به دنبال ضربه یا تصادف بوجود آمده باشد.

- اگر دچار تب هستید و یا مچ پای شما گرم، قرمز و حساس است.

- اگر اصلاً قادر به ایستادن روی مچ نیستید .

- درد مچ پای شما بیشتر از سه روز طول کشیده است.

هنگام مراجعه به پزشک و دادن شرح حال به این نکات توجه کنید :

* آیا پا درد از یک مفصل به مفصل دیگر منتقل می شود و به طور متناوب دچار درد در مفاصل دیگر می شود.

* آیا هر دو مچ پای شما به طور قرینه درد می کند.

* آیا درد در مچ پای شما به طور ناگهانی و شدید آغاز شده است.

* آیا درد مچ پای شما به آهستگی ایجاد شده و به تدریج شدت پیدا کرده است.

* چه علائم دیگری دارد ؟ آیا دچار تب، گرمی، قرمزی و حساسیت مفصل گرفتار هستید.

منبع: تبیان

اعصاب نخاعی

اعصاب نخاعی به تعداد 31 جفت به صورت قرینه از دو طرف نخاع خارج می شوند و همگی مختلط هستند. این اعصاب پیام های آوران را از راه ریشه های پشتی به نخاع می آورند و پیام های وابران را از راه ریشه های شکمی به اندام های می رسانند.

 نامگذاری اعصاب نخاعی براساس ناحیه ای از ستون مهره ها است که از آن خارج می شوند. از این اعصاب هشت جفت گردنی ، دوازده جفت پشتی ، پنج جفت کمری ، پنج جفت خاجی و یک جفت دنبالچه ای خوانده می شوند. جفت اول اعصاب گردنی از بین استخوان های پس سری و مهره اطلس بیرون می آیند و سایر اعصاب نخاعی از سوراخ های بین مهره ها خارج می شوند. 

هر عصب نخاعی پس از خروج از ستون مهره ها به چند شاخه تقسیم می شود. تعدادی از این شاخه ها اعصاب نواحی پشتی ، کناری ، و شکمی نواحی مربوط به خود را می سازند و دو شاخه دیگر به نام های رابط های سفید و خاکستری نخاع را به عقده یا گره سمپاتیک مربوط می کنند.

 اعصاب فرنیک که به دیافراگم می روند و تحریک آنها در ایجاد حرکات تنفس نقش اصلی را دارد از تارهای زوج چهارم و تعداد کمی از تارهای زوج های سوم و پنجم اعصاب گردنی ساخته شده اند. به همین جهت آسیب دیدن اعصاب و آسیب دیدن بخشی از نخاع که این اعصاب از آن خارج می شوند باعث خفگی و مرگ می شود.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

شکستن ناگهانی قولنج کمر به دیسک کمرآسیب می رساند.

حركات خاصي كه در مفاصل توسط پزشك انجام مي‌شود به برقراري نظم در ستون فقراتکه از بين رفته است كمك مي‌كند اما آنچه كه در بين مردم رواج دارد حركات ناخواسته‌اي است كه با صدايي همراه است كه توصيه نمي‌شود.

شكستن قولنج كمر به طور ناگهاني فشار بر عصب و اختلال در دیسك كمر را در پي دارد.

شكستن قولنج دست و ستون فقرات و گردن از نظر علمي صحيح نيست و در طب مدرن با توجه به شناختي كه از مفاصل و عناصر تشكيل دهنده آن وجود دارد مشخص شده است كه اتصالاتي در مفاصل وجود دارد كه برخي از آنها به كمك پرده‌اي به نام سينورال كه بين و دور مفاصل را مي‌گيرد و برخي ديگر هم به كمك غضروف به هم وصل مي‌شوند. 

در گردن، پشت و كمر در طب مدرن حركاتي مانند قولنج‌شكستن وجود دارد كه توسط پزشك انجام و به اين كار دستكاري طبي گفته مي‌شود. در بيماران نيازمند درمان قولنج کمر توسط پزشك با تجربه ارتوپد يا متخصص طب فيزيكي يا متخصص كايروتراپيانجام مي‌شود. 

حركات خاصي كه در مفاصل توسط پزشك به علت قولنج کمر انجام مي‌شود به برقراري نظم در ستون فقرات كه از بين رفته است كمك مي‌كند اما آنچه كه در بين مردم رواج دارد حركات ناخواسته‌اي برای شکستن قولنج کمر است ،  كه با صدايي همراه است كه توصيه نمي‌شود. 

اين كار مخصوصاً در ستون فقرات، گردني و به ويژه در افراد مسن بالاي 60 سال به دليل وجود اختلالات عروقي و آرتروزمي‌‌تواند موجب ايجاد ضايعاتي در ستون فقرات گردن و نخاع شده و در مواردي موجب كنده شدن پلاك‌هاي عروقي و ورود لخته‌هاي خوني به مغز شود. 

در دست‌ها شكستن قولنج ضرر مشخصي ندارد ولي عادت ناخوشايندي است و صدايي كه شنيده مي‌شود صداي آزاد شدن گاز اكسيد نيتروژن است كه در مفاصل جمع شده و با حركت صورت گرفته اين گاز جابه‌جا مي‌شود.
شكستن قولنج كمري به طور ناگهاني موجب ايجاد ضايعات غيرقابل جبران در كمر مي‌شود و گاهي مي‌تواند به وارد شدن فشار بر عصب و ايجاد اخلال در ديسك كمر منجر شود. بهطوري كه ريشه‌هاي مهره‌هاي كمري و گردني را درگير كند و حتي ضايعات نخاعي نيز به بار آورد. اينكه برخي از مردم در برخي مكان‌ها مانند حمام‌ها به فردي كه درد قولنج را مي‌شكند مراجعه مي‌كنند اصلاً توصيه نمي‌شود.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان 

پیچ خوردگی مچ پا (Ankle Sprain)

آسیبهای مچ پا , شایعترین آسیبهای ورزشی محسوب می گردند. 85% از صدمات مچ پا را پیچ خوردگیهایمچ پاتشکیل می دهد . و 80% این پیچ خوردگی ها را نوعی پیچ خوردگی که در آن کف پا به سمت داخل بوده(Inversion) و کناره خارجی پا مماس بر زمین می باشد تشکیل می دهد که آسیب وارده به سمت خارج مچ پا وارد می شود .

درجه بندی آسیب پیچ خوردگی مچ پا بر اساس معاینه بالینی 

درجه 1 : مچ دردناک اما عدم ناپایداری مفصل که با کشیدگی خفیف رباط قاپی_نازک نی قدامی همراه است .

درجه 2 : مچ دردناک و در بررسی مفصل ناپایداری در معاینه مفصل دیده می شود که همراهی با پارگی کامل رباط قاپی_نازک نی قدامی و پارگی ناکامل رباط پاشنه ای _ نازک نی دارد .

درجه 3: مچ دردناک همراه با ناپایداری مفصل مچ در معاینه . این حالت با پارگی کامل هر دو رباط قاپی_نازک نی قدامی و پاشنه ای _ نازک نی می باشد .

بیومکانیک ورزشی مکانیسمهای پیچ خوردگی مچ پا در حرکات ورزشی شامل پریدن ها ، چرخیدن روی یک پاشنه و تماس نزدیک بین ورزشکاران که در آنها پاها روی هم گذاشته می شود می باشد.

