ایمپینجمنت ( خوانده میشود ایم- پینج- منت) Impingement یکی از شایعترین علل درد شانه در بالغین است. بسیاری از کسانی که از درد شانه ناراحت هستند در واقع ایمپینجمنت یا گیر شانه دارند.

علت و مکانیسم سندرم ایمپینجمنت

 علت ایمپینجمنت یا گیر شانه همانطور که از اسم آن پیدا است گیر کردن تعدادی تاندون در ناحیه شانه بین دو استخوان است. به بیان دیگر وقتی دو استخوان  به یکدیگر نزدیک می شوند تاندون خاصی بین آنها گیر کرده و فشرده می شود و این فشرده شدن تاندون ایجاد درد می کند. گاهی اوقات این تاندون ممکن است آنچنان فشرده شود که پاره شود.

دو استخوان ذکر شده یکی سر استخوان بازو و دیگری زائده آکرومیون ( که جرئی از استخوان کتف یا اسکاپولا بوده و در بالای سر استخوان بازو قرار میگیرد) است. معمولاً این دو استخوان وقتی به یکدیگر نزدیک می شوند که فرد سعی می کند دست خود را بالای سرش ببرد. به بیان دیگر سعی می کند کل اندام فوقانی را به بالا ببرد. در این حالت دو استخوان ذکر شده به یکدیگر نزدیکتر شده و فاصله آنها کم می شود.
بطور طبیعی از بین این دو استخوان، تاندونی عبور می کند و بین تاندون و آکرومیون کیسه نازکی حاوی مایع زلالی است که به این کیسه بورس میگویند. بورس موجب میشود اصطکاک زیادی بین تاندون و آکرومیون بوجود نیاید. میدانیم که تاندون ها بافت هایی هستند که حد فاصل و رابط بین عضلات و استخوان هستند. به بیان دیگر عضلات موقعی که می خواهند به استخوانی متصل شوند تا بتوانند آنرا حرکت دهند جنسشان عوض شده و به تاندون تبدیل می شوند. در ناحیه شانه دسته ای از عضلات به نام روتاتورکاف Rotator cuff وجود دارند.

این عضلات از یک طرف به استخوان کتف ( اسکاپولا) متصل شده و از طرف دیگر به توسط تاندون مشترکشان به کمی پایینتر از سر استخوان بازو متصل می شوند. این عضلات مانند یک چادر یا یک سرپوش دورتا دور سر استخوان بازو را احاطه می کنند. با انقباض این عضلات سر استخوان بازو در محل خود ( حفره گلنوئید) پایدار می شود. ( یادآوری می شود که مفصل شانه از دو استخوان تشکیل شده است که با یکدیگر مفصل می شوند. سر استخوان بازو از یک طرف و حفره گلنوئید از طرف دیگر). به بیان دیگر انقباض این عضلات موجب می شود سر استخوان بازو در حفره گلنوئید فشرده شده و مفصل شانه محکم و پایدار شود. این عضلات همچنین کمک می کنند تا بازو به بالا برود یا بچرخد.
بیماری ایمپینجمنت شانه وقتی ایجاد میشود که تاندون های روتاتور کاف بخصوص تاندون سوپرااسپیناتوس بین زائده آکرومیون و سر استخوان بازو گیر میکند و بر اثر آسیب هایی که به آن وارد میشود علائم بیماری تظاهر میکنند.

شیوع سندرم ایمپینجمنت

 این ناراحتی در ورزشکاران جوان بخصوص در ورزش هایی مثل شنا، بیس بال و تنیس که دست بالای سر میرود زیاد دیده میشود. در کسانی هم که به خاطر شغل خود دست خود را زیاد بالای سرشان میبرند مثل نقاشی ساختمان یا کارگران ساختمانی، زیاد دیده میشود. گاهی اوقات یک حرکت نابجای اندام فوقانی یا یک ضربه هم میتواند این ناراحتی را ایجاد کند.

منبع: ایران ارتوپد

شانه يخ زده (کپسولیت چسبنده)

جمود مفصل شانه (کپسولیت چسبنده ) درد و سفتی مفصل شانه که به سوی ناتوانی در حرکت دادن آن پیشرفت می کند.

