زونا یک بیماری ویروسی است که باعث بروز تاول های دردناک در بدن می شود. در اغلب موارد یک رشته از تاول ها در سمت راست یا چپ تنه و در امتداد مسیر یک ریشه عصبی ظاهر می شوند. عامل بیماری زونا یک ویروس به نام واریسلا زوستر (VZV) می باشد که در دوران کودکی باعث بروز آبله مرغان می شود. بعد از ابتلا به آبله مرغان، ویروس به صورت نهفته در بافت های عصبی باقی می ماند و بعد از سالها در مواقعی که بدن دچار ضعف ایمنی می شود، بیماری خود را به شکل زونا نشان می دهد. هرچند که زونا بیماری خطرناکی نیست، ولی بسیار دردناک است.

علایم زونا شامل:

· درد، سوزش، بی حسی و گزگز شدن

· ایجاد لکه های قرمز یا قهوه ای رنگ همزمان یا بعد از بروز درد

· ایجاد تاول که به مرور تاول ها خشک می شوند

 

از زمان بروز تاول تا زمانی که همه تاولها به طور کامل خشک شوند، احتمال انتقال ویروس به افرادی که قبلا مبتلا به آبله مرغان نشده اند وجود دارد.

در بعضی افراد علایمی مانند تب و لرز، درد بدن ، سر درد و خستگی نیز  دیده می شود.

بیشترین عامل آزاردهنده و ناتوان کننده در زونا، درد سوزشی یا خنجری است که معمولا پس از خشک شدن تاولها به وجود می آید و در بعضی افراد بسیار شدید می باشد. بسته به محل درد ممکن است زونا با بیماری هایی مانند مشکلات قلبی ، ریوی و یا کلیوی اشتباه شود. حتی در بعضی افراد، درد بدون ایجاد تاول دیده می شود.

فاکتور های مستعد کننده به زونا عبارتند از :

1. سن: زونا در افراد بالای 50 سال بسیار شایعتر است. با افزایش سن، احتمال ایجاد بیماری نیز بیشتر می شود.

2. بیماری زمینه ای: در شرایطی که بدن دچار ضعف ایمنی می شود مانند بیماران دیابتی یا بیماران مبتلا به سرطان، احتمال بروز زونا بیشتر می شود.

3. درمان سرطان: بیمارانی که تحت درمان شیمی درمانی یا رادیو تراپی هستند نیز جز افراد مستعد به زونا می باشند.

4. داروها:مصرف بعضی داروها مثل مصرف طولانی مدت کورتونها نیز می تواند مستعد کننده باشد.

درمان زونا:

داروهای ضد ویروس  مانند Acyclovir ,Valacyclovir می توانند بهبود را سرعت دهند و عوارض را کم کنند . بیمار می تواند با دوش آب سرد و کمپرس سرد و مرطوب روی تاولها تا مقداری درد وخارش را کم کند.

برای درمان دردهای زونا از داروهای مختلفی می توان استفاده کرد از جمله:

· داروی ضد تشنج مانند گاباپنتین

· داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای  مانند آمی تریپتیلین

· اسپریها و ژل های بیحس کننده موضعی مانند لیدوکایین

· ضد درد ها مانند ترامادول

· داروهای ضد التهابی غیر استروییدی مانند ایبوپروفن

· مهار کننده های COX-2 مانند سلکاکسیب

· داروهای ضد درد موضعی مانند Capsaicin (پماد فلفل)

در مواردی که درد بیمار به درمانهای خوراکی جواب ندهد، با مداخلات درمانی فوق تخصصی درد می توان به کاهش درد بیمار کمک کرد. برخی از موثرترین این مداخلات عبارتند از:

· تزریق در مسیر دنده ها و بلوک اعصاب بین دنده ای

· تخریب اعصاب بین دنده ای به وسیله امواج رادیوفرکوئنسی (RF)

· بلوک پاراورتبرال

· تزریق استرویید اپیدورال توراسیک

· کارگذاری محرک نخاعی (Spinal Cord Stimulator) برای مهار انتقال درد