معاینه فیزیکی حداکثر حساسیت در لمس در پیچ خوردگی های خارجی در محل رباط نازک نی _ قاپی قدامی یا رباط پاشنه ای _ نازک نی دیده می شود .
هیچ درد استخوانی در لمس وجود ندارد . چنانچه باشد مطرح کننده شکستگی استخوان است و باید بررسی شود .
درد محدود به قسمت داخل پیچ خوردگی و کشیدگی سمت داخل را مطرح می کند .
تست کشیدن پا به جلو می تواند در بررسی پارگی رباط قاپی _ نازک قدامی (ATFL) کمک کند . با یک دست ساق را نگه داشته و با دست دیگری پاشنه را به جلو می کشیم چنانچه پا به اندازه 10 میلی متر جلو آمد و یا اختلاف دو سمت بیشتر از 3 میلی متر بود پارگی ATFL مطرح است . حتماً باید هر دو پا را معاینه کرد چون میزان حرکت و شلی مفاصل در افراد مختلف متفاوت است .

تشخیص های افتراقیناپایداری زانو
شکستگی تالوس
تومورهای مچ پا
آسیبهای استخوان پاشنه
استئوکندریت

بررسی های رادیولوژیک و تصویربرداریعکس ساده رادیولوژی در صورتیکه فرد بین 65-2 سال باشد.

برخورد با فرد آسیب دیده

فاز حاد

1 ) برنامه بازتوانی :‌با استراحت ، کمپرس آب سرد و بالا نگه داشتن عضو صورت می گیرد .

2 ) درمان دارویی :‌هدف کاهش درد و التهاب است که عمدتاً با استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی صورت می گیرد .

3 ) مداخله جراحی : برای پیچ خوردگی های سطح بالا و ناپایداری مزمن مچ در نظر گرفته می شود .

سایر مداخلات :  شامل استفاده از آتل در موارد شدید پیچ خوردگی و نیز نگهداری های محیطی مفصلی می باشد . می توان سایر درمانها برای درمان پیچ خوردگی مچ پا مثل ماساژ را هم در نظر داشت .

فاز بهبودی

بازگشت به تمرین و مسابقه

پیش آگهی 

معمولاً در آسیبهای جزئی بهبودی به سرعت رخ می دهد لگن در پیچ خوردگی های شدید به سمت داخل یا خارج و نیز پیچ خوردگی های سطح بالا بهبودی دیررس است ولی معمولاً بدون عارضه می باشد.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

رباط ها یا لیگامان ها شبیه زردپی یا تاندون ها هستند با این تفاوت که تاندون ها موجب اتصال عضلات به استخوان شده ولی رباط ها استخوان ها را به یکدیگر متصل میکنند. با این حال بافت تشکیل دهنده آنها شبیه به هم بوده و از فیبرهای کلاژن تشکیل شده اند.
رباط هایی که استخوان های مچ پا را بهم متصل میکنند در دو دسته داخلی و خارجی قرار گرفته اند.

رباطی را که در قسمت داخلی مچ پا قرار دارد رباط دلتوئید Deltoid ligament مینامند. این رباط در بالا به لبه پایینی قوزک داخلی میچسبد و در پایین به استخوان های تالوس، کالکانئوس و ناویکولر متصل میشود و خود از قسمت هایی تشکیل شده است.

در قسمت خارجی سه رباط قرار گرفته اند که عبارتند ار

• رباط تالوفیبولار قدامی Anterior talofibular ligament : این لیگامان از پایین قوزک خارجی به جلوی استخوان تالوس متصل میشود.

• رباط کالکانئوفیبولار Calcaneofibular ligament : این لیگامان از پایین قوزک خارجی به استخوان پاشنه متصل میشود.

• رباط تالوفیبولار خلفی Posterior talofibular ligament : این لیگامان از پایین قوزک خارجی به پشت استخوان تالوس متصل میشود.

درست در بالای مچ پا هم استخوان های تیبیا و فیبولا به توسط رباط های محکمی به یکدیگر متصل میشوند که عبارتند از

• رباط تیبیوفیبولار قدامی تحتانی Anterior inferior tibiofibular ligament

• رباط تیبیوفیبولار خلفی تحتانی Posterior inferior tibiofibular ligament

• رباط خلفی فیبولار Posterior fibular ligament

• رباط عرضی Transverse ligament

محلی را که در بالای مچ پا استخوان های تیبیا و فیبولا در کنار هم قرار میگیرند سندسموز Syndesmosis میگویند. سندسموز یک مفصل است ولی حرکت زیادی ندارد.

در اطراف مفاصل مچ پا پرده بافتی وجود دارد که به آن کپسول مفصلی میگویند. سطح داخلی کپسول مفصلی از لایه دیگری به نام پرده سینوویال Synovial membrane پوشیده شده است که مایع سینوویال Synovial fluid را میسازد. مایع سینوویال یا همان مایع مفصلی مایع لغزنده و لزجی است که در داخل کپسول مفصلی قرار دارد و وظیفه آن لیز و لغزنده کردن سطوح غضروفی و همچنین تغذیه سلول های غضروف مفصل است. رباط های اطراف مفصل محکم به کپسول مفصلی چسبیده اند و در واقع جزئی از آن هستند.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

ستون مهره ساختمانی است که از سر تا لگن امتداد دارد و تنه در اطراف آن شکل گرفته است. این ساختمان از استخوان ها، عضلات، و دیگر بافت ها تشکیل شده است.

ستون فقرات یا ستون مهره یا اسپاین Spine از بیش از سی استخوان کوچک تر به نام مهره Vertebrae تشکیل شده است که روی یکدیگر قرار گرفته اند. در اطراف مهره ها عضلات، لیگامان ها، اعصاب و دیسک بین مهره ای قرار گرفته اند.

کل ستون مهره از بالا تا پایین چهار قسمت دارد که در هر کدام از آنها مهره ها نه در امتداد یک خط مستقیم، بلکه به شکل یک قوس هستند. پس ستون مهره از چهار قسمت قوسی شکل تشکیل شده است که عبارتند از :

• قوس بالایی که در زیر سر قرار گرفته است، قوس گردنی یا سرویکال Cervical بوده و تحدب آن به سمت جلو است این قوس از 7 مهره تشکیل شده است. این مهره ها را از بالا به پایین و از یک تا هفت بصورت C1-C7 نامگذاری میکنند

 

 

• قوس وسطی را قسمت سینه ای یا توراسیک Thoracic میگویند که تحدب به سمت عقب دارد و از 12 مهره تشکیل شده است. قفسه سینه یا قفسه صدری در اطراف این 12 مهره تشکیل شده است. مهره های سینه ای را از بالا به پایین و از یک تا دوازده بصورت T1-T12 نامگذاری میکنند.

• قوس پایینی همان قسمت کمری یا لومبار Lumbar است که به سمت جلو تحدب دارد و از 5 مهره تشکیل شده است. این ناحیه وزن تنه را تحمل کرده و کمردرد بیشتر در این محل احساس میشود. مهره های کمری را از بالا به پایین و از یک تا پنج بصورت L1-L5 نامگذاری میکنند.

• قسمت خاجی یا ساکروم Sacrum که از به هم چسبیدن چند مهره کوچک درست شده است. استخوان خاجی یا ساکروم 5 مهره به هم چسبیده است. این استخوان جزیی از حلقه لگن است پس ستون مهره از طریق مهره های خاجی یا ساکروم به لگن متصل میشود.

سلامت ستون فقرات خود را چگونه حفظ کنیم؟

درد گردن و كمردرد آنقدر شايع اند كه هر فردي حداقل يكبار آنرا تجربه مي كند.

آيا راهي براي پيشگيري وجود دارد؟ آيا وقتي درد شروع شد هميشگي خواهد بود؟ پاسخ به خود شما بستگي دارد.