 واژه «جمود» در این عبارت اشاره به درجه حرارت پایین و انجماد ندارد بلکه به معنی عدم انعطاف پذیری حرکتی در تاندون ها، بورس ، کپسول مفصلی ، عضلات ، عروق خونی و اعصاب مرتبط با مفصل شانه است . این عارضه در همه سنین دیده می شود ولی در مردان بالای ۴۰ سال که در دوره جوانی به ورزشهای قهرمانی می پرداخته اند شایعتر است .

علایم شایع

در مراحل اولیه :

درد معمولاً خفیف شانه که به سوی درد شدید پیشرفت کرده و خواب و فعالیت طبیعی فرد را دچار اختلال می کند. درد با حرکت دادن شانه بدتر می شود.
سفتی مفصل شانه که مانع حرکت طبیعی شانه می شود. با کاهش حرکت شانه این سفتی افزایش می یابد.
احساس صدای ساییدگی یا چینی شکسته هنگام حرکت شانه

در مراحل پیشرفته :

درد در بازو و گردن
ناتوانی در حرکت دادن شانه
درد غیر قابل تحمل شانه

علل

آسیب ها یا التهاب های خفیف شانه ، نظیر بورسیت یا تاندنیت ، که با کمتر به کار بردن مفصل شانه تشدید می یابند. با کمتر به کار بردن مفصل شانه در عرض ۱۰-۷ روز چسبندگی هایی (به صورت نوارهای بافتی محدودکننده حرکت ) ایجاد می شود که این خود حرکت مفصل شانه را باز هم محدودتر می کند. پس از هفته ها کم حرکتی مفصل شانه ، چسبندگی های مذکور به قدری پیشرفت می کند که به ناتوانی در حرکت دادن مفصل شانه می انجامد.

عوامل افزایش دهنده خطر

نادیده گرفتن آسیب های خفیف شانه از قبیل بورسیت یا تاندونیت
نامطلوب بودن وضعیت فعالیت های فیزیکی و پرداختن به ورزشهای قهرمانی به طور نامنظم
دیابت شیرین
بیماری عروق محیطی
بی حرکتی
مشاغل نشسته و کم تحرک
شرکت در ورزشهای شدید یا پربرخورد

پیشگیری

- اقدام به درمان طبی بورسیت و تاندونیت شانه شامل نرمش های شانه به منظور جلوگیری از تشکیل چسبندگی
- انجام منظم نرمش های کششی
- عواقب موردانتظار
- با درمان و توانبخشی معمولاً بهبود می یابد (ولی ممکن است بهبود آن چندین ماه به طول انجامد). برخی موارد آن به طور خودبه خود بهبود می یابند.

عوارض احتمالی

درد و ناتوانی دایمی در حرکت دادن شانه ، در صورت عدم درمان یا به تأخیر انداختن درمان
پارگی کپسول شانه در اثر ضعف بافتی و وجود بافت جوشگاهی

درمان

اصول کلی

- بررسی های تشخیصی ممکن است شامل رادیوگرافی (آرتروگرافی ) با (ام. آر.آی) شانه باشد.

- درمان ممکن است شامل حرکت دادن اجباری شانه برای رفع چسبندگی ها باشد. این درمان در بیمارستان یا یک مرکز جراحی سرپایی و زیر بیهوشی عمومی انجام می گیرد.

- آویختن دست به گردن با استفاده از یک پارچه ممکن است ناراحتی بیمار را تخفیف دهد.

- به کار بردن گرما بر روی محل درگیری (با کمپرس گرم یا بالشتک گرم کننده ) به تخفیف درد کمک می کند.

- در موارد برخی بیماران کمپرس یخ ممکن است سودمندتر باشد. در موارد شدید ممکن است جراحی به منظور رفع چسبندگی ها یا ترمیم کپسول مفصلی ضرورت یابد.