تحقيقات نشان داده اند كه بسياري از مشكلات ستون فقرات بدليل وضعيت بد بدني و مكانيك نامناسب بدن مي باشد كه ستون فقرات را در معرض فشار قرار مي دهند. اين مشكلات قابل پيشگيري هستند. اين فشارهاي نامناسب در طولاني مدت باعث تغييرات ساختماني ستون فقرات مي شود و تغييرات نامطلوب ديسك و مفاصل، رباطهاي پايداركننده ستون فقرات و غضروفها را باعث مي شوند. هر كدام از اين تغييرات مي تواند عامل درد باشد. شما مي توانيد كاري كنيد كه درد شما به حداقل برسد و يا دوره هاي ايجاد آن به حداقل برسد.(به بدن خود و بخصوص به ستون فقرات خود به مثال يك ماشين بنگريد كه نياز به مراقبت و نگهداري كافي براي عملكرد هميشگي دارد).

كليد مراقبت ستون فقرات در سه عنوان خلاصه مي شود.

1. وضعيت خوب بدني را بياموزيد و تمرين كنيد.
2. در طي روز از مكانيك صحيح بدن بهره ببريد.
3. تمرينات منظم را فراموش نكنيد.

وضعيت بدني (Posture)

پايه مراقبت هاي گردن و كمر، وضعيت بدني صحيح مي باشد. وضعيت بد بدني از عوامل مهم درد ستون فقرات است و همچنين درد را طولاني و تشديد مي كند. وضعيت بد بدني همچنين از عوامل سردرد مزمن، اختلال عملكرد مفصل فك و درد شانه مي باشد. بسياري از شما در طي كار روزمره مجبور به وضعيت هاي طولاني مدت خم شدن به جلو و كج شدن به طرفين مي باشيد؛ به روش زندگي،وضعيت بدني روزمره و فعاليت هايتان فكر كنيد.

پايه وضعيت بدني خوب، حفظ ستون فقرات طبيعي است. ستون فقرات طبيعي سه انحناء دارد. گودي كوچك گردني، برآمدگي مختصر ناحيه پشتي و فرورفتگي ناحيه كمري. در حالي كه تغيير موقعيت مي دهيد، حفظ ستون فقرات طبيعي يك فرايند پويا و فعال است. بياييد  راستايي صحيح ستون فقرات را در حالت ایستادن بیاموزید.

1. پاها به اندازه عرض شانه باز باشد و عضلات ران و زانو را در حالي حفظ كنيد كه زانو به عقب نرود.

2. گودي مختصر كمري خود را حفظ كنيد اما بخصوص در ايستادن طولاني سعي كنيد خود را به عقب كج نكنيد.

3. استخوانهاي قفسه سينه را به بالا بكشيد و بدين ترتيب تيغه شانه به طرف عقب و به دنده ها نزديك مي شود و بدين ترتيب نقطه ثقل مناسب تري نسبت به مفاصل لگن پيدا مي كنيد.

4. چانه خود را در وضعيت عرضی حفظ كنيد. بالاترين نقطه شما بايد قسمت پشتي- بالايي سرتان باشد. حتي زبانتان را درون دهان در وضعيت راحت قرار دهيد.

كنار ديوار بيايستيد و پشت و باسن را به ديوار بچسبانيد و با بالا كشيدن سينه ها و به داخل دادن شكم سعي كنيد وضعيت بدني مطلوب در حالت ايستادن را امتحان كنيد.

وضعیت صحیح بدن در ایستادن

حالا وضعيت مطلوب نشستن را برای پیشگیری از مواجه شدن با جراحی بسته ستون فقرات بازگو مي كنيم.

1. زماني كه پاها روي زمين قرار مي گيرد زانوها و مفصل ران در زاويه 90 درجه خم باشد.

2. قوس كمري را هنگام نشستن حفظ كنيد. براي انكه ميزان قوس مناسب را بدانيد خود را از وضعيت فرورفته در صندلي به حداكثر وضعيت ايستا و راست تغيير دهيد. 15% از اين ميزان را كم كنيد. قوس مناسب براي نشست همان است. يك رول كمري يا بالش كمري براي حفظ قوس كمر در مدت طولاني ضروري است. مفضل هيپ را به عقب صندلي بچسبانيد و با كمي قوس رول را در پشت كمر جاي سازي كنيد. طول رول مناسب معمولاً 25 تا 30 سانتيمتر و قطر آن حدود 10 تا 15 سانتيمتر است.

استخوانهاي سينه را بالا بكشيد، تصور كنيد به دكمه هاي بالايي پيراهنتان طنابي وصل و شما را به سقف ميكشد بدينوسيله قفسه سينه از مفاصل هيپ فاصله مي گيرند تيغة شانه شما بايستي به پايين كشيده شود و قسمت تحتاني آن به صندلي بچسبد و شما را در وضعيت مطلوب حفظ نمايد.
چانه هايتان را در وضعيت موازي با سطح نگه داريد مثل اينكه كتابي را در بالاي سر خود حفظ كرده ايد.

وضعیت صحیح بدن در نشستن

بهر حال بايد دانست اگر ستون فقرات مشكل دارد، هيچ كدام از وضعيتهاي نشستن و ايستادن بمدت طولاني توصيه نمي شود و بهتر است هر نيم تا يكساعت وضعيت خود را عوض كنيد اما اگر مجبوريد بصورت طولاني مدت بنشينيد يا بيايستيد حتماً وضعيت مطلوب شرح داده شده را حفظ كنيد.
اما يك وضعيت بسيار مهم حالت مناسب رانندگي است:

گاه ديده ميشود افراد خود را در صندلي فرو ميبرند كه به نظر رانندهاي پشت فرمان نيست و يا آنقدر نزديك به فرمان مينشينند كه بيني آنها با شيشه جلو تماس پيدا مي كند. نكاتي كه هنگام رانندگي بايستي توجه نمائيد به شرح زير است:

1- پشتي صندلي را طوري تنظيم نمائيد كه كاملاً در وضعيت عمود قرار گيريد و سر شما به راحتي روي پشت سري صندلي قرار گيرد و چانه شما همسطح افق باشد.

2- در حاليكه پاها روي پدال قرار دارد، زانو بايستي در سطح و يا كمي بالاتر از مفاصل ران قرار گيرد.

3- در حاليكه دستها روي فرمان است بايستي آرنج ها كمي خم و در حالت استراحت باشد

4- از افتادگي شانه ها هنگام رانندگي خودداري كنيد و شانه ها را بالا نگه داريد

وضعیت ناصحیح بدن در رانندگی

وضعیت صحیح بدن در رانندگی

در صورت امکان برای برداشتن بار بیشتر از20-15 کیلوگرم یا باری که به راحتی جابجا نمی شود تلاش نکنید. برای برداشتن بارهایی که پایین سطح کمر هستند پاها را در جایی محکم قرار دهید و کمی پاها را از هم باز کنید، ستون فقرات را صاف کنید و زانوها را خم نمایید. عضلات شکم را محکم کنید و سعی کنید بار را با استفاده از قدرت عضلات اندام تحتانی بلند نمایید (آهسته زانوها را بازکنید) هرگز بار را به طرف بدن پرتاب نکنید. به آهستگی بار را به جلو برانید و هرگز اجازه چرخش در کمر را ندهید.

بارهایی که روی میز هستند را به لبه میز بکشید و زانوها را هم خم کرده  تا به سطح بار برسید و سپس بار را بلند کنید. از برداشتن بارهای سنگین بالاتر از سطح کمر خودداری نمایید. در طی عمل آرنج را خم کنید، بار را نگه دارید و به آهستگی قدم بردارید. برای پایین گذاشتم بارها، پاها را محکم کنید و عضلات شکم را سفت نمایید و با خم کردن مفصل زانو بار را روی زمین بگذارید.

در نهايت بگذاريد چند نكته خوب در رابطه با وضعيت خوابيدن را گوشزد كنيم.

1. در حالت خوابيده راحت ترين حالت آنست كه وضعيت طبيعي ستون فقرات حفظ گردد.گذاشتن يك بالش مناسب زير سر و استفاده از تشكهاي سفت كه بدن در آنها فرو نرود و البته باعث فشار و خستگي عضلانـــــي نشود باعث حفظ وضعيت طبيعي ستون فقرات مي گردد.

2. افرادي كه مشكلات پشت و كمر دارند در وضعيت خوابيده به پهلو راحت تر هستند. گذاشتن يك بالش بين دو زانو، به حفظ وضعيت طبيعي ستون فقرات كمك مي كند، اگر بين دو زانو در اين وضعيت بالش گذاشته نشود، زانوي بالايي به جلو آمده و پايين مي افتد و بدين ترتيب وضعيت طبيعي ستون فقرات را بشدت تحت تأثير قرار مي دهد و اين باعث ايجاد درد خواهد شد.

چه به پشت بخوابيد چه به پهلو، گذاشتن يك رول براي حفظ انحناهاي ستون فقرات گردن و كمر كمك كننده خواهد بود. رول گردني براي حفظ وضعيت انحناء گردني كمك كننده خواهد بود رول گردني 5/7 سانتيمتر قطر و 35 سانتيمتر طول دارد و در لبه تحتاني بالش قرار مي گيرد و يا به شكلي داخل بالش تعبيه مي گردد. اين رول بين سر و شانه قرار مي گيرد و در وضعيت خوابيده به پشت باعث حفظ انحناي گردن و در وضعيت خوابيده به پهلو باعث حفظ راستايي گردن مي شود.
رول كمري مناسب خواب را نيز مي توانید تجربه يا در خانه تهيه كنيد. اين رول باريك در ناحيه قوس كمري قرار داده مي شود و اندازه آن حدود 10 سانتيمتر قطر دارد و از رول مورد نياز نشستن كوچكتر است. براي تهيه آن در منزل به شكل زير عمل كنيد.

1) يك حوله حمام را روي هم رول كنيد

2) آنرا داخل يك لنگ از شلوار قديمي قرار داده و با طناب یا نوار پارچه ای باريك آنرا سفت كنيد.

3) آنرا در ناحيه قوس كمر بصورت دور تا دور قرار دهيد. اين رول، اگر به پشت بخوابيد باعث حفظ قوس كمري مي شود و اگر به طرفين بخوابيد باعث مي شود ستون فقرات افتادگي پيدا نكند. بخصوص در خانمهايي كه ناحيه لگن آنها بسيار بزرگتر است. اين رول در حفظ راستايي ستون فقرات كمك كننده خواهد بود.

وضعیت ناصحیح گردن در خوابیدن

وضعیت صحیح گردن در خوابیدن

وضعیت صحیح بدن در خوابیدن

خلاصه آنكه كليد يك وضعيت خوب بدني آگاهي و به اجرا گذاشتن اين آگاهي است. ترك عادت غلط قديمي ساده نيست و تغيير اين عادات به شرايط مطلوب هم سريع رخ نمي دهد. اما اگر به وضعيت بدني خوب دست پيدا كنيد بدن شما آسانتر آن را حفظ مي كند و آنگاه وضعيت غلط بدني است كه براي شما دشوار خواهد شد و اين يعني موفقيت در رسيدن به وضعيت بدني مطلوب.

يك نكته بسيار ظريف نيز آنست كه اگر شما وضعيت بدني مطلوب را در ايستادن و نشستن رعايت كنيد بسيار لاغرتر و بسيار جوانتر به نظر خواهيد آمد.
از همين حالا دستورات بالا را اجرا كنيد و از سلامت ستون فقرات و زيبايي حاصل از آن لذت ببريد. به امتحانش مي ارزد.

منبع: سایت فوق تخصص ستون فقرات

پلاسیتیسيتی، یادگیری و حافظه

برای مدت زمان زیادی گمان می رفت که وقتی پا به سن می گذاریم ارتباطات مغزی ما ثابت می مانند. تحقیقات نشان می دهند که در واقع مغز در اثر يادگيري همیشه در حال تغییر است.

پلاستيسيتي همان ظرفیت تغيير كردن مغز در نتيجه یادگیری است. تغییرات مربوط به یادگیری عموما در سطح ارتباط بین نورون ها اتفاق می افتند. ارتباط های جدید شکل مي‌گيرند و ساختار داخلی سیناپس‌های موجود تغییر مي‌كنند.

آیا می دانستید هنگامی که در یک زمینه خاص تبحر پیدا می کنید، مناطقی از مغز شما که با این مهارت در ارتباط هستند، رشد می‌کنند؟

برای مثال، رانندگان تاکسی دارای هیپوکامپ (در ناحیه پشتي) بزرگتری به نسبت رانندگان اتوبوس هستند. چرا چنین است؟ این مسئله بدلیل این است که این ناحیه از هیپوکامپ در استفاده از اطلاعات فضايي براي هدايت كردن و يافتن مسير تخصص دارد. تاکسیرانان باید به نقاط بیشتری در شهر حرکت کنند در حالي‌كه رانندگان اتوبوس يك مسير خاص را طي مي‌كنند.
پلاستیسیتی را می توان در مغزهای دو زبانه نیز مشاهده کرد. بنظر می رسد یادگیری زبان دوم در اثر تغییرات كاركردي در مغز ممكن مي‌گردد. قشر آهيانه‌اي تحتانی چپي در مغز افراد دو زبانه بزرگر است.

تغییرات انعطافی در مغز موسیقی دانان نیز اتفاق می‌افتد. در مقايسه مغز موسیقی دانان حرفه ای با آماتورها مشخص شد که اندازه سلول های خاکستری (قشر) در برخي قسمتهای مغز موسیقی دانان حرفه ای بيشتر، در موسيقي‌دانان آماتور، متوسط و در افرادی که با موسیقی سر و کار ندارند، از همه كمتر است. اين نواحي عبارتند از: نواحي حركتي، نواحي آهيانه‌اي قدامي بالايي و نواحي گيجگاهي تحتاني.

و در آخر، پژوهشگران به تازگي نشان دادند که یادگیری فوق‌العاده و انبوه اطلاعات می تواند باعث تغییر در مغز گردد. آنها از مغز سه دانشجوی پزشکی آلمانی يك بار 3 ماه قبل از امتحان و بار ديگر درست بعد از امتحان تصويربرداري کردند، و آنها را با مغز دانشجویانی که برای امتحان مطالعه نکرده بودند، مقایسه کردند. با نگاه به مغز دانشجویان پزشکی مشخص شد، که تغییراتی در نواحی قشر آهيانه‌اي و هیپوکامپ خلفي رخ داده است. این نواحی مغز مربوط با به ياد سپاري و یادگیری مرتبط می باشند.

منبع: مرکز تخصصی توانمندسازی انسان

به‌طور کلی آسیب مغزی در نتیجه برخورد ناگهانی و شدید سر با جسمی سخت پدید می‌آید که می‌تواند به صورت خفیف، متوسط یا شدید باشد.

در نوع خفیف آن، شخص آسیب دیده هوشیار است و در برخی موارد ممکن است تنها برای چند ثانیه هوشیاری خود را از دست دهد. در حالت متوسط و شدید، شخص آسیب دیده دچار عدم هوشیاری در مدت زمان طولانی‌تری می‌شود.