داروها

- داروهای ضدالتهابی غیراسترویید

- تزریق کورتون و مواد بیحس کننده موضعی به داخل مفصل برای کاهش درد و التهاب

- برای درد خفیف استفاده از داروهای بدون نسخه ، نظیر آسپیرین ممکن است کافی باشد.

فعالیت

- درمان فیزیکی و نرمش های غیرفعال شانه

- پس از بهبود علایم هرچه سریعتر فعالیت های طبیعی خود را از سر بگیرید.

رژیم غذایی

رژیم خاصی نیاز نیست . استفاده از مکمل های ویتامینی و مواد معدنی کمک کننده نیست مگر اینکه بیمار قادر به دریافت رژیم غذایی تعادل طبیعی نباشد.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم جمود شانه باشید.
بروز درد پایدار شانه که نشان دهنده احتمال بورسیت یا تاندونیت است .
اگر دچار علایم جدید و غیرقابل کنترل شده اید. داروهای تجویزی ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند.

منبع: دکتر عباس دقاق‎زاده

شکستگی شانه

شکستگی غالبا شامل استخوان ترقوه و گردن می باشد.

علایم شکستگی شانه

درد شدید، قرمزی و کبود شدن از علائم شکستگی می باشد. شکستگی شانه آشکار است، زیرا استخوان از جای خود برداشته می شود. توسط عکسبرداری با اشعه ایکس می توان شکستگی استخوان را تشخیص داد.

درمان شکستگی شانه

هنگامی که استخوان شکسته شده باشد، پزشک سعی می کند که استخوان را جا بیاندازد. اگر استخوان ترقوه شکسته شده باشد، بیمار باید شانه خود را با یک بند به سینه بچسباند تا تکان نخورد. بعد از این مرحله، پزشک به بیمار ورزش هایی برای تقویت شانه می دهد. عمل جراحی برای شکستگی های خیلی شدید لازم است.

شکستگی گردن استخوان بازو، با بستن و کم حرکت دادن بهبود می یابد. اگر استخوان از جای خود بیرون زده باشد، نیاز به عمل جراحی می باشد. ورزش نیز جزئی از درمان درد شانه می باشد.

منبع: دکتر عباس دقاق‎زاده

جدایی شانه:

استخوان ترقوه هنگامی که به تیغه شانه برخورد می کند، به نام جدایی شانه خوانده می شود. این حالت در اثر افتادن بر روی دست اتفاق می افتد.

هنگامی که رباط ها (آن هایی که مفاصل را کنار هم قرار می دهند) پاره شوند، قسمت انتهای بیرونی استخوان ترقوه به بیرون می لغزد.

درد شانه و برخی اوقات برآمدگی در قسمت بالای شانه از علائم جدایی شانه است.

جدایی شانه، بوسیله استراحت و حرکت ندادن خوب می شود. گذاشتن کیسه یخ برای کاهش درد و به تدریج ورزش کردن برای حرکت دادن مفید می باشد.

درمان جدایی شانه:

جدایی شانه بعد از 2 تا 3 ماه بدون هیچ مداخله ای درمان می شود. اگر رباط ها پاره شده باشند، عمل جراحی لازم است تا ترقوه را به جای خود برگرداند.

منبع: تبیان

مفصل شانه یکی از مفاصلی است که اغلب اوقات در می رود و یا جابه جا می شود.

دررفتگی شانه عبارت است از: یک نیروی محکم که شانه را به طرف خارج می کشد و یا یک چرخش خیلی زیاد که باعث شود توپ بازو بیرون از کاسه شانه رود.

دررفتگی می تواند به سمت جلو، عقب و پایین باشد.

علایم در رفتگی شانه :

گرفتگی عضلات درد شدیدی را به وجود می آورد که یکی از علائم دررفتگی است. باد کردن، بی حس شدن، ضعیف شدن و کبود شدن از علائم دیگر آن است. به همراه این دررفتگی، رباط ها و تاندون ها نیز پاره می شوند. خیلی به ندرت امکان تخریب عصب نیز وجود دارد.