فراموش نشود بسیاری از ضرباتی که در زمان وقوع حادثه علائم جدی ندارند، در سنین بالاتر می‌توانند به بیماری‌هایی از قبیل سردرد و صرع منجر شوند.

تصادفات رانندگی مهم‌ترین عامل ضربه به سر در ایران

از مهم‌ترین علائم هشداردهنده ضربه مغزی می‌توان به حالت تهوع و استفراغ، گیجی، سردرد، تاری دید، از دست دادن تعادل، اختلال در خواب، مشکلات حافظه، وزوز گوش و خستگی اشاره کرد.

به اعتقاد پروفسور گرجی چنانچه هر یک از این علائم در فرد آسیب دیده مشاهده شد، فرد را باید سریعا به مراکز درمانی منتقل کرد. بنابراین فراموش نکنید که نبودن ورم و خونریزی بدین معنا نیست که آسیب جدی نبوده است، چرا که عواقب و پیامدهای این ضربات به‌شدت و محل آسیب بستگی دارد.

از مهم‌ترین علل ضربه به سر به ترتیب می‌توان به تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع، درگیری جسمی، حوادث در حین کار، حوادث داخل منزل و حوادث حین ورزش اشاره کرد. البته به اعتقاد پروفسور گرجی مهم‌ترین عامل ضربه به سر در ایران، تصادفات رانندگی است که سالانه بیش از 700 هزار نفر در تصادفات رانندگی مجروح و درصد بالایی ازآنها دچار ضربه به سر می‌شوند. تعداد بسیاری از آن‌ها نیز به علت این ضربات، جان خود را از دست می‌دهند.

تشنج، صرع، سردردهای مداوم، خونریزی مغزی، عفونت مغزی، فراموشی، عقب ماندگی ذهنی، مرگ مغزی، اختلالات خلقی ـ روانی و اختلالات هورمونی از جمله پیامدهای ضربه به سر هستند که هر یک از این عوارض می‌توانند تا پایان عمر همراه بیمار باقی بمانند و حتی با مصرف دارو و جراحی به‌طور کامل برطرف نخواهند شد

بنابراین پیشگیری از بروز ضربات و درمان موثر و به موقع مصدومان می‌تواند نقشی کلیدی در زندگی فرد داشته باشد. در اغلب کشورهای پیشرفته جابه‌جایی فرد آسیب دیده به بیمارستان توسط افراد متخصص و مجرب انجام می‌گیرد. در بسیاری از موارد حمل غیر صحیح مصدوم می‌تواند به مرگ منجر شده یا مشکلات ثانویه‌ای از قبیل قطع نخاع و صدمات مغزی را برای بیمار به همراه داشته باشد. به‌طور معمول با معاینه دقیق مصدوم، گستردگی آسیب مشخص می‌شود.

امکان دارد پس از معاینه و بررسی فرد توسط پزشک، فرد به خانه فرستاده شود، اما باید یک فرد قابل اطمینان در کنار او بماند و مراقب بروز علائم بالینی باشد. 24 ساعت اول پس از ضربه از نظر بروز علائم و عوارض جدی بسیار مهم است، اگرچه این‌گونه علائم و عوارض ممکن است دیرتر (تا 6 ماه پس از آسیب) نیز ظاهر شوند.

راه‌های پیشگیری از وقوع فاجعه

متاسفانه به‌رغم پیشرفت‌های اخیر در علوم اعصاب، همچنان هیچ درمان خاصی برای ضایعات مغزی نخاعی پس از ضربه وجود ندارد، چراکه بافت عصبی پس از آسیب دیدن قادر به بازسازی خود نیست. به همین دلیل هم بهترین روش برای مقابله با ضربه مغزی، پیشگیری از آن است. با رعایت کردن برخی قوانین ساده، می‌توان احتمال وقوع آسیب‌های مغزی را به‌طور چشمگیری کاهش داد.

1- یکی از راه‌های موثر در پیشگیری از بروز این صدمات را انعکاس اطلاعات جامع و کاربردی از طریق رسانه‌های گروهی نظیر رادیو و تلویزیون، روزنامه‌ها و تابلوهای تبلیغاتی می‌داند که در بسیاری از کشورهای پیشرفته به عموم مردم داده می‌شود.

با توجه به این‌که قشر آسیب‌پذیرتر در کشور ما کودکان هستند می‌بایست آموزش مستمری به کودکان نیز داده شود. پیشنهاد می‌شود یک واحد درسی با همین عنوان به سایر دروس اضافه شود.

2- بستن کمربند ایمنی اصلی است که باید توسط تمام سرنشینان چه در صندلی‌های جلو و چه در صندلی‌های عقب خودرو اجرا شود. چرا که استفاده از کمربند ایمنی، 50 درصد احتمال مرگ و میر سرنشینان جلوی ماشین و 25 درصد احتمال مرگ و میر را در سایر سرنشینان کاهش می‌دهد.

3- در کودکان با قد کوتاه‌تر از 140 سانتیمتر نیز، استفاده از صندلی کودک قبل از بستن کمربند ایمنی توصیه می‌شود. صندلی کودک کمک می‌کند تا کودک در ارتفاع بالاتری قرار گیرد تا کمربند ایمنی به درستی بسته شود. صندلی کودک باعث کاهش بیش از 70 درصد مرگ و میر در نوزادان و 54 درصد در کودکان یک تا 4 ساله می‌شود.

این والدین هستند که در آموزش کودکان خود در بستن کمربند ایمنی نقش بسزایی ایفا می‌کنند.

4- در کنار این موضوع رعایت سرعت مجاز هم از اصولی است که نقش موثری در پیشگیری از صدمات و ضربات دارد. چراکه سرعت بیشتر از حد مجاز به خصوص در مواقعی نظیر لغزنده بودن جاده‌ها ناشی از بارندگی یکی از عوامل کاهش کنترل خودرو یا موتورسیکلت توسط راکب است که منجر به افزایش میزان مرگ و میر و ضربات مغزی می‌شود.

5- استفاده از کلاه ایمنی در موتورسواران هم یکی از اصولی است که برای پیشگیری از ضربات سر توصیه می‌شود، استفاده از کلاه ایمنی هنگام موتورسواری احتمال بروز آسیب و جراحت را 69 درصد و میزان مرگ و میر را 42 درصد کاهش می‌دهد.

6- اما در این میان شاید موضوعی که کمتر مورد توجه ما قرار داشته باشد استفاده از روروئک برای کودکان است. چراکه به گفته پروفسور گرجی استفاده از روروئک در اغلب کشورهای پیشرفته ممنوع شده است، زیرا 35 درصد از کودکانی که در روروئک گذاشته می‌شوند دچار ضربه به سر می‌شوند که ممکن است عوارض این ضربات سال‌ها بعد نمایان شود. تحقیقات اخیر در ایران نشان می‌دهد، بسیاری از کودکان زیر 8 سال و برخی از کودکان بین 8 تا 10 سال توانایی کافی برای عبور از خیابان را به تنهایی ندارند؛ بنابراین باید به صورت عملی به این کودکان آموزش‌های لازم داده شود.

7- از موارد دیگری که می‌توان برای پیشگیری از عواقب ناشی از ضربات سر مورد توجه قرار داد رعایت اصول ایمنی هنگام ورزش و ایمنی در محیط کار است. در بعضی از ورزش‌ها مثل دوچرخه‌سواری، اسکیت، کشتی، بوکس، اسب‌سواری و اسکی استفاده از کلاه ایمنی مخصوص ضروری است. هنگام دوچرخه سواری و اسکیت که محبوبیت خاصی بین کودکان ایرانی دارند، گذاشتن کلاه ایمنی و محافظ‌های دست و پا باید اجباری شود. همچنین کودکان باید از کلاهی استفاده کنند تا جلوی دید آن‌ها گرفته نشود.

صدمات ناشی از ضربه سر را نادیده نگیرید

عوارض ضربه به سر ممکن است جان فرد را به خطر بیندازد، یا باعث معلولیت دایمی او شود، بنابراین با شناخت علائم آن می‌توانید از خطراتی که در پی آن می‌آید، جلوگیری کنید.

اگر پس از وارد شدن ضربه به سر، شاهد بروز علائمی مثل حالت تهوع، سردرد و تپش قلب شدید، سریعا به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. در برخی موارد علائم شدیدتر و با خونریزی مغزی همراه است.

وارد شدن ضربه به سر برای زنان و کودکان به مراتب خطرناک‌تر از مردان است و تا هفته‌های بعد ممکن است این آسیب ادامه داشته باشد.

ضربات وارده به سر منجر به نوسانات هورمونی در زنان می‌شود و ممکن است علائم آن حتی ماه‌ها بعد از ضربه بروز کنند. علائمی نظیر سردرد و گیجی که به مرور زمان بدتر هم می‌شود و می‌تواند منجر به خونریزی شود.

تا زمانیکه تشخیص قطعی نشده است، نباید هیچ‌گونه دارویی به فرد داد و بیمار باید تا زمانی که خطر رفع نشده است، در رختخواب استراحت کند.

منبع: مجله اینترنتی پارس

 پلاستيسيته و صدمات مغزی

يكي از نتايج جالب در مورد نوروپلاستيسيتي اين است كه فعاليت مغزي مرتبط با يك كاركرد، در اثر يك تجربه عادي، آسيب مغزي يا بهبودي به جاي ديگري انتقال مي‌يابد.

براي مثال در يك نمونه، جراحی در سن 50 سالگی دچار سكته مغزي شد و در اثر اين مسئله بازوی چپ او فلج گرديد. در دوره توانبخشی، او مي‌بايست دست و بازوي سالم خود را بي حركت نگه مي‌داشت و در عين حال يك ميز را تميز مي‌كرد. اين كار در ابتدا غير ممكن به نظر مي‌آمد، اما به آرامي بازوي چپ به ياد آورد كه چگونه حركت كند، دوباره بنويسد و تنيس بازي كند: كاركردهاي نواحي مغزي كه در اثر سكته از بين رفته بودند، توانستند خود را به مناطق سالم منتقل كنند.

مغز بوسیله سازماندهی و ایجاد روابط جدید بین سلول های مغز صدمات وارد شده را جبران می کند. برای ايجاد ارتباط دوباره، نورون‌ها باید توسط یک فعالیت، تحریک شوند.

منبع: مرکز تخصصی توانمندسازی انسان

انعطاف پذیری مغز: یادگیری چگونه باعث تغییر در مغز شما می‌گردد؟

شاید شنیده باشید که مغز انعطاف پذیر است. همانطور که می دانید مغز از پلاستیک ساخته نشده است.
نوروپلاستیسی یا پلاستیسیته مغز مربوط به توانایی تغییر مغز در طول زندگی می باشد. مغز با استفاده از ایجاد ارتباطات جدید بین سلول های مغزی (نورون)، قابلیت عجیبی در بازشناخت خود دارد.
علاوه بر عوامل ژنتیکی، محیطی که فرد در آن زندگی می کند و فعالیتهای او نیز در پلاستیسته تاثیر گذارند.

اپیدوروسکوپی یا آندوسکوپی اطراف نخاع

اپیدوروسکوپی یا اندوسکوپی فضای اطراف نخاع روشی جدید و مدرن در تشخیص و درمان آسیبها و بیماریهای فضای اطراف نخاع یا فضای اپیدورال است.

در این روش با استفاده از یک دستگاه اندوسکوپی مخصوص از طریق یک سوزن باریک وارد فضای داخل ستون فقرات کمری شده سپس با مشاهده مستقیم رشته های عصبی ، دیسک بین مهره ای ، سخت شامه ( Dura ) و بافتهای اطراف اعصاب، آسیبهای احتمالی تشخیص داده شده و روشهای درمانی در هر مورد و با استفاده از اندوسکوپی انجام میگردد.

این روش نیاز به بیهوشی و انجام جراحی نداشته و کاملا در حالت بیداری و با بی حسی خفیف موضعی صورت میپذیرد.

اپیدوروسکوپی روشی است که با استفاده از آن میتوان چسبندگیهای فضای اطراف نخاع را که به دنبال جراحی باز دیسک ایجاد شده و با فشار آوردن روی ریشه های عصبی باعث ایجاد درد میشوند را تشخیص داده سپس با استفاده از دارو یا وسیله برش ، از بین برد. همینطور بیماریها و اختلالات دیگر رشته های عصبی ، فضای اپیدورال ، عروق خونی ناحیه ، التهابات و هر نوع ضایعه دیگر مورد مشاهده مستقیم قرار گرفته تشخیص داده شده و مورد درمان همزمان قرار میگیرد.

اپیدوروسکوپی یکی از روشهای با تهاجم اندک بوده ،عوارض آن نسبت به جراحی بسیار کمتر است.

این روش در حال حاضر در کشورهای پیشرفته و بطور همزمان در ایران انجام میشود و چشم انداز آتی آن بسیار روشن و راهگشاست.

منبع: کلینیک درد تهران

پیشگیری از گرفتگی و اسپاسم عضله

بهترین روش پیشگیری از گرفتگی و اسپاسم عضله اینست که نرمش های کششی را قبل و بعد از ورزش بیشتر و بهتر انجام دهیم. ابتدا مدتی در جا راه میرویم تا بدنمان گرم شود و سپس نرمش ها را انجام میدهیم. روش کشش سه دسته عضلاتی که بیشتر دچار اسپاسم میشوند در زیر توضیح داده میشود. این نرمش های کششی را باید قبل از شروع ورزش انجام دهیم.

کشش عضلات پشت ساق

به طرف یک دیوار بایستید. پاهایتان را کمی عقب برده و کف هر دو دستتان را به دیوار بزنید. زانوی راست را به آرامی خم کنید تا تنه شما پایین بیاید. در همین حال سعی کنید کف پای چپ را روی زمین نگه داشته و زانوی چپ را در حالت مستقیم حفظ کنید. این حالت را 30-15 ثانیه نگه دارید. در حین انجام این نرمش احساس میکنید عضلات پشت ساق شما کشیده میشود. دقت کنید که در تمام مدتی که این نرمش را انجام میدهید باید کف هر دو پایتان کاملاٌ روی سطح زمین باشد. این کار ار برای طرف مقابل هم انجام دهید.

کشش عضلات پشت ران

روی زمین بنشینید و هر دو پایتان را کاملاٌ به جلو کشیده و جفت کنید. زانوهایتان باید کاملاٌ صاف و کشیده باشند. کف هر دو دستتان را در دو طرف روی زمین قرار داده و به آرامی آنها را به طرف مچ پایتان برید. با این کار تنه شما به جلو خم میشود. در خین انجام این نرمش احساس کشیدگی در عضلات پشت ران میکنید. این حالت را 30-15 ثانیه حفظ کنید.