درمان در رفتگی شانه:

برای درمان دررفتگی پزشک، توپ استخوان بازو را به کاسه شانه برمی گرداند. بازو باید برای چند هفته بی حرکت بماند. 3 تا 4 بار در روز از کیسه یخ برای کاهش درد شانه استفاده می شود. بعد از این که درد فروکش کرد، می توان به تدریج ورزش را برای تقویت عضلات دررفته انجام داد.

بعد از درمان، شانه دررفته و خوب شده، به آسانی می تواند صدمه ببیند. اگر رباط ها کشیده شده و یا پاره شوند، دوباره امکان دررفتن شانه وجود دارد.

شانه ای که زیاد در رفته باشد، عصب ها و بافت های اطراف آن صدمه دیده و گاهی احتیاج به عمل جراحی دارد تا رباط ها محکم شوند و یا رباط های پاره شده به هم متصل گردند.

منبع: تبیان

1- استخوان ترقوه (استخوان سرشانه)

2- استخوان کتف (تیغه شانه)

3- استخوان بازو

شانه دارای دو مفصل می باشد و به وسیله آنها حرکت شانه را آسان می کند.

این مفاصل عبارتند از: مفصل Acromioclavicular و مفصل Glenohumeral.

بین Acromion (بالاترین نقطه استخوان کتف) و ترقوه، مفصل Acromioclavicular قرار دارد.

مفصل Glenohumeral ( به نام مفصل شانه نیز خوانده می شود) به شکل توپ و کاسه می باشد و به حرکت شانه، به سمت جلو و عقب، کمک می کند. این مفصل باعث چرخش بازو نیز می شود.

استخوان شانه بوسیله عضلات، تاندون ها و رباط ها در جای خود نگهداری می شود.

تاندون ها، عضلات شانه را به استخوان وصل می کنند که توسط این عضلات، شانه قادر به حرکت کردن می باشد.

رباط ها، باعث اتصال استخوان های شانه به همدیگر می شوند. همچنین رباط ها، ثبات و استحکام استخوان را موجب می گردند.

ماهیچه سرشانه، از تاندون هایی تشکیل شده است که توپ شانه را در قسمت بالای استخوان بازو (کاسه ای) نگه می دارند و توانایی حرکت و استقامت را به مفصل شانه می دهد.

مفصل شانه یکی از مفاصلی است که زیاد حرکت می کند. اما این مفصل، به خاطر حرکاتی که می کند، مقاوم نیست و به راحتی صدمه می بیند. برای ایجاد مقاومت باید شانه توسط عضلات، تاندون ها و رباط ها محکم شود. بعضی از شانه ها در اثر صدمه و یا زیاد یا کم استفاده کردن باعث از هم گسیختگی این بافت ها می گردند و مشکلاتی را بوجود می آورند.

برخی دیگر توسط شکسته شدن بافت و نداشتن قدرت عملی کار از بین می روند.

دردهای شانه ممکن است در یک نقطه جمع شوند و یا ممکن است به نواحی نزدیک شانه کشیده شوند.

چگونه می توان مشکلات شانه را تشخیص داد؟

با استفاده از موارد زیر می توان ناراحتی های شانه را تشخیص داد:

- تاریخچه پزشکی: بیمار راجع به صدماتی که قبلا داشته و درد ممکن است ناشی از آن ها باشد، به پزشک می گوید.

- معاینات بدنی: برای این که پزشک محدودیت حرکتی بیمار، محل درد و حس درد را تشخیص دهد.

- برخی آزمایشات که محل واقعی درد را تشخیص دهد، از قبیل: عکسبرداری با اشعه ایکس (X-ray)، آرتروگرام (نوعی X-ray به همراه مایعی که به بیرون مفصل شانه تزریق می شود)، MRI و غیره.

منبع: دکتر عباس دقاق‌زاده

کارشناسان می گویند شانه ها بیش از هر مفصل دیگری در بدن حرکت دارند. بنابراین وقتی شانه فردی آسیب می بیند دیگر کار کردن با شانه آسیب دیده بسیار دشوار می شود.