کشش عضله چهارسر ران

در پشت یک صندلی قرار گرفته و با هر دو دست پشتی صندلی را بگیرید تا تعادل شما برقرار شود. سپس زانوی راست را خم کنید تا پاشنه شما به باسن برسد. با دست راست مچ پا را گرفته و آنرا بالاتر بکشید. این حالت را 30-15 ثانیه حفظ کنید. در حین انجام این نرمش پاهایتان را نزدیک به هم نگه دارید. در حین انجام نرمش مستقیم بایستید و کمرتان را خم نکنید. این کار ار برای طرف مقابل هم انجام دهید.

دقت کنید که در حین انجام این نرمش ها نباید آنقدر کشش بدهید که درد ایجاد شود.

منبع: ایران ارتوپد

تزریق کورتون به کمر روشی برای درمان یا کنترل علائم بعضی از بیماری های ستون مهره است. در این روش درمانی کورتون یا کورتیکواستروئید (معمولا متیل پردنیزولون) را به درون فضای اپیدورال تزریق میکنند. فضای اپیدورال فضای اطراف دورال ساک است. دورال ساک Dural sac یا کیسه سخت شامه فضایی است کیسه مانند که از پرده بافتی به نام دورا یا سخت شامه درست شده است. دورا یا سخت شامه اطراف نخاع و ریشه های عصبی که از آن خارج میشوند را فرا گرفته و آن را محصور میکند و بدین طریق کیسه و فضایی بسته به نام دورال ساک را بوجود میاورد. کل نخاع به همراه سخت شامه اطراف آن در درون کانال نخاعی قرار گرفته است.

کانال نخاعی یک کانال استخوانی است که از پشت سر هم قرار گرفتن مهره ها بوجود میاید. در واقع دورا درون فضای خالی استخوانی مهره قرار دارد. فضای بین دورا و استخوان مهره را فضای اطراف دروا یا اپیدورال Epidural space میگویند. این فضا در واقع حجمی نداشته و مجازی است. وقتی دیسک بین مهره ای دچار فتق شده و جابجا میشود این جابجایی در واقع در درون فضای اپیدورال بوقوع میپیوندد.

در هرنی دیسک بین مهره ای، دژنرسانس دیسک بین مهره ای و تنگی کانال نخاعی میتوان از تزریق اپیدورال کمر برای کنترل علائم بالینی استفاده کرد.

روش های مختلفی برای تزریق وجود دارد ولی بهترین آنها استفاده از فلوروسکوپی در اطاق عمل است. در این روش بیمار بر روی تخت جراحی قرار گرفته و پزشک متخصص ( متخصص جراحی اعصاب، متخصص ارتوپدی، متخصص رادیولوژی و یا متخصص بیهوشی) محل فورامن بین مهره ای را با استفاده از دستگاه فلوروسکوپ ( نوعی دستگاه رادیوگرافی کامپیوتری که در اطاق عمل استفاده شده و با آن میتوان استخوان بیمار را بر روی مانیتور دستگاه مشاهده کرد) دیده و دارو را دقیقا در آن محل و در فضای اپیدورال تزریق میکند.

تزریق اپیدورال با بیحسی موضعی انجام شده و نیازی به بیهوشی ندارد. این تزریق معمولا 30-15 دقیقه طول میکشد و برای انجام آن بیمار باید به پهلو یا به شکم بخوابد. بعد از آن به بیمار توصیه میشود تا مدتی دراز بکشد.

از عوارض احتمالی تزریقات اپیدورال میتوان به عفونت، خونریزی، سردرد ، گر گرفتگی و بیحسی و گزگز گذرا اشاره کرد.

منبع: ایران ارتوپد

آیا جراحی، ایستگاه پایانی درمان دیسک کمر است؟

" ناگهان درد شدیدی در ناحیه کمر و ستون فقرات به سراغت می‌آید، بخصوص وقتی صبح‌ها از خواب بیدار می‌شوی یا کار سنگینی انجام می‌دهی، کمرت بشدت درد می‌گیرد. با کمی استراحت، این درد آزاردهنده تخفیف می‌یابد، اما بسرعت با نشستن یا کار کردن دوباره به سراغت می‌آید. اینها نشانه‌هایی آشنا برای تمام کسانیست که ابتلا به دیسک کمر را تجربه کرده‌اند؛ دیسک کمر یا ضایعه‌ای که بهترین درمان آن در اصلاح الگوی زندگی، بهره‌گیری از رژیم غذایی مناسب و انجام ورزش‌های تقویت‌کننده عضلات پشت و کمر خلاصه می‌شود."

شخیص دیسک کمر از طریق معاینه بالینی و روش‌های کم‌هزینه‌ای چون گرفتن نوار عضله و آزمایش خون برای اطمینان از مبتلانبودن بیمار به تب مالت (زیرا بیماری تب مالت نیز با درد شدید در ناحیه کمر همراه است) ممکن است و نیازی به انجام ام‌آرآی ندارد، مگر در زمانی که درمان جراحی به بیمار توصیه شود که در اغلب موارد، جراحی نیز به علت شکایت بیماران از کمر درد بعد از جراحی دیسک کمر توصیه نمی‌شود.

به جراحی باز فکر نکنید

درمان ضایعات دیسک با کمک لیزر به عنوان روشی درمانی در حوزه طب فیزیکی مطرح است، اما جراحی در حیطه تخصص طب فیزیکی و توانبخشی قرار نمی‌گیرد.

ترمیم دیسک با اصلاح الگوی زندگی و تغذیه تا چهل سالگی امکان‌پذیر است و نیازی به جراحی ندارد و به بیان دیگر درصد زیادی از موارد ابتلا به دیسک نیازمندبه‌ کارگیری جراحی نیست و با انجام اعمال تقویتی، دستگاه‌های کمکی و روش‌های موجود در حیطه تخصصی طب فیزیکی بهبود پیدا می‌کند. البته تشخیص صحیح ضایعات دیسک بسیار حائز اهمیت است، چراکه متاسفانه به علت شباهت علامت‌های ضایعات دیسک با دیگر دردها، شاهد تشخیص‌های اشتباه در این خصوص هستیم.

در بسیاری موارد شاهد آن هستیم که اصلاح نوع نشستن، خوابیدن، برداشتن اجسام از روی زمین، جلوگیری از خم‌شدن و انجام ورزش‌های تقویت‌کننده عضلات پشت و کمر، همچنین ورزش‌های مختلف آب‌درمانی در کنار انجام فیزیوتراپی و الکتروتراپی در درمان دیسک، جلوگیری از پیشرفت و کنترل درد‌های شدید آن بسیار موثر است، اما اگر بیماری به دلیل تشخیص دیرهنگام در مراحل بسیار پیشرفته باشد، درمان جراحی توصیه می‌شود.

فراموش نکنید که برخلاف باور غلط موجود در میان مردم، تزریق یک تا سه نوبت آمپول کورتن که با ترکیبات ضدالتهابی همراه است، برای کمک به درمان دیسک کمر و کاهش درد ناشی از آن با عارضه منفی (کمک به پوکی استخوان) برای بیمار همراه نیست.