چند توصیه برای کنترل و تسکین درد شانه ها

نخستین راهکار این است که به محض شروع درد مدت ۱۵ دقیقه روی آن یخ قرار دهید، بعد از ۱۵ دقیقه یخ را از محل درد بردارید و این روش درمان با یخ را تا چند ساعت ادامه دهید. در این روش مراقب باشید که یخ را با پارچه بپوشانید تا بر اثر تماس مستقیم، به پوست بدنتان آسیب وارد نکند. روش گذاشتن یخ را دو تا سه روز ادامه دهید.

پنج نکته مهم که باید آنها را بخاطر سپرد :

در اینجا به ذکر پنج موضوع می پردازیم که بایستی در مورد شانه ها اطلاع داشته باشیم.  

۱- حرکت دادن مکرر دستها به سمت بالا یا نگهداشتن آن در بالای سرتان یا به سمت بیرون ( شبیه حرکتی که شناگران انجام می دهند ) نیروهای وارده به شانه هایتان را که باعث حرکت بدن شما به سمت جلو می شوند ، می تواند افزایش دهد. این مسئله باعث درد، سفتی و خستگی شانه ها خواهد شد.

 ۲- فشارهای مزمن یا نیروهای وارد بر شانه ها ، نیروی خیلی زیادی را به درون مفصل شانه، وارد می آورد. به کار یک ژیمناستی که درسمت خارج خرک کار می کند یا در حال انجام حرکات روی کف زمین است فکر کنید.

حالا به شستشوی رخت و لباسها یا به جابجائی روی یک مبل و یا به سوار شدن دریک وسیله نقلیه بلند فکر کنید. خیلی فرق نمی کند. زیرا در هر حال فشار زیادی بر روی شانه ها وارد می شود. شما نمی توانید انجام کارهای خود را متوقف کنید ،ولی می توانید با تدابیر لازم نیروهایی که به شانه هایتان وارد می شود را کمتر کنید.

 ۳-   همچنین باید بدانیم که عدم توازن عضلانی یعنی وقتی عضلات در یک طرف مفاصل قویتر از سمت دیگر باشند، در ایجاد فرسایش شانه ها نقش خواهند داشت.

۴-   می دانیم که شانه ها از طریق وضعیت استقرار بدن تحت تاثیر قرار می گیرند. وضعیت بدن شما هنگامی که شما در حالت نشسته قرار دارید، مخصوصا” در موقع فعالیت خیلی حائز اهمیت است. طرز نشستن شما، خم شدن حتی خوابیدن، نیروهای منتقل شده به مفاصل شانه های شما را تغییر می دهد.

در یک آینه خودتان را از پهلو نگاه کنید. گوش تان، شانه تان، مفصل ران و محور صندلی شما بایستی در یک خط مستقیم و عمود بر زمین قرار داشته باشند. در غیر این صورت ، بایستی در طول زمان بوسیله متخصصین PT یا OT  که در رابطه با بهبود وضعیت بدن و تجهیزات و مناسب سازی اطلاعات دارند، تحت نظر قرار گیرند.

۵- بالاخره اینکه، ما می دانیم که دستگاه اسکلتی عضلانی هر شخص با افزایش سن دچار تغییر و زوال می شود. قوای بدنی با افزایش عمر در هر دهه زندگی کاهش می یابد. تحلیل غضروفهای بدن و بروز آرتروز در افراد نخاعی بیش از حالت طبیعی اتفاق می افتد.

بنابراین روشهایی را انتخاب کنید که آسیبها را به حداقل ممکن برساند و تا آنجا که ممکن است عوارض را از جمله تغییرات مربوط به افزایش سن را به تاخیر بیاندازد. اگر شما تا حالا درد داشته اید، از همکاری شخصی که در مورد راه حل مشکل شما اطلاعات داشته باشد می توانید کمک بگیرید. 

بخاطر داشته باشید که : یکی از بزرگترین اقدامات در مورد پیشگیری درد شانه ها در آینده، انجام اقدامات سریع و به موقع می باشد. البته تنها درد را از خودتان دور نکنید. بلکه علل ایجاد درد و عوامل تشدید کننده آنرا پیدا کرده و آنرا تغییر دهید.

منبع: پزشکان بدون مرز