فراموش نکنید آمارها نشان می‌دهد پس از عمل جراحی دیسک کمر، بسیاری از بیماران مجددا دچار کمر درد بعد از جراحی کمر می‌شوند. پس باید بدانید جراحی ایستگاه پایانی دیسک کمر نیست.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

چه کسانی دچار گرفتگی عضله میشوند

علت گرفتگی عضله

علت عمده گرفتگی و اسپاسم عضله خستگی آن است. وقتی کاری که از یک عضله کشیده میشود بیش از توانایی آن باشد بر اثر فعال شدن رفلکس های غیر ارادی که از نخاع سرچشمه میگیرند عضله بی اختیار منقبض میشود. اگر نرمش های کششی را قبل از شروع ورزش به اندازه کافی انجام نداده باشیم احتمال گرفتگی عضله در حین یا بعد از انجام ورزش بیشتر میشود

ورزش در هوای گرم، تعریق فراوان و در نتیجه از دست دادن املاح بدن هم میتوانند زمینه ساز گرفتگی عضله باشند. اسپاسم و گرفتگی عضله گرچه اکثراٌ خودبخود خوب میشوند ولی اگر شدید باشند یا بطور مکرر ایجاد شوند ممکن است نشانه ای از یک بیماری باشند. بیماری های زیادی مانند بیماری های نخاع، تحریک ریشه های عصبی در کمر، تصلب شرائین، تنگی کانال نخاع، بیماری های تیروئید، عفونت های مزمن و یا بیماری های کبدی میتوانند زمینه ساز گرفتگی عضله باشند. پس هر گاه اسپاسم، شدید شد یا بطور مکرر اتفاق افتاد باید حتماٌ به پزشک مراجعه کنید. گرفتگی گردن یک عارضه ی بسیار دردناک است که برای عضلات گردن و احتمالاً بافت های نرم اطراف در قسمت‎ هایی از صورت و پشت بدن اتفاق میافتد.اسپاسم عضلات گردن میتواند سر، صورت، فک، شانه ها و دست ها را به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر قرار داده و ممکن است برای مدت زمان های طولانی باعث درد و رنجش شود.بسیاری از بیماران ممکن است در انجام فعالیت‎ های فیزیکی کاملاً ناتوان شده و مجبور باشند تا زمان رفع اسپاسم درد بکشند.این مقاله به بررسی درد و عذاب ایجاد شده به دلیل گرفتگی مزمن یا حاد عضلات گردن می پردازد.گرفتگی عضلات گردن به دلایل مختلفی ایجاد می شود، ازجمله ضربه در اثر یک تصادف رانندگی، حالت نامناسب بدن، آسیب های ورزشی و یا کشیدگی یا استفاده ی بیش ازحد از عضلات گردن.

درمان گرفتگی یا اسپاسم عضله

اسکولیوز چیست؟

اسکولیوز به معنای انحراف جانبی ستون مهره است. وقتی ستون فقرات را از جلو نگاه میکنیم به صورت یک خط صاف عمودی دیده میشود و وقتی این خط، قوسی شکل میشود به آن اسکولیوز میگویند.

انواع مختلفی از اسکولیوز وجود دارد که عبارتند از :

اسکولیوز برگشت پذیر Reversible scoliosis

در این نوع اسکولیوز ستون فقرات هنوز خاصیت انعطاف پذیری خود را حفظ کرده است. گر چه وقتی بیمار می ایستد دچار اسکولیوز میشود ولی وقتی به جلو خم میشود و یا دراز میکشد این انحراف جانبی برطرف میشود.

این نوع اسکولیوز ممکن است به علل زیر ایجاد شود:

- بد ایستادن

- انقباض عضلات شکمی : در این حالات به علت درد شدیدی که در ستون مهره وجود دارد بیمار برای کاهش شدت درد تمایل دارد به یک طرف خم شود و یا اسپاسم عضلات اطراف ستون مهره موجب خم شدن آن به یک طرف میشود.

گاهی حتی در بعضی بیماری هایی که ارتباطی به ستون مهره ندارند اسکولیوز ایجاد میشود. بطور مثال آپاندیست میتواند به علت درد شدیدی که در یک طرف شکم ایجاد میکند موجب شود تا بیمار به یک طرف خم شود.

- کوتاه بودن یکی از اندام های تحتانی : وقتی طول اندامهای تحتانی تفاوت دارد بیمار برای اینکه بتواند کف هر دو پا را بر روی زمین بگذارد و بر روی هر دو پا بایستد و راه برود لگن را در طرف کوتاه شده پایین تر میبرد. این انحراف لگن موجب میشود تا ستون فقرات بالای آن نیز به یک طرف خم شده و دچار انحراف جانبی شود.   

اسکولیوز برگشت ناپذیر Irreversible scoliosis:

در این نوع اسکولیوز ستون فقرات خاصیت انعطاف پذیری خود را از دست داده است و بیمار هر وضعیتی که به خود بگیرد انحراف جانبی ستون مهره از بین نمی‎رود.

این نوع اسکولیوز ممکن است به علل زیر ایجاد شود:

- اسکولیوز هایی که بر اثر مشکلات استخوانی و تغییر شکل مهره بوجود می‎آیند مانند اسکولیوز مادر زادی و اسکولیوز بدنبال شکستگی مهره یا تغییر شکل مهره بدنبال نرمی یا پوکی استخوان

- اسکولیوز هایی که بدنبال مشکلات عصبی بوجود می‎آیند مانند اسکولیوز بدنبال ابتلا به فلج اطفال یا فلج مغزی

- اسکولیوز بدنبال بیماری های عضلانی مانند دیستروفی های عضلانی

- اسکولیوز بدنبال بیماری های مادرزادی مانند اسپینا بیفیدایا نوروفیبروماتوز

- اسکولیوز هایی که هیچ علت خاصی برای آنها پیدا نمیشود که به آنها اسکولیوز ایدیوپاتیک Idiopathic scoliosis میگویند.

شایعترین نوع اسکولیوز همین نوع ایدیوپاتیک است.

منبع: وبلاگ دکتر حیدریان

تشخیص آرتروز کمر چگونه انجام میشود؟

انجام گرافی ساده میتواند کمک کننده باشد ولی سی تی اسکن ستون فقرات قدرت بالایی در تشخیص مشکل این مفصل دارد. مطمئن ترین و قطعی ترین تشخیص بلوک مفصل فاست میباشد.

بلوک مفاصل فاست چیست؟

این کار در اتاق عمل و تحت مشاهده مستقیم با فلوروسکوپ انجام میشود.بیمار بصورت سرپایی بستری شده و تحت بیحسی موضعی مقدار بسیار کم داروی بی حس کننده در مفصل تزریق میشود .در صورتی که کمر درد مربوط به درد این مفصل باشد با انجام این کار درد بهبود می یابد. استفاده از استروئید بهمراه این دارو سبب ایجاد اثر درمانی در التهاب مزمن این مفصل می شود. استفاده از فلوروسکوپ در انجام این کار سبب عدم ایجاد عوارض و دقت در انجام عمل میشود. بهترین و موثرترین روش این کار انجام آن توسط متخصص درد و تحت فلوروسکوپی میباشد.

درمان درد مربوط به آرتروز کمر یا تخریب مفصل فاست

درمان اولیه استفاده از دارو درمانی، فیزیوتراپی، آب درمانی و در صورت نیاز بلوک فاست است.

استفاده از رادیو فرکونسی بهترین و جدیدترین درمان کمردرد های ناشی از این بیماری در بیمارانی است که به بلوک تشخیصی پاسخ مثبت داده اند ولی تزریق استروئید نتوانسته درمان طولانی را برایشان داشته باشد.

در مراجعه کننده گان به  کلینیک درد مرکزی شیوع آرتروز کمر در بیماران زیر بیشتر بوده است:

1. وزن بالا

2. سابقه جراحی کمری

3. زایمان سخت

4. ورزشهای سنگین

5. سابقه فامیلی آرتروز

6. وجود بیماریهای التهابی   

 مراجعه بیماران مبتلا به کمر درد به کلینیکهای فوق تخصصی درد میتواند با تشخیص و درمان به موقع این بیماری از پیشرفت آن و انجام عمل جراحی کمر پیشگیری نماید.